Nhìn lại thế giới năm 2024: Biến động toàn cầu và kỳ vọng cải cách

Năm 2024 chứng kiến nhiều biến động đầy kịch tính trên bàn cờ thế giới, khi những thay đổi về quyền lực, sự phân cực chính trị đan xen cùng các tác động sâu rộng từ biến đổi khí hậu và công nghệ. Đây là một năm đầy thách thức nhưng cũng mang đến nhiều cơ hội, đòi hỏi những quyết định táo bạo và sáng tạo để thích ứng với những biến đổi.

Tại châu Âu, tình hình tiếp tục diễn biến phức tạp với nhiều thách thức đan xen, nổi bật nhất là cuộc xung đột tại Ukraine. Theo Ngân hàng Thế giới (WB), GDP của Ukraine năm 2024 ước tính giảm 29% do chiến sự kéo dài, gây ra những áp lực kinh tế nặng nề. Hơn 8 triệu người đã phải sơ tán khỏi vùng chiến sự, khiến cộng đồng quốc tế đối mặt với một cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, cơ sở hạ tầng tại Ukraine bị tàn phá nặng nề, trong khi các lệnh trừng phạt kinh tế nhắm vào Nga không chỉ làm suy yếu nền kinh tế nước này mà còn tác động tiêu cực đến các quốc gia châu Âu phụ thuộc vào năng lượng từ Nga. Mối liên hệ giữa khủng hoảng năng lượng và tăng trưởng kinh tế chậm chạp đang đẩy Liên minh châu Âu (EU) đến bờ vực suy thoái. Trong nội bộ EU, những biến động chính trị ở Pháp và Đức cũng góp phần gia tăng thêm áp lực.

Tại Pháp, chính phủ của Tổng thống Emmanuel Macron phải đối mặt với khủng hoảng niềm tin sau thất bại trong cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm tại quốc hội. Sự kiện này đã châm ngòi cho các cuộc biểu tình trên toàn quốc, thu hút hàng triệu người tham gia để phản đối chính sách cải cách lương hưu và lao động, gây ra nhiều xáo trộn trong đời sống kinh tế và xã hội.

Còn tại Đức, Thủ tướng Olaf Scholz đang đối mặt với thách thức lớn khi liên minh cầm quyền rơi vào tình trạng chia rẽ sâu sắc do bất đồng trong các chính sách về năng lượng và nhập cư. Làn sóng di cư từ Trung Đông và châu Phi tiếp tục gây sức ép lớn lên hệ thống xã hội, đồng thời làm dấy lên tranh cãi sâu sắc trong nội bộ chính trị nước Đức. Những khủng hoảng này không chỉ gây khó khăn cho Pháp và Đức, mà còn làm suy yếu vai trò lãnh đạo của hai nước trong EU. Điều này đặt ra thách thức lớn cho toàn khu vực trong việc duy trì ổn định và củng cố sự đoàn kết trước những biến động khó lường.

Tại châu Á, tình hình chính trị và an ninh tiếp tục căng thẳng với những diễn biến đáng lo ngại. Ở Hàn Quốc, cuộc khủng hoảng chính trị nghiêm trọng bùng nổ khi cả Tổng thống và quyền Tổng thống đều bị luận tội với các cáo buộc tham nhũng và lạm quyền. Sự kiện này đã châm ngòi cho làn sóng biểu tình lớn, thu hút hơn 3 triệu người tại Seoul và các thành phố lớn, kêu gọi cải cách hệ thống chính trị và xử lý nghiêm minh các quan chức vi phạm. Những bất ổn này không chỉ gây áp lực nặng nề lên hệ thống chính trị và kinh tế của Hàn Quốc, mà còn làm giảm lòng tin của các nhà đầu tư quốc tế, đẩy quốc gia này vào nguy cơ sụt giảm dòng vốn đầu tư nước ngoài.

