"Mật mã Leicester" - kiệt tác khoa học và nghệ thuật bí ẩn nhất

“Mật mã Leicester” của Leonardo da Vinci là tập bản thảo đắt nhất thế giới. Đây là bản thảo duy nhất của một trong những nhà khoa học vĩ đại nhất lịch sử nhân loại còn tồn tại đến ngày nay. Bản thảo này được da Vinci viết tại Milan vào năm 1506 - 1510.

Đó là một cuốn vở gồm 72 trang. Các tờ giấy được viết trên cả hai mặt bằng phông chữ “gương” độc đáo do chính nhà khoa học phát minh ra. Một bản thảo hiếm hoi chứa đầy những ý tưởng và phát minh về nhiều chủ đề rất khác biệt. Trong vài thập kỷ qua, nội dung của nó đã có tác động rất lớn đến các nghệ sĩ cũng như các nhà khoa học.

Một hình mẫu vô giá về lịch sử nghệ thuật và khoa học thế giới

Leonardo da Vinci sinh năm 1452 tại một thị trấn tên là Vinci thuộc Cộng hòa Florence. Ông có xuất thân khá khiêm tốn. Cha ông là một công chứng viên và người mẹ là trẻ mồ côi. Leonardo học ở Florence với họa sĩ điêu khắc Andrea del Verrochio. Tại đây, ông bắt đầu sự nghiệp của mình, sau đó đến sống ở Rome, Milan và trong những năm cuối đời, ông đã chuyển sang Pháp và qua đời tại đó vào năm 1519.

anh 1.jpg -0
"Mật mã Leicester" của Leonardo da Vinci là tập bản thảo đắt nhất thế giới.

Cái tên da Vinci sẽ gợi lên trong ký ức mỗi người hai bức tranh nổi tiếng “Mona Lisa” và “Bữa ăn tối cuối cùng”. Bản phác thảo “Người đàn ông Vitruvian” của họa sĩ giờ đã trở thành một biểu tượng văn hóa thực sự. Ngoài ra, người họa sĩ vĩ đại Leonardo da Vinci cũng trở nên nổi tiếng như một thiên tài kỹ thuật. Mặc dù thực tế là hầu hết các dự án của ông đều đi trước thời đại và không được sản xuất hàng loạt, nhưng ý tưởng của chúng thực sự rất ấn tượng và đáng giá.

“Mật mã Leicester” được Leonardo da Vinci viết vào những năm 1500 khi họa sĩ và là nhà khoa học vĩ đại này đang sống ở Florence. Tại đây, ông đã làm việc lâu dài và bền bỉ với nhiều dự án khoa học và sáng tạo của mình. Bản thảo là hình mẫu rõ ràng nhất về tài năng của bậc thầy vĩ đại thời Phục hưng này. Đó là tập hợp những ý tưởng có nội dung hấp dẫn nhất của da Vinci. Cuốn sách được viết bằng một kỹ thuật đặc biệt đã được ông sử dụng để bảo mật các ý tưởng và chú giải của mình - phương pháp “viết trong gương”. Văn bản như vậy chỉ có thể được đọc bằng cách sử dụng chiếc gương. Điều này làm cho một tài liệu vốn đã hấp dẫn và vô giá lại càng trở nên bí ẩn hơn.

Đối với những người đã quen với “Mật mã Leicester”, cuốn sách này không chỉ là một kiệt tác khoa học mà còn là một phần quan trọng của lịch sử nghệ thuật. Dường như việc kết hợp những khái niệm này là không thể nhưng da Vinci một lần nữa đã chứng minh cho mọi người thấy rằng, đối với ông thì không có gì là không thể trong cuộc sống này.

Bên trong sự bí mật: Nội dung hấp dẫn của “Mật mã Leicester”

Điều gì đã được mã hóa trong các văn bản bí ẩn của con người uyên bác nhất trong lịch sử nhân loại? “Mật mã Leicester” được đặt theo tên bá tước Anh Leicester, người đã mua nó vào năm 1717. Bản thảo chứa một bộ sưu tập ấn tượng các chú giải khoa học và các bản phác thảo của Leonardo da Vinci. Tất cả chúng đều được tác giả chia thành nhiều chương, mỗi chương dành cho một chủ đề khoa học riêng biệt.

