Chúng cho ba bốn tên mật thám Pháp cao to, đè hai người xuống nền nhà, dùng kìm lông ngỗng có điện kẹp vào ngón tay. Cứ mỗi câu hỏi, im lặng, chúng dùi một kìm. Cứ thế chúng cắm hết mười đầu ngón tay. Hai ông cắn răng, mím chặt môi chịu đựng.
Hàng mấy chục lần tra tấn tàn ác, nhưng trước sau hai ông chỉ nhận là đến cửa hàng pate, chờ giết Buốc-Ních.
Một thằng hất hàm hỏi:
- Chống lại quốc gia, giết người của Chính phủ bảo hộ, các ông có biết phạm vào tội gì không?
Ông Trần Bình dõng dạc trả lời:
- Chúng tôi cũng như mọi người dân Việt Nam yêu nước khác, giết kẻ xâm lược Tổ quốc mình, thì sao có tội?
Hắn trừng mắt, quát to:
- Mày to gan nhỉ, vậy ai sai mày giết?
Ông Trần Bình nói luôn, không do dự:
- Không ai sai, Buốc-Ních là tên mật thám gian ác, nên chúng tôi giết.
- Nói láo, phải có người xúi giục chúng mày?
- Không. Những kẻ tàn bạo như hắn, chúng tôi không giết, người khác cũng giết.
Đánh đập xét hỏi mãi, Bình và Thuận vẫn trơ trơ. Bọn địch đành nhốt hai ông vào ngục, chờ chúng nghĩ kế tra khảo khác. Ở trong nhà tù, toàn thân đau đớn, ông Trần Bình vẫn gượng dậy nhờ ông Nguyễn Văn Thuận và anh em bạn tù dậy văn hóa. Ông Trần Bình bảo:
- Học để hiểu biết, để có kiến thức đấu tranh với bọn địch. Học còn để quên cái đau, nhức nhối mà bọn địch tra tấn gây ra.
Thương bạn ham học, mặc dù bị địch tra khảo tàn độc, làm cho thân thể đầy vết thương, sức khỏe suy kiệt. Ông Nguyễn Văn Thuận cố gắng gượng dậy hướng dẫn cho ông Bình học. Ông Trần Bình tranh thủ học cả ngày lẫn đêm; cả những lúc vết thương sưng tấy; ông vẫn miệt mài học tập.
 |
| Bộ quần áo của Anh hùng liệt sĩ Trần Bình được ông Nguyễn Văn Thuận - Nguyên Trưởng Công an quận Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh (bạn tù của Trần Bình ở Hỏa Lò) trao lại cho gia đình. |
Hơn năm tháng sau, khi ông Bình và ông Thuận đang ở phòng giam; hai tên lính Pháp xộc vào, còng tay hai người áp tải lên phòng tra khảo. Vừa bước vào phòng, ông Bình, ông Thuận giật mình nhận ra tên chánh mật thám Buốc-Ních đang ngồi đó.
Thì ra lần này Buốc-Ních trực tiếp đối mặt với “địch thủ” của mình. Buốc-Ních liếc ánh mắt sắc lạnh về phía Bình và Thuận. Cứ tưởng Buốc-Ních trút tức giận xuống đầu Bình và Thuận. Nhưng không, tên Chánh mật thám cáo già rất nham hiểm. Hắn bình tĩnh, thư thả, đứng lên, bước lững thững lại phía Bình, tay phải hếch cằm Bình lên và hỏi:
- Các ông đã biết gì chưa? Người của các ông đã phản bội rồi. Cơ sở các ông đã bị lộ. Không có kẻ phản bội, sao chúng tôi biết được hai ông chờ “lấy đầu” tôi ở cửa hàng pate?
Bình và Thuận hơi chột dạ. Chẳng lẽ có người phản bội ư? Hay nó đánh đòn gió? Cả hai im lặng.
Buốc-Ních dọa dẫm:
- Người chỉ thị cho hai ông tặng “lựu đạn” tôi, tên là gì? ở đâu? Chỉ cần nói ra, các ông sẽ được “bình an” đi về.
Ông Bình thản nhiên nói:
- Không có ai chỉ thị, chúng tôi tự làm.
- Nói bậy!
