Khẩu súng và bản đồ thu giữ tại phòng Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu sáng ngày 30-4-1975:

Những giá trị lịch sử

Trong số các hiện vật mà Cuộc vận động sưu tầm kỷ vật của lực lượng CAND được hiến tặng trong 3 năm qua, có hai kỷ vật có giá trị lịch sử rất quan trọng...

Đó là khẩu súng rulo và tập bản đồ cổ do Anh hùng LLVTND, Trung tướng Võ Viết Thanh - nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an), nguyên Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh, một trong những người đầu tiên đặt chân vào dinh Độc Lập sáng ngày 30-4-1975, thu được tại phòng làm việc của Tổng thống Việt Nam cộng hòa Nguyễn Văn Thiệu.

Trung tướng Võ Viết Thanh trao tặng Bảo tàng CAND các kỷ vật trong chiến tranh.

Trung tướng Võ Viết Thanh trao tặng Bảo tàng CAND các kỷ vật trong chiến tranh.

Trung tướng Võ Viết Thanh (thường gọi là Bảy Thanh) sinh năm 1943, ở Bến Tre. 16 tuổi, ông đã là một chiến sĩ biệt động, chiến đấu ở nhiều địa bàn. Năm 1960 ông bị thương ở chiến trường, bị địch bắt tù 8 tháng rồi phải thả vì không khai thác được gì từ người chiến sĩ kiên trung.

Người ký quyết định trả tự do cho ông là trung tá Phạm Ngọc Thảo, Tỉnh trưởng tỉnh Bến Tre (cán bộ tình báo của ta hoạt động trong lòng địch đã hy sinh, được phong danh hiệu Anh hùng LLVTND, cấp hàm đại tá). Ra tù, ông tiếp tục công tác trong lực lượng quân giải phóng miền Nam. Ở tuổi 20, ông đã phụ trách một xưởng quân giới, rồi giữ nhiều vị trí chỉ huy trong quân đội.

Sau khi đất nước thống nhất, Trung tướng Võ Viết Thanh từng là Phó Giám đốc, rồi Giám đốc Công an TP. Hồ Chí Minh. Năm 1986, ông được bầu vào BCH Trung ương Đảng khóa 6, giữ chức vụ Thứ trưởng Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an) kiêm Tổng Cục trưởng Tổng cục An ninh. Đầu năm 1992, ông được điều động về công tác tại TP Hồ Chí Minh với chức vụ Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch rồi Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh. Năm 2002, ông là phái viên của Thủ tướng theo dõi công tác an ninh phía Nam. Năm 2007, ông xin được nghỉ hưu.

Trong suốt quá trình công tác, dù ở cương vị nào, Trung tướng Võ Viết Thanh đều được nhân dân yêu mến, kính trọng bởi sự tận tâm, hy sinh vì công việc. Ông đã được nhận nhiều phần thưởng cao quý: danh hiệu Anh hùng LLVTND, 16 Huân chương các loại.

Ở tuổi 73, người chiến sĩ đặc công biệt động năm xưa vẫn còn rất minh mẫn. Với giọng nói nhẹ nhàng, trầm tĩnh, ông kể về kỷ niệm đặc biệt của đồng đội cùng ông chiến đấu may mắn sống sót là nhân chứng, với điều kiện là "không nói về chuyện công trạng trong buổi sáng 30-4-1975 để tranh công nha!".

Trong chiến dịch Hồ Chí Minh, ông Võ Viết Thanh là Chính trị viên trưởng Tiểu đoàn 4, Lữ đoàn đặc công biệt động 316, có nhiệm vụ đánh chiếm các mục tiêu quan trọng như dinh Độc lập, Tổng nha cảnh sát, Bộ Tổng tham mưu, Bộ Tư lệnh hải quân, Trường Huấn luyện Quang Trung, chốt giữ cầu Cầu Sài Gòn, cầu Bình Triệu, cầu Rạch Chiếc, các ngã ba, ngã tư để chi phối các khu vực nội thành, mở cửa cho các quân đoàn chủ lực tiến vào Sài Gòn.

Khẩu Rulo do Trung tướng Võ Viết Thanh thu tại phòng Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu.
Khẩu Rulo do Trung tướng Võ Viết Thanh thu tại phòng Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu.

