Kinh tế số tăng trưởng nhanh nhưng còn nhiều thách thức

Ngày 10/10 hằng năm được Thủ tướng Chính phủ chọn làm ngày chuyển đổi số quốc gia. Chiến lược "Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030" do Thủ tướng phê duyệt đặt mục tiêu đến năm 2025, kinh tế số chiếm 20% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và chiếm 30% GDP vào năm 2030. Nhiều ý kiến cho rằng, để hoàn thành mục tiêu này, đòi hỏi Việt Nam phải có nhiều giải pháp đột phá.

Theo ước tính của Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT), đóng góp của kinh tế số trong GDP ngày càng tăng, tăng từ 11,91% năm 2021 lên 14,26% trong năm 2022 và 6 tháng đầu năm 2023 đã đạt gần 15%.

Kinh tế số tăng trưởng nhanh nhưng còn nhiều thách thức -0
Cần nhiều giải pháp đột phá nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế số. Ảnh minh hoạ.

Theo ông Trần Minh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Kinh tế số - Xã hội số, Bộ TT&TT, chiến lược chuyển đổi số quốc gia đề ra 17 mục tiêu đến năm 2025. Tính đến tháng 6/2023, có 2 mục tiêu đã hoàn thành, đó là tỷ lệ nhân lực lao động kinh tế số trong lực lượng lao động và tỷ lệ dân số trưởng thành có điện thoại thông minh, chiếm tỷ lệ 11,8%. Bên cạnh đó có 15 mục tiêu đang được thực hiện, đạt tỷ lệ 88,2%; 2 mục tiêu có khả năng hoàn thành đến năm 2024, đạt tỷ lệ 11,76%; 6 mục tiêu có khả năng hoàn thành đến năm 2025, đạt tỷ lệ 35,29%; 7 mục tiêu còn thách thức, tỷ lệ 41,17%, chủ yếu chưa có số liệu thống kê chính thức, cần sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương kịp thời nghiên cứu phương pháp thống kê, đo lường…

Mặc dù vậy, theo đánh giá của các chuyên gia, thực tiễn phát triển kinh tế số, xã hội số thời gian qua vẫn đang phải đối mặt với rất nhiều thách thức khi số lượng nền tảng số quốc gia được triển khai rộng rãi chưa nhiều; nhân lực cho chuyển đổi số còn chưa đáp ứng được nhu cầu cả về số lượng, chất lượng, phân bổ chưa đồng đều; những vấn đề về mặt pháp lý, an toàn, an ninh mạng và việc đảm bảo quyền riêng tư của người dùng còn tiềm ẩn nhiều rủi ro; số lượng doanh nghiệp chuyển đổi số còn chậm…

Kinh tế số tăng trưởng nhanh nhưng còn nhiều thách thức -0
Về phát triển hạ tầng số làm nền móng phát triển kinh tế số, Việt Nam đạt được thành tích nổi bật.

Tại Diễn đàn quốc gia về phát triển kinh tế số và xã hội số lần thứ nhất do Bộ TT&TT phối hợp với Ban Kinh tế Trung ương tổ chức ngày 14/9, Bộ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, để đạt mục tiêu kinh tế số chiếm tối thiểu 20% vào năm 2025 như chiến lược đã đề ra, kinh tế số phải tăng trưởng gấp 3-4 lần so với tăng trưởng GDP, tức là khoảng 20-25%/năm. Đây là một nhiệm vụ khó khăn, thách thức, cần có giải pháp đột phá mới có thể đạt được.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, muốn kinh tế số tăng trưởng nhanh hơn, cao hơn thì cần không gian mới, cần lực lượng sản xuất mới, nguồn lực sản xuất mới, yếu tố sản xuất mới và động lực mới. Kinh tế số phải dựa trên đổi mới sáng tạo số, phải tích hợp kinh tế số vào mọi ngành, mọi lĩnh vực, phải thực hiện quản trị số và phải đào tạo kỹ năng số, nhân lực số và đặc biệt là thu hút nhân tài số.

Chia sẻ với PV Báo CAND về những giải pháp nhằm thúc đẩy kinh tế số, chính phủ số và xã hội số, đại diện Cục Chuyển đổi số Quốc gia, Bộ TT&TT cho biết: Với vai trò dẫn dắt chuyển đổi số, Bộ TT&TT đã phối hợp với các bộ, ban, ngành, địa phương có các giải pháp đồng bộ, toàn diện trên nhiều lĩnh vực. Về thể chế số, Luật Giao dịch điện tử sửa đổi đã ban hành năm 2023 và sẽ có hiệu lực từ 1/7/2024, Bộ TT&TT cùng phối hợp với các bộ, ngành xây dựng các nghị định và các văn bản hướng dẫn luật để thúc đẩy giao dịch điện tử trên không gian mạng.

