Lady Astor - người phụ nữ đầu tiên trở thành nghị sĩ Anh

Cách đây đúng 100 năm, Nancy Astor - được công chúng và giới chính trị Anh thời đó gọi là Lady Astor - đã chính thức trở thành người phụ nữ đầu tiên ngồi vào ghế nghị sĩ ở Anh. Xuất thân từ tầng lớp đấu tranh nữ quyền nhưng cuộc đời bà lại khiến cho giới nghiên cứu lịch sử ở Anh chia rẽ nhiều năm sau khi bà qua đời.

Một thế kỷ sau sự kiện Lady Astor được bầu vào Nghị viện Anh, những thành tựu của bà đã được trong suốt thời gian làm nghị sĩ đã được giới nghiên cứu sử học Anh đặc biệt trân trọng và đề nghị mọi người tôn vinh. Thành tựu lớn nhất của bà chính là tinh thần tiên phong, mở đường, dẫn lối cho phụ nữ tiến sâu vào chính trường nước Anh thời kỳ đế quốc hùng mạnh, cũng là giai đoạn đấu tranh nữ quyền gay gắt nhất. Jacqui Turner - phó giáo sư Đại học Reading cho rằng chính Lady Astor đã mở toang cánh cửa bình đẳng giới trong chính trị và việc này không hề dễ thực hiện.

Tuy nhiên, đối với Julie Gottlieb - giáo sư lịch sử hiện đại tại Đại học Sheffield thì ngược lại, Lady Astor là một nhân vật “có vấn đề”. Và dịp kỷ niệm 100 năm sự kiện của bà cũng là dịp để các nhà đấu tranh bình đẳng xã hội kêu gọi người Anh chống lại chủ nghĩa kỳ thị chủng tộc và các định kiến bất công của xã hội.

Nguyên do của trong thời gian làm nghị sĩ, Lady Astor từng gây tranh cãi khi mời Joachim von Ribbentrop - một tay chân thân tín của trùm Đức Quốc xã Adolf Hitler - đến dự dạ tiệc tại lâu đài Cliveden vào năm 1936. Lady Astor sau đó cũng có những phát ngôn mang tính kỳ thị chủng tộc, bị xem là bài xích người Do Thái.

Thực ra Lady Astor không phải là người phụ nữ đầu tiên được bầu vào Nghị viện Anh. Trước bà, vào năm 1918, nhà hoạt động độc lập của Ailen Constance Markievicz đã giành chiến thắng trở thành đại biểu cho một quận ở Dublin khi bà đang ở trong nhà tù Holloway, London.

Nhưng, chính sách kỳ thị của đảng Sinn Fein không cho phép bà được nhậm chức nghị sĩ. Vì thế, việc Lady Astor trở thành nghị sĩ thuộc đảng Bảo thủ Anh vào năm 1919 được xem là cột mốc lịch sử trọng đại không chỉ ở Anh mà cả ở Mỹ. Nối bước truyền thống do bà tạo nên, sau này, trong đảng Bảo thủ Anh đã xuất hiện nhiều gương mặt phụ nữ xuất sắc, không chỉ là những nữ nghị sĩ mạnh mẽ đấu tranh cho bình đẳng giới mà còn được mệnh danh là những “bà đầm thép” - những nữ chính khách nổi bật, lãnh đạo nước Anh trong thời gian dài, tiêu biểu như 2 cựu Thủ tướng Margaret Thatcher và Theresa May.

Trước khi bước vào Nghị viện Anh, Nancy Astor xuất thân từ tầng lớp giàu có và nhiều đặc quyền ở đế quốc Anh cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX. Tuy là nghị sĩ Anh nhưng Lady Astor lại là người Mỹ. Bà sinh ra tại Danville, bang Virginia, năm 1879. Gia đình bà từng rất giàu có và sở hữu nô lệ nhưng đã lâm vào cảnh khó khăn do mất đất trong cuộc Nội chiến Mỹ. Tuy vậy, chỉ một thời gian ngắn sau đó, cha bà khôi phục được gia sản nhờ chăm chỉ làm ăn và giàu lên nhanh chóng trong ngành kinh doanh tàu hỏa.