Trung tướng Võ Viết Thanh kể: Sáng 30-4-1975, tôi chỉ huy một tổ đặc công trinh sát bí mật đột kích vào phía sau dinh Độc lập, quan sát phòng thủ của địch để điều động đơn vị đến tấn công khi tiếp cận sát dinh Độc Lập. Chúng tôi không thấy phòng thủ gì cả, chỉ thấy một số người đứng sau dinh không có vũ khí. Nhưng vẫn phải cảnh giác, nên tôi chỉ cho một chiến sĩ xuất hiện, ra hiệu bằng tay gọi họ đến gần và hỏi:

- Các anh làm gì ở đây?

- Chúng tôi là lính gác dinh.

- Trong dinh có binh lính không?

- Thưa không!

- Ai ở trong đó?

- Là nội các của ông Dương Văn Minh.

Giữa xôn xao kỷ niệm về một ngày lịch sử, Trung tướng Võ Viết Thanh nhớ lại: Trên đường hành quân tiến vào Sài Gòn, tôi lạc quan nói vui với anh em trong đơn vị: Nếu còn sống, tôi sẽ vào nơi làm việc và nhà riêng của Nguyễn Văn Thiệu xem thế nào! Khi đến dinh Độc Lập, tôi không biết sử dụng thang máy. Tôi lệnh cho người lính gác ở đó đưa tôi lên lầu, vào thẳng phòng của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu.

Mở tủ cạnh góc tường, ông thấy ngay 2 khẩu súng. Một khẩu Rulo mạ trắng và một khẩu súng trường khá lạ mắt. Thân súng bằng thép được chạm khắc hoa văn đẹp, rất cầu kỳ và độc đáo, cò súng mạ kim loại màu vàng, có thể nói là "độc nhất vô nhị" ở Sài Gòn. Ông thử lên đạn và biết đây là loại súng bắn tỉa có ống ngắm hồng ngoại sử dụng đạn đại liên khá phổ biến trong quân đội Mỹ, súng này có thể dùng đi săn.

Ở rừng, vốn hay đi săn nên ông lập tức ấn tượng với khẩu súng này, vì có rất nhiều đạn trong chiến lợi phẩm. Ông thu 2 khẩu súng, cùng tập bản đồ thế giới và giao cho chiến sĩ mang theo rồi nhanh chóng rời dinh Thống Nhất, di chuyển sang các mục tiêu khác. Tối 30-4-1975, Ban Chỉ huy tiểu đoàn của ông đóng tại dinh Trần Văn Hương (nay là Nhà văn hóa thiếu nhi TP. Hồ Chí Minh), còn ông cùng đơn vị đóng quân tại nhà riêng Nguyễn Văn Thiệu ở 261 Paster (TP. Sài Gòn). Thế là ông thực hiện được lời nói vui với anh em khi hành quân, như… trong mơ.

Tôi hỏi, khi thu giữ các khẩu súng và tập bản đồ trong phòng Tổng thống Thiệu, ông có nghĩ đó sẽ là kỷ vật của lịch sử không, Trung tướng Võ Viết Thanh cười: Khi đó chả nghĩ gì, chỉ thấy có vũ khí là thu giữ, để địch không sử dụng chống lại mình. Mãi sau này mới hiểu được đó là kỷ vật có giá trị lịch sử. Còn tấm bản đồ, vì là nhà binh nên ông rất quan tâm,  mang theo để sử dụng khi cần. Cũng sau này ông mới biết, đó là tấm bản đồ cổ, do Pháp xuất bản, có đầy đủ các quần đảo Hoàng Sa-Trường Sa thuộc Việt Nam.

Sau chiến tranh, ông Võ Viết Thanh vẫn được phép giữ tất cả các khẩu súng mà ông được trang bị trong chiến tranh, cũng như các chiến lợi phẩm ông thu được từ phòng làm việc của Tổng thống Thiệu. Ông nâng niu, gìn giữ trân trọng những kỷ vật đã ghi đậm dấu tích lịch sử anh hùng và gắn bó với ông suốt mấy chục năm chiến đấu. Bộ vũ khí chiến đấu của ông có cả thảy gần 10 khẩu súng, từ AK, M79, tiểu liên đặc chủng của đặc công biệt động, đến khẩu rulo và súng săn của Tổng thống Thiệu.

Các khẩu súng của Trung tướng Võ Viết Thanh trao tặng Bảo tàng CAND.
Các khẩu súng của Trung tướng Võ Viết Thanh trao tặng Bảo tàng CAND.

