Người mang Đường mòn Hồ Chí Minh đến với thế giới

Với chúng ta. "Đoàn công tác quân sự đặc biệt" được giao nhiệm vụ bí mật mở tuyến đường tiếp viện xuyên Trường Sơn vào Nam, được thành lập vào ngày 5-5-1959 và chính thức hành quân vào giới tuyến đúng dịp kỷ niệm sinh nhật Bác 19-5-1959, nên đơn vị này mang tên là "Đoàn 559". Con đường được mở cũng bí mật mang tên Đường 559.

Một thời gian ngắn sau, tình báo, phương tiện trinh sát quân sự Hoa Kỳ đã  "ngó nghiêng" qua máy bay do thám thấy. Trong báo cáo gửi Tổng thống Kennedy năm 1961, tướng Taylor đã gọi tuyến giao liên vận tải này của ta là "Ho Chi Minh trail" (Đường mòn Hồ Chí Minh). Tuy nhiên cái tên đó thực sự được cả thế giới biết đến trước hết phải nhờ tới cuốn sách nổi tiếng của nhà báo người Bỉ viết tiếng Pháp Jean Pierre Van Geirt, nhan đề "La piste Ho Chi Minh" (Đường mòn Hồ Chí Minh)

Van Geirt kể lại trong "Đường mòn Hồ Chí Minh" những mưu toan của quân đội Mỹ và ngụy quyền nhằm phát hiện và cắt đứt con đường mà ông gọi là "đường mòn" này với tất cả sức mạnh và thủ đoạn, nhưng không thể nào ngăn chặn được đoàn quân vĩ đại cùng mạng lưới tiếp viện từ miền Bắc cho cuộc cách mạng giải phóng ở miền Nam Việt Nam lúc bấy giờ.

Đường mòn Hồ Chí Minh là mạng lưới giao thông quân sự chiến lược chạy từ lãnh thổ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vào tới lãnh thổ Việt Nam Cộng hòa, đi qua miền Trung Việt Nam, hạ Lào và Campuchia. Van Geirt còn phân tích sự lan toả "cực kỳ hiệu quả" của Đường mòn Hồ Chí Minh, bởi nó không chỉ là một con đường, mà gồm nhiều trục đường lớn đi qua. Đường  gồm: 5 trục đường dọc, 21 trục đường ngang; 20.000km đường ôtô; 3.000km đường gùi thồ hàng bằng xe đạp, voi, ngựa và người; 500km đường sông; 1.445km đường ống xăng dầu. Hệ thống này cung cấp binh lực, lương thực và vũ khí, khí tài để chi viện cho Quân Giải phóng miền Nam và Quân đội nhân dân Việt Nam trong 16 năm (1959-1975). Binh đoàn Trường Sơn (đoàn 559) Quân đội nhân dân Việt Nam là đơn vị triển khai các đơn vị công binh, hậu cần, y tế, bộ binh và phòng không để đảm bảo hoạt động của hệ thống đường này. Đường Trường Sơn còn được những người lính trong cuộc chiến gọi là tuyến lửa.

Trong cuốn sách của mình, Van Geirt đưa ra những lý giải về sức sống của con đường đó, để cho thấy người Mỹ vì sao lại thất bại: "Phải hiểu rằng đường mòn này không phải chỉ là một con đường được vạch ra trên bản đồ, mà nó là cả một luồng tư tưởng. Như thành phố La Mã hay cả thế giới này không phải được tạo nên trong một ngày hay một năm. Toàn bộ đường mòn Hồ Chí Minh mà người ta nói đến hôm nay là sự hun đúc của hàng thế kỷ đấu tranh và áp bức, cho nên con đường ấy có sức sống mãnh liệt. Vì nó là tượng trưng cho sức chiến đấu của cả một dân tộc...".

Những dòng đánh giá này của Van Geirt được đưa ra vào năm 1971, tức là ngay sau giai đoạn đánh phá ác liệt nhất (1967 - 1971) của không quân Mỹ và những cuộc càn quét lớn của ngụy quân miền Nam (như cuộc hành quân Lam Sơn). Nếu như trong mùa khô 1965 - 1966, địch mới huy động gần 12 ngàn lượt máy bay đánh phá đường mòn Hồ Chí Minh cả ngày lẫn đêm thì đến mùa khô năm 1968 - 1969, số máy bay được huy động đã lên tới gần 170 ngàn lượt, tăng gần gấp 15 lần.

Tổng số bom đạn Mỹ ném xuống dọc hai bên dãy Trường Sơn chưa thống kê hết cũng đã thật khủng khiếp: Hơn 7,5 triệu bom phá nổ; gần 45.000 bom từ trường; 22.000 bom nổ chậm; 17.000 quả bom cháy; gần 70.000 bom bi và nửa triệu loạt đạn rốc-két… Như vậy tính trung bình mỗi mét dài đường Trường Sơn phải hứng chịu khoảng 5 trái bom và loạt đạn rốc-két trong một năm!

Trong Chiến tranh Việt Nam, lực lượng quân sự Mỹ và Việt Nam Cộng hòa đã đánh phá hệ thống giao thông này bằng các chiến dịch bộ binh và không quân. Một hệ thống máy móc điện tử, thường được gọi là Hàng rào Điện tử McNamara, đã được sử dụng để giúp hướng dẫn máy bay ném bom. Ngoài ra, chất độc da cam cùng một số loại chất độc diệt cỏ khác đã được rải xuống nhiều vùng rừng trên đường Trường Sơn làm trụi lá cây, các dự án tạo mưa và các chất hóa học tạo bùn cũng được Mỹ sử dụng để phá đường.

Cuốn sách giống như một thiên phóng sự của Van Geirt mô tả sự thất bại của Mỹ trong các mưu toan đánh phá đường mòn Hồ Chí Minh qua những câu chuyện biệt kích gián điệp hết sức sinh động.

Qua những câu chuyện như trên, tác giả cuốn Đường mòn Hồ Chí Minh kết luận: "Người Mỹ coi mọi sự lo âu và thất bại của họ đều bắt nguồn từ con đường bất khả xâm phạm này".

Van Geirt viết: "Với mục đích kể lại lịch sử con đường này, tôi phải nhắc lại cả lịch sử Việt Nam bởi không có lịch sử Việt Nam thì không có Đường mòn Hồ Chí Minh, nhưng lịch sử con đường này lại làm sáng tỏ thêm lịch sử Việt Nam".

Theo văn bản lịch sử chính thức của Cơ quan An ninh Quốc gia Hoa Kỳ (National Security Agency), đường mòn Hồ Chí Minh - đường Trường Sơn được coi là "một trong những thành tựu vĩ đại của nền kỹ thuật quân sự ở thế kỷ XX". 

Giang Hà Vy

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một công trình kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của dân tộc cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, dân tộc.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học nghệ thuật (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học nghệ thuật, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.