Nghị sĩ Lady Astor.
Nghị sĩ Lady Astor.

Lớn lên, Nancy kết hôn với Robert Gould Shaw II, xuất thân từ một gia đình danh gia vọng tộc ở bang Masschusetts nhưng nổi tiếng ăn chơi và nghiện ngập. Vợ chồng bà có một con trai nhưng cuộc hôn nhân tan vỡ do Nancy không chịu được các thói hư tật xấu của chồng. Bà đi về miền Nam nước Mỹ sinh sống và hoạt động như một nhà nữ quyền.

Cơ duyên của Nancy với chính trường Anh thật tình cờ. Trong một chuyến đi sang Anh nhân mùa săn bắn, Nancy đã gây ấn tượng mạnh với giới chính trị nước này. Bà tỏ ra là người thẳng thắn, tự tin, lanh trí và có thói quen hành động “lệch chuẩn” khiến giới quý tộc bảo thủ ở Anh mê tít, còn các bà vợ thì nổi cơn lôi đình vì... ghen.

Thế rồi duyên phận lại tự nó chạm đến Nancy trên một chuyến bay khác từ Mỹ sang Anh. Bà đã tình cờ gặp gỡ Waldorf Astor, con trai của William Astor, một người Mỹ giàu có và rất mê nước Anh và vì thế mà được nước Anh phong tước vị quý tộc. Nancy gây ấn tượng với William Astor đến độ ông đã tặng hai người một tòa lâu đài lộng lẫy đặt tên là Cliveden ở gần London để làm quà cưới. Waldorf được bầu vào Nghị viện Anh năm 1910.

Năm 1919, William Astor qua đời, Waldorf thừa kế tước vị quý tộc của bố nên mặc nhiên trở thành thành viên Thượng viện, đồng thời buộc phải thôi giữ ghế ở Hạ viện. Không muốn để mất ghế nghị sĩ về tay người khác, Waldorf khích lệ vợ tham gia tranh cử và bà đã dễ dàng giành chiến thắng, trở thành người phụ nữ đầu tiên bước chân vào Điện Westminster, tại vị cho đến năm 1945. Danh xưng Lady Astor cũng bắt nguồn từ đó (mệnh phụ phu nhân họ Astor).

Dù là một người tự tin nhưng những ngày đầu khi mới bước chân vào Điện Westminster, Lady Astor vẫn thấy rất khó khăn. Khi bà lần đầu bước chân vào Điện Westminster ngày 1-12-1919, Lady Astor hình dung nhiều người đàn ông trong đó sẽ phản đối bà một cách ầm ĩ nhưng bà ngạc nhiên vì chính những người bà quen biết ngoài xã hội, trong đó có cả ông Winston Churchill (sau này là Thủ tướng Anh) lại trở nên lạnh nhạt với bà.

Trong 2 năm đầu, chỉ có mình bà đơn độc trong thế giới toàn đàn ông ở Điện Westminster, cho đến khi có người phụ nữ thứ hai được bầu vào Nghị viện với bà. Đó là 2 năm cực hình đối với Lady Astor, bởi cánh đàn ông trong Nghị viện luôn sẵn sàng tấn công bà bất cứ lúc nào, vì bất kỳ lý do gì. Ngày đầu tiên vào làm việc, bà sợ đến nỗi “ngồi im không nhúc nhích trong suốt 5 tiếng đồng hồ”.

Vượt qua những khó khăn ban đầu, Lady Astor dần lấy lại tư thế và bắt đầu những hoạt động chính trị nhiều màu sắc, ghi vào lịch sử chính trị Anh quốc bằng những thành tựu nổi bật. Chính bà đã vận động thông qua luật để nâng tuổi uống rượu lên 18 tuổi, kéo dài cho đến ngày nay và cũng chính bà đã liên tục thúc đẩy đảng Bảo thủ thông qua luật vào năm 1928 cho phép phụ nữ Anh được đi bầu cử ở tuổi 21 thay vì 30 như trước đó.

