Hồi ức của những thương binh nặng tiêu biểu toàn quốc

Khi Tổ quốc gọi tên (bài 1)

Bên lề buổi Gặp mặt, tuyên dương thương binh nặng tiêu biểu toàn quốc năm 2019 vừa diễn ra tại Hà Nội, chúng tôi đã được gặp gỡ những thương binh, bệnh binh, người có công với cách mạng hy sinh tuổi thanh xuân, dành cả cuộc đời cho sự nghiệp đấu tranh bảo vệ Tổ quốc. 

Thậm chí, nhiều đồng chí đã để lại một phần thân thể, máu xương nơi chiến trường mà mỗi khi trái gió trở trời, vết thương năm nào lại nhức buốt, nhắc nhớ. Tuy nhiên, vượt lên tất cả, bằng ý chí và nghị lực phi thường, họ điều dưỡng thương tật, ổn định đời sống, trở thành tấm gương sáng cho hậu thế noi theo...

Người lính thông tin trong mưa bom bão đạn

Ngồi xe lăn chờ lấy phòng nghỉ tại Nhà khách Chính phủ (37 Hùng Vương, Hà Nội) với chi chít những huân, huy chương trên ngực áo, ông Phạm Văn Vĩnh (1949), trú phường Văn An, TP. Chí Linh, Hải Dương trông khá mệt mỏi khi vừa trên chuyến xe lên Thủ đô dự cuộc gặp mặt. Thế nhưng khi được đề nghị chia sẻ về những ký ức tham gia cuộc chiến năm xưa, mắt ông ánh lên vẻ tự hào, nhanh nhẹn. Và câu chuyện cứ thế tuôn trào. 

“Năm 1967, nghe tiếng gọi của Đảng và Bác Hồ, tôi làm đơn xin nhập ngũ, vào Nam chiến đấu. Được phân về Trung đoàn 21, Sư đoàn 2, Quân khu 5. Nhiệm vụ của tôi lúc bấy giờ là cán bộ thông tin liên lạc”, ông Vĩnh kể. 

Hàng ngày, chàng thanh niên 18 tuổi ấy với sức trẻ và nhiệt huyết xông pha đã liên tục đi lại như con thoi xuống các đơn vị để truyền đạt lệnh của cấp trên, từ trung đoàn xuống các tiểu đoàn.

“Cán bộ thông tin liên lạc nghe thì tưởng là nhàn mà cực kỳ vất vả, đi một mình mà gặp địch thì một mình chiến đấu để bảo toàn được thông tin, không bị lọt vào tay địch”, ông lý giải.

Hai thương binh nặng Phạm Văn Vĩnh và Phạm Bá Bảy về dự cuộc gặp mặt tại Hà Nội.
Hai thương binh nặng Phạm Văn Vĩnh và Phạm Bá Bảy về dự cuộc gặp mặt tại Hà Nội.

Khó khăn gian khổ là vậy nhưng ông Phạm Văn Vĩnh đã liên tục vượt qua và hoàn thành nhiệm vụ. Năm 1968, trong chiến dịch giải phóng quận Thượng Đức (huyện Hoà Vang, Quảng Nam), Trung đoàn 21 bị mất liên lạc với Tiểu đoàn 4, ông được giao nhiệm vụ vượt sông, vượt qua mưa bom bão đạn để nối lại liên lạc. Quá trình này ông đã chiến đấu với địch, tiêu diệt và làm bị thương nhiều tên, đảm bảo an toàn khi sang đến cầu Hoà Hữu. 

“Đến 20h mới gặp được anh em, hầu hết đã hy sinh, nằm trong hàng rào của điểm A, phía Tây quận Thượng Đức. Lúc đó Trung đoàn giao cho tôi 12h trưa hôm sau hoàn thành nhiệm vụ về báo cáo. Tuy nhiên, có một sự kiện đột xuất xảy ra. Khi gặp đồng chí Ấn, Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 4 thì anh thông báo điểm A bị lộ, máy liên lạc bị hỏng, không kết nối được với Trung đoàn. Để tiếp tục chiến đấu, đồng chí Ấn nhờ tôi cầm lá thư liên lạc với Trung đoàn, đề nghị 24h đêm hôm đó hỗ trợ pháo kích vào điểm A”, ông Vĩnh nhớ lại. 

Vậy là không thể chần chừ được nữa, ông quyết định không nghỉ ngơi mà đi ngay trong đêm để kịp về báo cáo. Bắt đầu đi từ 21h30, một mình lần mò trong rừng sâu núi thẳm với bao hiểm nguy rình rập, ông đã kịp trở về Trung đoàn truyền đạt thông tin. Và ngay hôm đó, phía ta đã giải phóng được điểm A. Sau chiến công xuất sắc này, ông được Sư đoàn 2 tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Ba.

