Sinh kế hàng nghìn người dân ở Quảng Trị bị thách thức bởi những cửa sông, cửa biển bị bồi lấp

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Những lần khơi thông cửa biển Cửa Việt, Lý Hòa cho thấy nạo vét chỉ có thể giải quyết phần ngọn nếu không đi cùng các giải pháp căn cơ. Khi dòng chảy tự nhiên bị thay đổi, lượng cát bồi lắng vẫn tiếp tục tìm đường trở lại, đẩy các cửa biển vào vòng luẩn quẩn “khơi thông – bồi lấp – khơi thông”.

Vì vậy, vấn đề không chỉ nằm ở việc lấy đi bao nhiêu mét khối cát, mà ở cách duy trì luồng lạch ổn định, để những cửa ngõ hướng ra biển thực sự phát huy giá trị trong phát triển kinh tế và đời sống người dân.

Hiểu quy luật bồi lắng...

Ông Nguyễn Sỹ Huấn, một cao niên ở vùng biển Cửa Việt, cho rằng bồi lấp cửa biển không phải là câu chuyện mới. Sau mỗi mùa mưa bão, khi dòng chảy thay đổi, lượng phù sa, cát từ thượng nguồn và ven bờ lại tiếp tục dịch chuyển, tìm đến những khu vực có điều kiện tích tụ. Vì thế, nếu chỉ xử lý bằng phương án nạo vét, việc khơi thông luồng lạch nhiều khi chỉ mang tính thời điểm.

1.jpg
Cảng biển Cửa Việt ngày càng bị bồi lắng nghiêm trọng.

“Một cửa biển được mở hôm nay nhưng nếu chưa hiểu rõ quy luật vận động của dòng nước, chưa xác định được nguyên nhân gây bồi lắng thì ngày mai vẫn có thể đứng trước nguy cơ bị khóa trở lại”, ông Huấn nói. Theo ông, muốn giải quyết căn cơ, trước hết phải nghiên cứu, đánh giá đầy đủ quy luật bồi lắng. Đây không chỉ là việc đo đạc độ sâu luồng tàu, mà cần đặt cửa biển trong mối quan hệ tổng thể giữa dòng sông, vùng cửa biển và khu vực ven bờ.

“Khi biết cát đến từ đâu, di chuyển theo hướng nào, tích tụ ở vị trí nào và chịu tác động bởi những yếu tố nào thì mới có thể lựa chọn được giải pháp phù hợp. Nếu không, việc nạo vét chẳng khác nào liên tục xúc cát ra khỏi một nơi, trong khi nguồn cát vẫn tiếp tục quay trở lại”, ông Huấn phân tích.

Từ việc nhận diện đúng quy luật tự nhiên, các giải pháp chỉnh trị dòng chảy, ổn định luồng biển mới có thể được tính toán hiệu quả hơn. Thay vì chỉ tạo ra một lối đi tạm thời cho tàu thuyền, mục tiêu cần hướng đến là duy trì trạng thái ổn định lâu dài cho cửa biển. Đó có thể là sự kết hợp giữa các giải pháp công trình như điều chỉnh hướng dòng, hoàn thiện hệ thống kè, đê chắn cát, ổn định cửa ra vào với những giải pháp quản lý vùng bờ, hạn chế các tác động làm thay đổi dòng chảy tự nhiên.

“Không thể xem cát là đối tượng để đánh bại, bởi cát cũng là một phần của quy luật tự nhiên. Điều quan trọng là phải hiểu quy luật ấy để dòng chảy có thể tự duy trì khả năng vận chuyển, hạn chế tình trạng bồi tụ quá mức tại luồng tàu”, ông Huấn nêu quan điểm.

Không để cửa biển bị bỏ quên...

Ở góc độ quản lý địa phương, ông Trần Việt Dũng, Chủ tịch UBND xã Nam Cửa Việt cho rằng, bên cạnh việc tìm giải pháp hạn chế bồi lấp, một vấn đề quan trọng khác là phải duy trì được luồng lạch sau khi khơi thông.

3.jpg
Nhiều tàu cá của ngư dân vào cảng Cửa Việt gặp khó khăn do luồng bị cạn.