Buốc-Ních bắt đầu nổi cáu. Hắn chỉ tay vào đống đồ nghề tra khảo, miệng dọa:
- Nếu các ông không khai, những thứ này sẽ nghiền nát thân thể các ông, nghe chưa?
Dùng thủ đoạn “vừa đấm, vừa xoa, vừa nện, vừa dụ”, không ăn nhằm gì. Buốc-Ních điên người. Hắn ra lệnh cho tay chân của hắn tiếp tục tra tấn các ông Bình và Thuận rất dã man.
Riêng về ông Trần Bình, bọn địch còn biết ông là người đã giết Chủ tịch hội đồng an dân Bắc Việt Trương Đình Tri, nên chúng giận dữ, tra khảo ông tàn bạo gấp nhiều phần.
Một hôm, Trần Bình đang ngồi tựa lưng vào tường nhà giam, nhờ ánh sáng lọt qua cửa sổ nhà giam để học bài. Bỗng cánh cửa nhà giam mở toang, hai thằng lính Pháp, một tên mắt chột, một tên cao to, xông vào đè xấn Bình xuống, trói lại lôi đi lên phòng tra khảo. Vào trong phòng tra khảo, chúng lột quần áo, trói chặt hai chân, bẻ quặt hai tay ra sau lưng. Chúng buộc dây vào hai tay, vào hai chân, kéo anh treo ngược lên trần nhà, bụng và mặt Bình úp xuống nền nhà. Một tên cao to ôm bó củi vào, miệng hắn nói:
- Chúng tao “nướng” mày, xem mày còn ngoan cố nữa không.
Một tên châm lửa, đống củi cháy bùng bùng. Tên kia thả dây cho người Trần Bình từ từ hạ xuống. Cứ thế, nó kéo lên, thả xuống đống lửa, Bình bỏng rát, đau đớn, vùng vẫy trên dây. Chúng đưa một số anh em tù (cứng cổ), vào xem để răn đe, uy hiếp. Anh em tù trông thấy, ai cũng thương Trần Bình, càng căm thù giặc gấp bội.
Tên chột mắt nhìn ngọn lửa phừng phừng sắp liếm vào bụng, mặt Bình, hất hàm hỏi:
- Mày giết ông chủ tịch an dân Bắc Việt, lại còn định sát hại ngài Chánh mật thám nước Pháp, gan mày không to thế đâu? Phải có đứa cầm đầu xui mày làm? Đứa nào? Có khai ra không?
Dù bị ngọn lửa liếm vào bụng, vào mặt, vào đùi… đau đớn, bỏng rát, Trần Bình vẫn cắn răng.
Nó thả sợi dây cho người Bình sát xuống đống lửa, anh oằn người lên, vùng vẫy, răng cắn chặt nén chịu. Một kiểu tra tấn rất hiểm độc. Nó không đốt đầu, đốt ngực, vì sợ Bình choáng và ngất. Nó chỉ đốt phần bụng, phần đùi, chân Bình. Anh em tù và Thuận nhìn Bình quằn quại, ai cũng thương xót, môi mím chặt, nước mắt chảy giàn giụa, càng căm thù giặc tột độ. Thằng chột mắt lườm và dọa :
- Chúng mày ngoan cố, tao cũng “thui” như nó.
Hắn kéo Bình lên cao và quát:
- Sao, bây giờ mày khai chứ?
Đau buốt đến tận tim gan, bỏng rát. Chân tay Bình thỉnh thoảng giật giật, sợi giây rung lên, im lặng.
- Mày không nói, tao đốt mồm.
Khi ấy, Nguyễn Văn Thuận bảo: “Tôi không thể tưởng tượng Bình chịu đựng được như thế. Đúng là chỉ có chí khí của người công an cách mạng mới có nghị lực phi thường như vậy”.
Hôm sau, Bình tỉnh lại. Bọn chúng chuyển Bình, Thuận và một số anh em tù chính trị vào giam tại Hỏa Lò. Bình bị nhốt vào khu đặc biệt “nguy hiểm”, xà lim số 3. Thuận bị giam ở xà lim số 5. Các vết thương của Bình bị bỏng rộp lên, chảy nước, đau rát; gân chân, gân tay co lại, không thể đi lại. Đau buốt tận gan ruột.
