Nguyên nhân sâu xa khiến Thế chiến I bùng nổ

Quân đội Đế chế Áo-Hung quyết định tấn công Vương quốc Serbia vào ngày 28-7-1914 - đúng một tháng sau khi Thái tử F. Ferdinand thiệt mạng, mở màn Thế chiến I.

Hoàng tử F. Ferdinand (1863-1914) là cháu ruột của Hoàng đế Franz Joseph I (1830-1916). Do người thừa kế duy nhất là Thái tử Rudolf (1858-1889), con trai của Hoàng đế Franz Joseph I đã tự vẫn cùng nhân tình là nữ Nam tước Mary Vetsera (1871-1889) bởi vua cha không đồng ý.

Vợ chồng Thái tử F. Ferdinand rời ga xe lửa Sarajevo bước lên cỗ xe "định mệnh".
Vợ chồng Thái tử F. Ferdinand rời ga xe lửa Sarajevo bước lên cỗ xe "định mệnh".

Theo truyền thống Hoàng tộc, thì Hoàng tử F. Ferdinand trở thành Thái tử sẽ nối ngôi khi Hoàng đế Franz Joseph I băng hà. Thái tử F. Ferdinand thay mặt đức vua tuổi cao sức yếu, nhận lời mời của Tổng đốc Oscar Potiorek (1853-1933) đã cùng với vợ là nữ Công tước Sophie Chotek (1868-1914) công du bằng xe lửa tới thành phố Sarajevo, thủ phủ vùng Bosnia và Herzegovina từng thuộc đế quốc Ottoman được sáp nhập vào Đế chế Áo - Hung sau Hội nghị Berlin năm 1878, để thị sát một đợt tập trận quân sự quy mô lớn, đồng thời trực tiếp khánh thành tòa Bảo tàng Lịch sử Quân sự đồ sộ trong thành phố.

Về phần người Bosnia không muốn nằm dưới sự kiểm soát của triều đình Vienna, mà muốn liên kết với Serbia, vùng đất lân cận phía bắc mới giành được độc lập qua tước hiệu Vương quốc. Tổ chức "Mlada Bosnia" (Tuổi trẻ Bosnia) đã lên kế hoạch thực hiện vụ mưu sát vị Vua Áo tương lai, khi Thái tử F. Ferdinand đặt chân đến Sarajevo như là hành động phản đối lại sự cai trị của Đế chế Áo - Hung.

Một nhóm thành viên cảm tử thuộc biệt đội "Crna Ruka" (Bàn tay Đen), đã được Ban lãnh đạo tổ chức Mlada Bosnia giao nhiệm vụ phải thủ tiêu bằng được "tên trùm quý tộc F. Ferdinand". Họ khởi hành từ Serbia, nơi Mlada Bosnia đóng bản doanh và cũng đến Sarajevo bằng xe lửa. Ngoài vũ khí và bom tự tạo ra, nhóm sát thủ người Bosnia còn được trang bị độc dược cyanide như là phương cách tuẫn tiết khi có nguy cơ bị lộ.

Vào buổi sáng ngày 28-6-1914 vợ chồng Thái tử F. Ferdinand tới Sarajevo, rồi rời ga xe lửa cùng đoàn tùy tùng di chuyển trên 6 chiếc xe mui trần. Tổng đốc O. Potiorek tháp tùng các vị khách quý cùng đi trên chiếc xe thứ 2. 

Tới gần cây cầu Latinh bắc qua sông Miljacka, một sát thủ thuộc biệt đội cảm tử Crna Ruka là Gavrilo Princip (1894-1918) đang đứng trong một cửa hiệu bánh ngọt gần đó, bất ngờ phát hiện ra chiếc xe chở mục tiêu... Gavrilo liền tiến lại cách chiếc xe khoảng 1,5m, rút khẩu súng lục Browning ra rồi nã 2 phát liên tiếp khiến nữ Công tước Sophie và Thái tử Ferdinand thiệt mạng.