Trong khi đó, tình hình tại bán đảo Triều Tiên tiếp tục diễn biến phức tạp với nhiều yếu tố tác động đến an ninh khu vực. Triều Tiên liên tục thực hiện các vụ thử tên lửa, bao gồm cả tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM), làm gia tăng quan ngại về ổn định và an ninh trong khu vực Đông Bắc Á. Song song đó, các cuộc tập trận chung giữa Mỹ, Hàn Quốc và Nhật Bản được tiến hành nhằm củng cố năng lực phòng thủ, nhưng cũng khiến tình hình khu vực thêm nhạy cảm. Những động thái này đã thu hút sự chú ý đặc biệt từ cộng đồng quốc tế, với nhiều nỗ lực đối thoại được thúc đẩy để giảm căng thẳng và hướng tới ổn định trong năm 2025.

Tình hình tại Trung Đông cũng tiếp diễn tương tự, với nhiều thách thức về nhân đạo và an ninh. Dải Gaza và Bờ Tây tiếp tục chứng kiến các cuộc giao tranh nghiêm trọng, gây tổn thất lớn về người và tài sản. Hơn 3.000 người Palestine và 200 người Israel đã thiệt mạng trong các cuộc xung đột, khiến tình hình trở nên đặc biệt nghiêm trọng. Làn sóng di cư gia tăng đã đặt các quốc gia láng giềng và các tổ chức quốc tế vào tình thế phải đối mặt với áp lực lớn về cung cấp hỗ trợ tài chính, nhân đạo và bảo đảm an ninh.

8-1.jpg -0
Hội nghị COP29 đánh dấu bước tiến quan trọng trong hợp tác toàn cầu.

Nhiều chuyên gia nhận định rằng cần tăng cường các nỗ lực đối thoại và hòa giải để hướng tới giải pháp bền vững cho xung đột này. Ở Syria, sự sụp đổ của chính phủ Tổng thống Bashar al-Assad đánh dấu một bước ngoặt chính trị lớn trong khu vực. Mặc dù sự thay đổi này mang lại hy vọng về sự ổn định trong tương lai, nhưng cũng đặt ra không ít thách thức về an ninh và quản trị. Các lực lượng đối lập, với sự hỗ trợ của quốc tế, đang cố gắng thiết lập một chính phủ chuyển tiếp. Tuy nhiên, việc tái thiết quốc gia sẽ phụ thuộc rất nhiều vào khả năng huy động nguồn lực và xây dựng sự đồng thuận giữa các bên liên quan.

Về kinh tế, năm 2024 tiếp tục là một năm đầy thử thách với nền kinh tế toàn cầu. Lạm phát mặc dù đã hạ nhiệt từ mức 6% năm 2023 xuống còn 4,5%, nhưng tiến trình phục hội kinh tế vẫn còn ì ạch. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ nhu cầu tiêu dùng yếu, đầu tư đình trệ và sự gián đoạn trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Nhiều nền kinh tế lớn như Mỹ, Đức và Nhật Bản đang đối mặt với chi phí sản xuất tăng cao cùng sự sụt giảm nhu cầu nội địa, khiến triển vọng tăng trưởng trở nên kém khả quan hơn.

Tại Mỹ, việc cựu Tổng thống Donald Trump tái đắc cử đã mang lại nhiều thay đổi trong chính sách kinh tế. Chính quyền mới tập trung mạnh vào việc thúc đẩy sản xuất trong nước và giảm sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng quốc tế. Chính sách thương mại cứng rắn hơn với Trung Quốc được dự báo sẽ có tác động sâu rộng đến cấu trúc thương mại toàn cầu, đồng thời đặt ra không ít thách thức cho các quốc gia phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu.

Tại khu vực Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam, những nỗ lực thu hút đầu tư nước ngoài nhờ môi trường chính trị ổn định và sự cải thiện cơ sở hạ tầng đã mang lại nhiều thành tựu đáng chú ý. Việt Nam tiếp tục nổi bật như một điểm đến hàng đầu, với tốc độ tăng trưởng GDP đạt hơn 7% trong năm 2024, mức cao trong khu vực. Các khu công nghiệp trên cả nước không ngừng thu hút các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) lớn, đặc biệt trong các lĩnh vực sản xuất công nghệ cao, chế biến và năng lượng tái tạo. Việt Nam đã tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA) như Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA), mở rộng đáng kể thị trường xuất khẩu, đặc biệt với các sản phẩm nông sản và công nghệ cao.