Lady Astor qua đời năm 1964, ở tuổi 85. Nhân kỷ niệm 100 năm bà trở thành nghị sĩ, nhiều sự kiện đã được tổ chức tại những nơi bà từng đặt chân đến ở nước Anh, trong đó có ga tàu hỏa được đặt theo tên bà. Một bức tượng của bà đã được dựng lên ở Plymouth.

An Châu (tổng hợp)

Các tin khác

 Bài 1: Trường kỳ mai phục - Bí ẩn Chuyên án C30

Bài 1: Trường kỳ mai phục - Bí ẩn Chuyên án C30

Ngày 22/8/1954, 16 người rời Hải Phòng. Họ xuống tàu ra vịnh Hạ Long, lên chiến hạm 125 của Pháp, nhìn bờ biển Việt Nam nhạt dần phía sau mạn tàu. Một tuần trên biển. Rồi đảo Okinawa, nơi nhân viên tình báo Mỹ chờ sẵn để khám sức khỏe, lấy lý lịch, loại bớt 3 người không đủ tiêu chuẩn. Số còn lại lên máy bay chở thẳng đến đảo Guam ngoài khơi Thái Bình Dương.

Những hồ sơ cùng được giải mã

Những hồ sơ cùng được giải mã

Trung tuần tháng 3/2025, Mỹ đã công bố những tài liệu cuối cùng liên quan đến vụ ám sát Tổng thống John F. Kennedy tại Dallas năm 1963. Nhân sự kiện trên, tạp chí Chuyện xứ người (ODC) Mỹ cập nhật nhiều hồ sơ còn “thú vị hơn” cả vụ ám sát JKF đã được CIA giải mã “toàn tập”.

Ngăn chặn ma túy ngay từ cơ sở

Ngăn chặn ma túy ngay từ cơ sở

Vừa tiếp giáp với trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước đó là TP Hồ Chí Minh, lại có gần 369km đường biên giới tiếp giáp với nước bạn Campuchia nên Tây Ninh luôn tiềm ẩn phức tạp do các đối tượng tội phạm luôn rình rập tuồn ma túy qua biên giới để tiêu thụ tại chỗ và trung chuyển đến các tỉnh thành lân cận tiêu thụ.

Những thi thể trong vườn táo nhà Bender…

Những thi thể trong vườn táo nhà Bender…

Mùa xuân năm 1873, một nhóm người dân ở hạt Labette, Kansas, kéo đến khu đất bỏ hoang của gia đình Bender, mang theo cuốc, xẻng và những dự cảm chẳng lành. Họ xới tung mảnh vườn táo phía sau căn nhà gỗ bỏ hoang, nơi gia đình Bender từng mở quán trọ ven đường, đón khách vào ăn uống, nghỉ ngơi rồi biến mất.

“Dùng người và phương tiện của địch để đánh lại địch” (bài cuối)

“Dùng người và phương tiện của địch để đánh lại địch” (bài cuối)

Cách mạng Tháng Tám thành công, lực lượng an ninh, dù mới thành lập, nhưng đã liên tiếp lập nhiều chiến công. Không chỉ trấn áp, triệt phá, xóa sổ hàng chục ổ nhóm, băng đảng, tổ chức câu kết với thực dân Pháp hoạt động chống phá cách mạng, lực lượng An ninh nói chung và lực lượng phản gián nói riêng đã tương kế tựu kế, sử dụng điệp viên do Pháp huấn luyện để đánh lại chính tổ chức của chúng.

Những chuyên án lật ngược thế cờ (bài 2)

Những chuyên án lật ngược thế cờ (bài 2)

Như bài trước chúng tôi đã đề cập, lợi dụng tình hình cách mạng mới thành lập còn non trẻ, bọn phản cách mạng trong nước đua nhau ngóc đầu dậy chống phá chính quyền. Hàng chục tổ chức và đảng phái phản động vừa có thực lực, vừa được các đội quân xâm lược nuôi dưỡng, chỉ đạo, âm mưu cướp chính quyền, trong đó phải kể đến các cá nhân, tổ chức làm việc cho địch nhưng đã tìm cách chui vào nội bộ của ta để hoạt động gián điệp.

