Phim hoạt hình sử Việt: Những ngọn đuốc mồi từ người trẻ

Phim hoạt hình thuần Việt vốn đã hiếm hoi. Phim hoạt hình thuần Việt khai thác các yếu tố văn hóa, lịch sử dân tộc lại càng là của hiếm. Vậy mà những người trẻ đang cố gắng thực hiện và nhân rộng của hiếm ấy theo một cách đầy táo bạo, bứt phá.

Mới đây, phim hoạt hình "Truyền thuyết Hải Mộc Nhi" do Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) tại Việt Nam phối hợp với DeeDee Animation Studio sản xuất đã khiến dư luận chú ý bởi đây là bộ phim về nữ siêu anh hùng đầu tiên của Việt Nam.

Bất ngờ hơn khi người sáng tạo nên nhân vật Hải Mộc Nhi và xây dựng ý tưởng kịch bản chính là cô bé Nguyễn Ngọc Gia Hân 12 tuổi. Cô bé kể câu chuyện giả tưởng về một thế giới chìm trong ô nhiễm, khí hậu biến đổi... Khi mọi người đứng lên phản đối những vụ đổ rác thải, chặt phá rừng, tận diệt biển..., thế lực Hắc Ám nhanh chóng tạo ra một con quái vật khủng khiếp để đàn áp, biến nhân loại trở thành những sinh vật điên loạn, biến Trái Đất thành vùng đất chết. Chỉ duy nhất cô bé Hải Mộc Nhi may mắn trốn thoát khỏi nanh vuốt tàn ác của quái vật. Tấm lòng thiện lương của cô là nơi để những năng lượng siêu nhiên hội tụ và vụt sáng.

Cảnh trong phim hoạt hình "Hải Mộc Nhi".
Cảnh trong phim hoạt hình "Hải Mộc Nhi".

Gia Hân cho biết, vì yêu lịch sử cha ông nên em đã xây dựng tạo hình Hải Mộc Nhi là nữ siêu anh hùng mang trong mình sức mạnh của cha Lạc Long Quân, mẹ Âu Cơ và các vị Vua Hùng. "Chính sức mạnh của biển cả, rừng núi và tinh thần yêu nước ngàn đời đã giúp Hải Mộc Nhi chiến thắng quái vật, mang lại cuộc sống tươi đẹp tràn ngập cỏ cây cho loài người. Em mong qua bộ phim hoạt hình này, mọi người sẽ tự hào vì mình là con Rồng, cháu Tiên, cùng nhau đoàn kết lại, phát huy tinh thần dân tộc để bảo vệ mẹ Trái Đất" - Gia Hân gửi gắm.

Ngoài "Truyền thuyết Hải Mộc Nhi", thời gian gần đây, hoạt hình "made in Việt Nam" xuất hiện rất nhiều tác phẩm mang đẫm hồn dân tộc trên cách kênh phát hành trực tuyến. Nhóm DeeDee có series 7 tập về các nữ tướng dưới trướng hai bà Trưng, phim "Đại Vương: Xin hãy tiết chế" (khai thác về cuộc đời Trần Hưng Đạo), "Yêu Kiều" (lấy cảm hứng từ "Truyện Kiều" của Nguyễn Du)...

Nhóm Đuốc Mồi nổi bật với dự án "Việt sử kiêu hùng" - dự án phim dã sử theo phong cách diễn họa "animation". Đặc biệt, họ đều là những gương mặt trẻ trung ở độ tuổi đôi mươi. Đến nay, nhóm đã cho ra mắt hàng chục tập phim diễn họa lịch sử ấn tượng như: "Tử chiến thành Đa Bang", "Lý Thường Kiệt đại chiến Như Nguyệt giang", "Huyết mạch Trần gia"...

