Nhỏ hay to?

Từ khi lên làm người đứng đầu chính phủ, không ít lần Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chấn chỉnh các thủ tục hành chính rườm rà, nạn "bôi trơn", lợi ích nhóm, lãng phí công trong đấu thầu, đầu tư, mua sắm, tiêu dùng từ tiền thuế của dân quá kém hiệu quả. Thậm chí vào những thứ phô trương, hình thức không cần thiết...

Tôi nhớ trong cuộc làm việc với Tài chính và Kế hoạch đầu tư ông kêu lên "Quá nhiều hoa".Cứ xem tivi hằng ngày ta thấy các nước giàu có như Nhật, Mỹ, Đức…trong các buổi tiếp trọng khách hay các hội nghị lớn, trên bàn các đại biểu chỉ có chai nước khoáng. Ở ta thì chao ơi là hoa. Các ngành, các cấp, hội họp, nhận huân huy chương, khánh thành cầu cống, nhà cửa, sơ kết, tổng kết …đều bội thực hoa.

Một chuyện khác là khi lãnh đạo cao cấp bộ ngành được thăng chức từ dưới lên, hay thuyên chuyển từ nơi khác, cơ quan khác về, thường việc đầu tiên là ông xem xét cấp dưới lo chuyện bố trí phòng, các trang thiết bị để làm việc ra sao? Nhiều ông không bao giờ ở phòng của ông tiền nhiệm. Nếu ông đồng ý thì cũng phải lăn sơn lại màu khác - có ý như muốn "tẩy rửa" những "dớp" xấu, những rủi ro của ông cũ cho yên tâm. 

Rồi đến chiến dịch mua sắm từ ôtô đến các công cụ, đồ dùng mới cho đồng bộ; thay đổi hướng ngồi làm việc theo tham mưu cấp dưới đã đi nghe thầy tướng số phán để "phát tài, phát lộc". Rồi các bộ, ngành bạn, vụ, ban, phòng, đoàn thể cơ quan đến tặng hoa chúc mừng. Và thường là ông không sử dụng lái xe của "ông tiền nhiệm" mà mang theo lái xe của ông từ địa phương theo. 

Thế là cấp dưới phải lo cho cùng lúc có khi mấy lái xe và gia đình họ được nhập khẩu Hà Nội, lo sắp xếp công ăn việc làm, trường học cho vợ con họ để họ yên tâm công tác. Thật là bao nhiêu thứ nhiêu khê, rắc rối mà cấp dưới không thể từ chối? 

Chuyện thứ ba là sự lãng phí, cầu kỳ trong việc sắm bàn ghế. Các hội trường, phòng họp, ghế bàn làm việc của thủ trưởng từ cấp huyện trở lên cầu kỳ, trạm trổ rồng phượng, chân quỳ chân gấp bóng lộn đủ màu bằng gỗ quý. Có bộ giá đến hàng trăm triệu. Đua nhau thể hiện để không thua kém người khác. 

Xem trên tivi thấy khi Thủ tướng Nhật Bản ra mắt nội các trước bàn dân thiên hạ, các thành viên chỉ ngồi trên chiếc ghế như ghế học sinh ở ta và chẳng có hoa hoét gì hết. Thế mới biết, họ càng giàu càng tiết kiệm và không phô trương hình thức. Lại còn cái thứ sĩ diện hão. Cố tạo cho mình một vẻ sang trọng, khác người mà ví dụ gần nhất là ông Phó Chủ tịch tỉnh Hậu Giang. Cấp thì chưa to lắm nhưng dùng xe tư, trị giá nhiều tỷ đồng rồi gắn biển xanh cho oai. 

Không biết các ông cán bộ kiểu ấy có nghĩ rằng làm như vậy cũng chẳng nâng tầm nhân cách hay năng lực công tác của mình lên được mà có khi ngược lại. Tài năng cá nhân là cái thực có của bản thân họ chứ không phải là cái mẽ bên ngoài…

Thử tính nhẩm xem 64 tỉnh thành và mấy chục bộ, ban ngành có bao nhiêu ông đầu ngành, đầu tỉnh, huyện; bao nhiêu buổi làm việc, bao nhiêu cuộc đón tiếp, sơ kết, tổng kết, nhận huân huy chương, bao nhiêu hội trường phòng họp, các dịp hiếu hỷ, thăng chức, mừng nhà mới, sinh con, sinh nhật, thượng thọ, tăng lương, ngày lễ tết…rất, rất nhiều dịp, cơ hội để người ta bày hoa, tặng hoa kèm "nhiều thứ đằng sau hoa" lãng phí khác không biết bao nhiêu mà kể mỗi năm? Tiêu phí tiền thuế của dân phải tính đến con số cỡ nhiều tỷ đồng? 

