Lặng lẽ trên hành trình tìm hài cốt đồng đội

Ông Lê Ngọc Liên - một cựu binh đã bỏ nhiều thời gian đi tìm hài cốt đồng đội hy sinh trong chiến tranh, cất công liên hệ cơ quan chức năng, đề nghị truy tặng danh hiệu liệt sĩ cho đồng đội mình sau 42 năm.

Tình cờ trong cuộc tiếp xúc với một số cựu chiến binh đã trải qua một thời hào hùng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ ở chiến trường Phú Yên, tôi nghe câu chuyện đậm chất nhân văn về ông Lê Ngọc Liên, 60 tuổi, trú ở khu phố 3, thị trấn Hòa Vinh, huyện Đông Hòa (Phú Yên) - một cựu binh đã bỏ nhiều thời gian đi tìm hài cốt đồng đội hy sinh trong chiến tranh. Trong hành trình đó, ông Liên đã cất công liên hệ cơ quan chức năng, đề nghị truy tặng danh hiệu liệt sĩ cho đồng đội mình sau 42 năm.

Vốn là người con sinh trưởng trong một gia đình nông dân giàu truyền thống cách mạng, năm 16 tuổi, ông Liên thoát ly lên chiến khu và nhập ngũ vào Đại đội 4, Tiểu đoàn 9, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Phú Yên từ tháng 3-1972. 

Ông Liên nhớ lại: “Tiền thân Tiểu đoàn 9 thành lập ngày 3-2-1965 ở huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình, đảm nhiệm huấn luyện cán bộ chiến sĩ chi viện cho chiến trường miền Nam. Một tháng sau khi Tiểu đoàn 9 hành quân vào Quảng Ngãi, Bình Định, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 thành lập Sư đoàn 3 Sao Vàng vào tháng 9-1965, thì Tiểu đoàn 9 được bổ sung vào Trung đoàn 22, Sư đoàn 3. 

Sau hơn một năm kiên cường chiến đấu, lập nhiều chiến công trong những trận đánh ác liệt với Sư đoàn Không vận số 1, Lữ đoàn Kỵ binh thiết giáp 173, Sư đoàn 2 cùng nhiều binh chủng khác của Mỹ-ngụy, cuối năm 1969, Tiểu đoàn 9 được bổ sung về Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Phú Yên, tiếp tục lập thêm nhiều chiến công mới. 

Những năm 1970-1974, Tiểu đoàn 9 đã chiến đấu hàng chục trận đánh ác liệt ở các huyện Sông Cầu, Tuy An, Đồng Xuân và đặc biệt là trong chiến dịch lịch sử Hồ Chí Minh năm 1975, Tiểu đoàn 9 phối hợp nhiều lực lượng truy chặn, bẻ gãy cuộc rút lui chiến lược của địch từ Tây Nguyên xuống Đường 5, góp phần giải phóng hoàn toàn miền Nam”. 

Ông Lê Ngọc Liên, người đi tìm kiếm hài cốt, đề nghị truy tặng danh hiệu liệt sĩ cho đồng đội.
Ông Lê Ngọc Liên, người đi tìm kiếm hài cốt, đề nghị truy tặng danh hiệu liệt sĩ cho đồng đội.

Ngừng một lát, ông Liên kể tiếp: “Trong số đồng đội của tôi thời đó có anh Trần Chung, sinh năm 1942, quê ở thôn Cẩm Thạch, xã Hòa Định, huyện Tuy Hòa 2 (nay là huyện Phú Hòa, Phú Yên). Anh Chung thoát ly lên chiến khu từ tháng 2-1965, khi tôi chưa nhập ngũ thì anh Chung đã bị địch bắt đày ra Côn Đảo vào năm 1968. Đến năm 1973, phía địch trao trả anh Chung. Từ đó anh về Đại đội 4, Tiểu đoàn 9 đóng quân tại vùng 1, xã An Xuân, huyện Tuy An (Phú Yên)”.

Nghe tôi hỏi về trường hợp hy sinh của ông Trần Chung, ông Liên nhớ lại: “Khi Tỉnh đội Phú Yên triển khai chiến dịch đánh chiếm Chi khu Xuân Phước, huyện Đồng Xuân của địch, ngày 23-7-1974, Đại đội 4, Tiểu đoàn 9 được lệnh hành quân từ xã An Xuân, huyện Tuy An chiếm giữ cao điểm 382 để tạo điều kiện cho khẩu đội cối 82 ly nã đạn chặn đứng các cuộc hành quân của địch, hỗ trợ cho bộ binh đánh chiếm thôn Phước Lộc, xã Xuân Quang, huyện Đồng Xuân. 

