Những cuốn sách ra đời từ khát vọng

Trong bối cảnh xuất bản sách văn học có nhiều khó khăn, việc NXB Hội Nhà văn cho ra đời bộ sách mang hơi thở của đời sống văn học trong nước cũng như thế giới như thế này là một nỗ lực đặc biệt và cũng có thể gọi đó là “Những cuốn sách ra đời từ khát vọng, từ tâm tưởng” của những người yêu văn chương...

Tuần qua, NXB Hội Nhà văn (Hội Nhà văn Việt Nam) đã giới thiệu đến báo chí, truyền thông trong nước một loại hình sách hoàn toàn mới mẻ với tên gọi sách chuyên đề “Viết & Đọc”. Theo qui định xuất bản, “Viết & Đọc” không được đánh số vì không phải là tạp chí, bởi vậy NXB Hội Nhà văn đặt tên cho mỗi số theo một mùa trong năm với “Chuyên đề mùa xuân”, “Chuyên đề mùa hạ”, “Chuyên đề mùa thu” và “Chuyên đề mùa  đông”.

Trong bối cảnh xuất bản sách văn học có nhiều khó khăn, việc NXB Hội Nhà văn cho ra đời bộ sách mang hơi thở của đời sống văn học trong nước cũng như thế giới như thế này là một nỗ lực đặc biệt và cũng có thể gọi đó là “Những cuốn sách ra đời từ khát vọng, từ tâm tưởng” của những người yêu văn chương...

“Viết & Đọc” số đầu tiên ra vào quí III năm 2018, vì thế gọi là “Viết & Đọc chuyên đề mùa thu 2018”, sau đó là “Chuyên đề mùa đông”, “Chuyên đề mùa xuân” và hiện nay, công tác chuẩn bị bản thảo cho “Chuyên đề mùa hạ” đang gấp rút được hoàn thiện. Theo chia sẻ của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều và nhà văn Tạ Duy Anh, tủ sách chuyên đề này là “giấc mơ” mà họ đã ấp ủ từ hơn 20 năm nay.

Để có cuốn sách “bằng xương bằng thịt” cầm trên tay như hiện nay, các biên tập viên của NXB Hội Nhà văn như Nguyễn Quang Thiều, Đỗ Hàn, Tạ Duy Anh, Trần Đức Tiến, Nguyễn Trung Dân, Trần Nhã Thụy, Vũ Hồng, Trần Lê Khánh, Đào Bá Đoàn, Nguyễn Chí Hoan, Nguyễn Văn Sơn cùng với các cộng tác viên là những nhà văn, nhà thơ, nhà phê bình, nhà báo, họa sỹ tên tuổi trong nước và ngoài nước đã phải nhiều ngày “chụm đầu” bàn bạc và vất vả lo liệu từ khâu bản thảo bếp núc cho đến việc lo liệu nguồn tài chính. Bởi vì, việc cân đối thu - chi để xuất bản và phát hành một cuốn sách 300-400 trang là một việc làm không hề đơn giản.

Ban Biên tập chuyên đề “Viết & Đọc” giới thiệu với báo chí về ấn phẩm mới ra mắt.
Ban Biên tập chuyên đề “Viết & Đọc” giới thiệu với báo chí về ấn phẩm mới ra mắt.

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Giám đốc NXB Hội Nhà văn cho biết, nếu như không có một số Mạnh Thường Quân yêu văn học tài trợ cho dự án thì không biết đến bao giờ giấc mơ xuất bản những cuốn sách mang hơi thở đời sống văn học đương đại trong và ngoài nước của những nhà văn gắn bó với NXB từng có tên gọi trìu mến là “Tác phẩm mới” mới có cơ hội trở thành hiện thực.

Có Mạnh Thường Quân “ra tay”, Ban Giám đốc NXB Hội Nhà văn vô cùng vui mừng nhưng cũng vô cùng áy náy, bởi lẽ nhà tài trợ lại chỉ muốn “ẩn danh” nên không thể in lời cảm ơn họ trên bìa sách được. Vì thế, chỉ có thể “đền đáp” mối thâm tình với văn chương ấy bằng cách làm sao đưa đến cho độc giả những sản phẩm văn học có chất lượng tốt nhất.