Về phát triển hạ tầng số làm nền móng phát triển kinh tế số, Việt Nam đạt được thành tích nổi bật. Để đạt được mục tiêu mỗi người dân trưởng thành có một điện thoại thông minh trong năm 2024 và đảm bảo cơ bản khoảng 90% mỗi hộ gia đình một đường Internet cáp quang băng rộng vào năm 2024, Bộ TT&TT có các giải pháp mang tính quyết liệt như: Tắt sóng 2G vào năm 2024; thực hiện từng bước theo một lộ trình cụ thể hỗ trợ mỗi một hộ có một thiết bị thông minh, sau đó sẽ là mỗi một người dân trưởng thành một điện thoại thông minh.

Về nhân lực số, Việt Nam đã có 160/240 cơ sở giáo dục có đào tạo các chuyên ngành kỹ thuật CNTT, điện tử viễn thông và tương đương. Các trường đại học hiện có bổ sung thêm một số ngành nghề đào tạo mới như Khoa học dữ liệu, AI, Kinh tế số, nhờ đó số lượng tuyển sinh năm 2022 tăng 16% so với 2021. Để đảm bảo đào tạo đáp ứng được yêu cầu, Bộ TT&TT đề xuất các ngành Giáo dục và Đào tạo, Lao động-Thương binh và Xã hội cần tiếp tục đẩy mạnh triển khai mô hình đại học số, cao đẳng số; cho phép chuyển đổi phù hợp một số văn bằng, chứng chỉ CNTT, công nghệ số của các cơ sở có uy tín sang tín chỉ học của bộ môn tương ứng..

Bộ TT&TT cũng đã có nhiều giải pháp thúc đẩy, hỗ trợ các doanh nghiệp truyền thống chuyển đổi số, chuyển đổi số từng khâu sản xuất lên online. Đến nay đã có trên 30% doanh nghiệp sử dụng nền tảng số; mạng lưới tư vấn hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số đã hình thành. Bộ TT&TT cũng đã tích cực tìm kiếm các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam đi ra nước ngoài. Năm 2022, Việt Nam đã có khoảng 1.400 doanh nghiệp có doanh thu từ thị trường nước ngoài, tăng 20% so với năm trước.

Ngoài ra, Bộ TT&TT đã ban hành danh mục 35 nền tảng số cần ưu tiên đầu tư. Trong năm 2023, có 8 nền tảng số quốc gia là Định danh điện tử quốc gia VneID, Bảo hiểm xã hội VSSID, Truyền hình Việt Nam VTVGO, nền tảng hóa đơn điện tử, nền tảng cửa khẩu số, nền tảng họp trực tuyến và tiếp tục đề xuất tập trung thử nghiệm thúc đẩy 10 nhóm nền tảng tương ứng với các ngành, các lĩnh vực ưu tiên chuyển đổi số.

Bộ TT&TT cũng khuyến nghị các bộ, ngành, địa phương chỉ đưa vào vận hành những nền tảng đáp ứng yêu cầu về an toàn, an ninh mạng; đồng thời, chuyển dịch vai trò bảo đảm an toàn thông tin mạng về các doanh nghiệp nền tảng số lớn, các doanh nghiệp viễn thông, đảm bảo 100% người dân được bảo vệ an toàn thông tin ở mức cơ bản trên môi trường số; thành lập các tổ công nghệ số cộng đồng hướng dẫn, khuyến khích người dân cài đặt ứng dụng an toàn, an ninh mạng.

Huyền Thanh

Các tin khác

Người dân đang kỳ vọng gì nhất từ chính quyền địa phương 2 cấp?

Người dân đang kỳ vọng gì nhất từ chính quyền địa phương 2 cấp?

Sau 16 tháng vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thực tiễn cho thấy đây không chỉ là thay đổi về tổ chức bộ máy, mà là đổi mới phương thức quản lý, điều hành và phục vụ nhân dân. Mục tiêu không chỉ để giảm đầu mối, giảm tầng nấc hay tinh giản biên chế, mà là xây dựng một nền hành chính tinh gọn nhưng mạnh, phân cấp rõ, hiệu lực, hiệu quả, gần dân và sát thực tiễn hơn.

Nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm hành chính, giữ vững kỷ cương trong quản lý nhà nước

Nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm hành chính, giữ vững kỷ cương trong quản lý nhà nước

Thông điệp quan trọng nhất mà cơ quan soạn thảo muốn gửi tới người dân và cộng đồng doanh nghiệp thông qua lần sửa đổi Luật Xử lý vi phạm hành chính này là các hành vi vi phạm pháp luật phải được phát hiện, xử lý kịp thời, nghiêm minh, chính xác, khách quan, công bằng để tạo môi trường ổn định, an toàn.

Đông đảo các đại biểu tham dự hội thảo.