Theo ông Dũng, thực tế cho thấy không ít cửa biển sau khi được đầu tư nạo vét đã tạo điều kiện thuận lợi cho tàu thuyền ra vào, nhưng nếu thiếu cơ chế duy tu thường xuyên thì chỉ sau một thời gian, tình trạng bồi lấp lại xuất hiện, làm giảm hiệu quả của công trình. “Khơi thông cửa biển không nên chỉ được xem là một dự án có điểm bắt đầu và kết thúc, mà cần được nhìn nhận như một hạ tầng thiết yếu, cần được quản lý, vận hành và duy trì thường xuyên”, ông Dũng chia sẻ.

Từ thực tế đó, ông Dũng cho rằng cần nghiên cứu cơ chế huy động thêm nguồn lực xã hội, nhất là sự tham gia của những doanh nghiệp đang trực tiếp hưởng lợi từ sự thông thoáng của cửa biển. Bởi theo ông, giá trị của một cửa biển không chỉ nằm ở việc phục vụ tàu cá ra khơi, mà còn liên quan đến hoạt động vận tải biển, dịch vụ hậu cần nghề cá, cảng biển, logistics và nhiều ngành kinh tế ven biển khác.

Khi luồng biển bị thu hẹp, tác động không chỉ dừng lại ở việc ngư dân gặp khó khăn trong hành trình ra vào cửa biển, mà còn ảnh hưởng đến chi phí vận chuyển, khả năng khai thác hạ tầng cảng và sức hấp dẫn đầu tư của cả khu vực ven biển.

“Xã hội hóa công tác nạo vét, duy trì luồng lạch không chỉ là giải pháp giảm áp lực cho ngân sách, mà quan trọng hơn là tạo ra cơ chế để những chủ thể hưởng lợi cùng tham gia giữ cho cửa biển hoạt động ổn định, lâu dài”, ông Dũng nhấn mạnh.

Mở khóa cửa biển bằng khoa học và quy hoạch dài hạn

Từ thực tế khơi thông cửa biển Cửa Việt, Lý Hòa, ông Trần Quốc Tuấn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị, trao đổi với phóng viên Báo CAND cho rằng, bồi lấp cửa biển là vấn đề phức tạp, không thể giải quyết chỉ bằng những lần nạo vét mang tính tình thế.

Theo ông Tuấn, bên cạnh việc xử lý điểm nghẽn luồng lạch, cần nhìn nhận cửa biển như một hạ tầng quan trọng gắn với đời sống người dân, sản xuất và phát triển kinh tế ven biển. Vì vậy, các giải pháp đầu tư cần có tầm nhìn dài hạn, bảo đảm hiệu quả công trình sau khi hoàn thành.

4.jpg
Cửa biển Lý Hòa những năm gần đây bị thu hẹp, chỉ còn như một lạch nước.

Thực tế tại cửa biển Lý Hòa cho thấy, sau nhiều lần được đầu tư nạo vét, tình trạng bồi tụ vẫn tiếp tục diễn ra. Đầu năm 2026, chính quyền địa phương từng huy động phương tiện mở tuyến luồng tạm xuyên qua cồn cát để khơi thông dòng chảy với chiều dài khoảng 100m, rộng khoảng 50m. Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian ngắn, dưới tác động của sóng biển và dòng chảy ven bờ, cát tiếp tục bồi lấp, khiến luồng mới mở bị thu hẹp trở lại.

Trước đó, năm 2022, tỉnh Quảng Bình (cũ) cũng đã đầu tư khoảng 14 tỷ đồng để nạo vét cửa sông Lý Hòa. Những nỗ lực này cho thấy nguồn lực dành cho khơi thông cửa biển là rất lớn, nhưng nếu không có giải pháp tổng thể thì hiệu quả công trình khó duy trì lâu dài.

Theo ông Tuấn, mục tiêu không chỉ là tạo ra một luồng tàu đủ sâu để tàu thuyền qua lại, mà quan trọng hơn là xây dựng được một hệ thống có khả năng vận hành ổn định trong thời gian dài. Với những cửa biển có tính liên vùng như Lý Hòa, giải pháp cần vượt ra ngoài phạm vi xử lý một điểm nghẽn luồng lạch, hướng đến sự kết nối giữa tiêu thoát nước, sản xuất, sinh kế người dân và phát triển kinh tế ven biển.

