Khi trẻ con đua nhau hát… nhạc tình!

Cuộc thi "Giọng hát Việt nhí 2017" vừa chính thức khởi động với một dàn huấn luyện viên trẻ trung như Vũ Cát Tường, Subin Hoàng Sơn, Hương Tràm và Tiên Cokie. Đã có cả những trung tâm đào tạo cấp tốc để thiếu nhi tham gia game show truyền hình, nên không có gì e ngại về kỹ năng sân khấu của các em. Điều lo lắng duy nhất là các ca sĩ nhí biết hát nhạc gì để nổi tiếng?

Ở mùa thi năm ngoái, giải quán quân thuộc về ca sĩ nhí Nhật Minh. Sự đăng quang của Nhật Minh hoàn toàn thuyết phục cả ban huấn luyện nhí nhảnh lẫn giới bình chọn huyên náo. Những tiết mục biểu diễn đầy vẻ chuyên nghiệp của Nhật Minh cũng như các thí sinh khác, đã tạo hưng phấn cho người xem, nhưng cũng tạo băn khoăn về thể loại nhạc dành cho lứa tuổi hồn nhiên. Nếu không có ca khúc phù hợp, thì ca sĩ nhí chỉ giống như bản sao của những ca sĩ thành danh!

Có bố là nghệ sĩ chèo Trịnh Nam Cường, thí sinh Nhật Minh đã biết tận dụng lợi thế ấy để vượt qua các thí sinh khác trong sự chạy đua giành lấy bình chọn của đám đông. Trích đoạn chèo "Phù thủy sợ ma" có sự hỗ trợ từ người bố, có thể xem như dấu son trên hành trình chinh phục công chúng của ca sĩ nhí Nhật Minh. Tuy nhiên, ngoài trích đoạn chèo "Phù thủy sợ ma", thì hầu hết những tiết mục của Nhật Minh ở "Giọng hát Việt nhí 2016" đều bất cập.

Một cậu bé ngây thơ mà hát những ca khúc dạt dào tình cảm như "Đá trông chồng" hoặc "Thành phố miền quan họ" thì có phải là một chọn lựa khôn ngoan không? Chắc chắn không! Bởi lẽ, ca từ của mỗi bài hát thì chính người hát còn chưa hiểu hết thì làm sao bộc lộ thần thái tác phẩm. Càng tỏ ra chuyên nghiệp thì càng gượng gạo.

Ca sĩ nhí 9 tuổi mà cố gắng đắm đuối "Mờ trăng trăng lặn, tỏ người người xa. Gặp hội mười ba giờ ta một bóng. Mờ sông sông rộng tỏ trời trời cao. Miếng trầu quả cau buồn đau một kiếp" thì không phải một trò chơi phù phiếm và chênh vênh sao? Không lẽ, chúng ta tự hào khi giới thiệu quán quân Giọng hát Việt nhí 2016 hát bài "Đá trông chồng" giống như chị X và hát bài "Thành phố miền quan họ" giống như anh Y chăng?

Ở tuổi 13 - ca sĩ nhí Phương Mỹ Chi từng hát nhiều bài nhạc tình.
Ở tuổi 13 - ca sĩ nhí Phương Mỹ Chi từng hát nhiều bài nhạc tình.

Nghệ thuật không có giới hạn, nhưng mỗi độ tuổi mang một nét đặc trưng. Thiếu nhi theo đuổi nghệ thuật càng khó hơn, vì khó khăn lớn nhất là hạn chế nguy cơ sàn diễn làm thui chột tâm hồn trẻ thơ trong trẻo. Không thể nói khác hơn, để ca sĩ nhí hát những ca khúc của người lớn là một trò chơi dại dột và phản cảm.