Hiện Đuốc Mồi đang hoàn thiện kịch bản "Lam Mộc Kỷ" kể về cuộc kháng chiến chống nhà Minh của Lê Lợi - Nguyễn Trãi trong núi rừng Lam Sơn. Ngoài ra, vì tình yêu lịch sử, rất nhiều nhóm bạn trẻ khác cùng tập hợp lại để tạo nên những thước phim bi tráng, hào hùng như nhóm Hạc Thần với bộ phim "Loa thành rực lửa", "Bạch Đằng dậy sóng"..., nhóm Vạn Tích với chuỗi phim hoạt hình kể về chiến công của các anh hùng, hào kiệt thời phong kiến.

Phim hoạt hình sử Việt không phải mới xuất hiện thời gian gần đây. Năm 2015, phong trào bắt đầu nhen nhóm khi loạt phim hoạt hình "Hào khí ngàn năm" dài 2.000 tập lên sóng VTV. Tuy nhiên, do phim vẫn đi theo cách tạo hình mỹ thuật cũ kỹ, lối kể nặng tính minh họa, khô khan và rề rà nên dòng phim này không được khán giả quan tâm.

Phải đến năm 2017, phong trào làm phim hoạt hình lịch sử mới nở rộ nhờ phát súng mở đường của dự án "Con Rồng, cháu Tiên" do Hãng phim Trẻ sản xuất. Không còn là lối vẽ lạc hậu, nội dung nặng tính tuyên truyền, các bộ phim hoạt hình bây giờ mang diện mạo đầy tươi mới ở cả nội dung lẫn mặt hình thức.

Qua lăng kính của người trẻ, các nhân vật hiện lên theo tạo hình mỹ thuật hiện đại. Họ nhanh chóng áp dụng các tiến bộ khoa học, kỹ xảo, đồ họa, âm thanh, chuyển động... để tạo nên sự sinh động, cuốn hút cho các nhân vật. Ekip DeeDee áp dụng nhiều thể loại mới mẻ như hành động, hài hước để chinh phục người xem. Series phim về 7 nữ tướng dưới thời hai bà Trưng mang đậm phong cách của thể loại hành động với các thế võ dũng mãnh, tình tiết đấu tranh gay cấn của các nữ tướng trẻ với bọn giặc phương Bắc. Nhịp phim nhanh, hồi hộp, tạo hình nhân vật thuần Việt, đầy khí chất bất khuất.

Ngược lại, "Đại Vương: Xin hãy tiết chế" và series 3 tập "Yêu Kiều" khiến người xem ôm bụng cười nghiêng ngả vì lời thoại, tình huống hài hước cùng hình vẽ khá "lầy lội". "Đại Vương: Xin hãy tiết chế" kể về màn cướp vợ của Trần Hưng Đạo ngày còn trẻ. Mang tính chất hóm hỉnh, song không vì vậy mà hình tượng các anh hùng dân tộc bị xuyên tạc. Ngược lại, nhân vật Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn trở nên gần gũi, sống động, đáng yêu với thế hệ trẻ đương thời.

Nhóm Đuốc Mồi lại mang đến những thước phim lôi cuốn và kiêu hùng với nét vẽ phóng khoáng, phảng phất vẻ đẹp cổ điển lẫn hiện đại. Qua giọng lồng tiếng truyền cảm, lời thoại vốn giàu chiều sâu càng thêm lay động, hào hùng. Ngoài lượt xem tăng vọt trên YouTube và Fanpage, bộ phim "Tử chiến thành Đa Bang" còn được dịch ra bảy thứ tiếng Anh, Pháp, Đức, Tây Ban Nha, Trung, Hàn, Nhật để bạn bè quốc tế cùng thưởng thức. Đây được coi là bước khởi đầu thành công đầy ngoạn mục của nhóm Đuốc Mồi.

Cảnh phim trong dự án "Việt sử kiêu hùng".
Cảnh phim trong dự án "Việt sử kiêu hùng". 

Những tác phẩm trên được đông đảo khán giả đón chào nồng nhiệt bởi rất lâu rồi họ mới được thưởng thức những tác phẩm đậm đặc bản sắc và phong cách riêng biệt như thế. Trên hết, với những người trẻ, tình yêu sử Việt được khơi gợi, hun đúc nhờ những thước phim đầy tự hào về quá khứ cha ông.