Không chỉ có thế, chuyên đề “Viết & Đọc” cũng đã nhận được sự ủng hộ nồng nhiệt của các họa sĩ danh tiếng trong nước. Tranh làm bìa trong 3 số đầu của “Viết & Đọc” là tác phẩm của các họa sĩ Lê Thiết Cương, Phạm An Hải và Đỗ Trung Quân. Với quan niệm, các phụ bản hội họa cũng là một văn bản khác của các tác phẩm văn chương, “Viết & Đọc” đã giới thiệu những phụ bản đen trắng ấn tượng của các họa sĩ tên tuổi ở nhiều thế hệ trong và nước ngoài.

Quả thực, cầm trên tay 3 cuốn chuyên đề đã ra mắt bạn đọc với các chuyên mục rất có tính thời sự văn học như: “Thư biên tập”, “Ấn tượng 90 ngày”, “Tác phẩm mới”, “Tác giả trẻ”, “Tác phẩm đọc lại”, “Chân dung và ghi chép”, “Đối thoại”, “Văn học trong nhà trường”, “Phê bình và Tiểu luận”, “Tư liệu”, “Những người nổi tiếng thế giới”..., thì thấy Ban biên tập của tủ sách chuyên đề này đã có những sự đầu tư lớn, có chiều sâu và thực sự đã ít nhiều tạo ra một ấn tượng cho bạn đọc với bản sắc riêng của mình.

Mỗi chuyên mục đều là sự tìm tòi, đặt hàng, biên tập chỉn chu để mang lại những ấn phẩm tốt nhất có thể như: “Thư biên tập” là quan niệm của “Viết & Đọc” về cuộc sống và sự sáng tạo; “Tác phẩm đọc lại” là cách nhìn của bạn đọc đương thời về những tác phẩm nổi tiếng trong quá khứ; “Đối thoại” giống như là một cuộc trao đổi hoặc tọa đàm trực tiếp với các nhân vật tên tuổi trong nước và nước ngoài về một chủ đề - vấn đề lớn được đặt ra...

Qua các ấn phẩm đã được xuất bản, bạn đọc cũng có cơ hội nhìn thấy được con đường của một nền văn học mới bắt đầu được hình thành từ cách viết, cách cảm nhận đời sống, cách nhìn xã hội của những tác giả còn rất trẻ thông qua chuyên mục “Tác giả trẻ”.

Chuyên mục “Ấn tượng 90 ngày” là những bài viết của các nhà văn, nhà thơ, nhà báo… về một sự kiện, một vấn đề hoặc một điều gì đó có hiệu ứng, tác động trên diện rộng đã và đang diễn ra trong xã hội trong 3 tháng (90 ngày). Chuyên mục “Tư liệu” trong mỗi số đã xuất bản là những tư liệu độc đáo lần đầu tiên được công bố tại Việt Nam và liên quan đến những nhân vật đã góp phần làm thay đổi xã hội, thay đổi thế giới trong nhiều lĩnh vực khác nhau...

Theo chia sẻ của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, từ số “Chuyên đề mùa hạ 2019”, “Viết & Đọc” sẽ mở thêm một chuyên mục mới có tên: “Văn học và Nhà trường”. Ban biên tập hiện đang có những nỗ lực và kỳ vọng chuyên mục này giúp cho thầy cô dạy môn văn và học sinh - sinh viên trong các nhà trường tiếp cận thêm chiều kích của các tác phẩm văn học được giảng dạy, hiểu được hoàn cảnh ra đời tác phẩm đó và quan niệm của nhà văn khi viết tác phẩm đó.

Đồng thời chuyên mục “Văn học và Nhà trường” cũng giới thiệu các tác phẩm văn học được giảng dạy trong các trường tiểu học và trung học ở một số nước tiên tiến trên thế giới như Anh, Pháp, Mỹ, Úc và cả văn học trong nhà trường ở các nước Hồi giáo... nhằm tìm ra những điểm chung về tính nhân văn tiêu biểu trong các tác phẩm được đưa vào giảng dạy trong trường học. Với chuyên mục này, Ban biên tập dự định sẽ in các tác phẩm ấy bằng 2 thứ tiếng, bao gồm bản dịch và văn bản gốc để nếu ai có nhu cầu tìm hiểu sâu hơn cũng có thể dễ dàng tiếp cận được.

Được biết, hiện nay, NXB đã liên kết với một số đơn vị để mở rộng cách và các kênh phát hành như làm việc với Báo Nhi đồng để cùng họ phối hợp phát hành sách chuyên đề “Viết & Đọc” trong nhà trường; tổ chức các buổi tọa đàm, nói chuyện chuyên đề ở quy mô rộng hơn, hiệu quả hơn...

