Lịch sử tàu đắm Yongala, Australia

Con tàu SS Yongala được nhìn nhận như là một trong những con tàu đắm tuyệt vời nhất nước Úc. Vào ngày 23/3/1911, con tàu hơi nước cao cấp chở khách đã bị chìm trong một cơn lốc xoáy trên đường đến thành phố Townsville. Con tàu đã biến mất mà không một ai sống sót và nơi an nghỉ cuối cùng của nó cũng không hề được biết đến trong nhiều thập kỷ.

Lịch sử Yongala

Bảo Tàng Đại dương Townsville cho biết, con tàu Yongala là một con tàu chở khách sang trọng được tạo thành vào năm 1903 tại Anh bởi Công ty Tàu thủy Adelaide (ASSCo). Nó được đặt tên theo một từ truyền thống địa phương để nói về “nước lớn” (sử dụng từ ngữ địa phương là một quy ước đặt tên truyền thống của ASSCo). Con tàu dài 350 feet (ft, 1 ft = 0,3048m), dựa vào cơ chế hoạt động của hệ thống máy mở rộng ba động cơ truyền tới hệ thống chân vịt đơn để đạt được tốc độ chính thức là 15,8 hải lý (1 hải lý = 1.852m), mặc dù trên thực tế nó thường đạt được tốc độ lên đến 17 hải lý/giờ.

image001.jpg -0
Con tàu SS Yongala biến mất trong nhiều thập kỷ, và đã được tìm thấy như một con tàu đắm đáng giá nhất trong sổ tay của bất cứ một thợ lặn chuyên nghiệp nào. Ảnh: Shutterstock

Con tàu đã dành cả cuộc đời ngắn ngủi của mình để phiêu lưu khắp lục địa Australia. Theo báo cáo của Dữ liệu Tàu đắm Quốc gia Australia, con tàu này lần đầu tiên chạy tuyến khứ hồi từ Sydney đến Fremantle. Sau đó, chuyến tiếp theo nó chạy từ Brisbane đến Fremantle. Trên thực tế nó là con tàu lớn đầu tiên thực hiện chuyến hành trình dài 3.000 dặm, chuyến đi dài nhất vào lúc bấy giờ. Trong suốt những tháng mùa đông, con tàu này đã thực hiện chuyến đi trên bờ biển phía Đông chạy giữa Melbourne và Cairns. Đó là một trong những hành trình mùa đông mà Yongala đã đối mặt với số phận mình.

Sau chuyến hành trình thành công ở vùng biển Nam Thái Bình Dương của Australia, Yongala bắt đầu hành trình cuối cùng của mình vào ngày 14/3/1911. Con tàu đã dỡ 50 tấn hàng hóa và cất giữ phần còn lại trong khoang bé của con tàu sau khi đến MacKay. Bảo tàng Townsville đề cập tới một vật phẩm độc đáo trong một bản kê khai hàng hóa chở trên tàu, đó là một con ngựa đua tên là Moonshine (Ánh trăng).

Ngoài sự tham gia của chú ngựa, Yongala chở 49 hành khách và 73 thủy thủ đoàn khi họ khởi hành chuyến đi tiếp theo vào ngày 23 tháng 3. Lúc Yongala vẫn trong tầm nhìn, thì trạm Flat Top ở địa phương nhận được điện khẩn cảnh báo về cơn lốc xoáy giữa thành phố MacKay và Townsville. Trạm đã gửi tín hiệu bằng lá cờ và cả truyền tín hiệu không dây, khiến nhiều tàu thuyền phải trú ẩn tại Mackay. Tuy nhiên, Yongala đã không nhìn thấy lá cờ cũng như không có thiết bị không dây nào trên tàu. Bảo tàng Townsville cho biết: “Trớ trêu thay, một thiết bị không dây dành riêng lắp đặt cho Yongala đã được gửi đi gần đấy từ công ty Marconi ở Anh”.