Ngành công nghiệp công nghệ thông tin cũng nổi lên như một điểm sáng, với sự gia tăng nhanh chóng các doanh nghiệp khởi nghiệp cùng các gói đầu tư lớn, đưa Việt Nam trở thành trung tâm công nghệ đầy tiềm năng trong khu vực. Song song đó, Việt Nam đang đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng giao thông, bao gồm đường cao tốc, cảng biển và sân bay, nhằm tăng cường tính kết nối cả trong nước lẫn quốc tế.

Các dự án trọng điểm như sân bay Long Thành và các tuyến cao tốc đang được triển khai nhanh chóng, không chỉ thúc đẩy phát triển kinh tế nội địa mà còn nâng cao khả năng liên kết kinh tế khu vực. Các chuyên gia nhận định rằng Đông Nam Á sẽ tiếp tục là động lực chính thúc đẩy tăng trưởng kinh tế châu Á trong những năm tới, trong đó Việt Nam được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng.

Năm 2024 đã khép lại với những thách thức và cơ hội đan xen, đặt ra yêu cầu cấp thiết về sự hợp tác toàn cầu để hướng tới phát triển bền vững. Các quốc gia không chỉ cần hành động đồng bộ mà còn phải thể hiện trách nhiệm cao hơn trong các lĩnh vực kinh tế, công nghệ và biến đổi khí hậu. Một thế giới hòa bình và thịnh vượng chỉ có thể đạt được thông qua sự đoàn kết và đối thoại hiệu quả giữa các quốc gia.

Các tổ chức quốc tế như LHQ, Nhóm G20 và ASEAN tiếp tục giữ vai trò trung tâm trong việc điều phối các nỗ lực chung, đảm bảo tiếng nói của mọi quốc gia, bất kể lớn hay nhỏ, được lắng nghe trong các quyết sách toàn cầu. Trong bối cảnh biến động không ngừng, những thỏa thuận như tại COP29 không chỉ là bước tiến, mà còn là thử thách về lòng tin và khả năng hành động thực tế của cộng đồng quốc tế.

Bước sang năm 2025, thế giới sẽ tiếp tục đối mặt với các bài toán lớn về địa chính trị, kinh tế và môi trường. Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để các quốc gia xây dựng lòng tin, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và cùng hướng tới một tương lai cân bằng và bền vững hơn. Sự quyết tâm và đồng thuận trên quy mô toàn cầu chính là chìa khóa để biến những thách thức thành động lực phát triển, mang lại hy vọng về một thế giới tốt đẹp hơn cho các thế hệ tương lai.

Khổng Hà

Các tin khác

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran đang lan rộng từ các mục tiêu quân sự sang hạ tầng dân sự và năng lượng, làm gia tăng nguy cơ đẩy Trung Đông vào một cuộc khủng hoảng an ninh, nhân đạo và kinh tế, bất chấp các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng.

Mỹ không kích Iran đêm thứ chín liên tiếp, dầu thô vượt mốc 90 USD/thùng

Mỹ không kích Iran đêm thứ chín liên tiếp, dầu thô vượt mốc 90 USD/thùng

Trung Đông tiếp tục trải qua một đêm bất ổn khi quân đội Mỹ tiến hành các đợt không kích dồn dập nhằm vào hàng loạt thành phố của Iran. Những động thái này đánh dấu đêm thứ chín liên tiếp hai bên giao tranh, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn kéo dài một tháng chính thức sụp đổ, thương vong của phía Mỹ gia tăng và thị trường năng lượng toàn cầu bắt đầu chao đảo.

Thỏa thuận Mỹ - Iran lại bên bờ đổ vỡ, chảo lửa Trung Đông lan rộng

Thỏa thuận Mỹ - Iran lại bên bờ đổ vỡ, chảo lửa Trung Đông lan rộng

Chiến sự giữa Mỹ và Iran đang bước vào giai đoạn khốc liệt nhất kể từ khi bùng phát hồi tháng 2. Các cuộc không kích và trả đũa qua lại không chỉ tàn phá hạ tầng quân sự mà còn nhắm trực tiếp vào các cơ sở dân sự trọng yếu, trong bối cảnh thỏa thuận hòa bình vừa ký kết đã bị phía Iran tuyên bố đình chỉ.

