Bán cả nhà chưa trả hết nợ

Tại phiên tòa xét xử Phó Đức Nam cùng các bị cáo khác, những khoản thiệt hại được người bị hại nhắc đến chính là chuyện bán nhà, trả lãi, vợ chồng ly hôn. Có người đã thanh lý tài sản nhưng chưa trả hết nợ, có người một mình nuôi con giữa cảnh túng quẫn. Cho đến khi vụ án được đưa ra xét xử, họ vẫn phải chật vật thu xếp từng khoản chi để sống tiếp sau biến cố.

Bà N.T.M. trình bày đã nạp hơn 10 tỷ đồng vào các sàn giao dịch, phần lớn từ vay mượn, nhưng chỉ rút lại được khoảng 1 tỷ đồng. Sau những lần gom tiền cứu tài khoản, người phụ nữ này phải bán nhà, bán xe trả nợ. Công việc mất đi, cuộc hôn nhân cũng tan vỡ.

Điều khiến bà bức xúc là khi đã mất số tiền rất lớn, những người tư vấn vẫn tiếp tục thúc bà vay thêm 10 tỷ đồng để cứu tài khoản. Những khoản vay trước chưa biết lấy gì thanh toán, bà lại được hướng đến một khoản tiền mới với lời hứa có thể gỡ lại vốn.

Gia đình đã giúp bà trả một phần, phần còn lại bà tiếp tục tự xoay xở. Tại thời điểm ra tòa, bà cho biết mỗi tháng vẫn phải trả khoảng 40 đến 50 triệu đồng tiền lãi. Nhà và xe đã bán, song nghĩa vụ trả nợ chưa dừng lại. Sau những đổ vỡ, bà vẫn phải tìm cách thu xếp cuộc sống trong lúc các khoản lãi tiếp tục phát sinh.

Cũng tại phiên xét xử, một người phụ nữ khác kể mình bị chiếm đoạt hơn 2,8 tỷ đồng khi đang mang thai. Sau biến cố, cha mẹ từ mặt, chồng ly hôn, chị một mình nuôi bốn con. Chị trình bày đã từng rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng, có hành động nguy hiểm với bản thân nhưng được người dân can ngăn kịp thời.

Trong lời kể của người mẹ ấy, khoản tiền bị chiếm đoạt gắn với những đổ vỡ liên tiếp trong gia đình. Khi cuộc hôn nhân kết thúc, trách nhiệm chăm sóc bốn đứa trẻ vẫn ở lại. Việc gây dựng lại cuộc sống phải bắt đầu trong hoàn cảnh tài chính suy kiệt và những chỗ dựa thân thuộc đã rạn nứt.

Tương tự, chị P.T.H.M, ở TP Hồ Chí Minh, kể về những mâu thuẫn vợ chồng nảy sinh khi gia đình chịu khoản thiệt hại hơn 20 tỷ đồng. Chị trình bày đã nạp hơn 21 tỷ đồng vào nhiều sàn giao dịch, chỉ rút được hơn 1 tỷ đồng. Gia đình phải bán nhà trả nợ nhưng vẫn chịu lãi ngân hàng.

Căn nhà được bán để thanh toán nợ song tiền bán nhà chưa giải quyết hết hậu quả. Áp lực tài chính tiếp tục đè lên sinh hoạt và quan hệ giữa những người thân. Nhà đã bán, nghĩa vụ trả nợ vẫn còn, khiến việc ổn định lại cuộc sống càng thêm khó khăn.

Ba người phụ nữ, những khoản thiệt hại khác nhau nhưng cùng phải đối diện với hậu quả kéo dài trong cuộc sống gia đình. Người mất công việc, người hôn nhân đổ vỡ, người bán nhà vẫn chưa trả hết nợ. Tất cả họ đều mong muốn được nhận lại tiền để trả ngân hàng, trả người thân và chăm lo cho con cái.

Qua những lời trình bày trước tòa, có thể thấy nhiều khoản tiền được chuyển đi khi người tham gia đang cố cứu phần vốn đã bỏ vào. Khi còn tin có thể lấy lại tiền, họ tiếp tục huy động tài sản, vay ngân hàng, vay người thân. Mỗi lần bổ sung tiền là thêm một lần hy vọng, rồi tổng số tiền đưa vào hệ thống tăng lên qua nhiều lần chuyển khoản. Đến khi không thể xoay xở nữa, họ phải đối diện cùng lúc với khoản đầu tư không thu hồi được và những món nợ bên ngoài tài khoản.