Tuy nhiên, hơn 20 năm trước, ông đã trao tặng Bảo tàng Lịch sử Quân sự khẩu súng bắn tỉa có thân súng chạm trổ độc đáo. Năm 2015, ông lại quyết định trao tặng Cuộc vận động sưu tầm kỷ vật kháng chiến của CAND nhiều kỷ vật vô giá cho lực lượng mà ông từng nhiều năm giữ cương vị lãnh đạo. Ngoài khẩu rulo màu trắng và tập bản đồ cổ thế giới mà ông đã thu được tại phòng Tổng thống Thiệu, ông còn tặng mấy khẩu súng ngắn đặc chủng của binh chủng đặc công biệt động do Lữ đoàn 316 trang bị cho ông trong chiến đấu.

Hy vọng những kỷ vật lịch sử này sẽ giúp các thế hệ sau này, đặc biệt là các chiến sĩ Công an trẻ, hiểu thêm về cuộc chiến đấu, những hy sinh của thế hệ đi trước, thêm tự hào về  chiến thắng vĩ đại của dân tộc, về cái giá của hòa bình, độc lập hôm nay…

Những kỷ vật chiến tranh mà Trung tướng Võ Viết Thanh đã gìn giữ gần nửa thế kỷ qua mang nhiều giá trị lịch sử. Các nhà nghiên cứu có thể "bắt" nó "lên tiếng" để tìm hiểu về vũ khí thời điểm đó, thậm chí, biết được "gu" sở hữu vũ khí của vị Tổng thống Việt Nam cộng hòa. Đặc biệt, tập bản đồ cổ chính là một minh chứng góp phần khẳng định chủ quyền từ trong quá khứ của Việt Nam với 2 quần đảo Hoàng Sa-Trường Sa.

Thanh Hằng

Các tin khác

 Bài 1: Trường kỳ mai phục - Bí ẩn Chuyên án C30

Bài 1: Trường kỳ mai phục - Bí ẩn Chuyên án C30

Ngày 22/8/1954, 16 người rời Hải Phòng. Họ xuống tàu ra vịnh Hạ Long, lên chiến hạm 125 của Pháp, nhìn bờ biển Việt Nam nhạt dần phía sau mạn tàu. Một tuần trên biển. Rồi đảo Okinawa, nơi nhân viên tình báo Mỹ chờ sẵn để khám sức khỏe, lấy lý lịch, loại bớt 3 người không đủ tiêu chuẩn. Số còn lại lên máy bay chở thẳng đến đảo Guam ngoài khơi Thái Bình Dương.

Những hồ sơ cùng được giải mã

Những hồ sơ cùng được giải mã

Trung tuần tháng 3/2025, Mỹ đã công bố những tài liệu cuối cùng liên quan đến vụ ám sát Tổng thống John F. Kennedy tại Dallas năm 1963. Nhân sự kiện trên, tạp chí Chuyện xứ người (ODC) Mỹ cập nhật nhiều hồ sơ còn “thú vị hơn” cả vụ ám sát JKF đã được CIA giải mã “toàn tập”.

Ngăn chặn ma túy ngay từ cơ sở

Ngăn chặn ma túy ngay từ cơ sở

Vừa tiếp giáp với trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước đó là TP Hồ Chí Minh, lại có gần 369km đường biên giới tiếp giáp với nước bạn Campuchia nên Tây Ninh luôn tiềm ẩn phức tạp do các đối tượng tội phạm luôn rình rập tuồn ma túy qua biên giới để tiêu thụ tại chỗ và trung chuyển đến các tỉnh thành lân cận tiêu thụ.

Những thi thể trong vườn táo nhà Bender…

Những thi thể trong vườn táo nhà Bender…

Mùa xuân năm 1873, một nhóm người dân ở hạt Labette, Kansas, kéo đến khu đất bỏ hoang của gia đình Bender, mang theo cuốc, xẻng và những dự cảm chẳng lành. Họ xới tung mảnh vườn táo phía sau căn nhà gỗ bỏ hoang, nơi gia đình Bender từng mở quán trọ ven đường, đón khách vào ăn uống, nghỉ ngơi rồi biến mất.

“Dùng người và phương tiện của địch để đánh lại địch” (bài cuối)

“Dùng người và phương tiện của địch để đánh lại địch” (bài cuối)

Cách mạng Tháng Tám thành công, lực lượng an ninh, dù mới thành lập, nhưng đã liên tiếp lập nhiều chiến công. Không chỉ trấn áp, triệt phá, xóa sổ hàng chục ổ nhóm, băng đảng, tổ chức câu kết với thực dân Pháp hoạt động chống phá cách mạng, lực lượng An ninh nói chung và lực lượng phản gián nói riêng đã tương kế tựu kế, sử dụng điệp viên do Pháp huấn luyện để đánh lại chính tổ chức của chúng.