Trong lúc hành quân vượt qua triền đồi ở Phước Lộc để lên cao điểm 382, anh Chung vướng mìn Claymore của địch và đã hy sinh vào chiều 25-4-1974. Tôi cùng một số đồng đội mai táng cho anh rồi tiếp tục hành quân chiến đấu”.

Sau ngày miền Nam giải phóng, ông Liên được điều chuyển về Sư đoàn 4, Quân khu 5 đóng quân tại tỉnh Thuận Hải trước đây. Đến tháng 12-1977, ông Liên xuất ngũ trở về quê nhà và đang đảm nhiệm Trưởng Ban công tác Mặt trận khu phố 3, thị trấn Hòa Vinh, huyện Đông Hòa. 

Tất bật giữa đời thường lo toan cơm áo trong cuộc mưu sinh vất vả hàng chục năm trời, đến cuối thập kỷ 90 thế kỷ trước, ông Liên mới cùng một số đồng đội cũ khoác ba lô ngược xuôi đến nhiều “vùng đất thép” trong chiến tranh ở địa bàn các huyện Sơn Hòa, Đồng Xuân, Tuy An và thị xã Sông Cầu tìm kiếm một số hài cốt liệt sĩ là đồng đội của mình năm xưa, trong đó có ông Trần Chung. 

Hài cốt nhiều đồng đội cũ như Bùi Văn Mo (quê ở huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình); Thiều Ngọc Bào (quê ở huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa)... lần lượt được ông Liên cùng đồng đội tìm thấy đưa về quê nhà, nhưng hài cốt ông Chung vẫn chưa tìm thấy do nơi chôn cất đã biến đổi quá nhiều. 

Ông Liên tâm sự: “Day dứt sau nhiều chuyến đi bất thành, tôi tìm về quê nhà anh Chung và điều bất ngờ khiến cho tôi cảm nhận mình là người có lỗi khi đồng đội năm xưa hy sinh 42 năm vẫn chưa được làm thủ tục đề nghị công nhận liệt sĩ. Nhiều lần tôi tìm đến Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Phú Yên, tra cứu hồ sơ lưu trữ với sự trợ giúp tích cực của Ban Chính sách. Rất may là trong một tập vở học sinh do bộ phận chính sách Tiểu đoàn 9 ghi lại tên tuổi của những cán bộ chiến sĩ đã hy sinh trong kháng chiến chống Mỹ có tên anh Trần Chung. 

Với trách nhiệm nhân chứng lịch sử và nghĩa tình đồng đội, giữa tháng 10-2015, tôi đã viết giấy xác nhận trường hợp hy sinh của anh Chung để UBND xã Hòa Định Tây, huyện Phú Hòa lập thủ tục đề nghị truy tặng danh hiệu liệt sĩ. 

Khi PV tìm hiểu vụ việc giữa tháng 5-2016, được biết Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Phú Yên đã chuyển toàn bộ hồ sơ đề nghị truy tặng danh hiệu liệt sĩ đối với chiến sĩ Trần Chung đến Quân khu 5 để cơ quan này thẩm tra và đề nghị các cơ quan có thẩm quyền xem xét.

Khép lại câu chuyện, ông Liên bày tỏ: “Tôi sẽ tiếp tục hành trình tìm kiếm hài cốt anh Trần Chung, nhưng mong sao cơ quan chức năng sớm truy tặng danh hiệu liệt sĩ cho anh ấy. Đó cũng là nén hương tưởng nhớ, tri ân những người đã hy sinh trong cuộc kháng chiến”.

Phan Thế Hữu Toàn

Các tin khác

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Ở nơi đại ngàn Trường Sơn của xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị vẫn phủ một màu xanh trải dài đến tận chân trời, rừng từ lâu đã trở thành kho sinh kế của đồng bào Bru - Vân Kiều. Từ những sợi mây rừng, giọt mật ong, búp măng đến những chiếc lá thuốc giữa tầng cây cổ thụ…, những sản vật dưới tán rừng đã âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân bản địa.

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Những lần khơi thông cửa biển Cửa Việt, Lý Hòa cho thấy nạo vét chỉ có thể giải quyết phần ngọn nếu không đi cùng các giải pháp căn cơ. Khi dòng chảy tự nhiên bị thay đổi, lượng cát bồi lắng vẫn tiếp tục tìm đường trở lại, đẩy các cửa biển vào vòng luẩn quẩn “khơi thông – bồi lấp – khơi thông”.

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Từ Cửa Việt đến Lý Hòa, những cửa sông, cửa biển từng là lối ra khơi, nơi kết nối hoạt động khai thác thủy sản, vận tải biển và đời sống cư dân ven biển, đang bị bồi lấp nghiêm trọng. Khi luồng lạch bị thu hẹp, phía sau những doi cát không chỉ là những con tàu mắc cạn, mà còn là sinh kế của hàng nghìn người dân bị ảnh hưởng.