Hầu hết những cuộc thi tương tự như "Giọng hát Việt nhí" đang mời gọi trẻ con bỏ học để đua danh vọng, đều mua bản quyền của nước ngoài. Các nhà sản xuất tại Việt Nam luôn có thái độ hí hửng khi bắt chước thiên hạ, nhưng chẳng bao giờ thẩm thấu được điều hay từ thiên hạ. Hãy xem những sân chơi tương tác trên truyền hình Mỹ và các nước phương Tây, có trường hợp nào trẻ con hát nhạc yêu đương nồng nàn không? Cái hệ lụy này do người lớn gây ra, chứ không thể đi bắt lỗi trẻ con!

Tất nhiên, không ai ngây thơ đến mức tin tưởng rằng những trò chơi ca hát trên truyền hình nhằm kiến thiết một thế hệ ca sĩ cho tương lai. Những tuyên bố hoành tráng của các nhà tổ chức chỉ nhằm đánh động các thương hiệu móc túi tài trợ để đạt doanh thu như ý mà thôi. Thế nhưng, dù nhân danh bất cứ điều gì hay dù ngụy trang bất cứ mục đích gì, cũng không thể khuyến khích trẻ con hát nhạc người lớn.

Cuộc thi "China's Got Talen" có một chiêu trò đáng xấu hổ là thay đổi… giọng hát cho thí sinh. Người dự thi xuất hiện trên tivi là Ưu Đàm nhưng giọng hát lại của Ba Đạt Nhĩ. Chiêu trò này không khó lý giải, Ưu Đàm có hoàn cảnh mồ côi cả cha lẫn mẹ, lại sinh ra và lớn lên trên vùng thảo nguyên nghèo khó, bài hát "Mother in the dream" mang âm hưởng dân ca Mông Cổ sẽ khiến Ưu Đàm trở thành điểm nhấn cực kỳ ấn tượng cho "China's Got Talen".

Dẫu có sự khuất tất, nhưng hình ảnh cậu bé 12 tuổi Ưu Đàm hoàn toàn vừa vặn với ca khúc dự thi, và gây xúc động cho hàng triệu khán giả. Bài hát "Mother in the dream" nhanh chóng bay xa, và lan sang Việt Nam với phiên bản "Gặp mẹ trong mơ" mà thí sinh Trần Ngọc Duy từng hát ở "Giọng hát Việt nhí" mùa đầu tiên khiến ca sĩ đang ngồi ghế nóng Hiền Thục phải bật khóc!

Hiếm hoi những ca khúc như "Gặp mẹ trong mơ" thì ca sĩ nhí của nước ta chuyển qua hát nhạc yêu đương. Cũng bước ra từ "Giọng hát Việt nhí", ca sĩ nhí Phương Mỹ Chi vừa tạo sóng trên mạng xã hội khi tung ra MV ca khúc "Chờ người". Trên trang Youtube, MV "Chờ người" của Phương Mỹ Chi có hàng triệu người xem, và dư luận có những ý kiến trái chiều. Bên cạnh sự hồ hởi ít ỏi về sự trưởng thành của một gương mặt mới, thì phần lớn lo lắng cho một cô bé 13 tuổi đã thể hiện bài hát yêu đương mùi mẫn. Chính sự cổ vũ quá đà của người lớn mà Phương Mỹ Chi sớm bước vào thị trường âm nhạc một cách khập khiễng và méo mó.

Thật xót xa khi ca sĩ nhí Phương Mỹ Chi - thần tượng của không ít thiếu nhi lại hát nỉ non: "Tình là tình cô đơn tái tê gió lạnh mùa đông, ngọn đèn dầu chiếc bóng nơi cô phòng. Và mỗi lần chim én đưa tin con đò sang sông, môi mắt em chờ mong. Sầu thương đã lỡ, trách chi duyên tình dang dở . Đời người con gái chỉ có một lần ước mơ".