Tín hiệu cuối cùng của Yongala vào khoảng 5 giờ sau khi ở đảo Dent (phía Tây Canada bây giờ). Người giữ ngọn hải đăng theo dõi khi con tàu chạy vào Whitsunday Passage thuộc đảo Whitsunday và thời tiết trở nên xấu đi. Con tàu đã biến mất cho đến khi nơi an nghỉ cuối cùng của nó được phát hiện hơn 40 năm sau đó.

Sự biến mất của Yongala

Yongala đã không biến mất ngay tức thì khi nó không tới Townsville như lịch trình. Cơn bão đã tác động đến một số tàu thuyền và chúng đã bị chậm lịch trình sau khi tìm kiếm chỗ trú ẩn, bao gồm cả con tàu chở khách Cooma. Nhưng ngay sau đó, Cooma và các tàu khác cũng đã rời khỏi MacKay bắt đầu đi tiếp sau cơn bão, rõ ràng là đã có chuyện gì đó xảy ra với Yongala. Nó chính thức được xác định bị đắm vào ngày 26/3, tuy nhiên Yongala thực sự đã mất tích vài ngày trước đó, ngày 23 tháng 3.

Một hoạt động tìm kiếm đã được thực hiện bao gồm dịch vụ công cộng, lực lượng Cảnh sát và các tàu vận tải khác. Mặc dầu đã quá trễ đối với Yongala, vẫn còn hi vọng rằng đó chỉ đơn giản là sự chậm trễ do sự cố về máy móc hay nó đã tìm được nơi trú ẩn gần các hòn đảo thuộc rìa của Barrier Reef hay có lẽ nó đã chạy ra biển để trốn cơn lốc xoáy.

Hàng hóa bị cuốn đi, dạt vào bờ và được tìm thấy dọc bờ biển từ đảo Hinchinbrook đến Bowen đã nói lên một câu chuyện khác. Tờ Grey River Argus, một tờ báo địa phương cho biết “những vật đổ nát được tìm thấy ở Cape Bowling Green bao gồm các túi đựng trấu, cám, ngô, chúng được xác định là một phần hàng hóa ở Brisbane được vận chuyển bởi Yongala trong khoang bé”.

Chính phủ Queensland đề nghị trả 1.000 bảng Anh cho bất cứ thông tin nào để tìm ra con tàu Yongala. Tuy nhiên cuối cùng chính phủ đã phải rút lại lời đề nghị khi không có bất cứ thông tin nào được tìm thấy. Bảo tàng Đại dương Townsville cho biết: “Cơ thể duy nhất được tìm thấy là chú ngựa đua Moonshine, bị giạt trôi đến Gordon Creek”.

image002.jpg -0
Con tàu Yongala bị chìm bởi cơn lốc xoáy trong cuộc hành trình của nó tới Townsville năm 1911. Ảnh: Shutterstock

Bị mắc kẹt trong cơn bão, người ta cho rằng con tàu đã bị đẩy xuống một rạn san hô nước trũng sâu. Gió mù mịt đã làm cho nó không thể hạ thấp những chiếc thuyền cứu sinh khi con tàu bị mắc trên những phiến đá và nó đã bị nhấn chìm một cách nhanh chóng vào biển sâu.

Ủy ban Hải quân Queensland đã thực hiện một cuộc điều tra về sự mất tích của Yongala, nhưng không thể tìm thấy một giải thích thỏa đáng nào cả. Việc xây dựng con tàu đạt được tất cả các tiêu chuẩn và kỹ thuật của ASSCo và nó đã giành được tiếng tăm như là một con tàu vượt biển vững vàng và ổn định trong suốt nhiều năm. Bên cạnh đó là thuyền trưởng - William Knight - người có thành tích đã được minh chứng suốt 14 năm lịch sử phục vụ mà không có sự cố nào xảy ra. Những người chứng kiến nhắc lại các bằng chứng đã mô tả ông ấy như “một bậc thầy đầy kinh nghiệm và cẩn thận”.