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều:

Với các chuyên đề theo mùa của “Viết & Đọc”, chúng tôi muốn giới thiệu đến độc giả trong nước tất cả những gì mới mẻ nhất, độc đáo nhất của văn học trong nước cũng như thế giới trong một cách thức, một cách nhìn mà các tờ báo hay tạp chí văn chương trong nước chưa làm như vậy hoặc sẽ không làm như vậy. Chúng tôi sẽ từng bước giới thiệu đến độc giả những nền văn học vẫn còn xa lạ, bí ẩn, thậm chí là độc giả Việt Nam không được biết đến như văn học Triều Tiên dưới thời Chủ tịch Kim Joong-un, văn học ở các nước Hồi giáo, văn học châu Phi... với mục đích kiếm tìm và đưa đến cho độc giả cơ hội những vẻ đẹp thực sự của văn chương.

Trong thời buổi hiện nay, văn hóa đọc hay việc đọc sách văn chương là vô cùng khó khăn, nhưng chúng tôi sẽ vẫn cứ làm với ý chí muốn làm những gì tốt nhất, làm bền bỉ, kiên trì nhất. Lúc đầu cũng có những người thờ ơ, và còn bảo chúng tôi “Văn chương giờ ít người đọc thì làm làm gì?”, nhưng chúng tôi sẽ vẫn làm kể cả khi chỉ còn 1 độc giả.

Tôi luôn nói như thế với các cộng sự của mình để thể hiện sự quyết tâm, tâm huyết và khát vọng của người yêu văn chương. Nhưng rất đáng mừng là chúng tôi đã đón nhận được nhiều tín hiệu khả quan: 3 chuyên đề đã in ra với số lượng 2.000 bản/số đã được bán hết. Hiện giờ chúng tôi có muốn tặng ai cũng không còn và có những bạn đọc đã đặt mua dài kỳ cho cả 2 năm.

Nhà văn Tạ Duy Anh:

Có thể nói, những cuốn sách chuyên đề như thế này đã là giấc mơ của chúng tôi 20 năm qua, từ khi tôi gắn bó với công việc ở NXB Hội Nhà văn. Nhưng có quá nhiều vấn đề, nhiều điều kiện mà chúng tôi không thể đáp ứng được, trong đó có việc thiếu đi một người “thuyền trưởng”. Phải đến khi có nhà thơ Nguyễn Quang Thiều là người đã “kích” vào đúng cái “điểm huyệt” mà chúng tôi nuôi khát vọng từ ngày xưa.

Anh em chúng tôi ngồi lại với nhau, nêu ý tưởng và bàn bạc nhưng trong lòng cũng không dám mơ ước cuốn sách được ra đời chỉn chu, đẹp đẽ, sang trọng như thế này. Chúng tôi có một quyết tâm rất cao, mặc dù còn nhiều khó khăn nhưng làm được số nào sẽ làm hết sức mình, đặt tất cả những gì hay nhất vào số đó, giống như việc trong nhà có cái gì ăn ngon là mang ra đãi khách hết và hôm sau lại tốc lực lo cho bữa khác, không bớt lại, không để dành. Tất cả là để cống hiến cho độc giả.

Công tác biên tập cho các ấn phẩm này là cực kỳ mệt, nhưng thù lao tính ra chỉ được 700 ngàn đồng/tháng, nếu như làm để kiếm sống thì không ai làm cả. Nhưng nhờ có niềm đam mê, chúng tôi ai cũng thấy hào hứng và đầy tâm huyết. Quan điểm biên tập của chúng tôi là: phấn đấu để sau này, nhà văn nào có tác phẩm được in ở đây đều cảm thấy đó là một niềm vui, niềm vinh dự đáng trân trọng.
Nguyệt Hà

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một công trình kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của dân tộc cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, dân tộc.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học nghệ thuật (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học nghệ thuật, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Nghệ thuật mới thơ Hai - Cư Việt Nam hiện đại

Nghệ thuật mới thơ Hai - Cư Việt Nam hiện đại

Mấy năm gần đây, ở Việt Nam xuất hiện những CLB thơ Hai-cư với nhiều người tham gia và đã có những cuộc thi thơ Hai-cư. Một số bạn yêu thơ hỏi tôi về thể loại thơ này và sự khác biệt giữa thơ Hai-cư Nhật Bản và Việt Nam.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử dân tộc.