Tình trạng trẻ con hát nhạc yêu đương, hoàn toàn không phải duy nhất trường hợp Phương Mỹ Chi. Tuy nhiên, vì Phương Mỹ Chi đang được kỳ vọng nên mang lại sự bẽ bàng cho nhiều người. Bây giờ, chuyện trẻ con đi thi các game show đang là trào lưu trên các sóng truyện hình. Đủ mọi sân chơi bày ra lôi kéo tuổi thơ, từ "Siêu nhí tranh tài" đến "Thần tượng âm nhạc nhí". Và lẽ tất nhiên là trẻ con đua nhau hát nhạc người lớn, mông lung thì "xin đó đừng phụ nghĩa tào khang" còn cuồng nhiệt thì "yêu nhau mấy núi em cũng trèo".

Ca sĩ nhí Nhật Minh - quán quân Giọng hát Việt nhí 2016.
Ca sĩ nhí Nhật Minh - quán quân Giọng hát Việt nhí 2016.

Lâu nay, các ca sĩ nhí vẫn hát nhạc yêu đương, nhưng chỉ gói gọn trong khuôn khổ phòng trà hoặc karaoke. Khi có sự tiếp tay của các đài truyền hình, thì trẻ con tha hồ mang tâm sự… như người lớn lên sân khấu chuyên nghiệp. Tuổi hồn nhiên lại véo von ca "con đường xưa em đi" hoặc "trái tim không ngủ yên" vẫn khiến đám đông hò reo phấn khích, thì không hiểu yếu tố giáo dục thẩm mỹ sẽ đi về đâu!

Không chỉ hát nhạc yêu đương, trẻ con còn được khuyến khích bắt chước người lớn. Xem chương trình "Gương mặt thân quen nhí", những ai còn tha thiết với sự trong sáng của tuổi thơ không thể không băn khoăn khi trẻ con vừa hát vừa diễn theo kiểu các ngôi sao thời thượng? Nhà tổ chức thì thu được quảng cáo và phí nhắn tin, còn xã hội thu được gì? Phải chăng, chỉ thu được một nỗi day dứt về đồng tiền đảo điên và nghệ thuật lố bịch?

Nếu những cơ quan quản lý văn hóa không mạnh tay chấn chỉnh thì thảm họa trẻ con hát nhạc yêu đương sẽ còn lan rộng và gián tiếp gây ra nhiều biến tướng khôn lường. Tuy nhiên, nói đi thì cũng phải nói lại. Với những cuộc thi ca hát dày đặc như hiện nay, thì kho dự trữ ca khúc thiếu nhi của nước ta bỗng trở nên ít ỏi. Để không phải trùng nhau ca khúc trình diễn giữa thí sinh nhí nọ với thí sinh nhí kia, người lớn tinh khôn đã chỉ cho trẻ con cách lấn sân sang nhạc yêu đương. Càng sướt mướt càng tạo xúc cảm, càng ủy mị càng tạo hưng phấn. Hệ lụy nhãn tiền là trẻ con hát nhạc yêu đương trên tivi, thì trẻ con trong trường học cũng hí hửng ngân nga "giờ em đã là vợ người ta, áo trắng cô dâu cài hoa, anh biết do anh mà ra".

Xu hướng lệch lạc trẻ con hát nhạc yêu đương, xin đừng vội trách các em nhỏ dại. Trước hết hãy hỏi vai trò của đơn vị đăng cai, sau đó hãy hỏi đến vai trò của Hội Nhạc sĩ Việt Nam! Mỗi năm, bao nhiêu trại sáng tác ca khúc mở ra khắp nơi mà danh sách các bài hát dành cho lứa tuổi thiếu nhi chỉ dừng lại ở con số khiêm tốn! Mặt khác, các cuộc thi ca hát thiếu nhi trên truyền hình đang bước vào giai đoạn bát nháo, cần phải có sự điều chỉnh của các cơ quan quản lý văn hóa. Khi cấp giấy phép cho một chương trình lên sóng màn ảnh nhỏ, tại sao Cục Nghệ thuật biểu diễn không đòi hỏi các công ty giải trí phải có "nguồn" ca khúc chuẩn bị cho trẻ con thử giọng và khoe giọng!?