Bảo tàng Townsville ghi nhận rằng sau cuộc tìm kiếm không kết quả về con tàu cũng như thuyền trưởng của nó, Ủy ban Hải quân đã kết luận rằng bất cứ một sự thảo luận nào khác sẽ là vô ích và “không có một suy đoán vô căn cứ nào được chấp nhận, và điều đó dễ dàng cho thấy rằng sau sự mất tích từ lần cuối được trông thấy bởi người canh giữ ngọn hải đăng ở đảo Dent, số phận của Yongala đã vượt ra ngoài phạm vi hiểu biết của con người thành ra chỉ còn là sự phỏng đoán, càng tăng thêm sự bí ẩn của biển cả”.

Yongala được tìm thấy

Yongala vẫn chưa được khám phá và không bị xáo động cho đến khi Thế chiến thứ 2 bắt đầu, khi một tàu quét thủy lôi của Hải quân Hoàng gia Úc vướng vào vật cản trở trên tuyến đường vận chuyển giữa Brisbane và Townsville năm 1943. Con tàu bị mất tích đã bị nhầm lẫn với một bãi cát ngầm, và tàu hộ tống đã ép vào mà không có bất cứ một sự điều tra nghiên cứu nào thêm.

Năm 1947, con tàu thủy văn của Hải quân Hoàng gia Úc, HMAS Lachlan dừng lại để tiến hành cuộc điều tra ngắn gọn về vật không xác định trên đường về phía Bắc. Lachlan xác định vật cản trở hầu như giống một con tàu đắm mà sử dụng thiết bị máy thám vọng (echo-sounder) và thiết bị chống tàu ngầm. Mặc dầu nó được tin rằng là của con tàu Yongala đã bị mất tích từ lâu nhưng không có một nỗ lực tìm kiếm nào để xác định danh tính của con tàu trong suốt 11 năm.

Vào năm 1958, một người đánh cá địa phương tên là Bill Kirkpatrick đã di chuyển tới con tàu với hy vọng đưa ra một yêu sách cứu hộ. Nỗ lực của ông đã không thành công, nhưng ngay sau đó ông đã được đề nghị bởi chủ tịch của Nhóm Nghiên cứu Dưới nước Queensland QURG của Townsville và thợ lặn chuyên nghiệp Don McMillan để đưa các nhà nghiên cứu tới địa điểm đó. Kirkpatrick đồng ý đưa các thành viên của QURG tới vị trí của con tàu đắm để họ có thể xác định trên thực tế nó có phải là Yongala hay không. Các nhà nghiên cứu tìm được một chiếc két sắt trong số nhiều các di vật khác, họ hy vọng chiếc két sẽ chứa đựng các tài liệu để có thể xác định ra con tàu.

Tuy nhiên, khi họ mở chiếc két ra, họ không tìm thấy được bất cứ cái gì ngoại trừ bùn đen. Sau đó những bức ảnh về chiếc két an toàn được lan truyền trong tờ Bản tin hàng ngày Townsville Daily Bulletin vào tháng 10 năm 1958, người quản lý của công ty Chubb & Son Lock and Safe (Hiện nay là Chubbsafes) đã xác nhận nó là một mẫu hàng của Chubb và gửi dãy số của két sắt này đến Anh để tìm kiếm sự phù hợp nào đó. Dãy số phù hợp với két an toàn của Chubb mà nó đã được mua để sử dụng trên tàu Yongala - điều này đã xác nhận danh tính của con tàu đắm và nơi an nghỉ cuối cùng của Yongala.

Lê Huyền Thanh

Các tin khác

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào đời sống thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

Tập trường ca “Những người lính của làng” của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều vừa được Nha xuất bản Hội Nhà văn ấn hành là một dấu ấn khá đặc biệt. Ở đó, hình tượng người lính không còn được khắc họa đơn tuyến như biểu tượng anh hùng thuần túy, mà trở thành một thực thể đa chiều - vừa bi tráng, vừa mong manh, vừa mang nỗi đau riêng tư, vừa hòa vào số phận dân tộc.

