Mối nguy chia rẽ vùng miền trong âm nhạc

Như thói quen thường lệ, chúng ta sẽ vẫn nghĩ về thị trường âm nhạc Việt Nam với những cái tên chủ lưu phổ biến hiện nay, và cho rằng họ chính là đại diện của nhạc nhẹ hiện đại trong nước. Nhưng thực tế, chưa chắc những ca sỹ đình đám hiện nay có thể tác động lên thị trường người nghe bằng những lực lượng "sóng ngầm" khác, vốn dĩ vẫn được gọi là underground. 

Lực lượng ấy đông đảo, chủ yếu phát hành bằng các tài khoản cá nhân trên các nền tảng nghe nhìn miễn phí trên internet. Và số lượng nội dung tính bằng triệu lượt nghe xem của lực lượng sóng ngầm này có thể nói là nhiều khủng khiếp, gấp nhiều lần của lực lượng chủ lưu hiện hành.

Đó mới chính là một phần diện mạo văn hoá trẻ đương đại Việt Nam, mà bên cạnh những tín hiệu tích cực như những nghệ sỹ đáng xem, đáng nghe, đáng khen ngợi như Andiez Nam Trương, Thái Vũ, Ngọt, Cá Hồi Hoang, Gác Mái, Đen…, cũng tồn tại song song cả những dấu hiệu tiêu cực vô cùng đáng ngại.

Nếu gõ các từ khoá "underground, rap Việt, beef 2018", chúng ta sẽ nhận được ngay kết quả và nếu chịu khó đọc, rồi tiếp tục tìm các nội dung dẫn chứng từ đó để nghe, chắc chắn chúng ta sẽ cảm thấy ghê sợ. Beef là một từ tiếng lóng, có nghĩa là "xung đột", "mâu thuẫn", "cuộc chiến" và beef 2018 là cuộc chiến của giới nhạc rap underground Việt Nam, mới vừa xảy ra từ hồi tháng 5 vừa rồi. Nó là cuộc chiến tiếp nối các cuộc chiến đã có từ năm 2017 và các năm trước đó.

Nhưng nguy hiểm hơn các cuộc chiến đơn thuần đa phần mang tính cá nhân khác, lần này cuộc chiến chia rõ vùng miền, với cánh rapper miền Bắc và lực lượng rapper miền Nam, được gọi nôm na theo ngôn ngữ underground là Northside và Southside.

Các nội dung miệt thị lẫn nhau dựa trên khác biệt vùng miền, bằng ngôn ngữ thô lậu tục tĩu đã được tung ra liên tiếp đối đáp nhau. Thậm chí, có những nội dung còn mang tính đe dọa cả tính mạng. Nổi bật nhất là các cộng đồng rap OTD, G5R của miền Nam và Vinagang và RVP của miền Bắc.

Trong đó, cuộc chiến dai dẳng nhất là cuộc chiến của thành viên Richchoi (Hà Nội) với thành viên B-Ray (TP Hồ Chí Minh). Và cũng chính từ cuộc chiến của RVP và OTD hồi tháng 5 vừa rồi mà kéo theo đó là hàng loạt cuộc chiến đơn lẻ giữa những thành viên rapper hai miền, với lời lẽ miệt thị nhau như thể con vật.

Thực tế, nhạc rap và rap underground tồn tại ở Việt Nam đã rất lâu, có thể tính bằng đơn vị thập niên. Trong quá khứ, những xích mích giữa các rapper là có nhưng nó chỉ đơn thuần là xích mích cá nhân, sau đó đều được hoá giải để hướng tới cái chung là phát triển rap Việt. Nhưng hôm nay, có thể nói đây là lần đầu tiên mâu thuẫn đã phát triển thành kỳ thị vùng miền, một tư duy vô cùng nguy hiểm, hủ bại mà đáng buồn thay, nó lại đang được thể hiện bởi những người trẻ ở lứa tuổi đôi mươi.

Nhưng nếu nhìn rộng ra hơn nữa, chúng ta sẽ phải quy cả trách nhiệm vào những người lớn. Thực tế, ngay trong giới âm nhạc chủ lưu, giới văn nghệ nói chung, giọng điệu kỳ thị vùng miền, phân biệt Bắc-Nam đã manh nha trong vài năm gần đây, đặc biệt là từ một vài cá nhân bất mãn. Chính người lớn, với những chia sẻ đáng phê phán như thế, đã khiến giới trẻ bị ảnh hưởng và việc chúng mang nó vào trong các cuộc chiến âm nhạc của mình cũng đến một phần từ lý do đó.

Vấn đề lúc này là trách nhiệm quản lý thuộc về ai và làm thế nào để cơ quan quản lý văn hoá có thể can thiệp vào tình trạng này? Rõ ràng, các đơn vị như youtube vẫn đang khai thác kinh doanh ở thị trường Việt Nam, hay những nền tảng cho nghe nhạc miễn phí như zing, nhaccuatui cũng có đăng ký kinh doanh đàng hoàng.

Và khi họ thả lỏng việc phát hành, dựa trên luận điệu "người dùng tự đăng tải", thì tình trạng các nội dung độc hại sẽ tiếp tục thoải mái tung hoành. Chính họ phải đảm nhận trách nhiệm kiểm soát nội dung, báo cáo nội dung định kỳ cho cơ quan quản lý để có thể có những gỡ bỏ nếu phát sinh những nội dung gây tác hại đến cộng đồng.

Văn Đoàn

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một công trình kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của dân tộc cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, dân tộc.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học nghệ thuật (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học nghệ thuật, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Nghệ thuật mới thơ Hai - Cư Việt Nam hiện đại

Nghệ thuật mới thơ Hai - Cư Việt Nam hiện đại

Mấy năm gần đây, ở Việt Nam xuất hiện những CLB thơ Hai-cư với nhiều người tham gia và đã có những cuộc thi thơ Hai-cư. Một số bạn yêu thơ hỏi tôi về thể loại thơ này và sự khác biệt giữa thơ Hai-cư Nhật Bản và Việt Nam.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử dân tộc.