Những chuyên án lật ngược thế cờ (bài 2)

Những chuyên án lật ngược thế cờ (bài 2)

Như bài trước chúng tôi đã đề cập, lợi dụng tình hình cách mạng mới thành lập còn non trẻ, bọn phản cách mạng trong nước đua nhau ngóc đầu dậy chống phá chính quyền. Hàng chục tổ chức và đảng phái phản động vừa có thực lực, vừa được các đội quân xâm lược nuôi dưỡng, chỉ đạo, âm mưu cướp chính quyền, trong đó phải kể đến các cá nhân, tổ chức làm việc cho địch nhưng đã tìm cách chui vào nội bộ của ta để hoạt động gián điệp.

Chiến công phá vụ án nhà số 7 phố Ôn Như Hầu (bài 1)

Chiến công phá vụ án nhà số 7 phố Ôn Như Hầu (bài 1)

Vụ án số 7 phố Ôn Như Hầu ngày 12/7/1946 là chiến công xuất sắc, minh chứng tiêu biểu nhất về những đóng góp của lực lượng An ninh trong những thời khắc lịch sử giành và giữ chính quyền non trẻ của dân tộc, là mốc son chói lọi thể hiện vai trò hết sức to lớn của lực lượng An ninh nhân dân.

Bí mật về đội cận vệ trinh nữ của vua Xiêm

Bí mật về đội cận vệ trinh nữ của vua Xiêm

Huyền thoại về các nữ chiến binh Amazon dũng mãnh đã trở thành một phần của văn hóa thế giới từ thời cổ đại. Những câu chuyện này không ngừng kích thích trí tưởng tượng của các nhà nghiên cứu và giới nghệ sĩ, là tâm điểm của các cuộc tranh luận học thuật. Tuy nhiên, ẩn sau các truyền thuyết nổi tiếng là một trang sử hoàn toàn có thật. Đó là đội nữ cận vệ đã hàng thế kỷ bảo vệ các vị vua Xiêm La - tiền thân của Thái Lan ngày nay.

Vụ bê bối tên lửa Titan của Mỹ năm 1980

Vụ bê bối tên lửa Titan của Mỹ năm 1980

Trong số những sự cố tên lửa tai hại vì sơ suất của con người trong lịch sử khí tài của nhân loại, có sự cố vũ khí hạt nhân ở Damascus năm 1980. Rất may, chưa gây nổ đầu đạn, nếu không sẽ là “thảm họa Chernobyl nước Mỹ”.

Vó ngựa của Hoàng đế Quang Trung

Vó ngựa của Hoàng đế Quang Trung

Nhắc đến vị vua anh hùng Quang Trung, hậu thế nhớ ngay đến hình ảnh oai hùng vẫn được miêu tả khi nhà vua ngồi trên bành voi, trực tiếp chỉ huy binh sĩ đánh đồn Ngọc Hồi hay hạ thành Thăng Long mùa xuân năm Kỷ Dậu 1789. Nói đến ngựa với nhà vua, người ta lại nhớ đến giai thoại về việc nhà vua sai ngựa trạm đem một cành đào Nhật Tân gửi về Phú Xuân tặng Hoàng hậu Ngọc Hân.

Mã định danh liệu có minh bạch thị trường bất động sản?

Mã định danh liệu có minh bạch thị trường bất động sản?

Từ ngày 1/3/2026, mỗi bất động sản tại Việt Nam sẽ có một “căn cước” riêng dưới dạng mã định danh điện tử. Chủ trương này được kỳ vọng tạo ra bước ngoặt về minh bạch hóa thị trường, kiểm soát dòng tiền và hạn chế đầu cơ.

Điện Kính Thiên: Thêm những bí ẩn khai mở từ lòng đất

Điện Kính Thiên: Thêm những bí ẩn khai mở từ lòng đất

Những bí mật quanh điện Kính Thiên - biểu tượng quyền lực tối cao của nhiều triều đại Việt Nam bất ngờ tiếp tục được khai mở vào những ngày cuối cùng của năm 2025, khi Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội phối hợp với Viện Khảo cổ học công bố kết quả khai quật khảo cổ mới nhất tại Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long.

