Kí ức tháng Bảy

Với tôi, tháng Bảy luôn mang một hình dáng thật đặc biệt, một cảm xúc khác lạ mà các tháng khác không bao giờ có được. Những tháng Bảy cũ đã trôi qua, và những tháng Bảy tiếp nối, tôi tin vẫn sẽ là những khoảnh khắc ngọt ngào, khó có thể diễn tả trọn vẹn bằng lời.

Bây giờ là tháng Bảy. Tháng đầu tiên của một phần hai quãng thời gian trong năm còn lại. Một nửa thời gian của năm đã trôi qua, những kế hoạch, dự định liệu đã có ai đã thực hiện được chưa? Hay lại đang còn dang dở, chưa bắt đầu? Nếu chưa thì cũng đừng lo lắng, chúng ta tiếp tục “xé nháp” để lại bắt đầu từ tháng Bảy, để chạy đua với thời gian cho kịp những “gạch đầu dòng” trong năm đã đề ra nào.

Với tôi, tháng Bảy luôn mang một hình dáng thật đặc biệt, một cảm xúc khác lạ mà các tháng khác không bao giờ có được. Những tháng Bảy cũ đã trôi qua, và những tháng Bảy tiếp nối, tôi tin vẫn sẽ là những khoảnh khắc ngọt ngào, khó có thể diễn tả trọn vẹn bằng lời.

Kí ức tháng Bảy -0

Tôi thích tháng Bảy của những ngày thơ ấu. Ở quê tôi, tháng Bảy vẫn còn nắng nóng nhưng chẳng hề chi với lũ trẻ con vì vẫn đang trong kì nghỉ hè nên được rong chơi thỏa thích. Hoặc nếu không rong chơi thì đi chăn trâu, cắt cỏ, đi hái củi cũng sung sướng vô cùng. Sáng sớm ngủ banh mắt ra đã thấy mặt trời thức dậy từ lúc nào rồi, tôi vội vàng xuống bếp lục bát cơm nguội, uống một bụng nước no căng rồi giong trâu lên đồi đi thả cùng chúng bạn.

Mỗi lần nhớ chăn trâu tôi lại nhớ tới những câu thơ của nhà thơ Giang Nam: “Ai bảo chăn trâu là khổ/ Tôi mơ màng nghe chim hót ở trên cao…”. Chăn trâu đối với chúng tôi lúc đó không đơn thuần là một công việc mà đó còn là trò chơi mà đứa nào cũng háo hức, thích thú. Trên quả đồi đầy cây xanh, quả dại và hương hoa dại thơm ngào ngạt có đám trẻ mục đồng ngồi chụm chân nhau bên một khoảng đất trống, nhặt những viên sỏi chơi trò ô ăn quan, chi chi chành chành, trồng nụ trồng hoa…

Lẫn trong tiếng nói cười của đám mục đồng là tiếng chim hót líu lo trên cao. Chim khướu có giọng thánh thót, ngân vang. Chim quốc thì như tiếng gõ từng hồi vào không trung, chim sẻ lại ríu ra ríu rít… Chúng tôi đúng nghĩa nằm ngửa mặt lên trời, thi thoảng lại nhắm mắt và “mơ màng nghe chim hót ở trên cao”.

Nhớ tháng Bảy là tôi lại nhớ tới khoảng sân đầy nắng mẹ phơi đầy ắp những cây vừng (mè), cây đỗ đen. Mẹ thường sai tôi lật trở đám cây giữa cơn nắng cho được khô giòn. Lần nào vội vàng quên mang dép là y như rằng chân nhảy lò cò như nhảy trên đống lửa bỏng rát, lại phải quay cuồng vào nhà lấy dép, bị mẹ mắng cho một trận nhớ đời. Khoảnh sân đó vẫn bỏng rát cho tới tận chiều muộn.

Khi chưa có giàn hoa giấy và cây mãng cầu như bây giờ, bố tôi đưa ra ý kiến trồng giàn hoa giấy trước sân để lấy bóng mát, còn mẹ tôi thì lại đề xuất trồng mấy cây mãng cầu, bởi mẹ là người cực kì thích ăn mãng cầu. Cãi cự qua lại cho xôm nhà thế rồi sau đó một giàn hoa giấy được bố làm giàn thật đẹp, thêm một cây mãng cầu sum suê lá, trĩu quả khiến mẹ thích mê cười tít cả mắt. Riêng mấy đứa con thì hạnh phúc vô cùng, vì lúc nào cũng tự hào khoe với chúng bạn nhà có khoảng sân mát mẻ, có hoa giấy nở rộ đẹp mê li và mãng cầu thì ngon phải biết.

