Nha Trang còn là một thành phố hiếm hoi có quy hoạch xây dựng không làm ảnh hưởng đến mỹ quan của biển. Cùng với nhiều đặc ân của bà mẹ xứ sở ban tặng, cả chục những hòn đảo lớn nhỏ nổi lên trên mặt biển như bông hoa xanh khoe sắc giữa biển trời. Nha Trang quả là một điểm sáng lấp lánh trên bản đồ Việt Nam.
Đặt chân xuống sân bay Cam Ranh (tỉnh Khánh Hoà) một trong 12 sân bay quốc tế Việt Nam là vùng đất Nha Trang mê đắm. Ngay khi chiếc ô tô lăn bánh ra khỏi địa phận sân bay thì vùng biển trời mênh mang hiện ra, cùng với cảnh đẹp một bên là biển, một bên là núi. Màu xanh của biển và màu xanh của núi hài hòa như một bức tranh đẹp đến nao lòng. Từ sân bay Cam Ranh vào trung tâm thành phố Nha Trang dài hơn 30km, hai bên dọc đường đi là những khu resort nghĩ dưỡng và những khu biệt thự đã và đang được xây dựng. Cách đây 5 năm nhiều nơi vẫn là những cồn cát trắng vậy mà giờ đây thật hiếm thấy một vài ô đất trống, tất cả đã và đang được quy hoạch.
Mặc dù nhiều năm nay Nha Trang được thay da đổi thịt, nhiều tập đoàn kinh tế lớn đầu tư nhưng thành phố này vẫn mang vẻ đẹp yên ả, êm đềm. Người ta vẫn bắt gặp vẻ đẹp hoang sơ bởi những làng chài ven sông Cái, hay những khu làng chài ven bờ biển, cạnh một con vịnh hoặc một hòn đảo nào đó. Trừ những khu Resort, những tòa bulling thị chính, những trung tâm thương mại, còn người dân nơi đây sống trong những căn nhà bình dị hai tầng san sát, đơn giản, hiền hoà. Người dân ở Nha Trang không sống trong những chung cư cao tầng hay những khu biệt thự nổi trội, hoành tráng, có lẽ vì hàng trăm năm nay dân Nha Trang sống bằng nghề chài lưới là chủ yếu, tập quán sống trong những căn nhà một tầng - hai tầng đã theo họ truyền nối từ nhiều đời.
Được mệnh danh là thiên đường du lịch, ngoài đường bờ biển chạy dọc ôm trọn lấy thành phố, con sông Cái hiền hoà dung dị, sự thơ mộng đến từ vẻ đẹp thiên nhiên hoang dã nơi có những hòn đảo: Hòn Tre, Hòn Tằm, Hòn Chồng, Hòn Nóc... Từ thành phố muốn thăm quan những hòn đảo trên biển Nha Trang, ta có thể thuê thuyền hay ca nô.
Ngồi ca nô lướt trên sóng biển, gió phần phật tóc gió tung bay, trước mắt là vùng biển trời xanh mênh mang làm cho ta quên đi những nỗi lo cuộc sống, được đắm mình vào thiên nhiên trong trẻo, đón những tia nắng vàng thơ mộng, bỗng tiếng hát trong tiềm thức vang lên: “Ơi Nha Trang mùa thu lại về/ Trong nụ cười và trong tiếng hát say mê/ Cở đỏ tung bay cuộc đời mới/ Buồm căng gió lộng thuyền ra xa khơi/ Biển quê ta rộng mở chân trời”.
Những hòn đảo Nha Trang cũng rất khác biệt. Từ những hòn đảo được đầu tư kĩ lưỡng để mang đến những trải nghiệm tuyệt vời của các dịch vụ du lịch giải trí như Vinpearl Land nằm trên đảo Hòn Tre, hòn đảo lớn nhất trong vịnh Nha Trang với gần 33km2, nằm cách trung tâm TP Nha Trang 5km. Hay đảo Hòn Tằm là một điểm du lịch sinh thái biển đảo vô cùng đặc sắc với những thảm rừng xanh mướt, bờ cát dài óng ả. Phía sau đảo là một hang đá lớn, kỳ bí khiến cho nhiều du khách hiếu kì muốn tìm hiểu.
Nhiều năm trước đây người ta vẫn không dám vào hang đá này, nhưng để đáp ứng sự tò mò tìm hiểu của công chúng, người ta cũng đã đưa hang đá vào danh mục du lịch. Hay khám phá những rạn san hô tuyệt đẹp dưới lòng đại dương sâu thẳm tại đảo Hòn Mun. Theo nghiên cứu của các nhà khoa học, đảo Hòn Mun có đa dạng các loài sinh học với 350 loài rạn sạn hô, chiếm 40% san hô thế giới. Đảo có những mỏm đá cao, màu sắc đen tuyền như gỗ mun, vách dựng hiểm trở tạo thành những hang động, nên người ta gọi nó là đảo Hòn Mun. Cho đến những hòn đảo còn giữ nguyên được nét nguyên sơ, hoang dã Hòn Tằm, Hòn Một, Hòn Cau, Hòn Vung, Hòn Rơm, Hòn Nọc...