Dựng sàn giả, nuôi hy vọng để lấy tiền thật

Ngày 26/10, TAND TP Hà Nội mở phiên tòa sơ thẩm xét xử Phó Đức Nam, cùng 187 bị cáo khác. Theo cáo trạng, Phó Đức Nam giữ vai trò chủ mưu, cùng các đối tượng liên quan lập hệ thống sàn giao dịch giả, mời chào người dân nạp tiền đầu tư ngoại hối, chứng khoán quốc tế để chiếm đoạt hơn 1.500 tỷ đồng.

Qua phần xét hỏi, phía sau những lời mời chào và hướng dẫn đầu tư là một hệ thống được phân công thành nhiều bộ phận. Người tìm kiếm khách hàng, người hướng dẫn mở tài khoản, người theo sát giao dịch và thúc giục bổ sung vốn. Các công đoạn nối tiếp nhau, giữ người tham gia tiếp tục đưa tiền vào.

Theo cáo trạng, Nam cùng các đối tượng liên quan tạo lập 36 trang web có tên tiếng Anh tương tự các sàn giao dịch quốc tế, liên kết với các ứng dụng MT4, MT5. Các website trong hệ thống được giới thiệu là nơi giao dịch ngoại hối, chứng khoán quốc tế nhưng không kết nối giao dịch với thị trường thế giới như quảng cáo.

Trên màn hình, người tham gia vẫn nhìn thấy tài khoản, số dư, lệnh mua bán và kết quả giao dịch. Những gì hiển thị khiến họ tin tiền đang được đưa vào các hoạt động đầu tư quốc tế. Tuy nhiên, trong phần xét hỏi ngày 30/10, Nam thừa nhận khách hàng thực chất giao dịch với chủ sàn; khi khách thua lỗ, số tiền đó thuộc về nhóm vận hành.

Để thu hút người đầu tư, Nam bị cáo buộc chỉ đạo thành lập 81 doanh nghiệp, sử dụng danh nghĩa một số công ty để tuyển dụng nhân sự. Các văn phòng được mở tại nhiều địa phương. Tài khoản ngân hàng và tài khoản tại đơn vị trung gian thanh toán được dùng để tiếp nhận tiền.

Văn phòng, nhân viên và những hướng dẫn cụ thể tạo vẻ ngoài hoạt động chuyên nghiệp. Khách hàng có thể gặp người tư vấn, được chỉ cách mở tài khoản, chuyển tiền, đặt lệnh. Những đầu mối có thật ấy củng cố niềm tin vào các giao dịch được giới thiệu, khiến ngay cả người đã tìm hiểu trực tiếp cũng có thể bị dẫn dụ.

Bà Nguyễn Thị L, ở Phú Thọ, là một trường hợp như vậy. Trình bày tại tòa, bà kể đã xuống Hà Nội gặp nhân viên để tìm hiểu trước khi đầu tư. Nhưng khi tài khoản thua lỗ, mong muốn lấy lại một phần vốn của bà lại được đáp bằng lời đề nghị nạp thêm tiền. Bà khẳng định đã được yêu cầu bổ sung 150.000 USD để cứu tài khoản. Từ chỗ tìm hiểu để yên tâm xuống tiền, bà rơi vào tình thế muốn lấy lại tiền đã nạp cũng phải tiếp tục xoay xở một khoản mới.

Người muốn rút tiền lại được yêu cầu đưa tiền vào. Trong lúc cần thu hồi vốn, họ tiếp tục nhận phương án xử lý từ chính những người đã hướng dẫn đầu tư. Khoản tiền đã mất trở thành sức ép khiến họ khó dừng lại, nhất là khi tiền nạp trước đó cũng đến từ vay mượn.

Quá trình này bắt đầu từ những cuộc gọi, tin nhắn mời tham gia. Sau khoản nạp đầu tiên, khách được chuyển sang bộ phận chăm sóc để hướng dẫn giao dịch, duy trì liên lạc và vận động bổ sung vốn. Những kết quả có lãi hiển thị trên tài khoản, cùng việc được rút một phần tiền ở giai đoạn đầu, khiến người tham gia tin tưởng và tiếp tục tăng vốn.