Ngay sau vụ ám sát, đức Vua Franz Joseph I liền ra tối hậu thư, buộc chính quyền Serbia phải giao nộp toàn bộ các thành viên của tổ chức Mlada Bosnia nhưng chỉ nhận được những lời cự tuyệt.

Quân đội Đế chế Áo-Hung quyết định tấn công Vương quốc Serbia vào ngày 28-7-1914 - đúng một tháng sau khi Thái tử F. Ferdinand thiệt mạng, mở màn cuộc Đại chiến giữa phe Hiệp ước gồm Anh, Pháp, Nga và Italia ủng hộ Vương quốc Serbia, với phe Liên minh gồm Đế chế Áo-Hung và các đồng minh là Đức, Thổ Nhĩ Kỳ và Bulgaria.

Cuộc Đại chiến Thế giới lần thứ nhất diễn ra trên toàn bộ lãnh thổ châu Âu kéo dài hơn 4 năm ròng, khiến 20 triệu người chết trong đó có hơn 10 triệu binh sĩ và hàng chục triệu người khác bị thương, trở thành một trong những cuộc chiến tang thương khốc liệt nhất trong lịch sử nhân loại.

T.Q.Long (tổng hợp)

Các tin khác

Cổ phục Việt góp phần thu hút khách du lịch, quảng bá hình ảnh Việt Nam.

Cổ phục Việt - Từ bảo tàng ra phố

Từ những hiện vật lặng lẽ trong bảo tàng đến các không gian văn hóa, di tích và mạng xã hội, cổ phục Việt đang có một hành trình trở lại đầy ấn tượng. Sự hồi sinh ấy đến từ những con người đang biến cổ phục thành chiếc cầu nối với quá khứ, để di sản không dừng lại ở ký ức mà tiếp tục sống trong hiện tại bằng những cách rất mới.

Nước mắt của mẹ và "chìa khóa"... ADN

Nước mắt của mẹ và "chìa khóa"... ADN

Trong những ngày tháng Bảy tri ân, khi cả dân tộc đang hướng về Ngày thương binh - liệt sĩ (27/7) với tấm lòng tri ân sâu sắc trước những hy sinh cao cả của các anh hùng liệt sĩ, tại tỉnh Quảng Ngãi, lực lượng Công an tỉnh đang triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ với tất cả sự khẩn trương, trách nhiệm và lòng thành kính. Những giọt máu, những mẫu sinh phẩm được lấy đi không chỉ là dữ liệu khoa học, mà là niềm hy vọng, nhóm lên ngọn lửa đoàn tụ cho biết bao gia đình mòn mỏi đợi chờ suốt nhiều thập kỷ qua.

Hành trình thế kỷ của cựu chiến binh Semyon Lyulko

Hành trình thế kỷ của cựu chiến binh Semyon Lyulko

Lịch sử Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại thường được ghi dấu bằng những trận đánh lớn và tên tuổi của các anh hùng. Nhưng phía sau những tấm bản đồ chiến dịch đồ sộ là sự cống hiến và chiến công của hàng triệu con người. Nhân kỷ niệm 85 năm ngày phát xít Đức tấn công Liên Xô (22/6/1941 - 22/6/2026), xin trân trọng giới thiệu câu chuyện về người lính cận vệ Semyon Lyulko - một mảnh ghép bình dị góp phần làm nên chiến thắng vĩ đại.

Chiến trường trên màn hình điện thoại

Chiến trường trên màn hình điện thoại

Một ứng dụng nhắc giờ cầu nguyện ở Iran bất ngờ phát đi thông điệp kêu gọi buông vũ khí giữa lúc chiến sự leo thang. Vụ việc cho thấy chiến tranh hiện đại không chỉ đánh vào căn cứ quân sự hay mạng lưới chỉ huy, mà còn len vào những không gian riêng tư nhất của đời sống số: màn hình điện thoại, thói quen hằng ngày và cả niềm tin tôn giáo.

