Lặng lẽ trên hành trình tìm hài cốt đồng đội

Ông Lê Ngọc Liên - một cựu binh đã bỏ nhiều thời gian đi tìm hài cốt đồng đội hy sinh trong chiến tranh, cất công liên hệ cơ quan chức năng, đề nghị truy tặng danh hiệu liệt sĩ cho đồng đội mình sau 42 năm.

Tình cờ trong cuộc tiếp xúc với một số cựu chiến binh đã trải qua một thời hào hùng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ ở chiến trường Phú Yên, tôi nghe câu chuyện đậm chất nhân văn về ông Lê Ngọc Liên, 60 tuổi, trú ở khu phố 3, thị trấn Hòa Vinh, huyện Đông Hòa (Phú Yên) - một cựu binh đã bỏ nhiều thời gian đi tìm hài cốt đồng đội hy sinh trong chiến tranh. Trong hành trình đó, ông Liên đã cất công liên hệ cơ quan chức năng, đề nghị truy tặng danh hiệu liệt sĩ cho đồng đội mình sau 42 năm.

Vốn là người con sinh trưởng trong một gia đình nông dân giàu truyền thống cách mạng, năm 16 tuổi, ông Liên thoát ly lên chiến khu và nhập ngũ vào Đại đội 4, Tiểu đoàn 9, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Phú Yên từ tháng 3-1972. 

Ông Liên nhớ lại: “Tiền thân Tiểu đoàn 9 thành lập ngày 3-2-1965 ở huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình, đảm nhiệm huấn luyện cán bộ chiến sĩ chi viện cho chiến trường miền Nam. Một tháng sau khi Tiểu đoàn 9 hành quân vào Quảng Ngãi, Bình Định, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 thành lập Sư đoàn 3 Sao Vàng vào tháng 9-1965, thì Tiểu đoàn 9 được bổ sung vào Trung đoàn 22, Sư đoàn 3. 

Sau hơn một năm kiên cường chiến đấu, lập nhiều chiến công trong những trận đánh ác liệt với Sư đoàn Không vận số 1, Lữ đoàn Kỵ binh thiết giáp 173, Sư đoàn 2 cùng nhiều binh chủng khác của Mỹ-ngụy, cuối năm 1969, Tiểu đoàn 9 được bổ sung về Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Phú Yên, tiếp tục lập thêm nhiều chiến công mới. 

Những năm 1970-1974, Tiểu đoàn 9 đã chiến đấu hàng chục trận đánh ác liệt ở các huyện Sông Cầu, Tuy An, Đồng Xuân và đặc biệt là trong chiến dịch lịch sử Hồ Chí Minh năm 1975, Tiểu đoàn 9 phối hợp nhiều lực lượng truy chặn, bẻ gãy cuộc rút lui chiến lược của địch từ Tây Nguyên xuống Đường 5, góp phần giải phóng hoàn toàn miền Nam”. 

Ông Lê Ngọc Liên, người đi tìm kiếm hài cốt, đề nghị truy tặng danh hiệu liệt sĩ cho đồng đội.
Ông Lê Ngọc Liên, người đi tìm kiếm hài cốt, đề nghị truy tặng danh hiệu liệt sĩ cho đồng đội.

Ngừng một lát, ông Liên kể tiếp: “Trong số đồng đội của tôi thời đó có anh Trần Chung, sinh năm 1942, quê ở thôn Cẩm Thạch, xã Hòa Định, huyện Tuy Hòa 2 (nay là huyện Phú Hòa, Phú Yên). Anh Chung thoát ly lên chiến khu từ tháng 2-1965, khi tôi chưa nhập ngũ thì anh Chung đã bị địch bắt đày ra Côn Đảo vào năm 1968. Đến năm 1973, phía địch trao trả anh Chung. Từ đó anh về Đại đội 4, Tiểu đoàn 9 đóng quân tại vùng 1, xã An Xuân, huyện Tuy An (Phú Yên)”.

Nghe tôi hỏi về trường hợp hy sinh của ông Trần Chung, ông Liên nhớ lại: “Khi Tỉnh đội Phú Yên triển khai chiến dịch đánh chiếm Chi khu Xuân Phước, huyện Đồng Xuân của địch, ngày 23-7-1974, Đại đội 4, Tiểu đoàn 9 được lệnh hành quân từ xã An Xuân, huyện Tuy An chiếm giữ cao điểm 382 để tạo điều kiện cho khẩu đội cối 82 ly nã đạn chặn đứng các cuộc hành quân của địch, hỗ trợ cho bộ binh đánh chiếm thôn Phước Lộc, xã Xuân Quang, huyện Đồng Xuân. 

