Theo quy luật tự nhiên, từ khoảng tháng 8 đến tháng 12 hằng năm, các đàn chim hoang dã như cò, vạc, cói và các loài chim nước khác lại hình thành từng đàn lớn, tìm về các cánh đồng, bãi bồi, vùng cửa sông, ven biển ở Hà Tĩnh để kiếm thức ăn, nghỉ chân trên hành trình di cư. Đây cũng là thời điểm tình trạng đặt bẫy, giăng lưới để săn bắt chim lại bắt đầu “nóng” lên trên địa bàn, đặc biệt là tại các xã ven biển từ Đan Hải đến xã Thiên Cầm.
Đối tượng chủ yếu là những người dân địa phương, nắm bắt quy luật của đàn chim di cư nên đã tranh thủ tận dụng quãng thời gian này để săn bắt động vật hoang dã bán cho các nhà hàng, hoặc tại các chợ dân sinh để kiếm thêm thu nhập. Mặc dù vậy, hành vi của những người này rất chuyên nghiệp, có quy mô, tổ chức theo hình thức tận diệt chim trời khi sử dụng bẫy nhựa, giăng lưới kết hợp các dụng cụ phát ra âm thanh; thậm chí là dùng cả những con chim đang còn sống khâu mắt, buộc chân, dính nhựa đặt giữa bãi bồi để dụ chim hoang dã.
Hằng năm, cứ đến mùa chim di cư, lực lượng chức năng trên địa bàn bao gồm Công an, kiểm lâm kết hợp với chính quyền địa phương, tổ chức nhiều đợt ra quân để tháo dỡ lưới, phá dỡ lán trại, thu gom, tiêu hủy các loại dụng cụ bẫy bắt, nhưng tình trạng săn bắt chim trời vẫn diễn ra. Nguyên nhân là do hoạt động săn bắt, buôn bán chim trời mang lại lợi ích về kinh tế cho một bộ phận người dân, trong khi lực lượng chức năng còn mỏng, địa bàn rộng và hoạt động săn bắt diễn ra ở nhiều nơi.
Để ngăn ngừa, lực lượng Công an tại các xã ven biển trên địa bàn Hà Tĩnh đã phát hiện, phá dỡ và tiêu huỷ hàng nghìn dụng cụ dùng để săn bắt chim trời. Đơn cử, tại xã Tiên Điền, trong ngày 9/9, Công an xã Tiên Điền phối hợp Hạt Kiểm lâm Nghi Xuân – Hồng Lĩnh tổ chức kiểm tra, tuyên truyền và xử lý tình trạng bẫy, bắt chim di cư, chim hoang dã trên địa bàn. Lực lượng chức năng đã tháo dỡ, tiêu hủy hơn 1.000 que nhạ, hơn 30 con tạc xốp, 200m lưới cùng nhiều dụng cụ như cọc, loa phát tiếng chim; đồng thời, thả một số con chim mồi về môi trường tự nhiên.
Tại xã Thiên Cầm, sáng ngày 10/9, Công an xã Thiên Cầm phối hợp lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở thôn Tân Trường tổ chức ra quân kiểm tra, xử lý các trường hợp sử dụng công cụ, phương tiện để bẫy, bắt chim trời trái phép. Qua kiểm tra tại các khu vực cánh đồng trên địa bàn, lực lượng chức năng phát hiện, thu giữ và tiến hành tiêu hủy hơn 700 chim cò giả bằng xốp, 200m lưới bẫy chim và khoảng 1.500 que nhạ được sử dụng để phục vụ hoạt động bẫy, bắt chim trời.
Việc ra quân kiểm tra, xử lý nhằm kịp thời ngăn chặn các hành vi săn bắt, bẫy, tiêu thụ chim trời trái phép; đồng thời góp phần bảo vệ các loài chim hoang dã, duy trì cân bằng hệ sinh thái và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân trên địa bàn.
Thời gian tới, Công an xã Thiên Cầm tiếp tục phối hợp với các lực lượng chức năng và chính quyền địa phương tăng cường công tác tuyên truyền, tuần tra, kiểm tra tại các khu vực thường xuyên xảy ra hoạt động bẫy, bắt chim trời; kiên quyết phát hiện, xử lý các trường hợp vi phạm theo quy định của pháp luật.
Cũng thời gian này, Công an phường Thành Sen phối hợp với Đội Kiểm lâm cơ động và PCCCR, tổ chức ra quân kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi đánh bắt chim trời trái phép tại khu vực cánh đồng thuộc Tổ dân phố 24. Qua tuần tra, lực lượng chức năng phát hiện và thu giữ 300m lưới màng và 30 cọc tre các loại; 2 bộ máy phát tín hiệu dụ chim (gồm 4 loa phát thanh, 2 máy tăng âm và 2 bình ắc quy). Đoàn công tác đã tiến hành tiêu hủy tại chỗ toàn bộ lưới và cọc tre, đồng thời đưa các thiết bị phát tín hiệu về trụ sở để xử lý theo quy định pháp luật.
Song song với việc tăng cường bám địa bàn cơ sở để kiểm tra, kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp sử dụng lưới, bẫy, cò mồi và các phương thức khác để đánh bắt chim trời, chim di cư trái phép, lực lượng Công an các địa phương cũng rà soát các hộ gia đình, cá nhân có hoạt động săn bắt, mua bán chim hoang dã; yêu cầu các chủ nhà hàng ký cam kết không kinh doanh, tiêu thụ chim trời.
Xác định tình trạng săn bắt, mua bán và tiêu thụ động vật hoang dã là chim trời trên địa bàn luôn tiềm ẩn nên UBND tỉnh Hà Tĩnh đã chỉ đạo đến các đơn vị nghiệp vụ chức năng, phải đặt ra mục tiêu bảo vệ, ngăn chặn săn bắt, mua bán, vận chuyển và tiêu thụ chim hoang dã là nhiệm vụ thường xuyên, không chỉ thực hiện theo mùa.
Riêng trong đợt các đàn chim di cư theo đàn lớn như thời điểm hiện nay, yêu cầu các đơn vị vào cuộc quyết liệt hơn. Cùng với đẩy mạnh tuyên truyền, đơn vị tăng cường phối hợp với lực lượng công an, biên phòng và chính quyền địa phương rà soát, kiểm tra các điểm "nóng", khu vực có nguy cơ phát sinh săn bắt, mua bán, vận chuyển chim hoang dã.
Cùng với việc ra quân thực hiện các giải pháp đồng bộ, quyết liệt và xuyên suốt, ngành chức năng Hà Tĩnh cũng đề nghị người dân không những tuyệt đối không săn bắt, mua bán, vận chuyển, tàng trữ chim trời, chim di cư trái quy định mà cần chủ động tháo dỡ các loại lưới, dụng cụ bẫy chim và kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện các hành vi vi phạm. Qua đó, góp phần gìn giữ cân bằng sinh thái, bảo tồn đa dạng sinh học và môi trường sống cho thế hệ mai sau.
Nghị định số 146/2026/NĐ-CP ngày 6/5/2026 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp, hành vi săn bắt, giết, vận chuyển, buôn bán động vật hoang dã trái phép có thể bị phạt tiền từ 1 triệu đến 400 triệu đồng. Trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng, săn bắt các loài động vật thuộc danh mục nguy cấp, quý hiếm hoặc gây thiệt hại lớn cho hệ sinh thái, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo điều 244 Bộ luật Hình sự với mức phạt tù từ 1 năm đến 15 năm tù.