Trước đây, du lịch ở thành phố biển Nha Trang thì đường Trần Phú kéo dài dọc biển được xem là con phố chính nối từ xóm Cồn đến cảng Cầu Đá dài 7 km. Hơn chục năm nay một con đường nữa được đầu tư về cơ sở hạ tầng nằm ngay sát biển nối từ cầu Trần Phú, đường Trần Phú kéo dài là đường Phạm Văn Đồng. Đường Phạm Văn Đồng, con phố mới tuyệt đối yên tĩnh khi màn đêm buông xuống, nằm gần các khu du lịch nổi tiếng như Hòn chồng, Tháp Bà Po Nagar.
Biển Nha Trang đẹp cả về đêm bởi những chiếc đèn nê ông có ánh sáng trắng chạy dọc bờ biển đêm không bao giờ tắt. Từ một căn phòng nào của khu du lịch chỉ cần kèo rèm cửa, hay đứng ở ban công nhìn ra, ánh đèn nê ông sáng choang cả dọc bờ biển, dưới là bãi cát trắng mịn và những hàng dừa xanh lãng mạn xào xạc trong đêm. Tiến sĩ khoa học ngữ văn Đoàn Hương bảo: “Nha Trang giống như Đà Lạt, chỉ hợp cho những đôi yêu nhau, đi một mình thì buồn rưng rức”.
Đẹp nhưng buồn. Mưa Nha Trang cũng không kéo dài, chợt đến rồi chợt đi. Khi cơn mưa ập đến, nước mưa táp vào cửa kính rồi rơi xuống hư không, bờ biển trở nên xa xăm và khoác một màu xám. Ở đường Trần Phú hay Phạm Văn Đồng hai con phố chính của thành phố đều quay ra hướng Đông của biển, chính vì vậy người ta chỉ ngắm được cảnh bình minh chứ không nhìn được cảnh biển hoàng hôn. Muốn nhìn hoàng hôn biển người ta đi ca nô ra đảo hay đến những cung đường vòng cung.
Nha Trang có sự thu hút đặc biệt gồm 19 đảo lớn nhỏ và nếu bạn không muốn đến đảo mà chơi ở đất liền thì có thể đến Viện Hải dương học, nơi có những sinh vật biển được trưng bày cùng biết bao loài tôm, cua, cá kì lạ độc đáo, kể cả những bộ xương của loài khủng long dài 9m được tìm thấy và ngày nay vẫn đang được để ở phòng trưng bày. Nếu như ở Huế có vô cùng nhiều chùa thì Nha Trang có một vài ngôi chùa nhỏ và một ngôi chùa lớn mang tên chùa Long Sơn. Những Phật tử thuận thành ở các nơi khác khi đi du lịch về với thành phố biển không quên ghé đến chùa Long Sơn tọa lạc ở đường 23 tháng 10 để chiêm bái, lễ Phật.
Chùa Long Sơn được xây dựng cách đây hơn 100 năm, nay là ngôi chùa nổi tiếng nhất tỉnh Khánh Hoà. Phía sau chùa là quả đồi có bức tượng Phật Thích Ca Mâu Ni đang ngồi thuyết pháp. Tượng cao 21m, đài sen cao 7m. Từ xa, người dân vùng đất biển này đã được chiêm bái bức tượng Phật để thấy lòng an nhiên, tự tại. Tượng được xây dựng năm 1963, do tăng ni phật tử khắp nơi chung tay góp sức sau sự kiện những vị hòa thượng chân tu tự thiêu để phản đối chính sách đàn áp Phật giáo của chế độ Ngô Đình Diệm. Hiện nay, để tưởng nhớ ơn đức của các vị hòa thượng và Đại đức tự thiêu có 7 bức tượng chân dung của các vị chư Tăng đã đấu tranh cho chính nghĩa, hằng ngày vẫn thơm mùi nhang khói.
Là vùng đất có nhiều tôn giáo, nhà thờ Núi là nhà thơ Công giáo ở TP Nha Trang. Nhà thờ thu hút du khách bởi kiến trúc phương Tây độc đáo. Rời nhà thờ Núi để đến với một khu di tích du lịch tâm linh khác. Đêm xuống Tháp Bà Po Nagar đèn đỏ sáng trưng càng mang vẻ lung linh huyền bí, đây là kiến trúc ngôi đền thiêng còn sót lại của người Chăm được xây dựng vào những năm 813- 817. Tháp thờ thần Po Nagar, vị thần linh thiêng tượng trưng cho sắc đẹp, sự sáng tạo.
Hiện nay, Nha Trang là một điểm đến hấp dẫn cả khách trong nước và quốc tế, theo thống kê chính thức, sân bay quốc tế Cam Ranh là sân bay duy nhất tại Việt Nam có số lượng khách quốc tế cao hơn khách nội địa. Năm 2018, có lượng khách quốc tế chiếm đến 70% tổng số khách đặt chân đến mảnh đất biển xinh đẹp này. Nhưng do ảnh hưởng dịch bệnh COVID-19 hơn 2 năm qua mà lượng khách quốc tế đã giảm hẳn. Nhiều cửa khẩu, đường băng các chặng quốc tế bị đóng cửa, tuy nhiên nơi đây vẫn là mảnh đất “xứ trầm, biển yến” hứa hẹn nhiều tiềm năng du lịch.