Điều lôi kéo khán giả còn là nhờ ekip chọn cách khai thác những câu chuyện thú vị, hấp dẫn ít người biết đến xoay quanh nhân vật, sự kiện lịch sử. Đó là cuộc đời và chiến công của 7 nữ tướng lẫy lừng đã giúp Trưng Trắc, Trưng Nhị giành độc lập cho non sông; đó là trận tử chiến thành Đa Bang - một trận thua bi hùng trong dòng chảy lịch sử phong kiến Việt Nam...

Trần Minh Tuấn, trưởng nhóm Đuốc Mồi cho hay: "Khẩu hiệu của chúng tôi là "Dân ta phải biết sử ta/ Cái gì không biết thì ta đi tìm". Dự án "Việt sử kiêu hùng" của chúng tôi khởi đầu bằng trận tử chiến thành Đa Bang. Bởi chúng tôi nghĩ đơn giản rằng, lịch sử không chỉ có những chiến công, mà còn có những thất bại, sai lầm. Điều quan trọng là chúng ta học được những gì từ những sai lầm, thất bại mà tiền nhân đã trải qua". 

Nếu làm phim hoạt hình khó khăn một, thì làm phim hoạt hình lịch sử gặp khó gấp mười. Ông Nguyễn Thanh Huệ, Giám đốc hãng CG Training cho hay ngoài thiếu thốn về kỹ thuật, nhân sự thì vấn đề kinh phí là chướng ngại vật lớn nhất mà người làm phim hoạt hình trong nước gặp phải.

"Để làm được một thước phim 5 phút, chúng tôi phải mày mò gần cả năm trời. Nếu chọn đề tài lịch sử thì thời gian nhân lên gấp bội vì ekip phải mất thời gian nghiên cứu sử liệu, trang phục, kiến trúc, lời thoại ... sao cho tôn trọng lịch sử. Kinh phí làm phim hoạt hình dài khoảng 15 phút đã tròm trèm 200 triệu, gấp nhiều lần phim truyền hình hay sitcom cùng thời lượng. Phim hoạt hình lịch sử càng đội kinh phí" - ông Huệ phân tích.

Hạn chế về kinh phí nên các nhóm làm phim hoạt hình sử Việt đa số tồn tại được là nhờ đam mê. Họ tự bỏ tiền túi, may mắn hơn có nhóm kêu gọi được quỹ cộng đồng. Chật vật mãi mới làm ra đứa con tinh thần đầy công phu, tốn kém thì họ lại không tìm được đầu ra. Để giải cứu trước mắt, họ đành chiếu miễn phí trên các kênh phát hành online.

Đương nhiên, nguồn thu từ nguồn này không bao giờ đủ bù chi phí sản xuất. Từ những thước phim diễn họa, các thành viên nhóm Đuốc Mồi mong muốn xây dựng loạt phim hoạt hình dài kỳ, đầy bài bản, công phu. Song ước mơ đó vẫn phải tạm gác lại vì kinh phí eo hẹp.

Để người trẻ tiếp tục vững bước trên hành trình tìm về nguồn cội, thiết nghĩ cần có sự chung tay hỗ trợ, giúp sức của cộng đồng và nhà nước. Đó là cách để chúng ta có nhiều bộ phim hoạt hình chất lượng cao và tạo đầu ra, phổ biến rộng rãi tác phẩm cho mọi tầng lớp khán giả, nâng cao tinh thần yêu nước, yêu sử. Bởi tài năng của giới làm hoạt hình Việt Nam không hề thua kém thế giới. Thực tế, rất nhiều chuyên gia người Việt đang làm "lính đánh thuê" cho các xưởng gia công phim hoạt hình lớn trên thế giới như Pixi Pox, Hahn Film, Spart, Virtuos - Spart...