Trận địa mới trên bản đồ chiến tranh hiện đại

Trận địa mới trên bản đồ chiến tranh hiện đại

“Trận địa mới trên bản đồ chiến tranh hiện đại” không còn nằm ở biên giới địa lý hay không gian mạng, mà đang dịch chuyển thẳng vào vùng lãnh thổ bí ẩn nhất của con người: bộ não. Khi các cường quốc đồng loạt đầu tư vào công nghệ thần kinh mang tính lưỡng dụng, từ giao diện não - máy tính đến kỹ thuật điều biến nhận thức, ranh giới giữa điều trị và kiểm soát, giữa tiến bộ và vũ khí hóa trở nên mong manh chưa từng có. Bản chất con người đang đứng trước một phép thử mới, nơi chiến tranh không chỉ nhắm vào cơ thể, mà nhắm vào chính ý chí và bản sắc của mỗi cá nhân.

Bài cuối: Một gia đình đặc biệt

Bài cuối: Một gia đình đặc biệt

Không chỉ Trần Tử Bình có cuộc đời đặc biệt, mà đồng chí Nguyễn Thị Hưng - người bạn đời của ông cũng vậy. Họ là “đồng chí chồng - đồng chí vợ” gắn bó với nhau và cùng vượt qua những sự kiện quan trọng của một giai đoạn cách mạng hào hùng nhất trong lịch sử dân tộc.

Thiếu tướng Trần Tử Bình: Gan vàng dạ sắt

Thiếu tướng Trần Tử Bình: Gan vàng dạ sắt

Trong 60 năm cuộc đời thì có đến gần 8 năm Thiếu tướng Trần Tử Bình bị tù đày ở các nhà tù Côn Đảo, Thái Bình, Ninh Bình, Hà Nam, Hỏa Lò - đều là những địa ngục trần gian. Sự trưởng thành, tôi luyện của người chiến sĩ cách mạng xuyên qua những gông cùm, xiềng xích; tích đọng thành lòng yêu nước, khát vọng tự do và sức mạnh để quên mình chiến đấu trọn đời vì cách mạng.

O Thu - người chèo đò qua dòng sông “mưa đỏ” Thạch Hãn

O Thu - người chèo đò qua dòng sông “mưa đỏ” Thạch Hãn

Có những khoảnh khắc lịch sử, một dòng sông phản chiếu hình ảnh nước Việt Nam can trường trong những năm tháng khói lửa 1972 - sông Thạch Hãn. Giữa mưa bom bão đạn, những mái chèo kiên cường vẫn rẽ sóng, đưa bộ đội sang Thành cổ, chở theo cả niềm tin và ý chí quật cường của đất nước.

Liệt sĩ Hà Nội trong trận đầu Hải quân ta đánh thắng

Liệt sĩ Hà Nội trong trận đầu Hải quân ta đánh thắng

Tôi tình cờ gặp Họa sĩ Ngô Thành Nhân trong một chiều mưa Đà Lạt. Lại tình cờ mà thật thú vị khi biết anh là con trai út của Kiến trúc sư nổi tiếng Ngô Huy Quỳnh. Cũng thật thú vị khi tôi với họa sĩ Ngô Thành Nhân là người cùng quê phường Đường Hào, tỉnh Hưng Yên.

Anh hùng phi công Nguyễn Văn Bảy: Huyền thoại của bầu trời

Anh hùng phi công Nguyễn Văn Bảy: Huyền thoại của bầu trời

Trong lịch sử không quân Việt Nam, phi công Nguyễn Văn Bảy (1936-2019) là một cái tên huyền thoại khi lái MiG-17 bắn hạ 7 máy bay tối tân của Mỹ. Ông được phong danh hiệu Anh hùng lực lượng Vũ trang nhân dân khi vừa bước qua tuổi 30 với quân hàm Thượng úy. Câu chuyện về phi công Nguyễn Văn Bảy thực sự là một huyền thoại của bầu trời và cuộc đời ông như biểu tượng về một “Cánh chim của bầu trời tự do” …

Tấm giấy báo tử và câu chuyện xúc động về làm báo ở chiến trường

Tấm giấy báo tử và câu chuyện xúc động về làm báo ở chiến trường

Trong “kho” hiện vật đồ sộ của Bảo tàng Báo chí Việt Nam, nhất là những hiện vật lớp thế hệ nhà báo đi trước, có một hiện vật rất đặc biệt. Đó là tấm giấy báo tử “nhầm” của nhà báo Kim Toàn. Được trưng bày trang trọng trong tủ trưng bày của Bảo tàng Báo chí Việt Nam, đằng sau tấm giấy báo tử vương màu thời gian này là câu chuyện xúc động không chỉ riêng của nhân vật có tên trên tấm giấy mà còn là về những nhà báo chiến trường, về một thế hệ nhà báo - chiến sĩ trong một thời lửa đạn.