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Giữa vùng biển phía Đông tỉnh Quảng Trị, đảo Cồn Cỏ hiện lên như một chấm xanh giữa trùng khơi. Từ lâu, hòn đảo tiền tiêu này được biết đến như một pháo đài nơi đầu sóng, một địa danh ghi dấu những năm tháng chiến tranh ác liệt. Hôm nay, bên cạnh giá trị về quốc phòng, chủ quyền, Cồn Cỏ đang viết tiếp câu chuyện mới về gìn giữ những giá trị của biển, bảo vệ hệ sinh thái và phát triển hài hòa với thiên nhiên.

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Hơn nửa thế kỷ sau ngày đất nước thống nhất, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ vẫn được các lực lượng chức năng kiên trì thực hiện. Trên những địa bàn từng là chiến trường ác liệt ở phía tây Quảng Trị, cán bộ, chiến sĩ ngày đêm lần tìm từng dấu tích đồng đội. Cùng với đó, lực lượng Công an đẩy mạnh thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ, góp phần nối lại những cuộc đoàn viên còn dang dở sau chiến tranh.

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữa miền quê ven sông Ô Lâu, xã Nam Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, làng cổ Hội Kỳ vẫn còn lưu giữ nhiều ngôi nhà rường hàng trăm năm tuổi – những dấu tích hiếm hoi của một không gian văn hóa xưa cũ còn sót lại. Sau hơn 5 thế kỷ hiện diện, những mái ngói rêu phong, cột kèo gỗ mít sẫm màu thời gian vẫn lặng lẽ đứng đó như một phần ký ức làng quê.

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Cơn mưa chuyển mùa bất chợt đổ xuống cao nguyên, những hạt mưa lách qua khung cửa sắt, rơi lộp độp xuống nền xi măng lạnh. Trong góc buồng giam ở Trại tạm giam số 1 Công an tỉnh Lâm Đồng, phạm nhân Huỳnh Thị Thanh Thảo (SN 1985, trú xã Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng) lặng lẽ ngồi nhìn ra khoảng trời xám đục ngoài ô cửa nhỏ.

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Biết mình là một trong những phạm nhân đủ điều kiện được hưởng chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước trong đợt này, nữ phạm nhân Trần Ngọc Minh Anh (SN 2006, trú tại phường Lâm Viên – Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng) đã không giấu được những giọt nước mắt vỡ òa sau quãng thời gian dài sống trong day dứt và ân hận.

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Chưa bao giờ ở xã Sông Lô, tỉnh Phú Thọ lại có đến nhiều đám tang cùng một lúc như vậy. Có tới 5 gia đình cùng chung một nỗi đau vô tận khi đột ngột mất đi người con trai yêu quý trong buổi chiều định mệnh. Lá vàng tiễn mái đầu xanh, tiếng khóc gọi tên con nghe quá xót xa.

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Tháng 5 về, nắng vàng như rót mật trên những sườn đồi phía Tây TP Đà Nẵng. Giữa màu xanh ngút ngàn của dãy Trường Sơn hùng vĩ, đồng bào các dân tộc lại rộn ràng chuẩn bị cho một ngày lễ đặc biệt trong trái tim mình: Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026).

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Vùng Bưng 6 xã vốn là căn cứ cách mạnh gắn liền với những trang sử đấu tranh kiên cường của quân dân ta qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Đây không chỉ là căn cứ lưu giữ giá trị lịch sử, truyền thống yêu nước, Vùng Bưng đầy lau sậy, cỏ cây xưa kia nay vươn mình mạnh mẽ với tốc độ phát triển kinh tế, văn hóa, đô thị và công nghiệp.

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Sương sớm còn vương trên những tán rừng già, giăng thành lớp màn mỏng bảng lảng phủ xuống buôn làng. Từng mái nhà dài của người Mnông ở xã Đam Rông 4 (Lâm Đồng) lặng lẽ thức giấc trong tiếng gà rừng gọi sáng, trong mùi khói bếp len qua vách gỗ. Con đường đất đỏ dẫn xuống bến nước diễn ra lễ cúng hôm nay bỗng trở nên rộn ràng khác lạ!

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa là một công trình quân sự trong lòng đất tại phường Phú Thọ Hòa, TP Hồ Chí Minh. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, địa đạo Phú Thọ Hòa là điểm trú ngụ của bộ đội chủ lực, được các đơn vị đặc công biệt động của cách mạng dùng làm bàn đạp tấn công vào nội thành Sài Gòn như: Trung đoàn Phạm Hồng Thái, Tiểu đoàn Ngô Gia Tự. Đồng thời, địa đạo cũng là cái nôi đảm bảo cho nhiều cán bộ quân dân chính đảng các cấp về dừng chân hoạt động tại đây.

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.