Mai Quỳnh Nga

Các tin khác

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào đời sống thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

Tập trường ca “Những người lính của làng” của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều vừa được Nha xuất bản Hội Nhà văn ấn hành là một dấu ấn khá đặc biệt. Ở đó, hình tượng người lính không còn được khắc họa đơn tuyến như biểu tượng anh hùng thuần túy, mà trở thành một thực thể đa chiều - vừa bi tráng, vừa mong manh, vừa mang nỗi đau riêng tư, vừa hòa vào số phận dân tộc.

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Tuy là đồng nghiệp và đồng hương Quảng Bình, nhưng mãi đến năm 2018, tôi mới được gặp và quen biết Nguyễn Hương Duyên, cây bút nữ văn xuôi "7x đời chót" đang làm Trưởng ban Thư ký tòa soạn tạp chí Nhật Lệ của Hội VHNT ở quê nhà.

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

Trong những ngày đầu năm 2026, giới văn chương Việt Nam, đặc biệt là vùng đất "sen bùi nhãn ngọt" Hưng Yên, đón nhận tin vui: Đại tá Công an - nhà thơ Văn Diên (hội viên Hội Nhà văn Việt Nam) đã chính thức được vinh danh Giải thưởng Văn học Quốc tế 2025 với Huy chương Vàng Dickens cho tập thơ thiếu nhi "Green Wishes" (Ước vọng xanh).

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Một bữa nắng như chảo lửa nung cháy xứ Quảng, tôi ghé nhà bạn ở vùng trung du phía Tây Thăng Bình, nơi con sông Rù Rì chảy qua. Loáng thoáng trong câu chuyện quanh mâm giỗ, bà ngoại bạn thở than với mấy người già quê: “Trời ni mà có bát nước chè hai uống cái ực thì sướng phải biết!”.

Như thế nào là nghệ thuật?

Như thế nào là nghệ thuật?

Nghệ thuật (Tiếng Anh: Art), nếu chiết tự theo Hán Việt, đó là nuôi dưỡng, làm phát triển tài năng bên trong (tài nghệ) bằng các kỹ thuật, phương pháp. Sản phẩm nghệ thuật là hình thức hiện ra - kết quả của quá trình nuôi dưỡng tài năng cùng với các phương pháp biểu hiện tốt nhất có thể. Hiểu trên phương diện thực tế: nghệ thuật là sự biểu đạt thẩm mỹ thông qua các phương tiện/ chất liệu (ngôn ngữ, âm thanh, màu sắc, hình ảnh, hình khối, vũ đạo…).

Biết đủ để định vị bản thân

Biết đủ để định vị bản thân

Một sáng Chủ nhật thảnh thơi, tôi lại đem cuốn sách cũ ra đọc. Tiếng là những sách cũ, giấy đã sờn và rách gáy nhưng chữ nghĩa cổ nhân ngẫm ra thật thú vị. Trong "Đạo đức kinh", Lão Tử viết: "...Tri túc bất nhục, tri chỉ bất đài, khả dĩ trường cửu". Nghĩa là: Biết thế nào là đủ thì không nhục, biết lúc nào nên ngừng thì không nguy, may có thể sống lâu được".

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Gần nửa thế kỷ cầm bút, 11 đầu sách đã xuất bản, 9 Giải thưởng Báo chí quốc gia - đó là những con số biết nói về một hành trình sáng tạo bền bỉ của nhà báo Hồ Quang Lợi. Nhưng, có lẽ, điều khiến độc giả nhớ nhất ở ông không chỉ là nhà báo với những bài bình luận quốc tế sắc sảo, mà còn trong tư cách nhà văn qua những trang viết chân dung đầy nhân văn về những con người "làm nên thời đại".

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

“Nơi tôi sống, núi rừng trùng điệp, màu xanh cây cối đã thành quen mắt. Từ khi tôi còn là một đứa trẻ bé tí theo mẹ đi chợ, những hoa văn thổ cẩm đã theo vào mắt tôi, cùng tôi khôn lớn”, nhà văn trẻ Đặng Thùy Tiên giới thiệu về mình. Nơi “núi rừng trùng điệp” ấy chính là thị trấn Tam Đường, nay là xã Bình Lư, tỉnh Lai Châu.

