Ký ức của người lính quân y trong chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử

“Anh dũng, kiên cường, sẵn sàng đánh đổi tính mạng để bảo vệ tự do, độc lập cho dân tộc, đồng đội của tôi có những người trước lúc hy sinh môi vẫn còn mấp máy 2 từ “quyết thắng”. Với tôi, sống sót và trở về sau chiến tranh là điều may mắn lớn nhất. Vì thế, tôi luôn tâm niệm phải sống sao cho xứng đáng với sự hy sinh của đồng đội”…

Đó là tâm sự của ông Nguyễn Doãn Công, Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Hòa Đông, huyện Krông Pắk (Đắk Lắk), người lính quân y trực tiếp tham gia chữa bệnh cho hàng trăm thương bệnh binh trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử 30/4/1975.

Sinh ra và lớn lên tại huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Năm 1967, cũng như bao thanh niên khác, ông Công nhập ngũ rồi tham gia vào đơn vị huấn luyện lính trinh sát bộ binh Quân khu 4.

Vài tháng sau, ông vào Hướng Hóa (Quảng Trị) chuyển sang công tác tại Ban tham mưu Lữ Đoàn 45 của Bộ Tư lệnh pháo binh với nhiệm vụ cảnh vệ cho cán bộ chỉ huy. Năm 1971, ông Công được cử đi học trường Y ở Hà Tây (nay thuộc TP Hà Nội).

Năm 1974, ngụy quyền ở Đà Nẵng xây dựng căn cứ kiên cố, trang bị vũ khí tối tân đặt tại Thượng Đức, huyện Đại Lộc (tỉnh Quảng Nam). Tại đây, chúng huênh hoang gọi là “cánh cửa thép”, đồng thời tuyên bố “nước sông Vu Gia chảy ngược thì việt cộng mới chiếm được Thượng Đức”.

Tuy nhiên, trước tinh thần chiến đấu mưu trí, quả cảm của quân và dân ta, ngày 7/8/1974, “cánh cửa thép” Thượng Đức bị ta phá vỡ trong sự ngỡ ngàng của địch. Trong trận chiến ác liệt này, quân đội ta cũng bị thương vong rất nhiều.

Ông Nguyễn Doãn Công.
Ông Nguyễn Doãn Công.

Tháng 10/1974, ông Công cùng đoàn cán bộ Bác sỹ chuyên khoa của Cục quân y nhận lệnh tiếp quản các đơn vị quân y ở các huyện A Sầu, A Lưới (Thừa Thiên Huế). Khi đó, ông Công tham gia vào Đội điều trị 84 thuộc Quân đoàn 2 để cứu chữa cho những thương binh trong trận chiến Thượng Đức.

Ông kể: “Lúc ấy cả đội điều trị hầu như không có máy móc, phương tiện hỗ trợ nào. Thương binh bị đạn bắn vào đâu thì mổ, gắp mảnh đạn ở đó; bị gãy chân tay chỗ nào thì dùng nẹp tre để cố định lại, hoặc cắt bỏ những phần cơ thể không thể phục hồi. Trong trận Thượng Đức, số thương vong của ta không ít, một ngày có hàng trăm ca nặng nhẹ được chuyển đến. Thiếu bác sỹ chữa bệnh nên tôi được điều động tham gia phụ bác sỹ phẫu thuật những ca khó và trực tiếp phẫu thuật những ca đơn giản”.

Cũng trong những trận chiến sinh tử với địch đã có nhiều sự ra đi của đồng đội làm ông ám ảnh không nguôi.

Ông Công cùng người đồng đội ôn lại những kỷ niệm khó quên trong năm tháng chiến tranh.
Ông Công cùng người đồng đội ôn lại những kỷ niệm khó quên trong năm tháng chiến tranh.

Ông nhớ lại: “Lần ấy, có một bệnh binh tên Hồng còn rất trẻ. Hồng là lái xe, bị thương nặng ở đùi nên chúng tôi phải cắt bỏ một chân. Cái chân ấy chúng tôi mang đi chôn ở phía sau bệnh xá, rồi ra sức cứu lấy sự sống của anh ta. Những tưởng sẽ cứu được Hồng, nhưng khoảng 2 tiếng đồng hồ sau, Hồng lên cơn sốt nặng rồi qua đời. Chúng tôi phải nén nước mắt đào chiếc chân đã chôn trước đó để chôn cất cùng thi thể đồng đội mình cho toàn vẹn”.

Cuối tháng 3/1975, sau khi Huế và Đà Nẵng được giải phóng, ông Công theo Đội điều trị hành quân vào Xuân Lộc, thị xã Long Khánh (nay là Đồng Nai) để phục vụ cho chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Vì Xuân Lộc là khu vực phòng thủ trọng yếu trong tuyến phòng thủ cơ bản (Biên Hòa - Xuân Lộc - Bà Rịa - Vũng Tàu) của địch để giữ cửa ngõ phía đông của Sài Gòn nên chiến dịch tiến công tuyến phòng thủ Xuân Lộc - Long Khánh được xác định là trận đánh then chốt, quan trọng.

Bị đánh phủ đầu, địch điên cuồng dốc sức kháng cự nên hai bên đều bị thương vong nặng nề. Thời điểm đó, Đội điều trị của ông Công chỉ có 2 bác sỹ nhưng cùng một lúc phải triển khai 4 bàn mổ liên tục hết ca này đến ca khác. 3 y tá phục vụ chăm sóc thương bệnh binh không xuể.

“Lúc bấy giờ dãy nhà hộ sinh mà chúng tôi mượn chữa bệnh khá rộng nhưng đã chật kín thương binh. Những thương binh sau khi xử lý vết thương xong được chuyển về hậu phương điều trị để tiếp nhận đợt mới. Hết đợt này đến đợt khác, cán bộ quân y thức trắng đêm mà vẫn làm không kịp. Nhiều đêm phải chứng kiến hàng chục đồng chí, đồng đội của mình ra đi vĩnh viễn. Đồng đội của tôi có những người trước khi hy sinh trên môi vẫn mấp máy 2 từ “quyết thắng”, đau xót lắm!”, ông Công xúc động nhớ lại.

Sau 13 ngày đêm giao tranh ác liệt, ta giải phóng được Xuân Lộc - Long Khánh. Mặt trận hướng Đông được khai thông, các cánh quân của ta rầm rập từ các ngả tiến về Sài Gòn với khí thế mạnh như vũ bão.

“Vào thời khắc chính quyền ngụy Sài Gòn sụp đổ, miền Nam hoàn toàn giải phóng, tôi đang ở Xuân Lộc để chữa trị vết thương cho anh em thương binh. Khi nghe thấy tiếng hò reo của người dân trên khắp các tuyến phố, ngả đường “giải phóng rồi, hòa bình rồi”, tôi cùng anh em thương binh vỡ òa trong sung sướng. Cảm giác vui sướng xen lẫn tự hào trong ngày đất nước thống nhất vẫn còn hiện hữu tới bây giờ!”, ông Công bồi hồi tươi cười nhớ lại.

H.Chuyên-V.Thành

Các tin khác

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

“Việt Nam thành công không chỉ vì đạt được thành tựu đáng chú ý, mà còn vì đã tìm ra con đường xã hội chủ nghĩa phù hợp với thực tiễn quốc gia”, Đại sứ Trung Quốc Hà Vĩ chia sẻ. Còn với Đại sứ Liên minh châu Âu Julien Guerrier, trong 30 năm qua, mỗi lần ông đến Việt Nam đều cảm nhận sự đổi thay và tiến bộ rõ rệt...