Siêu trí tuệ có phải là một sản phẩm để giải trí?

Giữa bối cảnh game show đang gây nhàm chán cho khán giả vì những chương trình quanh quẩn múa hát và tấu hài, thì "Siêu trí tuệ Việt Nam" xuất hiện như một làn gió mới...

Không chỉ tạo chú ý cho công chúng trên màn ảnh nhỏ HTV2 - Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh mà "Siêu trí tuệ Việt Nam" khi được phát lại trên Youtue đã có sức lan tỏa mạnh mẽ với hàng triệu lượt người xem. Nhìn một cách khách quan, "Siêu trí tuệ Việt Nam" có khả năng phô diễn sự thông minh và sức sáng tạo của người Việt, hay đơn thuần cũng chỉ nhằm mục đích giải trí?

Nếu game show "Siêu trí tuệ Việt Nam" là sản phẩm do những nhà truyền hình nước ta tự nghĩ ra, thì đúng là… trí tuệ Việt Nam. Thế nhưng, game show "Siêu trí tuệ Việt Nam" cũng chỉ mô phỏng phiên bản nước ngoài, hay nói cụ thể hơn là mua lại bản quyền của nước ngoài để sản xuất. Với bản gốc là "Super Brain" từng làm mưa làm gió nhiều năm trước ở châu Âu, game show "Siêu trí tuệ Việt Nam" được Công ty DID Tivi mua bản quyền từ EndermolShine Group của Đức, rồi bắt tay với HTV2 - Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh để sản xuất phiên bản Việt.

Tuy nhiên "Super Brain" (bộ óc siêu phàm) bùng lên thành hiện tượng toàn cầu khi được thực hiện tại Trung Quốc với tên gọi "Tối cường đại não" (bộ não xuất chúng). Với dân số hơn 1,4 tỷ người thì việc những người làm chương trình "Tối cường đại não" tìm kiếm những người có khả năng ghi nhớ sự kiện hoặc con số một cách phi thường, cũng không quá khó khăn.

Ban giám khảo và MC "Siêu trí tuệ Việt Nam".
Ban giám khảo và MC "Siêu trí tuệ Việt Nam".

Khi nhập khẩu vào nước ta, "Super Brain" được lấy cái tên khá ngạo nghễ là "Siêu trí tuệ Việt Nam". Một game show mà lạm dụng ngôn ngữ khua chiêng gióng trống của quảng cáo, như một sân chơi dành cho những nhân vật đẳng cấp siêu phàm.

Chương trình "Siêu trí tuệ Việt Nam" được phát sóng từ ngày 26/10 và hứa hẹn sẽ đạt tỷ suất khán giả ngất ngưởng những tháng cuối năm 2019. Thành phần ban giám khảo của "Siêu trí tuệ Việt Nam" bao gồm: Phó Giáo sư - Tiến sĩ Nguyễn Thành Nam, nhà báo Lại Văn Sâm, ca sĩ Tóc Tiên và khách mời thay đổi hàng tuần. Vẫn phong cách đặc trưng đã phô diễn ở các chương trình nhí nhố, MC Trấn Thành dẫn dắt game show "Siêu trí tuệ Việt Nam".  

Ở thời đại nhà nhà khoe giàu, người người khoe sang, thì một chương trình truyền hình treo biển "Siêu trí tuệ Việt Nam" chẳng làm ai phải bận tâm. Thế nhưng, những kỹ năng nhớ nhanh và thuộc mau có phải là… siêu trí tuệ hay không, lại là chuyện khác. Những người thực hiện "Siêu trí tuệ Việt Nam" hé lộ, chương trình quy tụ 24 ứng viên sở hữu năng lực, trí tuệ khác biệt để có thể chinh phục những thử thách đa dạng ở các lĩnh vực: trí nhớ, toán học, rubik, quan sát... Gameshow được phát 13 tuần, với 3 vòng đấu.