Mỹ oằn mình hứng chịu "thảm họa kết hợp"

Mỹ oằn mình hứng chịu "thảm họa kết hợp"

Khói từ các đám cháy rừng bao trùm miền Đông nước Mỹ, lũ quét tiếp tục tàn phá bang Texas nhiều ngày liên tiếp, trong khi hàng loạt đám cháy mới bùng phát ở khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương. Các chuyên gia cảnh báo sự kết hợp của những hiện tượng cực đoan này phản ánh rõ nét tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu, khi nhiều hình thái thiên tai xảy ra đồng thời và khuếch đại lẫn nhau.

Đức - Pháp tìm cách “vá” lá chắn phòng thủ chung châu Âu

Đức - Pháp tìm cách “vá” lá chắn phòng thủ chung châu Âu

Đức và Pháp tìm các cơ chế hợp tác mới trong lĩnh vực quốc phòng nhằm chứng minh vai trò “đầu tàu” trong tiến trình xây dựng năng lực phòng thủ chung của toàn Liên minh châu Âu (EU), bất chấp khác biệt sâu sắc về các chương trình phát triển vũ khí.

Khói bốc lên từ một vụ nổ tại một địa điểm mà Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ cho là các cuộc tấn công vào Iran ngày 14/7. Ảnh do Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ phát hành.

Căng thẳng Mỹ - Iran: Thỏa thuận hòa bình đổ vỡ, nguy cơ xung đột lan rộng

Trong một động thái đánh dấu bước leo thang nghiêm trọng trong quan hệ Mỹ - Iran, Trưởng đoàn đàm phán cấp cao của Iran, ông Mohammed Bagher Ghalibaf, tuyên bố các lực lượng vũ trang nước này hiện được toàn quyền tiến hành các biện pháp đáp trả đối với những gì Tehran gọi là "hành động xâm lược của kẻ thù". Tuyên bố được đưa ra sau loạt cuộc không kích của Mỹ nhằm vào nhiều mục tiêu trên lãnh thổ Iran, khiến ít nhất 7 binh sĩ nước này thiệt mạng.

Bab el-Mandeb trước nguy cơ trở thành "Hormuz thứ hai"

Bab el-Mandeb trước nguy cơ trở thành "Hormuz thứ hai"

Eo biển Bab al-Mandeb, tuyến hàng hải quan trọng kết nối kênh đào Suez, đứng trước nguy cơ bị phong tỏa tương tự eo biển Hormuz trong bối cảnh xung đột giữa Arab Saudi-Houthi có dấu hiệu tái bùng phát và Iran liên tiếp phát cảnh báo rắn.

Liên minh phòng không mới và bước ngoặt chuyển giao vũ khí tại Ukraine

Liên minh phòng không mới và bước ngoặt chuyển giao vũ khí tại Ukraine

Chiến sự tại Ukraine đã bước sang năm thứ năm với những biến động không ngừng. Trong bối cảnh các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) giữa hai bên ngày càng leo thang, châu Âu và Ukraine đang xúc tiến thành lập một liên minh phòng không tích hợp mới, đồng thời ghi nhận những cam kết chuyển giao công nghệ quốc phòng chưa từng có từ Pháp.

Châu Á oằn mình ứng phó với thời tiết cực đoan

Châu Á oằn mình ứng phó với thời tiết cực đoan

Chỉ trong chưa đầy hai tuần đầu tháng 7, hàng loạt quốc gia châu Á đã hứng chịu các đợt mưa lũ, sạt lở và bão nhiệt đới liên tiếp, khiến hơn 100 người thiệt mạng, hàng triệu người phải sơ tán hoặc mắc kẹt.

Iran áp dụng học thuyết quân sự mới trong xung đột Trung Đông?

Iran áp dụng học thuyết quân sự mới trong xung đột Trung Đông?

Một nguồn thạo tin an ninh chia sẻ với Press TV, rằng động thái gần đây của Iran không còn đơn thuần là đòn đáp trả, mà phản ánh việc nước này áp dụng một học thuyết quân sự mới trong xung đột Trung Đông, thay vì những phản ứng được tính toán nhằm thể hiện quyết tâm nhưng vẫn tránh một cuộc xung đột toàn diện.

