Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Sự leo thang này, cùng với các cuộc tập trận hải quân chung của Nga với Trung Quốc và các mối đe dọa nghi ngờ đối với cơ sở hạ tầng dưới biển, đang thúc đẩy các quốc gia như Đức khẩn trương hiện đại hóa hạm đội chống tàu ngầm của mình để đối phó với sức mạnh dưới nước ngày càng tăng của Hải quân Nga. Đức hiện đang đầu tư vào máy bay trinh sát hàng hải tiên tiến để cùng với Anh và các thành viên NATO khác theo dõi tàu ngầm Nga ở Bắc Đại Tây Dương.

Lục quân và Không quân Nga có thể đã chịu tổn thất nặng nề trong cuộc chiến Ukraine, nhưng hạm đội tàu ngầm của họ đang ngày càng mạnh lên. Các tàu ngầm Nga đã tăng cường tuần tra trên biển và tiến hành các cuộc tập trận chống tàu ngầm đa quốc gia phối hợp với Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc.

Trực tiếp giám sát trên biển

Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius mới đây đã ngồi trên máy bay trinh sát hàng hải Boeing P-8A Poseidon của Không quân Hoàng gia Anh. Máy bay cất cánh từ Lossiemouth, phía đông bắc Scotland. Họ bay qua Đại Tây Dương để trình diễn khả năng tác chiến chống tàu ngầm của hệ thống radar và sóng âm (sonar) cực nhạy cho Bộ trưởng Quốc phòng Đức. Trong chuyến bay kéo dài hai giờ, ông Pistorius đã được chứng kiến cách máy bay dễ dàng phát hiện các tàu ngầm và tàu chiến của Nga. Tàu ngầm được phép lặn trong vùng biển quốc tế trong thời bình, nhưng vì chúng không có bộ phát đáp trên tàu nên việc định vị chúng rất khó khăn. Bộ trưởng Quốc phòng Đức được truyền thông Đức dẫn lời cho hay: “Chúng tôi bay xuống khá thấp, khoảng 300 mét, và có thể nhìn thấy các tàu đang lắc lư trên sóng”.

Máy bay được điều khiển bởi một phi công người Đức. Trong chuyến bay, máy bay của Bộ trưởng Quốc phòng Đức không gặp bất kỳ tàu ngầm Nga nào, nhưng ông đã được xem cách máy bay triển khai phao sonar. Các phao sonar được trang bị cảm biến âm thanh tạo thành một mạng lưới thiết bị nghe để phát hiện tàu ngầm dưới nước. Trên máy bay còn có Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey.

san-ngam-4.jpg
Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey (trái) và Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius tại lễ ký kết thỏa thuận chung về biển. Ảnh: PA

Sức mạnh của đội bay săn ngầm

Hải quân Đức dự kiến sẽ nhận được 8 máy bay giám sát hàng hải và chống tàu ngầm Boeing P-8A Poseidon. Chiếc Poseidon đầu tiên đã được bàn giao vào tháng 10/2025 tại nhà máy sản xuất của nhà sản xuất ở Seattle, Washington, Mỹ. Các máy bay P-8A Poseidon được đặt hàng vào năm 2021 và sẽ thay thế phi đội máy bay P-3C Orion đã cũ. Đơn đặt hàng đầu tiên gồm 5 máy bay với giá trị 1,29 tỷ USD. Chính quyền Berlin đã đặt mua thêm 3 máy bay loại này sau ngày xảy ra cuộc chiến giữa Ukraine và Nga năm 2022. Hải quân Đức cho biết họ sẽ mua thêm 4 chiếc nữa, nâng tổng số lên 12 chiếc. Máy bay P-8 sẽ là xương sống trong năng lực giám sát hàng hải của Hải quân Đức trong thập kỷ tới trước khi hệ thống tác chiến hàng hải trên không (MAWS) mới của Đức và Pháp được đưa vào sử dụng vào năm 2035. Máy bay này sẽ thuộc biên chế của Phi đội Không quân Hải quân số 3 đóng tại phía tây bắc nước Đức, dọc theo bờ Biển Bắc.

san-ngam-1.jpg
Máy bay trinh sát hàng hải Boeing P-8A Poseidon. Ảnh: eurasiantimes

Phi cơ có thể tăng tầm bay nhờ tiếp nhiên liệu trên không và thực hiện giám sát trên một vùng biển rộng lớn. Hệ thống liên lạc dữ liệu trực tiếp cho phép truyền dữ liệu theo thời gian thực từ máy bay đến các trung tâm tình huống của quân đội Đức. Quá trình liên lạc và định vị được tự động hóa, cho phép phi hành đoàn tập trung toàn bộ sự chú ý vào việc theo dõi tàu ngầm của đối phương. Máy bay P-8A có thể bay cao tới 41.000 feet (khoảng 10.760 mét) và có thời gian bay ngắn, giúp thu hẹp “Vùng xác suất” khi tìm kiếm tàu ngầm, tàu nổi hoặc người sống sót trong hoạt động tìm kiếm và cứu hộ. Nó cũng được sử dụng cho các nhiệm vụ nhân đạo và tìm kiếm cứu hộ ở độ cao thấp. Máy bay P-8A Poseidon mà Đức mua sẽ được trang bị hệ thống tự vệ AN/AAQ-24(V) DIRCM (Hệ thống đối phó hồng ngoại định hướng) tiên tiến ở phía sau, cho phép nó chống lại các cuộc tấn công tên lửa dẫn đường hồng ngoại của đối phương. Máy bay của Đức cũng sẽ được trang bị bệ phóng phao sonar, bom chìm Mark 84 và ngư lôi Mark 54 trong các khoang bên trong. Ngoài ra, máy bay có thể mang tên lửa AGM-84 Harpoon dưới cánh, cũng như hệ thống tác chiến điện tử AN/ALQ-240(V)1. Quân đội của các nước NATO đồng minh của Đức; Không quân Hoàng gia Anh; Hải quân Na Uy và Hải quân Hoa Kỳ hiện đã vận hành loại máy bay này. Việc bổ sung loại máy bay này cho Hải quân Đức không chỉ củng cố khả năng tác chiến chống tàu ngầm của quốc gia châu Âu này mà còn tăng cường khả năng tương tác trong NATO. Việc bổ sung này sẽ giúp các nước NATO cùng nhau giám sát Bắc Đại Tây Dương và Biển Baltic từ các căn cứ không quân ở Lossiemouth, Keflavik (Iceland) và Nordholz (Đức). Các đồng minh NATO khác, gồm Mỹ, Anh và Úc, đã ký kết thỏa thuận chia sẻ dữ liệu phao sonar P-8A. Thông tin từ phao sonar rất nhạy cảm. Dữ liệu này cho thấy khả năng thu thập thông tin của quốc gia và khu vực triển khai các phao này. Đó là một bản đồ rõ ràng về những gì quốc gia đang theo dõi và ở đâu. Sau chuyến bay chung trên máy bay P-8A, Đức và Anh tuyên bố sẽ cùng nhau giám sát các tàu ngầm Nga từ căn cứ của Anh tại Lossiemouth.

san-ngam-5.jpg
Ảnh hiếm về máy bay tuần tra P-8A Poseidon, được trang bị ngư lôi chống tàu ngầm Mark 54.
Ảnh: https://x.com

"Sát cánh cùng nhau, chúng ta đang củng cố NATO, tăng cường khả năng phòng thủ mạng và đảm bảo lực lượng vũ trang của chúng ta có thể hoạt động sát cánh dễ dàng - từ tuần tra bầu trời Scotland đến săn lùng tàu ngầm Nga ở Bắc Đại Tây Dương", Bộ trưởng Quốc phòng Healey cho biết trong một tuyên bố sau chuyến bay. "Quan hệ đối tác này là nền tảng của an ninh châu Âu". Máy bay P-8 của Mỹ hiện đang trú ngụ tại Iceland. Tuy nhiên, các nước châu Âu lo ngại rằng Mỹ có thể rút chúng đi, buộc họ phải tự vệ. “NATO phải hướng tới châu Âu hơn để duy trì liên minh xuyên Đại Tây Dương”, Pistorius nói ở Lossiemouth. “Đó là thông điệp của chúng tôi gửi đến cả hai lãnh đạo Donald Trump và Vladimir Putin, nhưng theo những hướng khác nhau”.

Sức mạnh của tàu ngầm Nga

Lực lượng tàu ngầm của Hải quân Nga gồm 58 chiếc, biến họ thành một đối thủ đáng gờm dưới nước. Trong số đó, có 11 tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo (SSBN), 17 tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân (SSN), 9 tàu ngầm mang tên lửa hành trình chạy bằng năng lượng hạt nhân (SSGN) và 21 tàu ngầm tấn công chạy bằng động cơ diesel-điện (SSK).

san-ngam-2.jpg
K-535 Yuriy Dolgorukiy là tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo lớp Borei của Nga. Ảnh: navalnews

Những tàu ngầm này hoạt động khắp các căn cứ hải quân của Nga, bao gồm các hạm đội phía Bắc, Biển Đen, Baltic và Thái Bình Dương. Các tàu ngầm lớp Borei và Delta III/IV đặt ra mối đe dọa chiến lược thực sự đối với các đồng minh NATO. Trong thời gian gần đây, sự di chuyển của các tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân của Nga đã tăng lên đáng kể. Việc bổ sung trên sẽ giúp các nước NATO cùng nhau giám sát Bắc Đại Tây Dương và Biển Baltic từ các căn cứ không quân ở Lossiemouth, Keflavik (Iceland) và Nordholz (Đức).

Gần đây, chương trình điều tra xuyên biên giới "Bí mật Nga" đã tiết lộ rằng Nga đã bí mật mua sắm thiết bị công nghệ cao từ các công ty châu Âu, Mỹ và châu Á để bảo vệ hạm đội tàu ngầm hạt nhân của mình ở Bắc Cực. Trong khoảng một thập kỷ, nhiều công ty quốc phòng và nhà cung cấp hàng hải đã bán các thiết bị định vị thủy âm, robot dưới nước, cáp quang, tàu nghiên cứu…

Long Nguyễn

Các tin khác

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Từ lâu, dư luận biết khá nhiều về mối quan hệ đặc biệt giữa Giáo hội Scientology với cộng đồng tình báo Mỹ. Sâu xa Scientology còn có mối quan hệ phức tạp, bí mật với giới quyền lực và bộ máy tình báo phương Tây. Chủ đề đặc biệt này vừa được tạp chí trực tuyến Nga Lưu trữ Lịch sử gián điệp (EAH) cập nhật.

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Điều gì đã khiến những liên lạc, thông tin về mục tiêu và các bước chuẩn bị bị cáo buộc trở thành đầu mối của một cuộc điều tra an ninh? Vụ truy tố Joshua Cammidge đang làm lộ những dấu vết dẫn tới một mắt xích trong nghi án tình báo tại Anh.

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Trung tâm Quan hệ Công chúng thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) vừa công bố các tài liệu đã được giải mật của Cục An ninh Liên bang Nga tỉnh Kursk, liên quan đến hồ sơ vụ án hình sự đối với Leonid Shevchenko, sinh năm 1922, kẻ bị kết án về tội phản quốc trong những năm chiến tranh và tội hoạt động gián điệp sau chiến tranh.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.