Kỳ 1: “Lá chắn” pháp lý cho đô thị thông minh và hạ tầng chiến lược

Trước yêu cầu phát triển bứt phá của TP Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên số, các thách thức an ninh phi truyền thống, tội phạm công nghệ cao và an toàn hạ tầng đô thị đang đặt ra nhiều bài toán hóc búa. Việc Quốc hội xem xét 5 Dự án luật do Bộ Công an chủ trì soạn thảo có ý nghĩa chiến lược đặc biệt. Hệ thống pháp lý đồng bộ này không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, tạo “lá chắn” bảo vệ hạ tầng chiến lược và không gian số, mà còn siết chặt quản lý địa bàn từ cơ sở, mang lại cuộc sống bình yên, an toàn cho hơn 14 triệu dân Thành phố mang tên Bác.

Hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả bảo vệ các công trình trọng yếu

Hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả bảo vệ các công trình trọng yếu

Trước yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia và sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ, việc xây dựng Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia là cần thiết nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ các công trình trọng yếu, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong kỷ nguyên mới.

Hoàn thiện pháp luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ để xã hội an toàn hơn

Hoàn thiện pháp luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ để xã hội an toàn hơn

Bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ tính mạng, sức khỏe và tài sản của nhân dân là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của quốc gia. Trong bối cảnh tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ diễn biến phức tạp, việc tiếp tục hoàn thiện pháp luật về quản lý, sử dụng các phương tiện nguy hiểm này có ý nghĩa hết sức quan trọng.

Giữ lại những “mạch sống” xanh cho Thủ đô: Từ chủ trương “thuận thiên địa và hợp lòng dân”

Giữ lại những “mạch sống” xanh cho Thủ đô: Từ chủ trương “thuận thiên địa và hợp lòng dân”

Quá trình đô thị hóa “thần tốc” đang khoác lên Thủ đô Hà Nội một diện mạo mới, năng động, hiện đại, với những tòa nhà cao tầng, khu đô thị sang trọng, đường sá rộng đẹp, trung tâm thương mại và những công trình kiến trúc quy mô lớn. Tuy nhiên, đằng sau sự “hào nhoáng” là những “khoảng tối” bất ổn về sinh thái đô thị.

Thiết lập khung pháp lý thống nhất, đồng bộ hoạt động định danh, xác thực điện tử

Thiết lập khung pháp lý thống nhất, đồng bộ hoạt động định danh, xác thực điện tử

Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang được đẩy mạnh, việc xây dựng, ban hành Luật Định danh và xác thực điện tử là cần thiết, góp phần hoàn thiện hạ tầng pháp lý số, giải quyết những thách thức về an ninh mạng, đồng thời tạo động lực thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, giúp Việt Nam chủ động hội nhập và phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.

Xác định rõ trách nhiệm các chủ thể trong bảo vệ công trình quan trọng liên quan an ninh quốc gia

Xác định rõ trách nhiệm các chủ thể trong bảo vệ công trình quan trọng liên quan an ninh quốc gia

Cùng với sự phát triển của đất nước, hệ thống công trình có ý nghĩa đặc biệt đối với quốc phòng, an ninh, chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và đời sống nhân dân ngày càng mở rộng, trở thành những bộ phận quan trọng trong kết cấu hạ tầng chiến lược quốc gia. Đây không chỉ là những tài sản có giá trị lớn mà còn là các mục tiêu có ý nghĩa đặc biệt đối với sự ổn định chính trị, hoạt động bình thường của bộ máy nhà nước, sự phát triển kinh tế và khả năng bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Muốn kinh tế bứt phá, phải tháo đúng những điểm nghẽn

Muốn kinh tế bứt phá, phải tháo đúng những điểm nghẽn

Chín tháng năm 2026, GDP Việt Nam tăng 9,01%; riêng quý III đạt 9,95% — mức tăng chín tháng cao nhất trong khoảng mười lăm năm. Công nghiệp và xây dựng đóng góp gần một nửa mức tăng chung. Năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đang được mở ra bằng một sức bật đáng kể.

Sửa luật hình sự và tố tụng hình sự: Đúng ranh giới, chặt quyền lực, vững công lý

Sửa luật hình sự và tố tụng hình sự: Đúng ranh giới, chặt quyền lực, vững công lý

Quốc hội đang xem xét đồng thời Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi). Thước đo của lần sửa luật này không nằm ở việc thêm bao nhiêu tội danh hay nặng thêm bao nhiêu mức án, mà ở chỗ pháp luật có xử lý đúng người, đúng tội, không để lọt tội phạm và không làm oan người vô tội hay không.

Hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động điều tra

Hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động điều tra

Thực hiện các chủ trương của Đảng trong công cuộc đổi mới toàn diện, đồng bộ trong sắp xếp tổ chức bộ máy Nhà nước theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, việc sửa đổi Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự trong thời điểm hiện nay là rất cần thiết.