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Tuy là đồng nghiệp và đồng hương Quảng Bình, nhưng mãi đến năm 2018, tôi mới được gặp và quen biết Nguyễn Hương Duyên, cây bút nữ văn xuôi "7x đời chót" đang làm Trưởng ban Thư ký tòa soạn tạp chí Nhật Lệ của Hội VHNT ở quê nhà.

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

Trong những ngày đầu năm 2026, giới văn chương Việt Nam, đặc biệt là vùng đất "sen bùi nhãn ngọt" Hưng Yên, đón nhận tin vui: Đại tá Công an - nhà thơ Văn Diên (hội viên Hội Nhà văn Việt Nam) đã chính thức được vinh danh Giải thưởng Văn học Quốc tế 2025 với Huy chương Vàng Dickens cho tập thơ thiếu nhi "Green Wishes" (Ước vọng xanh).

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Một bữa nắng như chảo lửa nung cháy xứ Quảng, tôi ghé nhà bạn ở vùng trung du phía Tây Thăng Bình, nơi con sông Rù Rì chảy qua. Loáng thoáng trong câu chuyện quanh mâm giỗ, bà ngoại bạn thở than với mấy người già quê: “Trời ni mà có bát nước chè hai uống cái ực thì sướng phải biết!”.

Như thế nào là nghệ thuật?

Như thế nào là nghệ thuật?

Nghệ thuật (Tiếng Anh: Art), nếu chiết tự theo Hán Việt, đó là nuôi dưỡng, làm phát triển tài năng bên trong (tài nghệ) bằng các kỹ thuật, phương pháp. Sản phẩm nghệ thuật là hình thức hiện ra - kết quả của quá trình nuôi dưỡng tài năng cùng với các phương pháp biểu hiện tốt nhất có thể. Hiểu trên phương diện thực tế: nghệ thuật là sự biểu đạt thẩm mỹ thông qua các phương tiện/ chất liệu (ngôn ngữ, âm thanh, màu sắc, hình ảnh, hình khối, vũ đạo…).

Biết đủ để định vị bản thân

Biết đủ để định vị bản thân

Một sáng Chủ nhật thảnh thơi, tôi lại đem cuốn sách cũ ra đọc. Tiếng là những sách cũ, giấy đã sờn và rách gáy nhưng chữ nghĩa cổ nhân ngẫm ra thật thú vị. Trong "Đạo đức kinh", Lão Tử viết: "...Tri túc bất nhục, tri chỉ bất đài, khả dĩ trường cửu". Nghĩa là: Biết thế nào là đủ thì không nhục, biết lúc nào nên ngừng thì không nguy, may có thể sống lâu được".

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Gần nửa thế kỷ cầm bút, 11 đầu sách đã xuất bản, 9 Giải thưởng Báo chí quốc gia - đó là những con số biết nói về một hành trình sáng tạo bền bỉ của nhà báo Hồ Quang Lợi. Nhưng, có lẽ, điều khiến độc giả nhớ nhất ở ông không chỉ là nhà báo với những bài bình luận quốc tế sắc sảo, mà còn trong tư cách nhà văn qua những trang viết chân dung đầy nhân văn về những con người "làm nên thời đại".

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

“Nơi tôi sống, núi rừng trùng điệp, màu xanh cây cối đã thành quen mắt. Từ khi tôi còn là một đứa trẻ bé tí theo mẹ đi chợ, những hoa văn thổ cẩm đã theo vào mắt tôi, cùng tôi khôn lớn”, nhà văn trẻ Đặng Thùy Tiên giới thiệu về mình. Nơi “núi rừng trùng điệp” ấy chính là thị trấn Tam Đường, nay là xã Bình Lư, tỉnh Lai Châu.