Thứ nhất, vòng Tuyên chiến, các ứng viên với vai trò là người khiêu chiến sẽ phải chinh phục thử thách do chương trình đưa ra hoặc do thí sinh đề nghị. Các giám khảo sẽ cho điểm dựa trên độ khó của thử thách theo thang điểm từ 1 đến 5. Kết thúc phần thử thách, giám khảo khoa học sẽ là người chấm điểm (theo thang điểm 10), nếu các số điểm nhân lại với nhau trên 80 điểm thì sẽ được đứng ở vị trí "Khán đài danh dự" và được vào thẳng Đội tuyển Siêu trí tuệ Việt Nam (còn gọi là được tiến cấp). Số điểm tối đa mà 1 thí sinh có thể đạt được là 150 điểm.

Thứ hai, vòng thách đấu, các ứng viên được tiến cấp ở vòng 1 sẽ đối đầu với nhau hoặc nhận lời khiêu chiến từ những ứng viên mới để sau đó tìm ra 6 gương mặt xuất sắc đại diện Việt Nam thi đấu quốc tế. Thứ ba, vòng Đại chiến thế giới, 6 ứng viên xuất sắc của Biệt đội Siêu trí tuệ Việt Nam sẽ chia làm hai đội để thi đấu với các đối thủ đến từ các quốc gia trên thế giới.

Thử điểm qua vài gương mặt tiêu biểu đã xuất hiện trong chương trình "Siêu trí tuệ Việt Nam" với những khả năng mà họ được thử thách qua sự dàn dựng hấp dẫn của những đạo diễn game show truyền hình. Đầu tiên là ứng viên Lê Nguyễn Phước Vinh với "Ma Trận sử học".

Trên sân khấu chính sẽ xuất hiện 1000 mốc sự kiện lịch sử ngẫu nhiên của Việt Nam và thế giới được chọn lọc, mỗi mốc lịch sử sẽ bao gồm thời gian và nội dung sự kiện. Tổng các mốc sự kiện ước chừng khoảng 5000 con số với rất nhiều dữ liệu khác nhau được liên kết hoặc tồn tại độc lập. Người khiêu chiến sẽ có thời gian 20 phút để hệ thống 1000 mốc sự kiện này. Khách mời chuyên môn sẽ chọn ra các mốc sự kiện bất kỳ và nối tất cả thời gian xảy ra sự kiện thành 1 dãy số thống nhất, tổng cộng trên 100 con số. Người khiêu chiến có thêm 5 phút để ghi nhớ và sau đó sẽ bóc tách các sự kiện dựa trên dãy số vừa đọc để hoàn thành thử thách.

Tiếp theo là ứng viên Huỳnh Diệu Linh với "Đại chiến không ảnh". Ban khoa học sẽ lựa chọn ngẫu nhiên 100 bức ảnh sân bay chụp từ vệ tinh trong số 44000 sân bay trên toàn thế giới, được đánh số thứ tự từ 1 đến 100. Người khiêu chiến sẽ có 30 phút để ghi nhớ, sau đó giám khảo sẽ chọn 1 ảnh sân bay bất kỳ, nhiệm vụ người khiêu chiến là sẽ phải nhớ và ghi ra được số thứ tự tương ứng với sân bay đó, chính xác 2 trên 3 lần, thử thách thành công.

Ca sĩ Tóc Tiên cũng làm giám khảo game show "Siêu trí tuệ Việt Nam".
Ca sĩ Tóc Tiên cũng làm giám khảo  game show "Siêu trí tuệ Việt Nam".

Và không thể không kể đến ứng viên Mai Tường Vân với "Bưu kiện thần tốc". 100 khán giả ngẫu nhiên tại trường quay lần lượt viết số điện thoại và tên viết tắt của mình vào giấy chuyển fax có mã vạch, mỗi thông tin trên giấy đều có 3 bản giống nhau: tờ 1 khán giả dùng để đối chiếu thông tin, tờ 2 để dán vào kiện hàng và tờ 3 dành cho người khiêu chiến thực hiện việc ghi nhớ. Người khiêu chiến có 2 giờ để ghi nhớ đồng thời 3 dữ kiện: mã vạch, số điện thoại và tên viết tắt.