Đầu năm 1969, ông tham gia đánh chống càn ở thôn An Chánh, xã Lộc Thành, huyện Đại Lộc, Quảng Nam, tiêu diệt được nhiều tên nguỵ, giúp tiêu hao sinh lực địch, bảo vệ anh em thương binh và khí tài, được thưởng tặng Huân chương Chiến công hạng Nhì. 

Tháng 8-1971, trong một lần làm nhiệm vụ ở Đức Phổ (Quảng Ngãi), ông nhận được điện của Trung đoàn về ngay để chuẩn bị chiến trường Bình Định. Ông và một đoàn anh em mấy tổ đài đi đến đèo Ông Nguyện, thuộc huyện Ba Tơ, Quảng Ngãi thì bị trúng pháo phục kích của địch. Một cán bộ hy sinh, riêng ông cụt mất đôi chân. Sau mấy tháng điều trị, chiến trường đã cho ông ra Bắc an dưỡng, về Trại thương binh ở huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương, nay là Trung tâm nuôi dưỡng tâm thần người có công và xã hội Hải Dương.

Năm 1975 phục viên về địa phương, ông làm Đội trưởng Đội sản xuất nông nghiệp tại thôn Đồi Thông, xã Chí Minh, huyện Chí Linh. Năm 1978, ông được bầu làm Bí thư chi bộ thôn, từ năm 1979-1981 làm Phó trưởng Công an xã Chí Linh. Có thể nói, hình ảnh thương binh nặng Phạm Văn Vĩnh là tiêu biểu cho câu nói “thương binh tàn mà không phế” của Bác Hồ. 

Với tác phong nhanh nhẹn, tính tình thẳng thắn, thời kỳ làm Phó trưởng Công an xã, ông còn lắp chân giả để đi tuần tra bằng xe đạp. Phụ trách hình sự, bảo vệ trị an, giải quyết mâu thuẫn hay những vụ trộm cắp, đánh nhau... người thương binh năm nào vẫn không ngại khó hay chối từ công việc. Lập gia đình năm 1973 với người vợ làm nông nghiệp ở địa phương, hai ông bà có với nhau 5 người con và nay đều đã trưởng thành, kinh tế ổn định. 

“Tuổi tác giờ đã cao rồi, hôm nay tụ họp về Thủ đô chúng tôi rất phấn khởi. Cách đây 52 năm, Tổ quốc gọi tên mình. Sau 52 năm, Tổ quốc lại nhắc đến mình, cảm thấy rất vui vì chúng tôi còn đủ sức khoẻ để dự buổi gặp mặt ý nghĩa như thế này”, ông xúc động nói.

Lính đặc công và những lần làm “Lễ truy điệu sống”

Cùng đoàn và là đồng hương với ông Vĩnh, ông Phạm Bá Bảy (SN 1950), quê ở Sao Đỏ, TP. Chí Linh vẫn còn vẻ rắn rỏi, linh hoạt của một người lính đặc công. Năm hai mươi tuổi, với nhiệt huyết của tuổi trẻ, sau khi học xong nghề cơ điện, chàng thanh niên ấy lên đường theo tiếng gọi của Tổ quốc. 

Ban đầu, tổ chức định sắp xếp ông làm nhiệm vụ lái xe tăng. Tuy nhiên, xét thấy nguyện vọng của ông là được tham gia vào một đơn vị đặc công với sức khoẻ loại tốt, cấp trên đã đồng ý. 

“Ngày đấy còn trẻ, khí thế và nhiệt huyết lắm. Với lại, khi còn ở nhà, tôi đã ngưỡng mộ những người lính đặc công. Họ giỏi, nhanh nhẹn, gan dạ và bí hiểm, hay nói cách khác là “xuất quỷ nhập thần” nên khi đi bộ đội, tôi đã ghi rõ nguyện vọng được tham gia vào lực lượng đặc công”, ông Bảy tự hào.

Chiến dịch Tây Nguyên (tháng 3-1975) là chiến dịch mở đầu cuộc tiến công chiến lược, đã tiêu diệt và đập tan toàn bộ hệ thống phòng ngự của Mỹ ngụy ở Tây Nguyên; tạo ra thời cơ và điều kiện thuận lợi phát triển thành cuộc tổng tiến công chiến lược, giải phóng hoàn toàn miền Nam. 

