Ký ức của người lính quân y trong chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử

“Anh dũng, kiên cường, sẵn sàng đánh đổi tính mạng để bảo vệ tự do, độc lập cho dân tộc, đồng đội của tôi có những người trước lúc hy sinh môi vẫn còn mấp máy 2 từ “quyết thắng”. Với tôi, sống sót và trở về sau chiến tranh là điều may mắn lớn nhất. Vì thế, tôi luôn tâm niệm phải sống sao cho xứng đáng với sự hy sinh của đồng đội”…

Đó là tâm sự của ông Nguyễn Doãn Công, Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Hòa Đông, huyện Krông Pắk (Đắk Lắk), người lính quân y trực tiếp tham gia chữa bệnh cho hàng trăm thương bệnh binh trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử 30/4/1975.

Sinh ra và lớn lên tại huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Năm 1967, cũng như bao thanh niên khác, ông Công nhập ngũ rồi tham gia vào đơn vị huấn luyện lính trinh sát bộ binh Quân khu 4.

Vài tháng sau, ông vào Hướng Hóa (Quảng Trị) chuyển sang công tác tại Ban tham mưu Lữ Đoàn 45 của Bộ Tư lệnh pháo binh với nhiệm vụ cảnh vệ cho cán bộ chỉ huy. Năm 1971, ông Công được cử đi học trường Y ở Hà Tây (nay thuộc TP Hà Nội).

Năm 1974, ngụy quyền ở Đà Nẵng xây dựng căn cứ kiên cố, trang bị vũ khí tối tân đặt tại Thượng Đức, huyện Đại Lộc (tỉnh Quảng Nam). Tại đây, chúng huênh hoang gọi là “cánh cửa thép”, đồng thời tuyên bố “nước sông Vu Gia chảy ngược thì việt cộng mới chiếm được Thượng Đức”.

Tuy nhiên, trước tinh thần chiến đấu mưu trí, quả cảm của quân và dân ta, ngày 7/8/1974, “cánh cửa thép” Thượng Đức bị ta phá vỡ trong sự ngỡ ngàng của địch. Trong trận chiến ác liệt này, quân đội ta cũng bị thương vong rất nhiều.

Ông Nguyễn Doãn Công.
Ông Nguyễn Doãn Công.

Tháng 10/1974, ông Công cùng đoàn cán bộ Bác sỹ chuyên khoa của Cục quân y nhận lệnh tiếp quản các đơn vị quân y ở các huyện A Sầu, A Lưới (Thừa Thiên Huế). Khi đó, ông Công tham gia vào Đội điều trị 84 thuộc Quân đoàn 2 để cứu chữa cho những thương binh trong trận chiến Thượng Đức.

Ông kể: “Lúc ấy cả đội điều trị hầu như không có máy móc, phương tiện hỗ trợ nào. Thương binh bị đạn bắn vào đâu thì mổ, gắp mảnh đạn ở đó; bị gãy chân tay chỗ nào thì dùng nẹp tre để cố định lại, hoặc cắt bỏ những phần cơ thể không thể phục hồi. Trong trận Thượng Đức, số thương vong của ta không ít, một ngày có hàng trăm ca nặng nhẹ được chuyển đến. Thiếu bác sỹ chữa bệnh nên tôi được điều động tham gia phụ bác sỹ phẫu thuật những ca khó và trực tiếp phẫu thuật những ca đơn giản”.

Cũng trong những trận chiến sinh tử với địch đã có nhiều sự ra đi của đồng đội làm ông ám ảnh không nguôi.

Ông Công cùng người đồng đội ôn lại những kỷ niệm khó quên trong năm tháng chiến tranh.
Ông Công cùng người đồng đội ôn lại những kỷ niệm khó quên trong năm tháng chiến tranh.

Ông nhớ lại: “Lần ấy, có một bệnh binh tên Hồng còn rất trẻ. Hồng là lái xe, bị thương nặng ở đùi nên chúng tôi phải cắt bỏ một chân. Cái chân ấy chúng tôi mang đi chôn ở phía sau bệnh xá, rồi ra sức cứu lấy sự sống của anh ta. Những tưởng sẽ cứu được Hồng, nhưng khoảng 2 tiếng đồng hồ sau, Hồng lên cơn sốt nặng rồi qua đời. Chúng tôi phải nén nước mắt đào chiếc chân đã chôn trước đó để chôn cất cùng thi thể đồng đội mình cho toàn vẹn”.