Tuy Hòa

Các tin khác

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào đời sống thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

Tập trường ca “Những người lính của làng” của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều vừa được Nha xuất bản Hội Nhà văn ấn hành là một dấu ấn khá đặc biệt. Ở đó, hình tượng người lính không còn được khắc họa đơn tuyến như biểu tượng anh hùng thuần túy, mà trở thành một thực thể đa chiều - vừa bi tráng, vừa mong manh, vừa mang nỗi đau riêng tư, vừa hòa vào số phận dân tộc.

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Tuy là đồng nghiệp và đồng hương Quảng Bình, nhưng mãi đến năm 2018, tôi mới được gặp và quen biết Nguyễn Hương Duyên, cây bút nữ văn xuôi "7x đời chót" đang làm Trưởng ban Thư ký tòa soạn tạp chí Nhật Lệ của Hội VHNT ở quê nhà.

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

Trong những ngày đầu năm 2026, giới văn chương Việt Nam, đặc biệt là vùng đất "sen bùi nhãn ngọt" Hưng Yên, đón nhận tin vui: Đại tá Công an - nhà thơ Văn Diên (hội viên Hội Nhà văn Việt Nam) đã chính thức được vinh danh Giải thưởng Văn học Quốc tế 2025 với Huy chương Vàng Dickens cho tập thơ thiếu nhi "Green Wishes" (Ước vọng xanh).

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Một bữa nắng như chảo lửa nung cháy xứ Quảng, tôi ghé nhà bạn ở vùng trung du phía Tây Thăng Bình, nơi con sông Rù Rì chảy qua. Loáng thoáng trong câu chuyện quanh mâm giỗ, bà ngoại bạn thở than với mấy người già quê: “Trời ni mà có bát nước chè hai uống cái ực thì sướng phải biết!”.

Như thế nào là nghệ thuật?

Như thế nào là nghệ thuật?

Nghệ thuật (Tiếng Anh: Art), nếu chiết tự theo Hán Việt, đó là nuôi dưỡng, làm phát triển tài năng bên trong (tài nghệ) bằng các kỹ thuật, phương pháp. Sản phẩm nghệ thuật là hình thức hiện ra - kết quả của quá trình nuôi dưỡng tài năng cùng với các phương pháp biểu hiện tốt nhất có thể. Hiểu trên phương diện thực tế: nghệ thuật là sự biểu đạt thẩm mỹ thông qua các phương tiện/ chất liệu (ngôn ngữ, âm thanh, màu sắc, hình ảnh, hình khối, vũ đạo…).

Biết đủ để định vị bản thân

Biết đủ để định vị bản thân

Một sáng Chủ nhật thảnh thơi, tôi lại đem cuốn sách cũ ra đọc. Tiếng là những sách cũ, giấy đã sờn và rách gáy nhưng chữ nghĩa cổ nhân ngẫm ra thật thú vị. Trong "Đạo đức kinh", Lão Tử viết: "...Tri túc bất nhục, tri chỉ bất đài, khả dĩ trường cửu". Nghĩa là: Biết thế nào là đủ thì không nhục, biết lúc nào nên ngừng thì không nguy, may có thể sống lâu được".

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Gần nửa thế kỷ cầm bút, 11 đầu sách đã xuất bản, 9 Giải thưởng Báo chí quốc gia - đó là những con số biết nói về một hành trình sáng tạo bền bỉ của nhà báo Hồ Quang Lợi. Nhưng, có lẽ, điều khiến độc giả nhớ nhất ở ông không chỉ là nhà báo với những bài bình luận quốc tế sắc sảo, mà còn trong tư cách nhà văn qua những trang viết chân dung đầy nhân văn về những con người "làm nên thời đại".

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

“Nơi tôi sống, núi rừng trùng điệp, màu xanh cây cối đã thành quen mắt. Từ khi tôi còn là một đứa trẻ bé tí theo mẹ đi chợ, những hoa văn thổ cẩm đã theo vào mắt tôi, cùng tôi khôn lớn”, nhà văn trẻ Đặng Thùy Tiên giới thiệu về mình. Nơi “núi rừng trùng điệp” ấy chính là thị trấn Tam Đường, nay là xã Bình Lư, tỉnh Lai Châu.