Sân bay Hoà Bình (nay là sân bay Buôn Mê Thuột) là địa bàn có vị trí rất quan trọng, lợi hại, địch sử dụng làm nơi đổ quân, đổ phương tiện, tập trung lực lượng đi ứng cứu các nơi hoặc phản kích đánh chiếm lại mục tiêu đã bị mất. 

Trung đoàn Đặc công 198 đảm nhận nhiệm vụ đánh chiếm sân bay Hòa Bình. Khi đó, ông Phạm Bá Bảy được biên chế vào Tiểu đoàn 27, một trong những đơn vị được giao nhiệm vụ đánh vào điểm khó khăn nhất, quan trọng nhất của địch ở Sân bay Hoà Bình. 

Quanh căn cứ mục tiêu có nhiều lớp hàng rào, xen kẽ giữa các lớp rào là bãi mìn. Lớp tường đất bao quanh căn cứ đắp cao và dày, các lô cốt và các ụ súng cũng được bố trí ngay trong tường đất hướng mũi súng ra ngoài. Hai hầm chỉ huy của Trung đoàn trưởng bằng bê tông xây chìm xuống đất...

Chỉ cho chúng tôi xem thương tích và những mảnh kim khí vẫn còn nằm lại trên thân thể, người lính đặc công Phạm Bá Bảy kể: “Lính đặc công chỉ mặc bộ quần áo cộc, đeo vài quả lựu đạn, dao găm, khẩu súng để bí mật chui sâu vào trận tuyến của địch. 

Do vậy, trước khi lên đường làm nhiệm vụ, chúng tôi đã được anh em trong đơn vị làm “Lễ truy điệu sống” rồi”. Là lính đặc công lại làm nhiệm vụ trinh sát, có thể nói, ông và đồng đội là những người đi mở đường đầu tiên. Giữa những “hàng rào mìn” rộng lớn và dày đặc, đi đến đâu họ cũng phải gỡ mìn đến đấy. Nguyên tắc của lính đặc công là khi bước không bao giờ đặt cả bàn chân xuống đất mà phải đặt từ từ bằng gót, nhẹ nhàng. Khi phát hiện mìn phải tìm cách phân biệt loại mìn và tháo gỡ. Bởi chỉ một sơ suất thôi thì không có lần thứ 2 để sửa chữa...

Vì là vị trí cực kỳ quan trọng của cả ta và địch nên cuộc chiến đấu càng gay go, ác liệt hơn. Tranh giành nhau từng vị trí. Tương quan lực lượng giữa ta và địch lớn, địch mạnh, ta yếu. Cũng vì vậy nên chỉ đánh một tối là hết đạn dược và lương thực. Trong khi đó, xe tăng của ta bị địch chặn, chưa vào được đến nơi để hỗ trợ. Cố cầm cự sang đến ngày thứ ba, gần 1/3 đơn vị đã hy sinh. Sau tiếng nổ dữ dội vào đêm ngày thứ ba, ông Bảy ngất lịm, mảnh kim khí găm khắp cơ thể. 

“Tuy nhiên, sau 7 ngày đêm chiến đấu, ta đã chiếm giữ hoàn toàn sân bay, đánh tan hàng chục đợt phản kích của địch”, ông nói. 

Trở lại cuộc sống đời thường với thương tật 1/4, sức khoẻ giảm sút rất nhiều, mất sức lao động, ông mở một quán nước nho nhỏ để tạo niềm vui và cũng là kiếm thêm thu nhập, đỡ đần vợ chăm lo cho con cái. Với những gì đã trải qua của cuộc đời mình, ông hiểu rõ giá trị của “hoà bình”. Trong những quyển sách của con, ông thường ghi dòng chữ “Bố hy sinh để nâng cánh cho các con đi đến những ước mơ”...

Quỳnh Vinh – Vũ Linh

Các tin khác

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.

Nuôi cá lòng hồ thuỷ điện, hướng sinh kế mới ở miền núi xứ Thanh

Nuôi cá lòng hồ thuỷ điện, hướng sinh kế mới ở miền núi xứ Thanh

Giữa mênh mông lòng hồ thủy điện Trung Sơn, những lồng cá nổi theo từng cụm đang mở ra một hướng sinh kế mới cho người dân vùng núi cao Thanh Hóa. Từ những hộ tiên phong ban đầu, đến nay nghề nuôi cá lồng ở Trung Sơn đã và đang ngày càng phát triển với gần 60 hộ dân tham gia, nhờ nuôi cá lồng (cá chép, cá lăng đen, cá rô phi…), nhiều gia đình có nguồn thu nhập ổn định…