Cuối tháng 3/1975, sau khi Huế và Đà Nẵng được giải phóng, ông Công theo Đội điều trị hành quân vào Xuân Lộc, thị xã Long Khánh (nay là Đồng Nai) để phục vụ cho chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Vì Xuân Lộc là khu vực phòng thủ trọng yếu trong tuyến phòng thủ cơ bản (Biên Hòa - Xuân Lộc - Bà Rịa - Vũng Tàu) của địch để giữ cửa ngõ phía đông của Sài Gòn nên chiến dịch tiến công tuyến phòng thủ Xuân Lộc - Long Khánh được xác định là trận đánh then chốt, quan trọng.

Bị đánh phủ đầu, địch điên cuồng dốc sức kháng cự nên hai bên đều bị thương vong nặng nề. Thời điểm đó, Đội điều trị của ông Công chỉ có 2 bác sỹ nhưng cùng một lúc phải triển khai 4 bàn mổ liên tục hết ca này đến ca khác. 3 y tá phục vụ chăm sóc thương bệnh binh không xuể.

“Lúc bấy giờ dãy nhà hộ sinh mà chúng tôi mượn chữa bệnh khá rộng nhưng đã chật kín thương binh. Những thương binh sau khi xử lý vết thương xong được chuyển về hậu phương điều trị để tiếp nhận đợt mới. Hết đợt này đến đợt khác, cán bộ quân y thức trắng đêm mà vẫn làm không kịp. Nhiều đêm phải chứng kiến hàng chục đồng chí, đồng đội của mình ra đi vĩnh viễn. Đồng đội của tôi có những người trước khi hy sinh trên môi vẫn mấp máy 2 từ “quyết thắng”, đau xót lắm!”, ông Công xúc động nhớ lại.

Sau 13 ngày đêm giao tranh ác liệt, ta giải phóng được Xuân Lộc - Long Khánh. Mặt trận hướng Đông được khai thông, các cánh quân của ta rầm rập từ các ngả tiến về Sài Gòn với khí thế mạnh như vũ bão.

“Vào thời khắc chính quyền ngụy Sài Gòn sụp đổ, miền Nam hoàn toàn giải phóng, tôi đang ở Xuân Lộc để chữa trị vết thương cho anh em thương binh. Khi nghe thấy tiếng hò reo của người dân trên khắp các tuyến phố, ngả đường “giải phóng rồi, hòa bình rồi”, tôi cùng anh em thương binh vỡ òa trong sung sướng. Cảm giác vui sướng xen lẫn tự hào trong ngày đất nước thống nhất vẫn còn hiện hữu tới bây giờ!”, ông Công bồi hồi tươi cười nhớ lại.

H.Chuyên-V.Thành

Các tin khác

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Ở nơi đại ngàn Trường Sơn của xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị vẫn phủ một màu xanh trải dài đến tận chân trời, rừng từ lâu đã trở thành kho sinh kế của đồng bào Bru - Vân Kiều. Từ những sợi mây rừng, giọt mật ong, búp măng đến những chiếc lá thuốc giữa tầng cây cổ thụ…, những sản vật dưới tán rừng đã âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân bản địa.

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Những lần khơi thông cửa biển Cửa Việt, Lý Hòa cho thấy nạo vét chỉ có thể giải quyết phần ngọn nếu không đi cùng các giải pháp căn cơ. Khi dòng chảy tự nhiên bị thay đổi, lượng cát bồi lắng vẫn tiếp tục tìm đường trở lại, đẩy các cửa biển vào vòng luẩn quẩn “khơi thông – bồi lấp – khơi thông”.

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Từ Cửa Việt đến Lý Hòa, những cửa sông, cửa biển từng là lối ra khơi, nơi kết nối hoạt động khai thác thủy sản, vận tải biển và đời sống cư dân ven biển, đang bị bồi lấp nghiêm trọng. Khi luồng lạch bị thu hẹp, phía sau những doi cát không chỉ là những con tàu mắc cạn, mà còn là sinh kế của hàng nghìn người dân bị ảnh hưởng.

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Giữa vùng biển phía Đông tỉnh Quảng Trị, đảo Cồn Cỏ hiện lên như một chấm xanh giữa trùng khơi. Từ lâu, hòn đảo tiền tiêu này được biết đến như một pháo đài nơi đầu sóng, một địa danh ghi dấu những năm tháng chiến tranh ác liệt. Hôm nay, bên cạnh giá trị về quốc phòng, chủ quyền, Cồn Cỏ đang viết tiếp câu chuyện mới về gìn giữ những giá trị của biển, bảo vệ hệ sinh thái và phát triển hài hòa với thiên nhiên.