Tiền ấy mà dành cho giáo dục, y tế, xóa đói giảm nghèo thì dân đựợc nhờ biết bao? Tôi rất tâm đắc ý kiến của Thủ tướng - dù ông mới chạm nhẹ vào vấn đề lãng phí như một sự cảnh báo. Trong thời buổi dân chủ được mở rộng, trong thế giới ngày nay, tiếng nói của dân ngày càng được tôn trọng, lắng nghe, chúng ta cần nhìn thẳng vào sự thật. 

Việc gì sai thì cần phải sửa ngay, không vì sĩ diện hay những thứ đã quen theo lệ của những người đi trước. Cái gì dở, không thiết thực thì kiên quyết bỏ. Làm được điều đó chỉ có lợi cho chính phủ, nhà nước và càng được dân tin yêu, ủng hộ. Mong ông và kíp chính phủ mới được dân kỳ vọng làm cụ thể, quyết liệt để dần dẹp những thứ phù phiếm vô lý này. Phải coi lãng phí của công là tội ác với dân. 

Tôi cũng mong vấn đề này ngày càng được dư luận mạnh mẽ lên tiếng phê phán để làm trong sạch các cơ quan công quyền, các cá nhân lạm dụng tài sản công. Phải tạo thành một phong trào, sao cho chúng ta có một nền hành chính trong sạch, minh bạch, văn minh, xứng đáng với một chính quyền "của dân, do dân và Vì dân" - những gì có lợi cho dân thì cố gắng làm cho bằng được…

Đinh Đức Cần

Các tin khác

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào đời sống thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

Tập trường ca “Những người lính của làng” của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều vừa được Nha xuất bản Hội Nhà văn ấn hành là một dấu ấn khá đặc biệt. Ở đó, hình tượng người lính không còn được khắc họa đơn tuyến như biểu tượng anh hùng thuần túy, mà trở thành một thực thể đa chiều - vừa bi tráng, vừa mong manh, vừa mang nỗi đau riêng tư, vừa hòa vào số phận dân tộc.

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Tuy là đồng nghiệp và đồng hương Quảng Bình, nhưng mãi đến năm 2018, tôi mới được gặp và quen biết Nguyễn Hương Duyên, cây bút nữ văn xuôi "7x đời chót" đang làm Trưởng ban Thư ký tòa soạn tạp chí Nhật Lệ của Hội VHNT ở quê nhà.

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

Trong những ngày đầu năm 2026, giới văn chương Việt Nam, đặc biệt là vùng đất "sen bùi nhãn ngọt" Hưng Yên, đón nhận tin vui: Đại tá Công an - nhà thơ Văn Diên (hội viên Hội Nhà văn Việt Nam) đã chính thức được vinh danh Giải thưởng Văn học Quốc tế 2025 với Huy chương Vàng Dickens cho tập thơ thiếu nhi "Green Wishes" (Ước vọng xanh).

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Một bữa nắng như chảo lửa nung cháy xứ Quảng, tôi ghé nhà bạn ở vùng trung du phía Tây Thăng Bình, nơi con sông Rù Rì chảy qua. Loáng thoáng trong câu chuyện quanh mâm giỗ, bà ngoại bạn thở than với mấy người già quê: “Trời ni mà có bát nước chè hai uống cái ực thì sướng phải biết!”.

Như thế nào là nghệ thuật?

Như thế nào là nghệ thuật?

Nghệ thuật (Tiếng Anh: Art), nếu chiết tự theo Hán Việt, đó là nuôi dưỡng, làm phát triển tài năng bên trong (tài nghệ) bằng các kỹ thuật, phương pháp. Sản phẩm nghệ thuật là hình thức hiện ra - kết quả của quá trình nuôi dưỡng tài năng cùng với các phương pháp biểu hiện tốt nhất có thể. Hiểu trên phương diện thực tế: nghệ thuật là sự biểu đạt thẩm mỹ thông qua các phương tiện/ chất liệu (ngôn ngữ, âm thanh, màu sắc, hình ảnh, hình khối, vũ đạo…).

Biết đủ để định vị bản thân

Biết đủ để định vị bản thân

Một sáng Chủ nhật thảnh thơi, tôi lại đem cuốn sách cũ ra đọc. Tiếng là những sách cũ, giấy đã sờn và rách gáy nhưng chữ nghĩa cổ nhân ngẫm ra thật thú vị. Trong "Đạo đức kinh", Lão Tử viết: "...Tri túc bất nhục, tri chỉ bất đài, khả dĩ trường cửu". Nghĩa là: Biết thế nào là đủ thì không nhục, biết lúc nào nên ngừng thì không nguy, may có thể sống lâu được".