Giữ hồn đại ngàn qua những thanh âm Bru-Vân Kiều

Giữ hồn đại ngàn qua những thanh âm Bru-Vân Kiều

Đối với đồng bào Bru-Vân Kiều, văn hóa không chỉ hiện hữu trong những lễ hội được tổ chức theo mùa, những bộ trang phục thổ cẩm rực rỡ hay âm thanh của cồng chiêng giữa đại ngàn. Văn hóa còn nằm trong từng làn điệu dân ca, tiếng sáo, tiếng đàn, trong cách làm một nhạc cụ và những nghi thức được người già truyền lại cho người trẻ. Đó là mạch nguồn âm thầm nuôi dưỡng bản sắc cộng đồng qua bao thế hệ.

Lời tuyên thệ ở Bentiu

Lời tuyên thệ ở Bentiu

Ngày 19/8, đúng dịp kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công, tại Bentiu, Nam Sudan, hai nữ quân nhân cùng công tác tại Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Dã chiến cấp 2 số 7 được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.

Tiếng máy thuyền giữa đại ngàn

Tiếng máy thuyền giữa đại ngàn

Ở Hôi Rấy và Nước Đắng, hai bản người Bru-Vân Kiều nằm sâu dọc sông Long Đại, xã miền núi Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị, tiếng máy thuyền vọng lại từ phía hạ nguồn đã trở thành âm thanh quen thuộc với bà con. Giữa nơi còn biệt lập với bên ngoài, âm thanh ấy báo hiệu một chuyến thuyền đang ngược dòng lên bản.

Dòng sông "vàng" và những phận đời lam lũ

Dòng sông "vàng" và những phận đời lam lũ

Mỗi mùa khô, khi dòng Đakrông (Quảng Trị) rút nước, những doi cát và bãi đá lộ ra cũng là lúc hàng chục người dân Pa Cô, Vân Kiều lặng lẽ mang theo chiếc mâm sắt xuống sông đào đãi vàng sa khoáng. Sau những hạt vàng nhỏ bé là cuộc mưu sinh đầy nhọc nhằn, những khoảng lòng sông bị đào xới và nỗi trăn trở về sinh kế của đồng bào vùng cao.

Kỳ cuối: Cạm bẫy “công nghệ hóa” ma túy và sự chuyển hóa nhận thức

Kỳ cuối: Cạm bẫy “công nghệ hóa” ma túy và sự chuyển hóa nhận thức

Ẩn mình dưới hình hài những thiết bị điện tử nhỏ gọn, thơm tho mùi kẹo ngọt hay trái cây nhiệt đới, pod chill chứa Etomidate đang có nguy cơ càn quét vào các không gian giải trí của giới trẻ. Từ chỗ chỉ thử “cho biết” theo lời rủ rê, nhiều thanh thiếu niên đã nhanh chóng trượt dài thành kẻ nghiện ngập, thậm chí trở thành mắt xích tiếp tay cho tội phạm ma túy.

Bài 2: Từ thuốc gây mê y khoa đến bẫy ma túy núp bóng pod chill

Bài 2: Từ thuốc gây mê y khoa đến bẫy ma túy núp bóng pod chill

Cầm trên tay chiếc “pod chill” nhỏ gọn, tỏa ra mùi hương trái cây ngọt ngào, nhiều bạn trẻ hồn nhiên nghĩ rằng mình chỉ đang dùng một sản phẩm giải trí thời thượng. Nhưng đằng sau làn khói thơm ấy lại là Etomidate - một hoạt chất gây mê y học bị giới tội phạm “biến tướng” thành ma túy nguy hiểm. Đáng lo ngại hơn, hàng loạt lời quảng cáo dối trá “hút không lên test”, “que thử âm tính” đang khiến không ít người sập bẫy pháp lý và đối mặt với hiểm họa khôn lường về sức khỏe.

Mối tình của anh thương binh và một cô gái mồ côi

Mối tình của anh thương binh và một cô gái mồ côi

Câu chuyện cuộc đời và tình yêu của người thương binh nặng Nguyễn Văn Dũng (ngụ phường Phước Hội, tỉnh Lâm Đồng) với cô gái mồ côi vượt qua những năm tháng khó khăn đã trở thành một biểu tượng đẹp và nghị lực phi thường, như chuyện cổ tích về lòng nhân ái, đức hy sinh của những người phụ nữ với các thương, bệnh binh làm xúc động lòng người.