Tại phiên tòa ngày 28/10, bị cáo Lý Thị Khuyến (từng làm nhân viên tư vấn, sau đó quản lý nhóm kinh doanh trong hệ thống của Phó Đức Nam) khai những giao dịch đầu tiên của khách thường có lợi nhuận. Khuyến cũng thừa nhận được hưởng hoa hồng tính theo số tiền khách nạp. Khi làm quản lý nhóm, bị cáo còn được hưởng thêm từ doanh số của nhân viên cấp dưới.

Thu nhập của người tư vấn vì thế gắn với lượng tiền huy động từ khách hàng. Người đầu tư nạp càng nhiều, khoản hoa hồng càng lớn. Các lời giới thiệu chương trình ưu đãi, nhóm VIP và chuyên gia hỗ trợ riêng tiếp tục được đưa ra để khuyến khích tăng vốn. Khi tài khoản thua lỗ, lời tư vấn chuyển sang bổ sung tiền để tránh mất sạch và chờ cơ hội phục hồi.

Một cách bào mòn tài khoản khác được Nam trình bày tại phiên tòa là thúc khách giao dịch nhiều để thu phí đặt lệnh và phí qua đêm. Theo lời khai của bị cáo, bộ phận chăm sóc khách hàng tìm cách tăng số lượng giao dịch, từ đó tăng khoản phí hệ thống thu được.

Trong lúc người đầu tư chờ tài khoản phục hồi, các khoản phí tiếp tục phát sinh. Tiền của khách dần trở thành nguồn thu của sàn, còn khách tiếp tục được thúc bổ sung vốn. Những thao tác họ thực hiện với mong muốn cứu tài khoản lại làm số tiền còn lại tiếp tục hao hụt.

Cũng trong ngày xét xử 28/10, Nam và Lê Khắc Ngọ (tức Mr Hunter, được giao quản lý 20 văn phòng kinh doanh trong hệ thống) đề nghị làm rõ trách nhiệm, khoản hưởng lợi của bộ phận chăm sóc khách hàng. Hai bị cáo cho rằng đây là bộ phận theo sát, thúc khách nạp tiền những lần tiếp theo, cần được xem xét trách nhiệm trong quá trình giải quyết vụ án và khắc phục hậu quả.

Tại phiên tòa, một nữ bị hại cho biết đã lưu video thể hiện tài khoản tự phát sinh lệnh dù bản thân không thao tác. Chị đề nghị làm rõ sự can thiệp của phía vận hành, phản bác cách giải thích cho rằng tiền mất chỉ vì người đầu tư giao dịch thua lỗ.

Đến phần xét hỏi chiều 30/10, hoạt động của “tổ tư vấn” gồm Nguyễn Thanh Phong (cựu cán bộ công an, anh trai bạn gái Nam), Phạm Trường Sơn (cựu cán bộ công an) và Nguyễn Bá Sơn (luật sư) tiếp tục được đưa ra làm rõ. Theo cáo buộc, Nam đã trả cho nhóm này hơn 6,4 tỷ đồng. Nội dung xét hỏi đề cập việc xử lý các vấn đề pháp lý, khiếu kiện của khách hàng và tình huống nhân viên bị cơ quan chức năng triệu tập. Về phía mình, Nam trình bày việc chi tiền có mục đích duy trì quan hệ, đồng thời khai về những lần nhờ các thành viên trong nhóm tìm hiểu, hỗ trợ xử lý sự việc.

Phiên tòa vẫn tiếp tục, từng bước làm rõ vai trò của các bị cáo, cách vận hành hệ thống và trách nhiệm đối với số tiền của người bị hại. Trong khi đó, nhiều gia đình vẫn chật vật xoay xở với cuộc sống trước mắt. Nhà đã bán, tiền đầu tư đã mất, nhưng lãi vay, chi phí sinh hoạt và việc nuôi con không thể chờ đến ngày vụ án khép lại. Với họ, mong mỏi được nhận lại tiền cũng là hy vọng trả bớt nợ, có điều kiện chăm lo cho gia đình và từng bước ổn định cuộc sống.