Tình người giữa tâm chấn Venezuela

Tình người giữa tâm chấn Venezuela

Trong chớp mắt, thảm họa động đất kép kinh hoàng quét qua bang La Guaira, biến nhiều khu đô thị vốn nhộn nhịp, sầm uất bên bờ biển Nam Mỹ trở thành một bức tranh xám xịt của đổ nát và chia ly. Hàng ngàn ngôi nhà đổ sập, vô số gia đình mất đi người thân, lâm vào cảnh thiếu thốn lương thực, nước sạch và y tế. Nỗi đau bao trùm lên toàn bộ mảnh đất này. Nhưng chính trong những thời khắc tăm tối và tuyệt vọng nhất, ánh sáng của tình người lại tỏa sáng hơn bao giờ hết.

Hormuz dậy sóng, Mỹ - Iran lại bên bờ đối đầu quân sự

Hormuz dậy sóng, Mỹ - Iran lại bên bờ đối đầu quân sự

Chưa đầy một tháng sau khi ký Bản ghi nhớ Islamabad về ngừng bắn và khôi phục lưu thông qua eo biển Hormuz, Mỹ và Iran đã nối lại các cuộc tập kích lẫn nhau. Diễn biến mới làm dấy lên lo ngại thỏa thuận vừa đạt được có thể đổ vỡ, dù hai bên vẫn để ngỏ khả năng đối thoại.

Chặng đường gia nhập EU của Ukraine gần hơn một bước

Chặng đường gia nhập EU của Ukraine gần hơn một bước

Liên minh châu Âu (EU) đã nhất trí mở thêm một cụm đàm phán gia nhập với Ukraine và Moldova, đánh dấu bước tiến mới trong lộ trình hướng tới tư cách thành viên của hai quốc gia Đông Âu, dù vẫn còn nhiều trở ngại về chính trị trước khi quá trình này có thể hoàn tất.

Thấy gì từ Thượng đỉnh NATO 2026?

Thấy gì từ Thượng đỉnh NATO 2026?

Từ những hợp đồng quốc phòng trị giá hàng chục tỷ USD đến các cuộc thảo luận về Ukraine, Iran và an ninh hàng hải, Thượng đỉnh NATO 2026 cho thấy liên minh đang chuyển trọng tâm từ những cam kết lớn sang bài toán thực hiện, trong một môi trường an ninh ngày càng phức tạp.

 Ngoại giao chạy đua với thực tế chiến sự ác liệt tại Ukraine

Ngoại giao chạy đua với thực tế chiến sự ác liệt tại Ukraine

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây khẳng định triển vọng chấm dứt chiến sự tại Ukraine đang “ở gần hơn nhiều so với những gì mọi người nghĩ”. Tuy nhiên, tuyên bố đầy lạc quan này lại được đưa ra đúng thời điểm Nga và Ukraine tiếp tục giáng những đòn tấn công mạnh tay lẫn nhau, một lần nữa làm nổi bật những thách thức to lớn trên con đường tìm kiếm hòa bình.

Hai cuộc điện đàm, một bài toán hòa bình Ukraine

Hai cuộc điện đàm, một bài toán hòa bình Ukraine

Trong bối cảnh Hội nghị Thượng đỉnh NATO tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ chuẩn bị diễn ra vào tuần tới, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tiến hành hai cuộc điện đàm riêng biệt với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Tổng thống Nga Vladimir Putin, trọng tâm xoay quanh việc tìm kiếm giải pháp chấm dứt chiến sự tại Ukraine.

"Cơn khát" năng lượng của các trung tâm dữ liệu AI giữa sóng nhiệt ở Mỹ

"Cơn khát" năng lượng của các trung tâm dữ liệu AI giữa sóng nhiệt ở Mỹ

Một đợt nắng nóng quy mô lớn đang càn quét khắp nước Mỹ, tạo áp lực lên hệ thống lưới điện và nguồn cung cấp nước của quốc gia này. Đáng chú ý, hiện tượng thời tiết cực đoan này đã phơi bày một vấn đề bức nhối: gánh nặng khổng lồ từ sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI).