Nhìn lại thế giới năm 2024: Biến động toàn cầu và kỳ vọng cải cách

Năm 2024 chứng kiến nhiều biến động đầy kịch tính trên bàn cờ thế giới, khi những thay đổi về quyền lực, sự phân cực chính trị đan xen cùng các tác động sâu rộng từ biến đổi khí hậu và công nghệ. Đây là một năm đầy thách thức nhưng cũng mang đến nhiều cơ hội, đòi hỏi những quyết định táo bạo và sáng tạo để thích ứng với những biến đổi.

Tại châu Âu, tình hình tiếp tục diễn biến phức tạp với nhiều thách thức đan xen, nổi bật nhất là cuộc xung đột tại Ukraine. Theo Ngân hàng Thế giới (WB), GDP của Ukraine năm 2024 ước tính giảm 29% do chiến sự kéo dài, gây ra những áp lực kinh tế nặng nề. Hơn 8 triệu người đã phải sơ tán khỏi vùng chiến sự, khiến cộng đồng quốc tế đối mặt với một cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, cơ sở hạ tầng tại Ukraine bị tàn phá nặng nề, trong khi các lệnh trừng phạt kinh tế nhắm vào Nga không chỉ làm suy yếu nền kinh tế nước này mà còn tác động tiêu cực đến các quốc gia châu Âu phụ thuộc vào năng lượng từ Nga. Mối liên hệ giữa khủng hoảng năng lượng và tăng trưởng kinh tế chậm chạp đang đẩy Liên minh châu Âu (EU) đến bờ vực suy thoái. Trong nội bộ EU, những biến động chính trị ở Pháp và Đức cũng góp phần gia tăng thêm áp lực.

Tại Pháp, chính phủ của Tổng thống Emmanuel Macron phải đối mặt với khủng hoảng niềm tin sau thất bại trong cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm tại quốc hội. Sự kiện này đã châm ngòi cho các cuộc biểu tình trên toàn quốc, thu hút hàng triệu người tham gia để phản đối chính sách cải cách lương hưu và lao động, gây ra nhiều xáo trộn trong đời sống kinh tế và xã hội.

Còn tại Đức, Thủ tướng Olaf Scholz đang đối mặt với thách thức lớn khi liên minh cầm quyền rơi vào tình trạng chia rẽ sâu sắc do bất đồng trong các chính sách về năng lượng và nhập cư. Làn sóng di cư từ Trung Đông và châu Phi tiếp tục gây sức ép lớn lên hệ thống xã hội, đồng thời làm dấy lên tranh cãi sâu sắc trong nội bộ chính trị nước Đức. Những khủng hoảng này không chỉ gây khó khăn cho Pháp và Đức, mà còn làm suy yếu vai trò lãnh đạo của hai nước trong EU. Điều này đặt ra thách thức lớn cho toàn khu vực trong việc duy trì ổn định và củng cố sự đoàn kết trước những biến động khó lường.

Tại châu Á, tình hình chính trị và an ninh tiếp tục căng thẳng với những diễn biến đáng lo ngại. Ở Hàn Quốc, cuộc khủng hoảng chính trị nghiêm trọng bùng nổ khi cả Tổng thống và quyền Tổng thống đều bị luận tội với các cáo buộc tham nhũng và lạm quyền. Sự kiện này đã châm ngòi cho làn sóng biểu tình lớn, thu hút hơn 3 triệu người tại Seoul và các thành phố lớn, kêu gọi cải cách hệ thống chính trị và xử lý nghiêm minh các quan chức vi phạm. Những bất ổn này không chỉ gây áp lực nặng nề lên hệ thống chính trị và kinh tế của Hàn Quốc, mà còn làm giảm lòng tin của các nhà đầu tư quốc tế, đẩy quốc gia này vào nguy cơ sụt giảm dòng vốn đầu tư nước ngoài.

Trong khi đó, tình hình tại bán đảo Triều Tiên tiếp tục diễn biến phức tạp với nhiều yếu tố tác động đến an ninh khu vực. Triều Tiên liên tục thực hiện các vụ thử tên lửa, bao gồm cả tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM), làm gia tăng quan ngại về ổn định và an ninh trong khu vực Đông Bắc Á. Song song đó, các cuộc tập trận chung giữa Mỹ, Hàn Quốc và Nhật Bản được tiến hành nhằm củng cố năng lực phòng thủ, nhưng cũng khiến tình hình khu vực thêm nhạy cảm. Những động thái này đã thu hút sự chú ý đặc biệt từ cộng đồng quốc tế, với nhiều nỗ lực đối thoại được thúc đẩy để giảm căng thẳng và hướng tới ổn định trong năm 2025.

Tình hình tại Trung Đông cũng tiếp diễn tương tự, với nhiều thách thức về nhân đạo và an ninh. Dải Gaza và Bờ Tây tiếp tục chứng kiến các cuộc giao tranh nghiêm trọng, gây tổn thất lớn về người và tài sản. Hơn 3.000 người Palestine và 200 người Israel đã thiệt mạng trong các cuộc xung đột, khiến tình hình trở nên đặc biệt nghiêm trọng. Làn sóng di cư gia tăng đã đặt các quốc gia láng giềng và các tổ chức quốc tế vào tình thế phải đối mặt với áp lực lớn về cung cấp hỗ trợ tài chính, nhân đạo và bảo đảm an ninh.

8-1.jpg -0
Hội nghị COP29 đánh dấu bước tiến quan trọng trong hợp tác toàn cầu.