Chiến công phá vụ án nhà số 7 phố Ôn Như Hầu (bài 1)

Chiến công phá vụ án nhà số 7 phố Ôn Như Hầu (bài 1)

Vụ án số 7 phố Ôn Như Hầu ngày 12/7/1946 là chiến công xuất sắc, minh chứng tiêu biểu nhất về những đóng góp của lực lượng An ninh trong những thời khắc lịch sử giành và giữ chính quyền non trẻ của dân tộc, là mốc son chói lọi thể hiện vai trò hết sức to lớn của lực lượng An ninh nhân dân.

Bí mật về đội cận vệ trinh nữ của vua Xiêm

Bí mật về đội cận vệ trinh nữ của vua Xiêm

Huyền thoại về các nữ chiến binh Amazon dũng mãnh đã trở thành một phần của văn hóa thế giới từ thời cổ đại. Những câu chuyện này không ngừng kích thích trí tưởng tượng của các nhà nghiên cứu và giới nghệ sĩ, là tâm điểm của các cuộc tranh luận học thuật. Tuy nhiên, ẩn sau các truyền thuyết nổi tiếng là một trang sử hoàn toàn có thật. Đó là đội nữ cận vệ đã hàng thế kỷ bảo vệ các vị vua Xiêm La - tiền thân của Thái Lan ngày nay.

Vụ bê bối tên lửa Titan của Mỹ năm 1980

Vụ bê bối tên lửa Titan của Mỹ năm 1980

Trong số những sự cố tên lửa tai hại vì sơ suất của con người trong lịch sử khí tài của nhân loại, có sự cố vũ khí hạt nhân ở Damascus năm 1980. Rất may, chưa gây nổ đầu đạn, nếu không sẽ là “thảm họa Chernobyl nước Mỹ”.

Vó ngựa của Hoàng đế Quang Trung

Vó ngựa của Hoàng đế Quang Trung

Nhắc đến vị vua anh hùng Quang Trung, hậu thế nhớ ngay đến hình ảnh oai hùng vẫn được miêu tả khi nhà vua ngồi trên bành voi, trực tiếp chỉ huy binh sĩ đánh đồn Ngọc Hồi hay hạ thành Thăng Long mùa xuân năm Kỷ Dậu 1789. Nói đến ngựa với nhà vua, người ta lại nhớ đến giai thoại về việc nhà vua sai ngựa trạm đem một cành đào Nhật Tân gửi về Phú Xuân tặng Hoàng hậu Ngọc Hân.

Mã định danh liệu có minh bạch thị trường bất động sản?

Mã định danh liệu có minh bạch thị trường bất động sản?

Từ ngày 1/3/2026, mỗi bất động sản tại Việt Nam sẽ có một “căn cước” riêng dưới dạng mã định danh điện tử. Chủ trương này được kỳ vọng tạo ra bước ngoặt về minh bạch hóa thị trường, kiểm soát dòng tiền và hạn chế đầu cơ.

Điện Kính Thiên: Thêm những bí ẩn khai mở từ lòng đất

Điện Kính Thiên: Thêm những bí ẩn khai mở từ lòng đất

Những bí mật quanh điện Kính Thiên - biểu tượng quyền lực tối cao của nhiều triều đại Việt Nam bất ngờ tiếp tục được khai mở vào những ngày cuối cùng của năm 2025, khi Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội phối hợp với Viện Khảo cổ học công bố kết quả khai quật khảo cổ mới nhất tại Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long.

Trận địa mới trên bản đồ chiến tranh hiện đại

Trận địa mới trên bản đồ chiến tranh hiện đại

“Trận địa mới trên bản đồ chiến tranh hiện đại” không còn nằm ở biên giới địa lý hay không gian mạng, mà đang dịch chuyển thẳng vào vùng lãnh thổ bí ẩn nhất của con người: bộ não. Khi các cường quốc đồng loạt đầu tư vào công nghệ thần kinh mang tính lưỡng dụng, từ giao diện não - máy tính đến kỹ thuật điều biến nhận thức, ranh giới giữa điều trị và kiểm soát, giữa tiến bộ và vũ khí hóa trở nên mong manh chưa từng có. Bản chất con người đang đứng trước một phép thử mới, nơi chiến tranh không chỉ nhắm vào cơ thể, mà nhắm vào chính ý chí và bản sắc của mỗi cá nhân.