Trong lúc hành quân vượt qua triền đồi ở Phước Lộc để lên cao điểm 382, anh Chung vướng mìn Claymore của địch và đã hy sinh vào chiều 25-4-1974. Tôi cùng một số đồng đội mai táng cho anh rồi tiếp tục hành quân chiến đấu”.

Sau ngày miền Nam giải phóng, ông Liên được điều chuyển về Sư đoàn 4, Quân khu 5 đóng quân tại tỉnh Thuận Hải trước đây. Đến tháng 12-1977, ông Liên xuất ngũ trở về quê nhà và đang đảm nhiệm Trưởng Ban công tác Mặt trận khu phố 3, thị trấn Hòa Vinh, huyện Đông Hòa. 

Tất bật giữa đời thường lo toan cơm áo trong cuộc mưu sinh vất vả hàng chục năm trời, đến cuối thập kỷ 90 thế kỷ trước, ông Liên mới cùng một số đồng đội cũ khoác ba lô ngược xuôi đến nhiều “vùng đất thép” trong chiến tranh ở địa bàn các huyện Sơn Hòa, Đồng Xuân, Tuy An và thị xã Sông Cầu tìm kiếm một số hài cốt liệt sĩ là đồng đội của mình năm xưa, trong đó có ông Trần Chung. 

Hài cốt nhiều đồng đội cũ như Bùi Văn Mo (quê ở huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình); Thiều Ngọc Bào (quê ở huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa)... lần lượt được ông Liên cùng đồng đội tìm thấy đưa về quê nhà, nhưng hài cốt ông Chung vẫn chưa tìm thấy do nơi chôn cất đã biến đổi quá nhiều. 

Ông Liên tâm sự: “Day dứt sau nhiều chuyến đi bất thành, tôi tìm về quê nhà anh Chung và điều bất ngờ khiến cho tôi cảm nhận mình là người có lỗi khi đồng đội năm xưa hy sinh 42 năm vẫn chưa được làm thủ tục đề nghị công nhận liệt sĩ. Nhiều lần tôi tìm đến Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Phú Yên, tra cứu hồ sơ lưu trữ với sự trợ giúp tích cực của Ban Chính sách. Rất may là trong một tập vở học sinh do bộ phận chính sách Tiểu đoàn 9 ghi lại tên tuổi của những cán bộ chiến sĩ đã hy sinh trong kháng chiến chống Mỹ có tên anh Trần Chung. 

Với trách nhiệm nhân chứng lịch sử và nghĩa tình đồng đội, giữa tháng 10-2015, tôi đã viết giấy xác nhận trường hợp hy sinh của anh Chung để UBND xã Hòa Định Tây, huyện Phú Hòa lập thủ tục đề nghị truy tặng danh hiệu liệt sĩ. 

Khi PV tìm hiểu vụ việc giữa tháng 5-2016, được biết Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Phú Yên đã chuyển toàn bộ hồ sơ đề nghị truy tặng danh hiệu liệt sĩ đối với chiến sĩ Trần Chung đến Quân khu 5 để cơ quan này thẩm tra và đề nghị các cơ quan có thẩm quyền xem xét.

Khép lại câu chuyện, ông Liên bày tỏ: “Tôi sẽ tiếp tục hành trình tìm kiếm hài cốt anh Trần Chung, nhưng mong sao cơ quan chức năng sớm truy tặng danh hiệu liệt sĩ cho anh ấy. Đó cũng là nén hương tưởng nhớ, tri ân những người đã hy sinh trong cuộc kháng chiến”.

Phan Thế Hữu Toàn

Các tin khác

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

“Việt Nam thành công không chỉ vì đạt được thành tựu đáng chú ý, mà còn vì đã tìm ra con đường xã hội chủ nghĩa phù hợp với thực tiễn quốc gia”, Đại sứ Trung Quốc Hà Vĩ chia sẻ. Còn với Đại sứ Liên minh châu Âu Julien Guerrier, trong 30 năm qua, mỗi lần ông đến Việt Nam đều cảm nhận sự đổi thay và tiến bộ rõ rệt...