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

“Rộn ràng, rộn ràng hạnh phúc đang tràn dâng/ Nôn nao lâng lâng xao xuyến đến ngập lòng...” - nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung “chào sân” bằng bài hát vui vui. Không cần guitar đệm nhạc, chỉ có nhịp vỗ tay đã thấy rộn lên như trong một hội hôn. Hát xong, người nhạc sĩ đến từ miệt Sen hồng Đồng Tháp cúi đầu chào khán giả. Sau tràng pháo tay khích lệ, anh hát tiếp: “Nhớ không em! trò chơi đám cưới ngày xưa/ Tóc cô dâu thả suông kết bông mười giờ/ bên chú rể lưng trần, che lộng vàng lá chuối/ Xây tổ ấm uyên ương mơ ước ngày nên đôi...”.

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Trong dòng chảy văn xuôi Việt Nam viết về chiến tranh và hậu chiến, có những tác phẩm không chọn giọng điệu sử thi lớn lao, cũng không cố dựng lên những tượng đài bất khả xâm phạm, mà lặng lẽ đi vào ký ức cá nhân, từ đó chạm đến phần sâu nhất của lịch sử dân tộc. Tác phẩm bút ký - tản văn “Lính già mau nhớ lâu quên” của nhà văn Tô Hoàng vừa được NXB Hội Nhà văn ấn hành tháng 2/2026 là một tập sách như thế.

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

“Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng”của tiến sĩ Nguyễn Thành Nam không chỉ kể lại lịch sử Việt Nam hơn một thế kỷ qua, mà còn đặt lịch sử vào một vai trò khác, như tấm gương để soi chiếu hiện tại. Khi các sự kiện và nhân vật được nhìn lại bằng những câu hỏi mới, lịch sử không còn là những mốc thời gian khép kín, mà trở thành nguồn bài học sống động, đặc biệt với người trẻ, trong việc hiểu mình đang ở đâu và nên đi về đâu.

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Lần mới đây nhất tôi gặp lại nhà văn Nguyễn Thu Hằng chính là tại lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài "Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" lần thứ V, giai đoạn 2022-2025. Cuộc thi do Bộ Công an phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức. Ở cuộc thi này chị đã đoạt giải Nhất với tiểu thuyết “Chiều qua thị trấn”.

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trong thơ Việt Nam đương đại nửa sau thế kỷ XX, lớp nhà thơ trưởng thành từ chiến tranh đã tạo nên một diện mạo đặc biệt cho thi ca dân tộc. Họ mang đến cho thơ không chỉ cảm xúc mà còn là ký ức lịch sử, những trải nghiệm sống động của một thế hệ đã đi qua chiến tranh và bước vào công cuộc dựng xây đất nước.

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải là gương mặt quen thuộc trong làng văn, làng báo Việt Nam. Trải qua nhiều thăng trầm, bà khẳng định mình không chỉ là nhà báo tâm huyết mà còn là cây bút kiên trì với thể loại phi hư cấu, đặc biệt là những cuốn sách chân dung gây tiếng vang như tác phẩm về nhà tình báo huyền thoại Phạm Xuân Ẩn – cuốn sách được giới nghiên cứu quốc tế đánh giá cao, từng được dịch nhiều chương trên tạp chí The Consequence (Mỹ).

Tơ duyên trong chữ

Tơ duyên trong chữ

Tập tiểu luận phê bình "Duyên khởi đến cõi văn" (NXB Hội Nhà văn, 2025) của PGS.TS Hoàng Kim Ngọc là kết quả sau hơn 3 năm đọc, nghĩ và viết dưới ánh sáng của chữ duyên: “Hữu duyên, nhân duyên, thiện duyên và duyên khởi. Đó là sự gặp gỡ giữa nhà phê bình với nhà văn, giữa nhà văn với cõi văn linh diệu của họ” (Lời nói đầu).