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

“Rộn ràng, rộn ràng hạnh phúc đang tràn dâng/ Nôn nao lâng lâng xao xuyến đến ngập lòng...” - nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung “chào sân” bằng bài hát vui vui. Không cần guitar đệm nhạc, chỉ có nhịp vỗ tay đã thấy rộn lên như trong một hội hôn. Hát xong, người nhạc sĩ đến từ miệt Sen hồng Đồng Tháp cúi đầu chào khán giả. Sau tràng pháo tay khích lệ, anh hát tiếp: “Nhớ không em! trò chơi đám cưới ngày xưa/ Tóc cô dâu thả suông kết bông mười giờ/ bên chú rể lưng trần, che lộng vàng lá chuối/ Xây tổ ấm uyên ương mơ ước ngày nên đôi...”.

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Trong dòng chảy văn xuôi Việt Nam viết về chiến tranh và hậu chiến, có những tác phẩm không chọn giọng điệu sử thi lớn lao, cũng không cố dựng lên những tượng đài bất khả xâm phạm, mà lặng lẽ đi vào ký ức cá nhân, từ đó chạm đến phần sâu nhất của lịch sử dân tộc. Tác phẩm bút ký - tản văn “Lính già mau nhớ lâu quên” của nhà văn Tô Hoàng vừa được NXB Hội Nhà văn ấn hành tháng 2/2026 là một tập sách như thế.

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

“Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng”của tiến sĩ Nguyễn Thành Nam không chỉ kể lại lịch sử Việt Nam hơn một thế kỷ qua, mà còn đặt lịch sử vào một vai trò khác, như tấm gương để soi chiếu hiện tại. Khi các sự kiện và nhân vật được nhìn lại bằng những câu hỏi mới, lịch sử không còn là những mốc thời gian khép kín, mà trở thành nguồn bài học sống động, đặc biệt với người trẻ, trong việc hiểu mình đang ở đâu và nên đi về đâu.

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Lần mới đây nhất tôi gặp lại nhà văn Nguyễn Thu Hằng chính là tại lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài "Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" lần thứ V, giai đoạn 2022-2025. Cuộc thi do Bộ Công an phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức. Ở cuộc thi này chị đã đoạt giải Nhất với tiểu thuyết “Chiều qua thị trấn”.

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trong thơ Việt Nam đương đại nửa sau thế kỷ XX, lớp nhà thơ trưởng thành từ chiến tranh đã tạo nên một diện mạo đặc biệt cho thi ca dân tộc. Họ mang đến cho thơ không chỉ cảm xúc mà còn là ký ức lịch sử, những trải nghiệm sống động của một thế hệ đã đi qua chiến tranh và bước vào công cuộc dựng xây đất nước.

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải là gương mặt quen thuộc trong làng văn, làng báo Việt Nam. Trải qua nhiều thăng trầm, bà khẳng định mình không chỉ là nhà báo tâm huyết mà còn là cây bút kiên trì với thể loại phi hư cấu, đặc biệt là những cuốn sách chân dung gây tiếng vang như tác phẩm về nhà tình báo huyền thoại Phạm Xuân Ẩn – cuốn sách được giới nghiên cứu quốc tế đánh giá cao, từng được dịch nhiều chương trên tạp chí The Consequence (Mỹ).

Tơ duyên trong chữ

Tơ duyên trong chữ

Tập tiểu luận phê bình "Duyên khởi đến cõi văn" (NXB Hội Nhà văn, 2025) của PGS.TS Hoàng Kim Ngọc là kết quả sau hơn 3 năm đọc, nghĩ và viết dưới ánh sáng của chữ duyên: “Hữu duyên, nhân duyên, thiện duyên và duyên khởi. Đó là sự gặp gỡ giữa nhà phê bình với nhà văn, giữa nhà văn với cõi văn linh diệu của họ” (Lời nói đầu).