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Gần nửa thế kỷ cầm bút, 11 đầu sách đã xuất bản, 9 Giải thưởng Báo chí quốc gia - đó là những con số biết nói về một hành trình sáng tạo bền bỉ của nhà báo Hồ Quang Lợi. Nhưng, có lẽ, điều khiến độc giả nhớ nhất ở ông không chỉ là nhà báo với những bài bình luận quốc tế sắc sảo, mà còn trong tư cách nhà văn qua những trang viết chân dung đầy nhân văn về những con người "làm nên thời đại".

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

“Nơi tôi sống, núi rừng trùng điệp, màu xanh cây cối đã thành quen mắt. Từ khi tôi còn là một đứa trẻ bé tí theo mẹ đi chợ, những hoa văn thổ cẩm đã theo vào mắt tôi, cùng tôi khôn lớn”, nhà văn trẻ Đặng Thùy Tiên giới thiệu về mình. Nơi “núi rừng trùng điệp” ấy chính là thị trấn Tam Đường, nay là xã Bình Lư, tỉnh Lai Châu.

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

“Rộn ràng, rộn ràng hạnh phúc đang tràn dâng/ Nôn nao lâng lâng xao xuyến đến ngập lòng...” - nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung “chào sân” bằng bài hát vui vui. Không cần guitar đệm nhạc, chỉ có nhịp vỗ tay đã thấy rộn lên như trong một hội hôn. Hát xong, người nhạc sĩ đến từ miệt Sen hồng Đồng Tháp cúi đầu chào khán giả. Sau tràng pháo tay khích lệ, anh hát tiếp: “Nhớ không em! trò chơi đám cưới ngày xưa/ Tóc cô dâu thả suông kết bông mười giờ/ bên chú rể lưng trần, che lộng vàng lá chuối/ Xây tổ ấm uyên ương mơ ước ngày nên đôi...”.

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Trong dòng chảy văn xuôi Việt Nam viết về chiến tranh và hậu chiến, có những tác phẩm không chọn giọng điệu sử thi lớn lao, cũng không cố dựng lên những tượng đài bất khả xâm phạm, mà lặng lẽ đi vào ký ức cá nhân, từ đó chạm đến phần sâu nhất của lịch sử dân tộc. Tác phẩm bút ký - tản văn “Lính già mau nhớ lâu quên” của nhà văn Tô Hoàng vừa được NXB Hội Nhà văn ấn hành tháng 2/2026 là một tập sách như thế.

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

“Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng”của tiến sĩ Nguyễn Thành Nam không chỉ kể lại lịch sử Việt Nam hơn một thế kỷ qua, mà còn đặt lịch sử vào một vai trò khác, như tấm gương để soi chiếu hiện tại. Khi các sự kiện và nhân vật được nhìn lại bằng những câu hỏi mới, lịch sử không còn là những mốc thời gian khép kín, mà trở thành nguồn bài học sống động, đặc biệt với người trẻ, trong việc hiểu mình đang ở đâu và nên đi về đâu.

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Lần mới đây nhất tôi gặp lại nhà văn Nguyễn Thu Hằng chính là tại lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài "Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" lần thứ V, giai đoạn 2022-2025. Cuộc thi do Bộ Công an phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức. Ở cuộc thi này chị đã đoạt giải Nhất với tiểu thuyết “Chiều qua thị trấn”.

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trong thơ Việt Nam đương đại nửa sau thế kỷ XX, lớp nhà thơ trưởng thành từ chiến tranh đã tạo nên một diện mạo đặc biệt cho thi ca dân tộc. Họ mang đến cho thơ không chỉ cảm xúc mà còn là ký ức lịch sử, những trải nghiệm sống động của một thế hệ đã đi qua chiến tranh và bước vào công cuộc dựng xây đất nước.

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải là gương mặt quen thuộc trong làng văn, làng báo Việt Nam. Trải qua nhiều thăng trầm, bà khẳng định mình không chỉ là nhà báo tâm huyết mà còn là cây bút kiên trì với thể loại phi hư cấu, đặc biệt là những cuốn sách chân dung gây tiếng vang như tác phẩm về nhà tình báo huyền thoại Phạm Xuân Ẩn – cuốn sách được giới nghiên cứu quốc tế đánh giá cao, từng được dịch nhiều chương trên tạp chí The Consequence (Mỹ).

Tơ duyên trong chữ

Tơ duyên trong chữ

Tập tiểu luận phê bình "Duyên khởi đến cõi văn" (NXB Hội Nhà văn, 2025) của PGS.TS Hoàng Kim Ngọc là kết quả sau hơn 3 năm đọc, nghĩ và viết dưới ánh sáng của chữ duyên: “Hữu duyên, nhân duyên, thiện duyên và duyên khởi. Đó là sự gặp gỡ giữa nhà phê bình với nhà văn, giữa nhà văn với cõi văn linh diệu của họ” (Lời nói đầu).