Ban giám khảo sẽ chọn ngẫu nhiên 1 kiện hàng, từ mã vạch trên kiện hàng, người khiêu chiến sẽ phải nhớ lại số điện thoại và dùng điện thoại của ban tổ chức gọi vào đầu số đó, nếu điện thoại đổ chuông 2 trên 3 lần thì thử thách thành công.

Nhà báo Lại Văn Sâm ngồi ghế giám khảo không ít lần trầm trồ về các ứng viên, và cho rằng: "Tôi xem các chương trình siêu trí tuệ của thế giới thấy rất ngưỡng mộ, giờ đây, trước mắt tôi là những bạn trẻ Việt Nam. Họ bứt phá mọi rào cản để không chỉ nổi tiếng trong nước mà còn sẽ đại diện xứng đáng cho Việt Nam trên đấu trường quốc tế. Khán giả sẽ kinh ngạc khi xem họ thể hiện".

Còn một ca sĩ như Tóc Tiên đã quen nhún nhảy trên sân khấu thì tiếp cận "siêu trí tuệ" để làm gì? Ca sĩ Tóc Tiên nửa đùa nửa thật: "Tôi chủ yếu hứng gạch đá dùm các thí sinh! Từng theo dõi Siêu Trí Tuệ các phiên bản quốc tế, nên tôi cũng muốn đến đây để tìm ra lời đáp cho câu hỏi duy nhất: Ở Việt Nam, những nhân tài trí tuệ có thật sự đang hiện hữu trong cuộc sống của chúng ta?".

Đã gọi là siêu trí tuệ thì phải có thành quả sáng tạo gì đó, chứ siêu trí tuệ không thể là thứ tài vặt mang tính giải trí. Dường như hơi hưng phấn nên người ta nhầm lẫn "siêu trí tuệ" và "siêu trí nhớ" chăng? Trong vài năm gần đây, kỹ năng rèn luyện trí nhớ được khai mở bởi rất nhiều lớp học.

Và kết quả là có một cuộc thi mang tên "Siêu trí nhớ Việt Nam lần thứ nhất - 2019" (Vietnam Memory Championships 2019) cũng đã được tổ chức do Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (Vietkings) phối hợp Tổ chức Trí nhớ Việt Nam (Vietnam Memory Organization) và Trung tâm Đào tạo Tâm Trí Lực thực hiện. Chung kết "Siêu trí nhớ Việt Nam" vừa diễn ra tại TPHCM, giải Vàng thuộc về em Đặng Ngọc Phương Trinh (với tiền thưởng 300 triệu đồng), giải Bạc thuộc về em Võ Thanh Liêm (với tiền thưởng 200 triệu đồng); giải Đồng thuộc về em Đặng Thị Thu Hiền (với tiền thưởng 100 triệu đồng). Liệu những thí sinh đoạt giải cao của cuộc thi "Siêu trí nhớ Việt Nam" cũng sẽ là ứng viên game show "Siêu trí tuệ Việt Nam" chăng?.

Vậy nên chăng các nhà khoa học, những người làm chương trình và ngay cả khán giả nữa, mọi người có nên xem lại tên của chương trình "Siêu trí tuệ Việt Nam" một cách chính xác hơn, sát với thực tế hơn.

Tuy Hòa

Các tin khác

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào đời sống thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

Tập trường ca “Những người lính của làng” của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều vừa được Nha xuất bản Hội Nhà văn ấn hành là một dấu ấn khá đặc biệt. Ở đó, hình tượng người lính không còn được khắc họa đơn tuyến như biểu tượng anh hùng thuần túy, mà trở thành một thực thể đa chiều - vừa bi tráng, vừa mong manh, vừa mang nỗi đau riêng tư, vừa hòa vào số phận dân tộc.