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Hơn nửa thế kỷ sau ngày đất nước thống nhất, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ vẫn được các lực lượng chức năng kiên trì thực hiện. Trên những địa bàn từng là chiến trường ác liệt ở phía tây Quảng Trị, cán bộ, chiến sĩ ngày đêm lần tìm từng dấu tích đồng đội. Cùng với đó, lực lượng Công an đẩy mạnh thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ, góp phần nối lại những cuộc đoàn viên còn dang dở sau chiến tranh.

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữa miền quê ven sông Ô Lâu, xã Nam Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, làng cổ Hội Kỳ vẫn còn lưu giữ nhiều ngôi nhà rường hàng trăm năm tuổi – những dấu tích hiếm hoi của một không gian văn hóa xưa cũ còn sót lại. Sau hơn 5 thế kỷ hiện diện, những mái ngói rêu phong, cột kèo gỗ mít sẫm màu thời gian vẫn lặng lẽ đứng đó như một phần ký ức làng quê.

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Cơn mưa chuyển mùa bất chợt đổ xuống cao nguyên, những hạt mưa lách qua khung cửa sắt, rơi lộp độp xuống nền xi măng lạnh. Trong góc buồng giam ở Trại tạm giam số 1 Công an tỉnh Lâm Đồng, phạm nhân Huỳnh Thị Thanh Thảo (SN 1985, trú xã Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng) lặng lẽ ngồi nhìn ra khoảng trời xám đục ngoài ô cửa nhỏ.

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Biết mình là một trong những phạm nhân đủ điều kiện được hưởng chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước trong đợt này, nữ phạm nhân Trần Ngọc Minh Anh (SN 2006, trú tại phường Lâm Viên – Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng) đã không giấu được những giọt nước mắt vỡ òa sau quãng thời gian dài sống trong day dứt và ân hận.

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Chưa bao giờ ở xã Sông Lô, tỉnh Phú Thọ lại có đến nhiều đám tang cùng một lúc như vậy. Có tới 5 gia đình cùng chung một nỗi đau vô tận khi đột ngột mất đi người con trai yêu quý trong buổi chiều định mệnh. Lá vàng tiễn mái đầu xanh, tiếng khóc gọi tên con nghe quá xót xa.

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Tháng 5 về, nắng vàng như rót mật trên những sườn đồi phía Tây TP Đà Nẵng. Giữa màu xanh ngút ngàn của dãy Trường Sơn hùng vĩ, đồng bào các dân tộc lại rộn ràng chuẩn bị cho một ngày lễ đặc biệt trong trái tim mình: Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026).

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Vùng Bưng 6 xã vốn là căn cứ cách mạnh gắn liền với những trang sử đấu tranh kiên cường của quân dân ta qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Đây không chỉ là căn cứ lưu giữ giá trị lịch sử, truyền thống yêu nước, Vùng Bưng đầy lau sậy, cỏ cây xưa kia nay vươn mình mạnh mẽ với tốc độ phát triển kinh tế, văn hóa, đô thị và công nghiệp.

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Sương sớm còn vương trên những tán rừng già, giăng thành lớp màn mỏng bảng lảng phủ xuống buôn làng. Từng mái nhà dài của người Mnông ở xã Đam Rông 4 (Lâm Đồng) lặng lẽ thức giấc trong tiếng gà rừng gọi sáng, trong mùi khói bếp len qua vách gỗ. Con đường đất đỏ dẫn xuống bến nước diễn ra lễ cúng hôm nay bỗng trở nên rộn ràng khác lạ!

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa là một công trình quân sự trong lòng đất tại phường Phú Thọ Hòa, TP Hồ Chí Minh. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, địa đạo Phú Thọ Hòa là điểm trú ngụ của bộ đội chủ lực, được các đơn vị đặc công biệt động của cách mạng dùng làm bàn đạp tấn công vào nội thành Sài Gòn như: Trung đoàn Phạm Hồng Thái, Tiểu đoàn Ngô Gia Tự. Đồng thời, địa đạo cũng là cái nôi đảm bảo cho nhiều cán bộ quân dân chính đảng các cấp về dừng chân hoạt động tại đây.

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.