Cơ thể Bình càng suy sụp, người gầy đét, da bọc xương, rỉ nước và máu. Nhiều chỗ da bụng bong rộp, vỡ ra từng mảng. Những ngày ấy, Bình nằm bẹp, lặng lẽ, nén chịu đau buốt. Nằm lịm ba ngày liền, hôm sau, Bình lại gắng gượng dậy học tập, ôn bài cũ đang dở dang. Bình dò dẫm ra nhà tắm, vừa lau rửa, vừa tranh thủ gặp Thuận, nhờ Thuận giảng cho bài mới.
Thế là từ đó Bình ra nhà tắm, tranh thủ nhờ Thuận giảng bài, sau đó Bình về phòng tự học. Nhiều hôm đi không vững, vì nhiều vết thương ở chân, ở đầu gối lở loét, Bình phải lết bằng mông. Với ý chí quyết tâm của người Cộng sản, nén đau đớn, Bình cố gắng học.
Biết mình sẽ bị tòa án binh Pháp kết tội nặng, nhưng Trần Bình vẫn lạc quan, ham muốn hiểu biết, ham học tập. Chỉ riêng điều đó đã làm Thuận và anh em trong tù kính nể, thương yêu.
Nửa năm sau ngày giết hụt tên Chánh mật thám Buốc-Ních, thực dân Pháp đã đưa Bình và Thuận xử tại tòa án binh.
Ngày 21-6-1948, tòa án binh Pháp kết án tử hình ông Trần Bình về tội mưu sát Chánh mật thám liên bang Buốc-Ních, với tang vật và chứng cứ. Ông Trần Bình còn bị một án tử hình nữa là đã giết Chủ tịch an dân Bắc Việt Trương Đình Tri. Lĩnh hai án tử hình, trước mặt bọn quan tòa một nửa là những tên Pháp cướp nước, một nửa là những tên tay sai bán nước. Ông Trần Bình nói:
- Tôi chết, nhưng Tổ quốc tôi nhất định sẽ thắng. Những kẻ cướp nước, bán nước như các ông, sớm muộn rồi cũng bị tiêu diệt.
 |
| Nhà tù Hỏa Lò, nơi thực dân Pháp giam giữ ông Trần Bình. |
Khâm phục ý chí bất khuất của người Công an cách mạng, tờ báo “Ngày mới”, trong bài tường thuật phiên tòa xử án Trần Bình, số ra ngày 24-6-1948, có đoạn viết: “…dù đã bị tra tấn tàn tạ, nhưng đứng trước tòa, Bình vẫn ngẩng cao đầu với đôi mắt sáng, đặc biệt khuôn mặt nhìn lên rất bình thản. Anh là hiện thân của người chiến sỹ Cách mạng, vẫn tin vào việc mình làm không trái với lương tâm…”.
Mờ sáng ngày 19-5-1949, thực dân Pháp đưa ông Trần Bình sang bên kia cầu Đuống để thi hành án tử hình. Năm đó ông mới 21 tuổi. Lúc chia ly, đồng đội cùng bị giam với ông ở Hỏa Lò, ai cũng khóc. Riêng Trần Bình, vẫn bình tĩnh động viên an ủi mọi người. Phút vĩnh biệt cuối cùng, ông mới bùi ngùi nói với các bạn tù: “Bình chỉ giận Bình chết sớm quá, chưa cống hiến được bao nhiêu”.
Đi gặp anh em cùng hoạt động, cùng tù đày với ông Trần Bình ở Hỏa Lò, đặc biệt vào tận Thành phồ Hồ Chí Minh, gặp ông Nguyễn Văn Thuận để nghe ông Thuận kể tỉ mỉ về ông Trần Bình, ai nấy đều rất cảm kích, xúc động khi được xem các tư liệu về ông Trần Bình, mà Sở Công an Hà Nội cung cấp.
Đặc biệt đến ngày nay, còn một di vật rất quý giá là lá thư, chữ viết của ông Trần Bình, mà gia đình (ông Trần Văn Trọng, là em trai ông Trần Bình), còn giữ được.
Đó là lá thư của ông Trần Bình, viết ngày 15-7-1947, đã bị nhàu nát, ố nhòe. Khi ông đã đứng trong hàng ngũ đội “Thanh Việt”, Công an quận 6, Hà Nội:
- “Thế là anh đã đứng trong đội ngũ của lực lượng vũ trang cách mạng. Tuy công việc mới lạ, khó khăn song anh đã cố gắng làm trọn.
Bổn phận của người thanh niên bọn anh là phải phụng sự cho cách mạng, cho nhân dân. Nếu để nước mất, thì nhà cũng tan. Bọn anh xác định: Dù có phải dấn thân vào chông gai, vào nơi tù ngục, mà có lợi cho dân cho nước thì vẫn sẵn sàng. Chỉ có điều anh đi xa, thầy mẹ già yếu, có một mình em là khôn lớn, nhà mình lại nghèo. Trọng ơi! Anh mong em cố gắng thay anh chăm lo thầy mẹ và dậy bảo các em nghe. Chiến tranh rồi đây có thể lan rộng.
Công việc của anh rất nặng nề, ít có điều kiện về thăm gia đình. Nếu chiến tranh khốc liệt, em đưa thầy mẹ sơ tán về quê mình nghe em. Về cái làng Thọ Lộc, dẫu có nghèo khó, song đấy là nơi anh em mình đã sinh ra. Nương tựa nơi quê cha, đất tổ, dẫu thế nào vẫn yên tâm hơn, phải không em”…
Lá thư đã lâu, qua các cuộc chiến tranh, nên bị ố vàng, nhàu nát. Trong thư ông còn căn dặn em, phải cố gắng học tập, có đoạn viết:
“…Ngày nhỏ anh phải đi ở, nên việc học tập thất thường, bây giờ ra công tác cực quá em ạ. Anh vừa làm, vừa tranh thủ nhờ anh em dạy cho. Có học mới hiểu được chuyên môn, mới phục vụ công tác và chiến đấu được. Ở nhà nếu có điều kiện, em phải cố gắng học tập nghe. Không có chữ sau này khổ đấy…”.
Từ những năm 1960, 1961, 1962, tôi được nghe các em trai ông Trần Bình kể về anh trai của mình đã giết giặc ở Hà Nội. Nhưng tôi chưa mường tượng nổi, mà nghe như truyền thuyết, như huyền thoại. Những năm 70 của thế kỷ 20 (1971-1979), tôi công tác trong quân đội đóng ở Hà Nội, hay vào thăm ông Trần Văn Đức, là Đồn trưởng công an phố Hòa Bình (Chợ Giời), Hà Nội. Khi ngồi cùng nhau uống bia, ông Trần Văn Đức mới kể về ông Trần Bình, chi tiết hơn.
Đặc biệt được đọc bút ký của Minh Chuyên: “Kỳ tích Trần Bình”, càng thấy kính trọng, yêu quý, khâm phục ý chí quật cường của ông Trần Bình. Khi nói đến ông Trần Bình, ở Hà Nội, hay ở quê Thọ Lộc, những người lớn tuổi ai cũng nhớ, cũng thương, cũng nể phục, kính yêu người Anh hùng lực lượng vũ trang-liệt sĩ Trần Bình. Người con yêu quý của quê hương Thọ Lộc.
Ngày nay, tại Hà Nội, phố Trần Bình kéo dài từ ngã ba đường Hồ Tùng Mậu đến ngã ba đường thôn Phú Mỹ, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội. Tuyến phố Trần Bình, dân cư tập trung đông đúc, nhiều công trình công cộng, như: Trụ sở Ủy ban nhân dân phường Mai Dịch, Nhà Văn hóa phường Mai Dịch, Trụ sở Công an phường Mai Dịch, Bệnh viện Cổ truyền Dân tộc, Bệnh viện 198 Bộ Công an, chợ Mỹ Đình…
Ngày nay, được sống trong hòa bình, chúng tôi luôn biết ơn các thế hệ cha, anh đã anh dũng hy sinh bảo vệ Tổ quốc Việt Nam thân yêu. Đặc biệt như ông Trần Bình, ông Trần Văn Tá, bà Phạm Thị Thục, ông Trần Văn Kỳ… ở quê chúng tôi, trong cuộc kháng chiến chống Pháp.
Hình ảnh chiến đấu, hình ảnh chịu đựng sự tra tấn tàn bạo của địch, sự bình tĩnh đáp trả bọn địch, kiên trì học tập của ông Trần Bình như một huyền thoại có thật ở Việt Nam. Vô cùng ngưỡng mộ, yêu quý, nhớ thương, kính phục Anh hùng lực lượng vũ trang - liệt sĩ Trần Bình.