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Tuy là đồng nghiệp và đồng hương Quảng Bình, nhưng mãi đến năm 2018, tôi mới được gặp và quen biết Nguyễn Hương Duyên, cây bút nữ văn xuôi "7x đời chót" đang làm Trưởng ban Thư ký tòa soạn tạp chí Nhật Lệ của Hội VHNT ở quê nhà.

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

Trong những ngày đầu năm 2026, giới văn chương Việt Nam, đặc biệt là vùng đất "sen bùi nhãn ngọt" Hưng Yên, đón nhận tin vui: Đại tá Công an - nhà thơ Văn Diên (hội viên Hội Nhà văn Việt Nam) đã chính thức được vinh danh Giải thưởng Văn học Quốc tế 2025 với Huy chương Vàng Dickens cho tập thơ thiếu nhi "Green Wishes" (Ước vọng xanh).

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Một bữa nắng như chảo lửa nung cháy xứ Quảng, tôi ghé nhà bạn ở vùng trung du phía Tây Thăng Bình, nơi con sông Rù Rì chảy qua. Loáng thoáng trong câu chuyện quanh mâm giỗ, bà ngoại bạn thở than với mấy người già quê: “Trời ni mà có bát nước chè hai uống cái ực thì sướng phải biết!”.

Như thế nào là nghệ thuật?

Như thế nào là nghệ thuật?

Nghệ thuật (Tiếng Anh: Art), nếu chiết tự theo Hán Việt, đó là nuôi dưỡng, làm phát triển tài năng bên trong (tài nghệ) bằng các kỹ thuật, phương pháp. Sản phẩm nghệ thuật là hình thức hiện ra - kết quả của quá trình nuôi dưỡng tài năng cùng với các phương pháp biểu hiện tốt nhất có thể. Hiểu trên phương diện thực tế: nghệ thuật là sự biểu đạt thẩm mỹ thông qua các phương tiện/ chất liệu (ngôn ngữ, âm thanh, màu sắc, hình ảnh, hình khối, vũ đạo…).

Biết đủ để định vị bản thân

Biết đủ để định vị bản thân

Một sáng Chủ nhật thảnh thơi, tôi lại đem cuốn sách cũ ra đọc. Tiếng là những sách cũ, giấy đã sờn và rách gáy nhưng chữ nghĩa cổ nhân ngẫm ra thật thú vị. Trong "Đạo đức kinh", Lão Tử viết: "...Tri túc bất nhục, tri chỉ bất đài, khả dĩ trường cửu". Nghĩa là: Biết thế nào là đủ thì không nhục, biết lúc nào nên ngừng thì không nguy, may có thể sống lâu được".

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Gần nửa thế kỷ cầm bút, 11 đầu sách đã xuất bản, 9 Giải thưởng Báo chí quốc gia - đó là những con số biết nói về một hành trình sáng tạo bền bỉ của nhà báo Hồ Quang Lợi. Nhưng, có lẽ, điều khiến độc giả nhớ nhất ở ông không chỉ là nhà báo với những bài bình luận quốc tế sắc sảo, mà còn trong tư cách nhà văn qua những trang viết chân dung đầy nhân văn về những con người "làm nên thời đại".

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

“Nơi tôi sống, núi rừng trùng điệp, màu xanh cây cối đã thành quen mắt. Từ khi tôi còn là một đứa trẻ bé tí theo mẹ đi chợ, những hoa văn thổ cẩm đã theo vào mắt tôi, cùng tôi khôn lớn”, nhà văn trẻ Đặng Thùy Tiên giới thiệu về mình. Nơi “núi rừng trùng điệp” ấy chính là thị trấn Tam Đường, nay là xã Bình Lư, tỉnh Lai Châu.

