Trong quá trình xây dựng dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) và dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi), cơ quan chủ trì soạn thảo luôn rà soát, bảo đảm đồng bộ, thống nhất giữa 2 dự án luật để không tạo khoảng trống pháp lý hoặc chồng lấn giữa tội phạm và vi phạm hành chính, phân định rõ trách nhiệm hình sự với trách nhiệm hành chính.
Cụ thể, theo cơ quan chủ trì soạn thảo, đối tượng bị xử phạt vi phạm hành chính là cá nhân, tổ chức, bao gồm cả pháp nhân thương mại, người không quốc tịch và cá nhân, tổ chức nước ngoài. Trong khi đó, đối tượng phải chịu trách nhiệm hình sự là cá nhân, pháp nhân thương mại, bao gồm cả người không quốc tịch, người nước ngoài và pháp nhân thương mại nước ngoài.
Về mức phạt tiền, dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) quy định mức phạt tiền từ 50.000 đồng đến 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân và từ 100.000 đồng đến 3 tỷ đồng đối với tổ chức. Trong khi đó, dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) quy định mức phạt tiền từ 5 triệu đồng đến 12 tỷ đồng đối với cá nhân và từ 100 triệu đồng đến 40 tỷ đồng đối với pháp nhân thương mại. Cơ quan soạn thảo đánh giá mức phạt tiền tại dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) là hợp lý trong mối tương quan với mức phạt tiền tại dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi).
Trong quá trình xây dựng, sửa đổi, bổ sung các nghị định về xử phạt vi phạm hành chính, Chính phủ sẽ tiếp tục rà soát khung phạt tiền, mức phạt tiền cụ thể đối với từng hành vi, bảo đảm phù hợp với tính chất, mức độ nguy hiểm, hậu quả của hành vi vi phạm hành chính và tương quan hợp lý với mức phạt tiền đối với tội phạm tương ứng.
Về chuyển hồ sơ vụ vi phạm có dấu hiệu tội phạm để truy cứu trách nhiệm hình sự, dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) quy định theo hướng, khi xét thấy hành vi vi phạm có dấu hiệu tội phạm, người có thẩm quyền đang giải quyết vụ việc phải chuyển hồ sơ liên quan đến hành vi có dấu hiệu tội phạm cho cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng hình sự để xem xét, giải quyết theo quy định.
Về chuyển hồ sơ vụ vi phạm để xử phạt vi phạm hành chính, đối với vụ việc đã được cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng hình sự thụ lý, giải quyết nhưng sau đó có quyết định không khởi tố vụ án hình sự, hủy bỏ quyết định khởi tố vụ án hình sự, đình chỉ điều tra, đình chỉ vụ án, đình chỉ vụ án đối với bị can hoặc miễn trách nhiệm hình sự theo bản án, nếu hành vi có dấu hiệu vi phạm hành chính thì người có thẩm quyền của cơ quan đang thụ lý phải xử phạt vi phạm hành chính theo thẩm quyền.
Trường hợp không có thẩm quyền xử phạt, cơ quan đang thụ lý phải chuyển quyết định kèm theo hồ sơ (bản sao y), tang vật, phương tiện liên quan đến hành vi vi phạm hành chính, trừ trường hợp tang vật, phương tiện là vật chứng, cùng văn bản đề nghị xử phạt đến người có thẩm quyền để xem xét, xử lý theo quy định.
Liên quan đến tình tiết “đã bị xử phạt vi phạm hành chính” trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi), dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) quy định 91 tội phạm có tình tiết “đã bị xử phạt vi phạm hành chính” mà còn vi phạm. Để bảo đảm tính thống nhất, trong quá trình xây dựng các nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong từng lĩnh vực quản lý nhà nước, Chính phủ sẽ tiếp tục rà soát các hành vi vi phạm hành chính, đặc biệt là những hành vi có liên quan đến các tội phạm sử dụng tình tiết này làm căn cứ xác định trách nhiệm hình sự.
Qua đó, bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất giữa các quy định về xử lý vi phạm hành chính và pháp luật hình sự, phân định rõ trách nhiệm hành chính với trách nhiệm hình sự, tránh chồng lấn hoặc tạo khoảng trống pháp lý trong quá trình áp dụng.