Mất tích 28 ngày, ám ảnh suốt gần 3 thế kỷ

Mất tích 28 ngày, ám ảnh suốt gần 3 thế kỷ

Đêm 29/1/1753, Elizabeth Canning, một cô hầu gái 18 tuổi ở London, trở về nhà sau 28 ngày mất tích. Người cô gầy rộc, chân không giày, đầu quấn một mảnh vải thấm máu. Cô kể rằng mình bị cướp, rồi bị đưa đến một căn nhà ở Enfield Wash, bị một phụ nữ người Romani nhốt trên gác xép suốt gần một tháng. Lời khai ấy khiến một người bị kết án tử hình, chia London thành hai phe và cuối cùng đưa chính Elizabeth ra tòa vì tội khai man.

Bài cuối: Những cú lừa ngoạn mục

Bài cuối: Những cú lừa ngoạn mục

27 chuyên án. Gần 1.000 tên gián điệp biệt kích bị bắt, tiêu diệt. Hàng trăm tấn vũ khí, thuốc men, nhu yếu phẩm bị thu giữ. Và CIA, trong suốt hơn 10 năm đó, không biết mình đã thua. Tất cả bắt đầu từ 4 người ngồi trong khoang tối của chiếc C-47.

Bài 2: Chuyên án CM12 - Lưới giăng ngoạn mục

Bài 2: Chuyên án CM12 - Lưới giăng ngoạn mục

Chuyện xảy ra cách đây trên 40 năm trên miền đất cực Nam Tổ quốc tại Hòn Đá Bạc, thuộc xã Bình Khánh Tây, huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau, trở thành huyền thoại và chiến công của lực lượng An ninh nhân dân Việt Nam trong sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc.

 Bài 1: Trường kỳ mai phục - Bí ẩn Chuyên án C30

Bài 1: Trường kỳ mai phục - Bí ẩn Chuyên án C30

Ngày 22/8/1954, 16 người rời Hải Phòng. Họ xuống tàu ra vịnh Hạ Long, lên chiến hạm 125 của Pháp, nhìn bờ biển Việt Nam nhạt dần phía sau mạn tàu. Một tuần trên biển. Rồi đảo Okinawa, nơi nhân viên tình báo Mỹ chờ sẵn để khám sức khỏe, lấy lý lịch, loại bớt 3 người không đủ tiêu chuẩn. Số còn lại lên máy bay chở thẳng đến đảo Guam ngoài khơi Thái Bình Dương.

Những hồ sơ cùng được giải mã

Những hồ sơ cùng được giải mã

Trung tuần tháng 3/2025, Mỹ đã công bố những tài liệu cuối cùng liên quan đến vụ ám sát Tổng thống John F. Kennedy tại Dallas năm 1963. Nhân sự kiện trên, tạp chí Chuyện xứ người (ODC) Mỹ cập nhật nhiều hồ sơ còn “thú vị hơn” cả vụ ám sát JKF đã được CIA giải mã “toàn tập”.

Ngăn chặn ma túy ngay từ cơ sở

Ngăn chặn ma túy ngay từ cơ sở

Vừa tiếp giáp với trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước đó là TP Hồ Chí Minh, lại có gần 369km đường biên giới tiếp giáp với nước bạn Campuchia nên Tây Ninh luôn tiềm ẩn phức tạp do các đối tượng tội phạm luôn rình rập tuồn ma túy qua biên giới để tiêu thụ tại chỗ và trung chuyển đến các tỉnh thành lân cận tiêu thụ.

Những thi thể trong vườn táo nhà Bender…

Những thi thể trong vườn táo nhà Bender…

Mùa xuân năm 1873, một nhóm người dân ở hạt Labette, Kansas, kéo đến khu đất bỏ hoang của gia đình Bender, mang theo cuốc, xẻng và những dự cảm chẳng lành. Họ xới tung mảnh vườn táo phía sau căn nhà gỗ bỏ hoang, nơi gia đình Bender từng mở quán trọ ven đường, đón khách vào ăn uống, nghỉ ngơi rồi biến mất.