Thư gửi con của anh hùng Lê Thị Riêng

Thư gửi con của anh hùng Lê Thị Riêng

Những lá thư gói trọn tình yêu, nỗi nhớ và khát khao mong chờ ngày đoàn tụ gia đình, gặp lại con thơ và người chồng yêu thương của Anh hùng LLVTND Lê Thị Riêng vẫn được người con trai của bà lưu giữ, bảo quản trang trọng trong trái tim và ký ức…

Bài cuối: Tiếp nối lời hứa với những người nằm lại

Bài cuối: Tiếp nối lời hứa với những người nằm lại

Ở nhiều vùng quê của Quảng Trị, những người đến lấy mẫu sinh phẩm ADN cho thân nhân liệt sĩ không chỉ mang theo các thiết bị chuyên dụng, hồ sơ nghiệp vụ hay biểu mẫu thu nhận thông tin. Họ còn mang theo một lời hứa. Đó là sẽ cố gắng làm tất cả những gì có thể để thêm một người lính nữa được gọi đúng tên.

Bài 2: Từ di vật chiến tranh đến tên người lính

Bài 2: Từ di vật chiến tranh đến tên người lính

Tháng Bảy trên miền đất thiêng Quảng Trị, nhiều cuộc tìm kiếm vẫn đang tiếp diễn. Có gia đình vừa đón được người thân trở về nhờ giám định ADN. Có những người vẫn băng rừng lần theo từng dấu tích chiến trường. Và cũng có những cuộc tìm kiếm đã khép lại từ một di vật tưởng chừng vô tri nằm dưới lòng đất hơn nửa thế kỷ.

Giữ bình yên phía sau cánh cổng thép

Giữ bình yên phía sau cánh cổng thép

Khám phá công việc của cán bộ quản giáo và chiến sĩ thi hành án tại Gia Lai, những chiến công thầm lặng bảo vệ an ninh, cảm hóa người lầm lỗi.

Bài 1: Những cuộc tìm kiếm chưa bao giờ dừng lại

Bài 1: Những cuộc tìm kiếm chưa bao giờ dừng lại

Tháng Bảy, khi hàng vạn người từ khắp mọi miền đất nước về Quảng Trị dâng hương tri ân các anh hùng liệt sĩ, trên mảnh đất từng là chiến trường ác liệt này vẫn có những cuộc tìm kiếm lặng lẽ diễn ra. Có gia đình sau hơn nửa thế kỷ mới xác định được nơi người thân yên nghỉ nhờ giám định ADN. Có những người vẫn mang theo tấm sơ đồ cũ băng rừng, vượt suối để tìm cha. Mỗi cuộc tìm kiếm là một hành trình đi qua thời gian, nối quá khứ với hiện tại bằng khát vọng đưa những người lính trở về với gia đình và quê hương.

Tháng Bảy tri ân ở “tọa độ lửa” Ngã ba Đồng Lộc

Tháng Bảy tri ân ở “tọa độ lửa” Ngã ba Đồng Lộc

Những ngày tháng Bảy, hàng vạn du khách từ khắp nơi trên mọi miền đất nước đã tìm về "địa chỉ đỏ" Khu di tích lịch sử cấp quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) để tri ân, tưởng nhớ 10 liệt nữ TNXP và các anh hùng, liệt sĩ nhân dịp kỷ niệm 58 năm Chiến thắng Đồng Lộc (24/7/1968 - 24/7/2026) và 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sỹ (27/7/1947-27/7/2026).

Lời thề trước giờ ra trận và hành trình tìm đồng đội của bác sĩ già

Lời thề trước giờ ra trận và hành trình tìm đồng đội của bác sĩ già

Dưới cái nắng oi ả của những ngày trung tuần tháng 7, tại Công viên Lê Thị Riêng (TP Hồ Chí Minh), không khí làm việc của Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh diễn ra khẩn trương nhưng cẩn trọng và khoa học. Bên những hố đất sâu, có bóng dáng một người đàn ông năm nay đã 82 tuổi với cặp kính dày, đôi tay tỉ mỉ gạt từng lớp bùn đất, phân loại từng mẩu xương, từng di vật nhỏ…

Hiệu quả chuyển đổi số trong ngành thuế

Hiệu quả chuyển đổi số trong ngành thuế

Chuyển đổi số đang trở thành xu hướng tất yếu trong quản lý Nhà nước, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính - thuế, nơi yêu cầu cao về tính minh bạch, chính xác và kịp thời. Ngành thuế Việt Nam đang từng bước đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, số hóa quy trình quản lý nhằm xây dựng hệ thống thuế hiện đại, lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ.