Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Theo giả thuyết của NYT, những cuộc tiếp xúc đầu tiên diễn ra cách đây vài năm - ngay sau khi ông Ahmadinejad bị cấm tranh cử tổng thống Iran lần thứ ba. Mọi chuyện diễn ra tại Đại học Hành chính công Quốc gia Ludovika ở Budapest. Trong giai đoạn đó, Hungary có quan hệ hữu nghị với Israel: Thủ tướng hai nước - Viktor Orbán và Benjamin Netanyahu - thường xuyên có các chuyến thăm chính thức. Vì vậy, một quan chức cấp cao của Hungary đã khuyên Hiệu trưởng Trường Ludovika tổ chức một cuộc hội thảo - dĩ nhiên là về chủ đề biến đổi khí hậu! - và mời ông Ahmadinejad tham dự. Theo các nguồn tin của NYT, cũng trong thời gian đó, Giám đốc Cơ quan Tình báo Mossad lúc bấy giờ là David Barnea cũng có mặt tại Budapest. Ông đã trực tiếp gặp Ahmadinejad và thông báo với CIA rằng liên lạc với cựu Tổng thống Iran đã được thiết lập.

Tháng 6/2025, ông Ahmadinejad quay trở lại Đại học Ludovika một lần nữa. Các nhà báo của NYT khẳng định họ có trong tay các báo cáo của đội cận vệ thuộc lực lượng Ansar của Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, những người luôn tháp tùng ông Ahmadinejad trong các chuyến công tác nước ngoài. Theo đó, trong chuyến thăm vào tháng 6/2025, họ đã ít nhất hai lần mất dấu ông Ahmadinejad một thời gian dài. Khi được hỏi, ông giải thích rằng mình bận gặp gỡ các giáo sư của trường đại học.

Theo các nguồn tin Mỹ am hiểu vụ việc, tất cả những cuộc gặp này đều diễn ra với các điệp viên Israel. Họ còn nói rằng Israel đã cấp tiền cho ông Ahmadinejad. Nhưng kinh ngạc nhất là họ đã táo tợn giải cứu và sơ tán ông đến một căn nhà bí mật vào cuối tháng 2 năm nay, ngay trong những ngày đầu của cuộc chiến giữa Mỹ - Israel với Iran.

Diễn biến sự việc cụ thể như sau: Ngày 28/2/2026, Israel không kích khu phức hợp nơi ông Mahmoud Ahmadinejad có mặt. Ông không bị thương và được đưa khỏi hiện trường bằng một chiếc Peugeot màu đen. Theo các nguồn tin Mỹ và Iran am hiểu về chiến dịch, người lái xe là nhân viên Mossad, đã đưa ông đến một căn nhà an toàn bí mật ngay trên lãnh thổ Iran.

Kể từ đó, Ahmadinejad không xuất hiện trước công chúng cho đến tận ngày 6/7/2026, khi ông bất ngờ có mặt tại lễ tang của Đại giáo chủ Ali Khamenei.

Thông qua văn phòng của mình, ông Ahmadinejad đã bác bỏ hoàn toàn bài báo của NYT, gọi đó là "kịch bản Hollywood" và "tin giả". Các đại diện của ông phủ nhận mọi tiếp xúc với Mossad, việc nhận tiền của Israel, tham gia vào các kế hoạch thay đổi chế độ và lệnh quản thúc tại gia.

Chính quyền Iran không bình luận gì về ông Ahmadinejad, người suốt 10 năm qua bị gạt khỏi quyền lực, mặc dù không bị xét xử. Từng là đồng minh thân cận và được Đại giáo chủ Ali Khamenei hậu thuẫn trong cuộc bầu cử năm 2005 cũng như bảo vệ sau các cuộc biểu tình năm 2009, quan hệ của Ahmadinejad với Khamenei sau đó nhanh chóng rạn nứt. Mâu thuẫn bùng phát khi ông sa thải Bộ trưởng Tình báo Heydar Moslehi nhưng bị Khamenei bác bỏ, khiến Ahmadinejad tẩy chay các cuộc họp chính phủ trong 11 ngày - một hành động chưa từng có tiền lệ đối với một Tổng thống của Cộng hòa Hồi giáo. Nhưng nguyên nhân thực sự của cuộc xung đột không phải là vị bộ trưởng này.

Ahmadinejad đã cố gắng xây dựng một trung tâm quyền lực riêng xung quanh người đồng minh thân cận nhất của mình là Esfandiar Rahim Mashaei. Nhân vật này ủng hộ việc đề cao vai trò bản sắc dân tộc, từng xung đột với giới giáo sĩ, và thậm chí còn dám nói về tình hữu nghị giữa nhân dân Iran và Israel.

Đối với Khamenei, điều đó giống như một nỗ lực nhằm tạo ra một dự án chính trị thay thế. Vì vậy, ông bắt đầu từng bước loại bỏ người "trò cưng" của mình. Năm 2016, Khamenei công khai khuyên Ahmadinejad không nên ra tranh cử. Đến năm 2017, Hội đồng Giám hộ hiến pháp đã cấm ông ta tham gia tranh cử tổng thống. Điều tương tự đã diễn ra vào năm 2021 và năm 2024.

Trong những năm này, thái độ công khai của Ahmadinejad đối với Israel cũng thay đổi đột ngột. Xin nhắc lại rằng ông từng là một trong những lãnh đạo chống Israel gay gắt nhất thế giới. Ngay sau khi lên nắm quyền vào tháng 8/2005, ông đã tổ chức hội thảo "Một thế giới không có chủ nghĩa Zionist" tại Tehran và đã nói một câu rất nổi tiếng là Israel phải bị "xóa sổ khỏi bản đồ".

Sau này, Ahmadinejad từng nhiều lần nhắc lại quan điểm đó. Ông cũng biến việc phủ nhận thảm họa Holocaust thành một phần trong chính sách công khai của mình. Ví dụ, vào tháng 12/2005, ông tuyên bố: “Họ đã dựng lên cái gọi là “cuộc diệt chủng hàng loạt người Do Thái”. Năm 2006, Ahmadinejad tổ chức một hội thảo tại Tehran nhằm xét lại lịch sử Holocaust, với sự tham gia của những nhân vật phủ nhận Holocaust và các hoạt động cực hữu khét tiếng nhất từ nhiều quốc gia.

Nhưng sau khi rời ghế Tổng thống, diễn ngôn về chính sách đối ngoại của Ahmadinejad đã thay đổi. Năm 2017, ông gửi một bức thư ngỏ cho ông Donald Trump, ca ngợi ông Trump vì những lời chỉ trích hệ thống chính trị Mỹ. Sau đó, năm 2019, ông gọi ông Trump là "con người hành động". Bất ngờ hơn cả là năm 2020, ông đã gửi thư ngỏ cho Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman, đề xuất mở ra một chương mới trong quan hệ song phương. Ba năm sau, các quan chức Iran đã làm đúng như vậy; với sự trung gian của Trung Quốc, hai nước đã khôi phục quan hệ ngoại giao sau 7 năm gián đoạn.

Tuy nhiên, khi đăng ký tranh cử Tổng thống năm 2024, Ahmadinejad không còn nói về cuộc chiến chống Israel, mà về sự cần thiết phải xây dựng quan hệ hợp tác mang tính xây dựng với thế giới, hạ nhiệt căng thẳng quốc tế và cải thiện chính sách đối ngoại của Iran.

Tóm lại, trong bối cảnh đó, Israel hoàn toàn có thể đặt cược vào Ahmadinejad: ông vẫn nhận được sự ủng hộ nhất định của tầng lớp bình dân Iran, lại đang có mặt ngay trong nước, khác với phe đối lập lưu vong. Hơn nữa, Ahmadinejad lại cực kỳ khát khao quyền lực, bằng chứng là ba lần tìm cách đăng ký tranh cử Tổng thống bất thành. Đáng chú ý, Abdolreza Davari - cựu cố vấn thân cận nhất của Ahmadinejad - dù bác bỏ thông tin của tờ NYT về việc ông bị quản thúc tại gia, nhưng thừa nhận một số chi tiết trong bài điều tra nghe rất hợp lý. Theo ông, nếu Ahmadinejad bắt tay với Mossad, thì tuyệt đối không phải vì tiền, ông chẳng thiếu thứ đó, mà vì quyền lực.

Tại sao một câu chuyện như vậy lại có vẻ khả thi? Trong suốt 15 năm qua, Israel đã liên tục chứng minh cho thế giới thấy khả năng xây dựng các mạng lưới tình báo bên trong lãnh thổ Iran. Từ năm 2010, họ đã tiến hành ám sát một cách có hệ thống các nhà phát triển chủ chốt chương trình hạt nhân của Iran. Trong nhiều trường hợp, họ sử dụng những kẻ đi xe máy gắn bom từ tính. Đỉnh điểm là vụ ám sát Mohsen Fakhrizadeh năm 2020. Theo các tài liệu được công bố, sự việc diễn ra như sau: lộ trình của nhà khoa học này đã bị theo dõi suốt nhiều năm nhờ một mạng lưới chỉ điểm rộng khắp ngay tại Iran. Chiến dịch đòi hỏi công tác chuẩn bị hậu cần rất lớn và cuối cùng được thực hiện bằng một khẩu súng điều khiển từ xa. Vũ khí này chính xác đến mức vợ của Fakhrizadeh ngồi cách ông chỉ 20 cm mà không hề bị một vết xước. Về sau, Bộ trưởng Tình báo Iran Mahmoud Alavi đã phải thừa nhận rằng một cựu quân nhân thuộc lực lượng vũ trang Iran đào tẩu khỏi đất nước đã tham gia vào việc chuẩn bị cho chiến dịch. Đây là một sự thừa nhận chính thức hiếm hoi về sự tồn tại của kẻ nội gián.

Cái tên Fakhrizadeh đã buộc người ta phải ghi nhớ từ năm 2018, khi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu công khai kho lưu trữ hạt nhân của Iran mà Israel đã táo bạo đánh cắp từ Tehran. Khi đó, các điệp viên Mossad đã đột nhập vào một kho chứa bí mật ở Tehran, phá hàng chục két sắt, lấy đi khoảng 100.000 tài liệu và đĩa lưu trữ, rồi chỉ trong chưa đầy một đêm đã bí mật đưa toàn bộ số tài liệu này ra khỏi lãnh thổ Iran.

Không lâu trước khi Fakhrizadeh bị ám sát, một vụ nổ cực mạnh kèm hỏa hoạn đã xảy ra tại Natanz - trung tâm làm giàu uranium trọng yếu của Iran. Đây không phải lần đầu tiên cơ sở này bị tấn công: năm 2010, nơi đây từng hứng chịu một cuộc tấn công mạng lớn nhất trong lịch sử. Lúc bấy giờ, mã độc Stuxnet, được cho do Israel và Mỹ tạo ra, đã âm thầm vô hiệu hóa hàng chục máy ly tâm. Nhưng đó vẫn chưa phải là vụ cuối cùng: tháng 4/2021, một vụ nổ dữ dội khác lại xảy ra tại cơ sở này. Theo phía Tehran, thuốc nổ đã được giấu trong thiết bị từng được đưa ra khỏi Iran để sửa chữa rồi mang trở lại.

Sau những sự kiện này, cựu Bộ trưởng Tình báo Iran Ali Younesi đã đưa ra một tuyên bố vô tiền khoáng hậu: "Trong 10 năm qua, sự thâm nhập của Mossad vào các lĩnh vực khác nhau của đất nước ta đã đạt đến mức mà tất cả các quan chức cấp cao của Cộng hòa Hồi giáo nên lo lắng cho tính mạng của mình". Ông Younesi khẳng định rằng các cơ quan tình báo Iran đã lơ là việc chống lại tình báo nước ngoài và đang tập trung vào việc săn tìm kẻ thù nội bộ". Theo ông, chính sơ hở này đã tạo điều kiện cho Israel xây dựng một mạng lưới tình báo sâu rộng như vậy.

Chỉ vài tuần trước đó, cựu Tư lệnh Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), Tướng Mohsen Rezaei, và ông Ahmadinejad cũng đã đưa ra những tuyên bố tương tự. Ông Rezaei tuyên bố rằng đất nước đang phải chịu sự "nhiễm độc an ninh sâu rộng", trong khi Ahmadinejad khẳng định rằng một quan chức cấp cao phụ trách chống gián điệp Israel thực chất lại chính là điệp viên của Israel. Rất có thể, không lâu nữa, người ta cũng sẽ nói điều tương tự về Ahmadinejad: người từng hùng hồn kêu gọi xóa sổ Israel khỏi bản đồ thế giới hóa ra lại làm việc cho chính quốc gia này. Có điều, nhiệm vụ đặc biệt của ông đã không thành công, ít nhất là trong lần đầu tiên.