Từ những mùa biển "ngoạm bờ"
Anh Trần Ngọc Thanh, người dân tổ dân phố Phước Hải, phường Hội An Đông (Đà Nẵng) vẫn nhớ những thời điểm cát và nước biển tràn xuống đường, người dân trong khu vực phải gọi nhau ra cào cát, dọn lối đi. Mỗi khi biển động, sóng lớn, nỗi lo bờ biển tiếp tục bị xâm thực lại thường trực. Những việc tưởng chừng bình thường như đi dạo, tập thể dục ven biển cũng có lúc trở nên khó khăn.
“Nay tuyến kè hoàn thành, người dân có thêm không gian đi dạo, hóng mát, tập thể dục. Chúng tôi rất phấn khởi và cũng đỡ lo hơn khi bão đổ bộ”, anh Thanh chia sẻ.
Niềm vui của người dân Cửa Đại được bồi đắp từ một hành trình không ít gian nan. Hơn chục năm trước, cụ thể từ sau năm 2014, tình trạng xói lở diễn biến nghiêm trọng, có thời điểm bãi cát bị thu hẹp đáng kể, sóng biển áp sát khu vực ven bờ, nhiều hàng dừa và hạ tầng bị hư hại. Không chỉ cảnh quan tự nhiên bị biến đổi, hoạt động kinh doanh dịch vụ, du lịch và sinh kế của người dân cũng chịu ảnh hưởng nặng nề.
Từng có thời gian, Cửa Đại là niềm tự hào của du lịch Hội An, được biết đến với bãi cát dài, không gian biển rộng thoáng và những hàng dừa xanh rợp bóng ven bờ. Thế nhưng, trước sức ép ngày càng lớn của sóng biển, hình ảnh ấy dần bị thay thế bởi những đoạn bờ sạt lở, những bao cát gia cố tạm thời và nỗi thấp thỏm của người dân mỗi khi mùa mưa bão đến. Thực trạng này từng nhiều lần được Báo CAND phản ánh, qua đó cho thấy những hệ lụy kéo dài của tình trạng xói lở đối với cảnh quan, đời sống dân sinh và hoạt động du lịch ở vùng biển từng là điểm đến hấp dẫn của Hội An.
Để ứng phó, người dân địa phương, trong đó có cả cộng đồng người nước ngoài sinh sống tại Hội An, đã nhiều lần chung tay xúc cát, đóng bao, gia cố những vị trí xung yếu. Các lực lượng chức năng, đặc biệt là lực lượng Công an, quân đội đã thường xuyên hỗ trợ người dân bảo vệ bờ biển, khắc phục những điểm sạt lở. Tuy nhiên, đó chủ yếu là giải pháp tình thế, khó có thể thay thế những công trình bảo vệ được đầu tư đồng bộ, lâu dài.
Trước thực trạng này, TP Đà Nẵng triển khai Dự án khắc phục khẩn cấp tuyến kè bảo vệ sông Thu Bồn khu vực An Lương, xã Duy Nghĩa và khắc phục xói lở bờ biển Hội An, với tổng kinh phí đầu tư hơn 498 tỷ đồng. Trong đó, gói thầu khắc phục xói lở bờ biển Hội An có giá trị hơn 214 tỷ đồng, tập trung gia cố các khu vực bãi tắm Cửa Đại, Tân Thành và An Bàng.
Tuyến kè bờ biển Hội An có tổng chiều dài khoảng 1.950m, chia thành 3 khu vực; khu vực 1 thuộc phường Hội An Đông, khu vực 2 và 3 thuộc phường Hội An Tây. Riêng đoạn kè dài khoảng 700m tại khu vực bãi tắm Cửa Đại đã hoàn thành thi công, hiện đang được vệ sinh, hoàn thiện hiện trường.
Ông Lê Đình Sơn, cán bộ quản lý dự án khắc phục xói lở bờ biển Hội An, cho biết các đơn vị đang tập trung hoàn thiện những hạng mục còn lại của toàn dự án, bảo đảm chất lượng và tiến độ đề ra. Nhà thầu được yêu cầu phấn đấu hoàn thành trước ngày 30/11/2026, bàn giao chính thức trước ngày 31/12/2026.
Trong chuyến kiểm tra dự án ngày 18/9 vừa qua, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Trần Nam Hưng cũng đã yêu cầu các đơn vị tổ chức thi công theo phương châm “3 ca, 4 kíp”, tranh thủ thời tiết thuận lợi để đẩy nhanh tiến độ. Đồng thời, phải xác định rõ trách nhiệm của nhà thầu, không để tình trạng chậm thi công dẫn đến nguy cơ hư hỏng công trình khi mưa bão xảy ra. Trường hợp công trình hư hỏng do nguyên nhân chậm thi công của nhà thầu, đơn vị liên quan phải tự bố trí kinh phí khắc phục.
Hồi sinh tiềm năng du lịch ven biển
Nếu với người dân sinh sống lâu năm, tuyến kè mang đến cảm giác an tâm thì với những hộ kinh doanh ven biển, công trình còn thắp lên hy vọng về một mùa làm ăn khởi sắc.