Nhiều chuyên gia nhận định rằng cần tăng cường các nỗ lực đối thoại và hòa giải để hướng tới giải pháp bền vững cho xung đột này. Ở Syria, sự sụp đổ của chính phủ Tổng thống Bashar al-Assad đánh dấu một bước ngoặt chính trị lớn trong khu vực. Mặc dù sự thay đổi này mang lại hy vọng về sự ổn định trong tương lai, nhưng cũng đặt ra không ít thách thức về an ninh và quản trị. Các lực lượng đối lập, với sự hỗ trợ của quốc tế, đang cố gắng thiết lập một chính phủ chuyển tiếp. Tuy nhiên, việc tái thiết quốc gia sẽ phụ thuộc rất nhiều vào khả năng huy động nguồn lực và xây dựng sự đồng thuận giữa các bên liên quan.

Về kinh tế, năm 2024 tiếp tục là một năm đầy thử thách với nền kinh tế toàn cầu. Lạm phát mặc dù đã hạ nhiệt từ mức 6% năm 2023 xuống còn 4,5%, nhưng tiến trình phục hội kinh tế vẫn còn ì ạch. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ nhu cầu tiêu dùng yếu, đầu tư đình trệ và sự gián đoạn trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Nhiều nền kinh tế lớn như Mỹ, Đức và Nhật Bản đang đối mặt với chi phí sản xuất tăng cao cùng sự sụt giảm nhu cầu nội địa, khiến triển vọng tăng trưởng trở nên kém khả quan hơn.

Tại Mỹ, việc cựu Tổng thống Donald Trump tái đắc cử đã mang lại nhiều thay đổi trong chính sách kinh tế. Chính quyền mới tập trung mạnh vào việc thúc đẩy sản xuất trong nước và giảm sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng quốc tế. Chính sách thương mại cứng rắn hơn với Trung Quốc được dự báo sẽ có tác động sâu rộng đến cấu trúc thương mại toàn cầu, đồng thời đặt ra không ít thách thức cho các quốc gia phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu.

Tại khu vực Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam, những nỗ lực thu hút đầu tư nước ngoài nhờ môi trường chính trị ổn định và sự cải thiện cơ sở hạ tầng đã mang lại nhiều thành tựu đáng chú ý. Việt Nam tiếp tục nổi bật như một điểm đến hàng đầu, với tốc độ tăng trưởng GDP đạt hơn 7% trong năm 2024, mức cao trong khu vực. Các khu công nghiệp trên cả nước không ngừng thu hút các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) lớn, đặc biệt trong các lĩnh vực sản xuất công nghệ cao, chế biến và năng lượng tái tạo. Việt Nam đã tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA) như Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA), mở rộng đáng kể thị trường xuất khẩu, đặc biệt với các sản phẩm nông sản và công nghệ cao.

Ngành công nghiệp công nghệ thông tin cũng nổi lên như một điểm sáng, với sự gia tăng nhanh chóng các doanh nghiệp khởi nghiệp cùng các gói đầu tư lớn, đưa Việt Nam trở thành trung tâm công nghệ đầy tiềm năng trong khu vực. Song song đó, Việt Nam đang đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng giao thông, bao gồm đường cao tốc, cảng biển và sân bay, nhằm tăng cường tính kết nối cả trong nước lẫn quốc tế.

Các dự án trọng điểm như sân bay Long Thành và các tuyến cao tốc đang được triển khai nhanh chóng, không chỉ thúc đẩy phát triển kinh tế nội địa mà còn nâng cao khả năng liên kết kinh tế khu vực. Các chuyên gia nhận định rằng Đông Nam Á sẽ tiếp tục là động lực chính thúc đẩy tăng trưởng kinh tế châu Á trong những năm tới, trong đó Việt Nam được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng.

Năm 2024 đã khép lại với những thách thức và cơ hội đan xen, đặt ra yêu cầu cấp thiết về sự hợp tác toàn cầu để hướng tới phát triển bền vững. Các quốc gia không chỉ cần hành động đồng bộ mà còn phải thể hiện trách nhiệm cao hơn trong các lĩnh vực kinh tế, công nghệ và biến đổi khí hậu. Một thế giới hòa bình và thịnh vượng chỉ có thể đạt được thông qua sự đoàn kết và đối thoại hiệu quả giữa các quốc gia.

Các tổ chức quốc tế như LHQ, Nhóm G20 và ASEAN tiếp tục giữ vai trò trung tâm trong việc điều phối các nỗ lực chung, đảm bảo tiếng nói của mọi quốc gia, bất kể lớn hay nhỏ, được lắng nghe trong các quyết sách toàn cầu. Trong bối cảnh biến động không ngừng, những thỏa thuận như tại COP29 không chỉ là bước tiến, mà còn là thử thách về lòng tin và khả năng hành động thực tế của cộng đồng quốc tế.

Bước sang năm 2025, thế giới sẽ tiếp tục đối mặt với các bài toán lớn về địa chính trị, kinh tế và môi trường. Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để các quốc gia xây dựng lòng tin, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và cùng hướng tới một tương lai cân bằng và bền vững hơn. Sự quyết tâm và đồng thuận trên quy mô toàn cầu chính là chìa khóa để biến những thách thức thành động lực phát triển, mang lại hy vọng về một thế giới tốt đẹp hơn cho các thế hệ tương lai.

Khổng Hà

Các tin khác

Khi doanh nghiệp trở thành giao điểm trong đàm phán Mỹ - Trung

Khi doanh nghiệp trở thành giao điểm trong đàm phán Mỹ - Trung

Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump vào trung tuần tháng 5 được xem là một trong những sự kiện ngoại giao quan trọng nhất giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới trong thời gian qua. Theo các chuyên gia, khác với các cuộc gặp thượng đỉnh trước đây vốn tập trung nhiều vào cạnh tranh chiến lược, lần này yếu tố kinh tế và lợi ích doanh nghiệp đang nổi lên như ưu tiên hàng đầu của Washington.

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.