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

“Rộn ràng, rộn ràng hạnh phúc đang tràn dâng/ Nôn nao lâng lâng xao xuyến đến ngập lòng...” - nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung “chào sân” bằng bài hát vui vui. Không cần guitar đệm nhạc, chỉ có nhịp vỗ tay đã thấy rộn lên như trong một hội hôn. Hát xong, người nhạc sĩ đến từ miệt Sen hồng Đồng Tháp cúi đầu chào khán giả. Sau tràng pháo tay khích lệ, anh hát tiếp: “Nhớ không em! trò chơi đám cưới ngày xưa/ Tóc cô dâu thả suông kết bông mười giờ/ bên chú rể lưng trần, che lộng vàng lá chuối/ Xây tổ ấm uyên ương mơ ước ngày nên đôi...”.

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Trong dòng chảy văn xuôi Việt Nam viết về chiến tranh và hậu chiến, có những tác phẩm không chọn giọng điệu sử thi lớn lao, cũng không cố dựng lên những tượng đài bất khả xâm phạm, mà lặng lẽ đi vào ký ức cá nhân, từ đó chạm đến phần sâu nhất của lịch sử dân tộc. Tác phẩm bút ký - tản văn “Lính già mau nhớ lâu quên” của nhà văn Tô Hoàng vừa được NXB Hội Nhà văn ấn hành tháng 2/2026 là một tập sách như thế.

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

“Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng”của tiến sĩ Nguyễn Thành Nam không chỉ kể lại lịch sử Việt Nam hơn một thế kỷ qua, mà còn đặt lịch sử vào một vai trò khác, như tấm gương để soi chiếu hiện tại. Khi các sự kiện và nhân vật được nhìn lại bằng những câu hỏi mới, lịch sử không còn là những mốc thời gian khép kín, mà trở thành nguồn bài học sống động, đặc biệt với người trẻ, trong việc hiểu mình đang ở đâu và nên đi về đâu.

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Lần mới đây nhất tôi gặp lại nhà văn Nguyễn Thu Hằng chính là tại lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài "Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" lần thứ V, giai đoạn 2022-2025. Cuộc thi do Bộ Công an phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức. Ở cuộc thi này chị đã đoạt giải Nhất với tiểu thuyết “Chiều qua thị trấn”.

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trong thơ Việt Nam đương đại nửa sau thế kỷ XX, lớp nhà thơ trưởng thành từ chiến tranh đã tạo nên một diện mạo đặc biệt cho thi ca dân tộc. Họ mang đến cho thơ không chỉ cảm xúc mà còn là ký ức lịch sử, những trải nghiệm sống động của một thế hệ đã đi qua chiến tranh và bước vào công cuộc dựng xây đất nước.

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải là gương mặt quen thuộc trong làng văn, làng báo Việt Nam. Trải qua nhiều thăng trầm, bà khẳng định mình không chỉ là nhà báo tâm huyết mà còn là cây bút kiên trì với thể loại phi hư cấu, đặc biệt là những cuốn sách chân dung gây tiếng vang như tác phẩm về nhà tình báo huyền thoại Phạm Xuân Ẩn – cuốn sách được giới nghiên cứu quốc tế đánh giá cao, từng được dịch nhiều chương trên tạp chí The Consequence (Mỹ).

Tơ duyên trong chữ

Tơ duyên trong chữ

Tập tiểu luận phê bình "Duyên khởi đến cõi văn" (NXB Hội Nhà văn, 2025) của PGS.TS Hoàng Kim Ngọc là kết quả sau hơn 3 năm đọc, nghĩ và viết dưới ánh sáng của chữ duyên: “Hữu duyên, nhân duyên, thiện duyên và duyên khởi. Đó là sự gặp gỡ giữa nhà phê bình với nhà văn, giữa nhà văn với cõi văn linh diệu của họ” (Lời nói đầu).