Trong phần đầu tiên, da Vinci đưa ra một số nhận xét sâu sắc về các đặc tính của nước. Chúng trở nên sống động với những bản phác thảo sinh động về xoáy nước, các con đập, dòng chảy trên sông và trên biển. Sau đó, nhà khoa học chú tâm vào việc nghiên cứu vũ trụ. Da Vinci luận bàn nhiều và chi tiết về thiên văn học và vũ trụ học, vẽ các miệng núi lửa trên mặt trăng, những quỹ đạo của các hành tinh và ghi dấu về bản chất của ánh sáng và bóng tối trên mặt trăng.

Trong bản thảo có chứa thông tin vô giá về ngành địa chất. Nhà khoa học vĩ đại đã viết về sự hình thành hóa thạch, tính chất của tinh thể và bản chất của động đất. Phần tiếp theo là một loạt ký hiệu về tính chất của ánh sáng và quang học. Có một số hình vẽ và bản phác thảo minh họa các nguyên tắc phản xạ và khúc xạ ánh sáng, cũng như các ghi chép về đặc tính của thấu kính và hành vi của bóng đổ.

Ngoài tất cả những điều trên, “Mật mã Leicester” còn bao gồm chủ đề về giải phẫu người, mà như đã biết, rất được nhà thiên tài thời Phục hưng này quan tâm. Bản thảo chứa các phác thảo và văn bản mô tả chi tiết cấu trúc và chức năng của cơ thể con người. Da Vinci đã phác thảo bộ xương và cơ bắp của con người, hệ thống tuần hoàn cũng như cấu trúc của mắt.

Là một kho tàng những ý tưởng tuyệt vời

Ngoài các mục đích nghiên cứu, theo các nhà khoa học, Leonardo da Vinci không có lý do nào khác. Trí tuệ say mê khám phá của ông đòi hỏi làm tài liệu về những ý tưởng mà ông chú tâm nghiên cứu. Một tài liệu phong phú như vậy là một ví dụ sinh động về sự hiếu kỳ vô cùng của bậc thầy này và sự đam mê tìm hiểu vũ trụ trong tất cả sự phức tạp và kỳ diệu của nó. Trong suốt cuộc đời mình, Leonardo đã quan tâm đến một số lượng lớn đáng kinh ngạc về các ngành khoa học. Sự hứng thú của ông bao gồm các lĩnh vực: Giải phẫu, thực vật học, thiên văn học, địa chất và nhiều thứ nữa.

anh 2.jpg -0
Cuốn mật mã được Leonardo da Vinci viết theo cách chỉ có thể đọc được với sự trợ giúp của một chiếc gương.

Hơn thế, với tài năng của một họa sĩ, da Vinci đã truyền đạt những suy nghĩ và ý tưởng của mình, tạo ra những bức tranh minh họa đẹp và chi tiết vô cùng ấn tượng. Những bản phác thảo này là sự hiện thân thực sự các lý thuyết khoa học của ông. Chúng nổi bật cả về trực giác và trí tuệ. Do đó, bản thảo không chỉ trở thành một tài liệu khoa học mà còn được công nhận là kiệt tác nghệ thuật vĩ đại nhất.

“Mật mã Leicester” cho đến ngày nay vẫn là một hình mẫu về hoạt động nghiên cứu khoa học độc đáo và sự kỳ diệu của tư duy. Xuyên suốt lịch sử, nhiều bộ óc khoa học đã cố gắng thâm nhập vào những bí mật của vũ trụ, tìm cách hiểu thế giới tự nhiên thông qua những sự quan sát và các thử nghiệm. Bản thảo của da Vinci không chỉ đóng góp cho khoa học bằng nội dung của nó, mà còn truyền cảm hứng cho nhiều người khác tiếp tục nghiên cứu những điều bí ẩn của vũ trụ. Những quan sát và lý thuyết của ông tiếp tục được các nhà khoa học ngày nay nghiên cứu và đánh giá cao, bởi chúng giúp tìm hiểu về tư duy của một trong những thiên tài khoa học vĩ đại nhất trong lịch sử.

Từ Leonardo da Vinci đến Bill Gates

“Mật mã Leicester” thực sự là kho báu vĩ đại nhất. Bởi đó là tập hợp những suy nghĩ và ý tưởng của một trong những thiên tài khoa học và nghệ thuật vĩ đại nhất mọi thời đại. Bản thảo độc đáo ở chỗ nó có giá trị không chỉ đối với khoa học và lịch sử, mà còn đối với giới nghệ thuật. Những bức vẽ tuyệt đẹp và những ý tưởng độc đáo tiếp tục truyền cảm hứng và mê hoặc các chuyên gia cũng như những người đam mê.

Ngày nay, bản thảo thuộc về người đồng sáng lập Microsoft Bill Gates, một trong những người giàu nhất thế giới. Ông đã mua bản thảo nổi tiếng này vào năm 1994, trả một số tiền rất lớn vào thời điểm đó - gần 31 triệu đôla. Việc mua bán này đã khiến “Mật mã Leicester” trở nên nổi tiếng hơn, tạo ra một làn sóng quan tâm mới đối với bản thảo. Tất nhiên, nhật ký của da Vinci là bằng chứng quan trọng về sự đóng góp xuất sắc của bậc thầy vĩ đại thời Phục hưng đối với khoa học và sáng tạo. Tầm quan trọng của tài liệu lịch sử này chắc chắn sẽ được các thế hệ tương lai đánh giá cao.

Thế giới khoa học không ngừng ngưỡng mộ thiên tài của da Vinci vĩ đại, hứng thú học hỏi những suy nghĩ và ý tưởng của ông, làm sáng tỏ nguyên tắc “viết trong gương”. Vẫn có những cuốn sách khoa học cổ điển đến mức ngay cả các nhà khoa học hiện đại cũng không thể giải mã được.

Bích Nguyễn (Tổng hợp)

Các tin khác

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào đời sống thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

Tập trường ca “Những người lính của làng” của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều vừa được Nha xuất bản Hội Nhà văn ấn hành là một dấu ấn khá đặc biệt. Ở đó, hình tượng người lính không còn được khắc họa đơn tuyến như biểu tượng anh hùng thuần túy, mà trở thành một thực thể đa chiều - vừa bi tráng, vừa mong manh, vừa mang nỗi đau riêng tư, vừa hòa vào số phận dân tộc.

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Tuy là đồng nghiệp và đồng hương Quảng Bình, nhưng mãi đến năm 2018, tôi mới được gặp và quen biết Nguyễn Hương Duyên, cây bút nữ văn xuôi "7x đời chót" đang làm Trưởng ban Thư ký tòa soạn tạp chí Nhật Lệ của Hội VHNT ở quê nhà.

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

Trong những ngày đầu năm 2026, giới văn chương Việt Nam, đặc biệt là vùng đất "sen bùi nhãn ngọt" Hưng Yên, đón nhận tin vui: Đại tá Công an - nhà thơ Văn Diên (hội viên Hội Nhà văn Việt Nam) đã chính thức được vinh danh Giải thưởng Văn học Quốc tế 2025 với Huy chương Vàng Dickens cho tập thơ thiếu nhi "Green Wishes" (Ước vọng xanh).

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Một bữa nắng như chảo lửa nung cháy xứ Quảng, tôi ghé nhà bạn ở vùng trung du phía Tây Thăng Bình, nơi con sông Rù Rì chảy qua. Loáng thoáng trong câu chuyện quanh mâm giỗ, bà ngoại bạn thở than với mấy người già quê: “Trời ni mà có bát nước chè hai uống cái ực thì sướng phải biết!”.

Như thế nào là nghệ thuật?

Như thế nào là nghệ thuật?

Nghệ thuật (Tiếng Anh: Art), nếu chiết tự theo Hán Việt, đó là nuôi dưỡng, làm phát triển tài năng bên trong (tài nghệ) bằng các kỹ thuật, phương pháp. Sản phẩm nghệ thuật là hình thức hiện ra - kết quả của quá trình nuôi dưỡng tài năng cùng với các phương pháp biểu hiện tốt nhất có thể. Hiểu trên phương diện thực tế: nghệ thuật là sự biểu đạt thẩm mỹ thông qua các phương tiện/ chất liệu (ngôn ngữ, âm thanh, màu sắc, hình ảnh, hình khối, vũ đạo…).

Biết đủ để định vị bản thân

Biết đủ để định vị bản thân

Một sáng Chủ nhật thảnh thơi, tôi lại đem cuốn sách cũ ra đọc. Tiếng là những sách cũ, giấy đã sờn và rách gáy nhưng chữ nghĩa cổ nhân ngẫm ra thật thú vị. Trong "Đạo đức kinh", Lão Tử viết: "...Tri túc bất nhục, tri chỉ bất đài, khả dĩ trường cửu". Nghĩa là: Biết thế nào là đủ thì không nhục, biết lúc nào nên ngừng thì không nguy, may có thể sống lâu được".

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Gần nửa thế kỷ cầm bút, 11 đầu sách đã xuất bản, 9 Giải thưởng Báo chí quốc gia - đó là những con số biết nói về một hành trình sáng tạo bền bỉ của nhà báo Hồ Quang Lợi. Nhưng, có lẽ, điều khiến độc giả nhớ nhất ở ông không chỉ là nhà báo với những bài bình luận quốc tế sắc sảo, mà còn trong tư cách nhà văn qua những trang viết chân dung đầy nhân văn về những con người "làm nên thời đại".