Chị Hùa Lương, người quê gốc Hà Nội, nay trú khối phố An Bàng, phường Hội An Tây (Đà Nẵng), chủ một nhà hàng đã gắn bó với khu vực ven biển này hơn 10 năm, cho biết những năm bờ biển bị xâm thực nghiêm trọng, lượng khách đến thưa vắng, việc kinh doanh chủ yếu trông chờ vào những ngày thời tiết thuận lợi. Mỗi khi biển động, nhất là vào mùa mưa bão, chị cùng các hộ kinh doanh lại thấp thỏm lo sóng lớn tràn bờ, đe dọa tài sản và hoạt động buôn bán.
Với những người làm dịch vụ du lịch ven biển, nỗi lo ấy không chỉ là nguy cơ mất mát tài sản mà còn là nỗi bất an về sinh kế, khi một điểm đến từng thu hút đông đảo du khách dần đánh mất lợi thế cảnh quan, hoạt động kinh doanh ngày càng khó khăn.
"Nay cảnh quan bờ biển giờ sáng hơn hẳn. Chúng tôi rất phấn khởi và hy vọng du khách sẽ đến nhiều hơn, việc kinh doanh cũng thuận lợi hơn”, chị Hùa Lương xúc động chia sẻ.
Sự thay đổi của Cửa Đại cũng được những người nước ngoài đã chọn Hội An làm nơi sinh sống, lập nghiệp dõi theo. Trong số đó có ông Moonie Bruce Christopher (54 tuổi, quốc tịch Australia), người đã sống hơn 20 năm tại phường Hội An Tây. Vợ chồng ông kinh doanh một cơ sở lưu trú nhỏ tại địa phương nên những biến động của bờ biển không phải câu chuyện xa lạ, mà gắn trực tiếp với cuộc sống và công việc hằng ngày.
Ông Christopher kể, cứ đến mùa mưa lũ, sóng biển lại tiếp tục “ngoạm bờ”, cuốn cát và đe dọa những khu vực ven biển. Không chỉ người dân bản địa, cộng đồng người nước ngoài sinh sống, làm việc tại Hội An cũng nhiều lần tham gia cùng nhau xúc cát, đóng bao, gia cố tạm thời để giữ bờ. Công an, quân đội và cơ quan chức năng cũng là lực lượng chủ lực, liên tục ra quân hỗ trợ người dân ứng phó với tình trạng sạt lở.
Những nỗ lực ấy dù đáng quý cũng chỉ là giải pháp trước mắt. Điều người dân mong đợi là một công trình đủ sức bảo vệ bờ biển, hạn chế tác động của sóng và tạo điều kiện khôi phục bãi tắm.
“Việc hoàn thành bờ kè chắn sóng, đưa cát về bờ, tạo lại không gian bãi biển cho Cửa Đại là điều vô cùng tuyệt vời. Những ngày qua, bạn bè nước ngoài và khách lưu trú tại cơ sở của chúng tôi đều bày tỏ sự yêu thích, nhiều người nói nhất định sẽ quay trở lại Hội An”, ông Christopher khẳng định.
Với ngành du lịch, việc hoàn thành đoạn kè tại bãi tắm Cửa Đại mở ra cơ hội từng bước khai thác lại tiềm năng du lịch ven biển. Vấn đề đặt ra lúc này không chỉ là đưa khách trở lại một bãi tắm, mà còn phải định hình cách kết nối Cửa Đại với hệ sinh thái du lịch vốn đã tạo dựng thương hiệu cho Hội An.
Ông Cao Trí Dũng, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch TP Đà Nẵng, cho rằng việc hoàn thành đoạn kè là điều kiện thuận lợi để từng bước khai thác trở lại tiềm năng của khu vực. Cùng với chỉnh trang cảnh quan, cần đẩy mạnh truyền thông, giới thiệu hình ảnh bãi biển sau khi được cải thiện, giúp du khách biết đến những trải nghiệm có thể lựa chọn như tắm biển, dạo biển, nghỉ dưỡng và sử dụng các dịch vụ ven bờ.
"Các doanh nghiệp lữ hành cần nghiên cứu đưa Cửa Đại trở lại hành trình tham quan Hội An, kết nối với khu phố cổ, các làng nghề truyền thống và rừng dừa Bảy Mẫu. Song song đó, cần quan tâm phát triển dịch vụ tại chỗ, đa dạng hóa trải nghiệm để du khách có thêm lý do lưu lại lâu hơn thay vì chỉ ghé thăm trong thời gian ngắn", ông Dũng bày tỏ.
Bờ biển Cửa Đại (Đà Nẵng) từng được bình chọn vào top 25 bãi biển đẹp nhất châu Á. Thế nhưng, từ sau năm 2014, tình trạng xói lở diễn biến ngày càng nghiêm trọng, khiến bãi cát bị thu hẹp, nhiều hàng dừa bị sóng cuốn trôi, hạ tầng ven biển hư hỏng. Không chỉ làm biến dạng cảnh quan, sạt lở còn đe dọa trực tiếp đến sinh kế của người dân, ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh dịch vụ và sức hút du lịch của địa phương.
Sau nhiều năm chống chọi với tình trạng xói lở, khu vực bãi tắm Cửa Đại đã đón nhận tín hiệu tích cực khi đoạn kè dài khoảng 700m thuộc Dự án khắc phục xói lở bờ biển Hội An hoàn thành thi công, hiện đang được vệ sinh và hoàn thiện hiện trường. Các nhà thầu đang tập trung nhân lực, phương tiện đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu hoàn thành trước ngày 30/11/2026 và bàn giao chính thức trước ngày 31/12/2026.