Cũng từ khoảng sân nho nhỏ đó đã in dấu bao kỉ niệm, nơi hun đúc tình làng nghĩa xóm được bền chặt, lâu dài. Tôi nhớ cứ tối tối là mấy bác hàng xóm lại qua nhà chơi, ngồi trên chiếc chõng tre uống vối, trà xanh kể chuyện đời xưa và nay. Nhất là những hôm bị mất điện, mọi người đến đông hơn. Dường như ai cũng muốn được sẻ chia, trò chuyện để quên đi cái nóng mùa hè đang hiện hữu. Chỉ có vậy thôi mà khi đi xa ai cũng nhớ vô cùng, nhắc kỉ niệm ngày xưa cứ rưng rưng.

Tháng Bảy tôi nhớ, hay nói đúng hơn là thương ánh mắt mờ đục của ông. Ông tôi ngày xưa trai tráng là một người lính Cụ Hồ. Tuổi xuân của ông rong ruổi cùng đồng đội vào Nam ra Bắc đánh giặc ngoại xâm. Ông đã có một thời thanh xuân tươi đẹp, kiên cường và dũng cảm đánh giặc cứu nước cho thế hệ mai sau được hưởng trọn bầu trời hòa bình. Tháng Bảy có ngày Thương binh liệt sĩ, ngày mà những người như ông luôn đau đáu nhớ về kí ức, về đồng đội không may nằm xuống chiến trường, máu nhuộm đỏ vào đất. Tôi nhìn những tấm huân, huy chương của ông lấp lánh, lòng tự hào thay và nguyện sẽ sống một đời có ích để không phụ lòng thế hệ ông cha.

Tháng Bảy của tôi, của người con xa xứ hơn hai mươi năm luôn thân thương trong lòng với hình bóng quê nhà, có mẹ, có cha, có ánh mắt mờ đục của người ông đáng kính. Đường đời quá dài và nhiều trắc trở, mỗi khi tôi ngoái lại, tháng Bảy vẫn hiện hữu thật thân thương, tiếp thêm cho tôi động lực để vững vàng bước đi…

Ngọc Linh

Các tin khác

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào đời sống thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

Tập trường ca “Những người lính của làng” của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều vừa được Nha xuất bản Hội Nhà văn ấn hành là một dấu ấn khá đặc biệt. Ở đó, hình tượng người lính không còn được khắc họa đơn tuyến như biểu tượng anh hùng thuần túy, mà trở thành một thực thể đa chiều - vừa bi tráng, vừa mong manh, vừa mang nỗi đau riêng tư, vừa hòa vào số phận dân tộc.

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Tuy là đồng nghiệp và đồng hương Quảng Bình, nhưng mãi đến năm 2018, tôi mới được gặp và quen biết Nguyễn Hương Duyên, cây bút nữ văn xuôi "7x đời chót" đang làm Trưởng ban Thư ký tòa soạn tạp chí Nhật Lệ của Hội VHNT ở quê nhà.

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

Trong những ngày đầu năm 2026, giới văn chương Việt Nam, đặc biệt là vùng đất "sen bùi nhãn ngọt" Hưng Yên, đón nhận tin vui: Đại tá Công an - nhà thơ Văn Diên (hội viên Hội Nhà văn Việt Nam) đã chính thức được vinh danh Giải thưởng Văn học Quốc tế 2025 với Huy chương Vàng Dickens cho tập thơ thiếu nhi "Green Wishes" (Ước vọng xanh).

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Một bữa nắng như chảo lửa nung cháy xứ Quảng, tôi ghé nhà bạn ở vùng trung du phía Tây Thăng Bình, nơi con sông Rù Rì chảy qua. Loáng thoáng trong câu chuyện quanh mâm giỗ, bà ngoại bạn thở than với mấy người già quê: “Trời ni mà có bát nước chè hai uống cái ực thì sướng phải biết!”.

Như thế nào là nghệ thuật?

Như thế nào là nghệ thuật?

Nghệ thuật (Tiếng Anh: Art), nếu chiết tự theo Hán Việt, đó là nuôi dưỡng, làm phát triển tài năng bên trong (tài nghệ) bằng các kỹ thuật, phương pháp. Sản phẩm nghệ thuật là hình thức hiện ra - kết quả của quá trình nuôi dưỡng tài năng cùng với các phương pháp biểu hiện tốt nhất có thể. Hiểu trên phương diện thực tế: nghệ thuật là sự biểu đạt thẩm mỹ thông qua các phương tiện/ chất liệu (ngôn ngữ, âm thanh, màu sắc, hình ảnh, hình khối, vũ đạo…).

Biết đủ để định vị bản thân

Biết đủ để định vị bản thân

Một sáng Chủ nhật thảnh thơi, tôi lại đem cuốn sách cũ ra đọc. Tiếng là những sách cũ, giấy đã sờn và rách gáy nhưng chữ nghĩa cổ nhân ngẫm ra thật thú vị. Trong "Đạo đức kinh", Lão Tử viết: "...Tri túc bất nhục, tri chỉ bất đài, khả dĩ trường cửu". Nghĩa là: Biết thế nào là đủ thì không nhục, biết lúc nào nên ngừng thì không nguy, may có thể sống lâu được".

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Gần nửa thế kỷ cầm bút, 11 đầu sách đã xuất bản, 9 Giải thưởng Báo chí quốc gia - đó là những con số biết nói về một hành trình sáng tạo bền bỉ của nhà báo Hồ Quang Lợi. Nhưng, có lẽ, điều khiến độc giả nhớ nhất ở ông không chỉ là nhà báo với những bài bình luận quốc tế sắc sảo, mà còn trong tư cách nhà văn qua những trang viết chân dung đầy nhân văn về những con người "làm nên thời đại".

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

“Nơi tôi sống, núi rừng trùng điệp, màu xanh cây cối đã thành quen mắt. Từ khi tôi còn là một đứa trẻ bé tí theo mẹ đi chợ, những hoa văn thổ cẩm đã theo vào mắt tôi, cùng tôi khôn lớn”, nhà văn trẻ Đặng Thùy Tiên giới thiệu về mình. Nơi “núi rừng trùng điệp” ấy chính là thị trấn Tam Đường, nay là xã Bình Lư, tỉnh Lai Châu.

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

“Rộn ràng, rộn ràng hạnh phúc đang tràn dâng/ Nôn nao lâng lâng xao xuyến đến ngập lòng...” - nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung “chào sân” bằng bài hát vui vui. Không cần guitar đệm nhạc, chỉ có nhịp vỗ tay đã thấy rộn lên như trong một hội hôn. Hát xong, người nhạc sĩ đến từ miệt Sen hồng Đồng Tháp cúi đầu chào khán giả. Sau tràng pháo tay khích lệ, anh hát tiếp: “Nhớ không em! trò chơi đám cưới ngày xưa/ Tóc cô dâu thả suông kết bông mười giờ/ bên chú rể lưng trần, che lộng vàng lá chuối/ Xây tổ ấm uyên ương mơ ước ngày nên đôi...”.

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Trong dòng chảy văn xuôi Việt Nam viết về chiến tranh và hậu chiến, có những tác phẩm không chọn giọng điệu sử thi lớn lao, cũng không cố dựng lên những tượng đài bất khả xâm phạm, mà lặng lẽ đi vào ký ức cá nhân, từ đó chạm đến phần sâu nhất của lịch sử dân tộc. Tác phẩm bút ký - tản văn “Lính già mau nhớ lâu quên” của nhà văn Tô Hoàng vừa được NXB Hội Nhà văn ấn hành tháng 2/2026 là một tập sách như thế.

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

“Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng”của tiến sĩ Nguyễn Thành Nam không chỉ kể lại lịch sử Việt Nam hơn một thế kỷ qua, mà còn đặt lịch sử vào một vai trò khác, như tấm gương để soi chiếu hiện tại. Khi các sự kiện và nhân vật được nhìn lại bằng những câu hỏi mới, lịch sử không còn là những mốc thời gian khép kín, mà trở thành nguồn bài học sống động, đặc biệt với người trẻ, trong việc hiểu mình đang ở đâu và nên đi về đâu.

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Lần mới đây nhất tôi gặp lại nhà văn Nguyễn Thu Hằng chính là tại lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài "Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" lần thứ V, giai đoạn 2022-2025. Cuộc thi do Bộ Công an phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức. Ở cuộc thi này chị đã đoạt giải Nhất với tiểu thuyết “Chiều qua thị trấn”.

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trong thơ Việt Nam đương đại nửa sau thế kỷ XX, lớp nhà thơ trưởng thành từ chiến tranh đã tạo nên một diện mạo đặc biệt cho thi ca dân tộc. Họ mang đến cho thơ không chỉ cảm xúc mà còn là ký ức lịch sử, những trải nghiệm sống động của một thế hệ đã đi qua chiến tranh và bước vào công cuộc dựng xây đất nước.

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải là gương mặt quen thuộc trong làng văn, làng báo Việt Nam. Trải qua nhiều thăng trầm, bà khẳng định mình không chỉ là nhà báo tâm huyết mà còn là cây bút kiên trì với thể loại phi hư cấu, đặc biệt là những cuốn sách chân dung gây tiếng vang như tác phẩm về nhà tình báo huyền thoại Phạm Xuân Ẩn – cuốn sách được giới nghiên cứu quốc tế đánh giá cao, từng được dịch nhiều chương trên tạp chí The Consequence (Mỹ).

Tơ duyên trong chữ

Tơ duyên trong chữ

Tập tiểu luận phê bình "Duyên khởi đến cõi văn" (NXB Hội Nhà văn, 2025) của PGS.TS Hoàng Kim Ngọc là kết quả sau hơn 3 năm đọc, nghĩ và viết dưới ánh sáng của chữ duyên: “Hữu duyên, nhân duyên, thiện duyên và duyên khởi. Đó là sự gặp gỡ giữa nhà phê bình với nhà văn, giữa nhà văn với cõi văn linh diệu của họ” (Lời nói đầu).