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

“Rộn ràng, rộn ràng hạnh phúc đang tràn dâng/ Nôn nao lâng lâng xao xuyến đến ngập lòng...” - nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung “chào sân” bằng bài hát vui vui. Không cần guitar đệm nhạc, chỉ có nhịp vỗ tay đã thấy rộn lên như trong một hội hôn. Hát xong, người nhạc sĩ đến từ miệt Sen hồng Đồng Tháp cúi đầu chào khán giả. Sau tràng pháo tay khích lệ, anh hát tiếp: “Nhớ không em! trò chơi đám cưới ngày xưa/ Tóc cô dâu thả suông kết bông mười giờ/ bên chú rể lưng trần, che lộng vàng lá chuối/ Xây tổ ấm uyên ương mơ ước ngày nên đôi...”.

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Trong dòng chảy văn xuôi Việt Nam viết về chiến tranh và hậu chiến, có những tác phẩm không chọn giọng điệu sử thi lớn lao, cũng không cố dựng lên những tượng đài bất khả xâm phạm, mà lặng lẽ đi vào ký ức cá nhân, từ đó chạm đến phần sâu nhất của lịch sử dân tộc. Tác phẩm bút ký - tản văn “Lính già mau nhớ lâu quên” của nhà văn Tô Hoàng vừa được NXB Hội Nhà văn ấn hành tháng 2/2026 là một tập sách như thế.

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

“Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng”của tiến sĩ Nguyễn Thành Nam không chỉ kể lại lịch sử Việt Nam hơn một thế kỷ qua, mà còn đặt lịch sử vào một vai trò khác, như tấm gương để soi chiếu hiện tại. Khi các sự kiện và nhân vật được nhìn lại bằng những câu hỏi mới, lịch sử không còn là những mốc thời gian khép kín, mà trở thành nguồn bài học sống động, đặc biệt với người trẻ, trong việc hiểu mình đang ở đâu và nên đi về đâu.

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Lần mới đây nhất tôi gặp lại nhà văn Nguyễn Thu Hằng chính là tại lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài "Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" lần thứ V, giai đoạn 2022-2025. Cuộc thi do Bộ Công an phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức. Ở cuộc thi này chị đã đoạt giải Nhất với tiểu thuyết “Chiều qua thị trấn”.

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trong thơ Việt Nam đương đại nửa sau thế kỷ XX, lớp nhà thơ trưởng thành từ chiến tranh đã tạo nên một diện mạo đặc biệt cho thi ca dân tộc. Họ mang đến cho thơ không chỉ cảm xúc mà còn là ký ức lịch sử, những trải nghiệm sống động của một thế hệ đã đi qua chiến tranh và bước vào công cuộc dựng xây đất nước.

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải là gương mặt quen thuộc trong làng văn, làng báo Việt Nam. Trải qua nhiều thăng trầm, bà khẳng định mình không chỉ là nhà báo tâm huyết mà còn là cây bút kiên trì với thể loại phi hư cấu, đặc biệt là những cuốn sách chân dung gây tiếng vang như tác phẩm về nhà tình báo huyền thoại Phạm Xuân Ẩn – cuốn sách được giới nghiên cứu quốc tế đánh giá cao, từng được dịch nhiều chương trên tạp chí The Consequence (Mỹ).

Tơ duyên trong chữ

Tơ duyên trong chữ

Tập tiểu luận phê bình "Duyên khởi đến cõi văn" (NXB Hội Nhà văn, 2025) của PGS.TS Hoàng Kim Ngọc là kết quả sau hơn 3 năm đọc, nghĩ và viết dưới ánh sáng của chữ duyên: “Hữu duyên, nhân duyên, thiện duyên và duyên khởi. Đó là sự gặp gỡ giữa nhà phê bình với nhà văn, giữa nhà văn với cõi văn linh diệu của họ” (Lời nói đầu).