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

“Nơi tôi sống, núi rừng trùng điệp, màu xanh cây cối đã thành quen mắt. Từ khi tôi còn là một đứa trẻ bé tí theo mẹ đi chợ, những hoa văn thổ cẩm đã theo vào mắt tôi, cùng tôi khôn lớn”, nhà văn trẻ Đặng Thùy Tiên giới thiệu về mình. Nơi “núi rừng trùng điệp” ấy chính là thị trấn Tam Đường, nay là xã Bình Lư, tỉnh Lai Châu.

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

“Rộn ràng, rộn ràng hạnh phúc đang tràn dâng/ Nôn nao lâng lâng xao xuyến đến ngập lòng...” - nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung “chào sân” bằng bài hát vui vui. Không cần guitar đệm nhạc, chỉ có nhịp vỗ tay đã thấy rộn lên như trong một hội hôn. Hát xong, người nhạc sĩ đến từ miệt Sen hồng Đồng Tháp cúi đầu chào khán giả. Sau tràng pháo tay khích lệ, anh hát tiếp: “Nhớ không em! trò chơi đám cưới ngày xưa/ Tóc cô dâu thả suông kết bông mười giờ/ bên chú rể lưng trần, che lộng vàng lá chuối/ Xây tổ ấm uyên ương mơ ước ngày nên đôi...”.

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Trong dòng chảy văn xuôi Việt Nam viết về chiến tranh và hậu chiến, có những tác phẩm không chọn giọng điệu sử thi lớn lao, cũng không cố dựng lên những tượng đài bất khả xâm phạm, mà lặng lẽ đi vào ký ức cá nhân, từ đó chạm đến phần sâu nhất của lịch sử dân tộc. Tác phẩm bút ký - tản văn “Lính già mau nhớ lâu quên” của nhà văn Tô Hoàng vừa được NXB Hội Nhà văn ấn hành tháng 2/2026 là một tập sách như thế.

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

“Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng”của tiến sĩ Nguyễn Thành Nam không chỉ kể lại lịch sử Việt Nam hơn một thế kỷ qua, mà còn đặt lịch sử vào một vai trò khác, như tấm gương để soi chiếu hiện tại. Khi các sự kiện và nhân vật được nhìn lại bằng những câu hỏi mới, lịch sử không còn là những mốc thời gian khép kín, mà trở thành nguồn bài học sống động, đặc biệt với người trẻ, trong việc hiểu mình đang ở đâu và nên đi về đâu.

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Lần mới đây nhất tôi gặp lại nhà văn Nguyễn Thu Hằng chính là tại lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài "Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" lần thứ V, giai đoạn 2022-2025. Cuộc thi do Bộ Công an phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức. Ở cuộc thi này chị đã đoạt giải Nhất với tiểu thuyết “Chiều qua thị trấn”.

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trong thơ Việt Nam đương đại nửa sau thế kỷ XX, lớp nhà thơ trưởng thành từ chiến tranh đã tạo nên một diện mạo đặc biệt cho thi ca dân tộc. Họ mang đến cho thơ không chỉ cảm xúc mà còn là ký ức lịch sử, những trải nghiệm sống động của một thế hệ đã đi qua chiến tranh và bước vào công cuộc dựng xây đất nước.

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải là gương mặt quen thuộc trong làng văn, làng báo Việt Nam. Trải qua nhiều thăng trầm, bà khẳng định mình không chỉ là nhà báo tâm huyết mà còn là cây bút kiên trì với thể loại phi hư cấu, đặc biệt là những cuốn sách chân dung gây tiếng vang như tác phẩm về nhà tình báo huyền thoại Phạm Xuân Ẩn – cuốn sách được giới nghiên cứu quốc tế đánh giá cao, từng được dịch nhiều chương trên tạp chí The Consequence (Mỹ).

Tơ duyên trong chữ

Tơ duyên trong chữ

Tập tiểu luận phê bình "Duyên khởi đến cõi văn" (NXB Hội Nhà văn, 2025) của PGS.TS Hoàng Kim Ngọc là kết quả sau hơn 3 năm đọc, nghĩ và viết dưới ánh sáng của chữ duyên: “Hữu duyên, nhân duyên, thiện duyên và duyên khởi. Đó là sự gặp gỡ giữa nhà phê bình với nhà văn, giữa nhà văn với cõi văn linh diệu của họ” (Lời nói đầu).