Bài cuối: Một gia đình đặc biệt

Bài cuối: Một gia đình đặc biệt

Không chỉ Trần Tử Bình có cuộc đời đặc biệt, mà đồng chí Nguyễn Thị Hưng - người bạn đời của ông cũng vậy. Họ là “đồng chí chồng - đồng chí vợ” gắn bó với nhau và cùng vượt qua những sự kiện quan trọng của một giai đoạn cách mạng hào hùng nhất trong lịch sử dân tộc.

Thiếu tướng Trần Tử Bình: Gan vàng dạ sắt

Thiếu tướng Trần Tử Bình: Gan vàng dạ sắt

Trong 60 năm cuộc đời thì có đến gần 8 năm Thiếu tướng Trần Tử Bình bị tù đày ở các nhà tù Côn Đảo, Thái Bình, Ninh Bình, Hà Nam, Hỏa Lò - đều là những địa ngục trần gian. Sự trưởng thành, tôi luyện của người chiến sĩ cách mạng xuyên qua những gông cùm, xiềng xích; tích đọng thành lòng yêu nước, khát vọng tự do và sức mạnh để quên mình chiến đấu trọn đời vì cách mạng.

O Thu - người chèo đò qua dòng sông “mưa đỏ” Thạch Hãn

O Thu - người chèo đò qua dòng sông “mưa đỏ” Thạch Hãn

Có những khoảnh khắc lịch sử, một dòng sông phản chiếu hình ảnh nước Việt Nam can trường trong những năm tháng khói lửa 1972 - sông Thạch Hãn. Giữa mưa bom bão đạn, những mái chèo kiên cường vẫn rẽ sóng, đưa bộ đội sang Thành cổ, chở theo cả niềm tin và ý chí quật cường của đất nước.

Liệt sĩ Hà Nội trong trận đầu Hải quân ta đánh thắng

Liệt sĩ Hà Nội trong trận đầu Hải quân ta đánh thắng

Tôi tình cờ gặp Họa sĩ Ngô Thành Nhân trong một chiều mưa Đà Lạt. Lại tình cờ mà thật thú vị khi biết anh là con trai út của Kiến trúc sư nổi tiếng Ngô Huy Quỳnh. Cũng thật thú vị khi tôi với họa sĩ Ngô Thành Nhân là người cùng quê phường Đường Hào, tỉnh Hưng Yên.

Anh hùng phi công Nguyễn Văn Bảy: Huyền thoại của bầu trời

Anh hùng phi công Nguyễn Văn Bảy: Huyền thoại của bầu trời

Trong lịch sử không quân Việt Nam, phi công Nguyễn Văn Bảy (1936-2019) là một cái tên huyền thoại khi lái MiG-17 bắn hạ 7 máy bay tối tân của Mỹ. Ông được phong danh hiệu Anh hùng lực lượng Vũ trang nhân dân khi vừa bước qua tuổi 30 với quân hàm Thượng úy. Câu chuyện về phi công Nguyễn Văn Bảy thực sự là một huyền thoại của bầu trời và cuộc đời ông như biểu tượng về một “Cánh chim của bầu trời tự do” …

Tấm giấy báo tử và câu chuyện xúc động về làm báo ở chiến trường

Tấm giấy báo tử và câu chuyện xúc động về làm báo ở chiến trường

Trong “kho” hiện vật đồ sộ của Bảo tàng Báo chí Việt Nam, nhất là những hiện vật lớp thế hệ nhà báo đi trước, có một hiện vật rất đặc biệt. Đó là tấm giấy báo tử “nhầm” của nhà báo Kim Toàn. Được trưng bày trang trọng trong tủ trưng bày của Bảo tàng Báo chí Việt Nam, đằng sau tấm giấy báo tử vương màu thời gian này là câu chuyện xúc động không chỉ riêng của nhân vật có tên trên tấm giấy mà còn là về những nhà báo chiến trường, về một thế hệ nhà báo - chiến sĩ trong một thời lửa đạn.