“Dùng người và phương tiện của địch để đánh lại địch” (bài cuối)

“Dùng người và phương tiện của địch để đánh lại địch” (bài cuối)

Cách mạng Tháng Tám thành công, lực lượng an ninh, dù mới thành lập, nhưng đã liên tiếp lập nhiều chiến công. Không chỉ trấn áp, triệt phá, xóa sổ hàng chục ổ nhóm, băng đảng, tổ chức câu kết với thực dân Pháp hoạt động chống phá cách mạng, lực lượng An ninh nói chung và lực lượng phản gián nói riêng đã tương kế tựu kế, sử dụng điệp viên do Pháp huấn luyện để đánh lại chính tổ chức của chúng.

Những chuyên án lật ngược thế cờ (bài 2)

Những chuyên án lật ngược thế cờ (bài 2)

Như bài trước chúng tôi đã đề cập, lợi dụng tình hình cách mạng mới thành lập còn non trẻ, bọn phản cách mạng trong nước đua nhau ngóc đầu dậy chống phá chính quyền. Hàng chục tổ chức và đảng phái phản động vừa có thực lực, vừa được các đội quân xâm lược nuôi dưỡng, chỉ đạo, âm mưu cướp chính quyền, trong đó phải kể đến các cá nhân, tổ chức làm việc cho địch nhưng đã tìm cách chui vào nội bộ của ta để hoạt động gián điệp.

Chiến công phá vụ án nhà số 7 phố Ôn Như Hầu (bài 1)

Chiến công phá vụ án nhà số 7 phố Ôn Như Hầu (bài 1)

Vụ án số 7 phố Ôn Như Hầu ngày 12/7/1946 là chiến công xuất sắc, minh chứng tiêu biểu nhất về những đóng góp của lực lượng An ninh trong những thời khắc lịch sử giành và giữ chính quyền non trẻ của dân tộc, là mốc son chói lọi thể hiện vai trò hết sức to lớn của lực lượng An ninh nhân dân.

Bí mật về đội cận vệ trinh nữ của vua Xiêm

Bí mật về đội cận vệ trinh nữ của vua Xiêm

Huyền thoại về các nữ chiến binh Amazon dũng mãnh đã trở thành một phần của văn hóa thế giới từ thời cổ đại. Những câu chuyện này không ngừng kích thích trí tưởng tượng của các nhà nghiên cứu và giới nghệ sĩ, là tâm điểm của các cuộc tranh luận học thuật. Tuy nhiên, ẩn sau các truyền thuyết nổi tiếng là một trang sử hoàn toàn có thật. Đó là đội nữ cận vệ đã hàng thế kỷ bảo vệ các vị vua Xiêm La - tiền thân của Thái Lan ngày nay.

Vụ bê bối tên lửa Titan của Mỹ năm 1980

Vụ bê bối tên lửa Titan của Mỹ năm 1980

Trong số những sự cố tên lửa tai hại vì sơ suất của con người trong lịch sử khí tài của nhân loại, có sự cố vũ khí hạt nhân ở Damascus năm 1980. Rất may, chưa gây nổ đầu đạn, nếu không sẽ là “thảm họa Chernobyl nước Mỹ”.

Vó ngựa của Hoàng đế Quang Trung

Vó ngựa của Hoàng đế Quang Trung

Nhắc đến vị vua anh hùng Quang Trung, hậu thế nhớ ngay đến hình ảnh oai hùng vẫn được miêu tả khi nhà vua ngồi trên bành voi, trực tiếp chỉ huy binh sĩ đánh đồn Ngọc Hồi hay hạ thành Thăng Long mùa xuân năm Kỷ Dậu 1789. Nói đến ngựa với nhà vua, người ta lại nhớ đến giai thoại về việc nhà vua sai ngựa trạm đem một cành đào Nhật Tân gửi về Phú Xuân tặng Hoàng hậu Ngọc Hân.

Mã định danh liệu có minh bạch thị trường bất động sản?

Mã định danh liệu có minh bạch thị trường bất động sản?

Từ ngày 1/3/2026, mỗi bất động sản tại Việt Nam sẽ có một “căn cước” riêng dưới dạng mã định danh điện tử. Chủ trương này được kỳ vọng tạo ra bước ngoặt về minh bạch hóa thị trường, kiểm soát dòng tiền và hạn chế đầu cơ.