2.jpg
Việc nạo vét cát tại cửa biển Lý Hòa chưa mang lại hiệu quả lâu dài.

Một trong những phương án được địa phương đề xuất là nghiên cứu đầu tư tuyến sông đào từ sông Lý Hòa ra biển nhằm tạo hướng thoát nước ổn định, giảm áp lực bồi lấp tại cửa biển hiện hữu. Nếu được triển khai, công trình không chỉ có ý nghĩa về giao thông thủy mà còn góp phần phục vụ tiêu thoát lũ, ổn định sản xuất và mở rộng không gian phát triển khu vực.

“Biển luôn vận động theo quy luật tự nhiên. Vì vậy, các giải pháp can thiệp cần dựa trên sự hiểu biết đầy đủ về quy luật ấy, thay vì chỉ xử lý khi cửa biển đã bị bồi lấp”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Theo các chuyên gia, từ Cửa Việt đến Lý Hòa, thực tế cho thấy mở một cửa biển không chỉ là đưa máy móc ra khơi thông một luồng cát, mà cần một chiến lược dài hơi dựa trên khoa học, quy hoạch và sự đồng hành của các chủ thể liên quan. Theo lý giải, phía sau mỗi luồng tàu không chỉ là hoạt động giao thương hay sản lượng khai thác, mà còn là sinh kế của hàng nghìn người dân đang đặt niềm tin vào biển.

Thanh Bình

Các tin khác

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Ở những địa bàn rộng lớn và rất đặc thù như miền Trung, phóng viên thường trú là cầu nối đưa thông tin từ cơ sở đến tòa soạn nhanh, chính xác và khách quan. Gần dân để nghe, đi sâu thực tế để hiểu, kiểm chứng để phản ánh đúng những vấn đề người dân quan tâm – đó cũng là cách phóng viên Báo Công an nhân dân (CAND) đưa tiếng nói cơ sở đến bạn đọc, đồng thời góp phần giúp cơ quan chức năng kịp thời nhận diện và hành động.

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Chúng tôi có mặt tại Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình (GGHB) số 1, Bộ Công an đóng tại Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực GGHB, ở xã Hoàng Hoa Thám, Hưng Yên vào một ngày nắng lửa, khi cả đơn vị tổ chức diễn tập thực chiến chào đón Đoàn Tư lệnh Cảnh sát Liên hợp quốc (LHQ) đến thăm và làm việc. Cảm nhận rõ nhất là dấu ấn của một đơn vị trẻ, năng động, mang theo khát khao thực hiện sứ mệnh GGHB LHQ tại các địa bàn xa Tổ quốc.

Một lần đến Trường Sa…

Một lần đến Trường Sa…

Tôi đã đăng ký đi Trường Sa không chỉ một lần. Mỗi khi nghe tin có đoàn công tác chuẩn bị ra đảo, tôi lại đăng ký. Nhưng rồi vì nhiều lý do, tôi vẫn chưa thực hiện được ước nguyện. Có lúc tưởng như đã đến lượt mình, cuối cùng lại lỡ hẹn.

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ những bản tin đầu tiên với không ít va vấp, nghề báo đã đưa tôi đến Trường Sa, Làng Nủ, những sự kiện trọng đại của đất nước và rồi tới hiện trường động đất cách quê hương nửa vòng trái đất. Mỗi chuyến đi cho tôi thêm một cách hiểu về hai chữ “đưa tin”.

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

26 năm gắn bó với Báo CAND (tờ báo mà chúng tôi coi như ngôi nhà thứ hai và là một phần cuộc đời của mình) thì có tới 24 năm tôi là phóng viên theo dõi mảng giáo dục và đào tạo. Và đến bây giờ, tôi vẫn luôn thầm cảm ơn một cơ duyên may mắn vô hình nào đó đã đưa tôi đến với giáo dục, cho tôi cơ hội được đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo nước nhà.

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Trong đời làm báo của mình - đặc biệt là gần 30 năm làm báo Công an nhân dân và An ninh thế giới - tôi đã đi công tác không biết bao nhiêu chuyến và riêng đi nước ngoài cũng phải gần 25 chuyến. Nhưng có một chuyến đi “vô tiền khoáng hậu”, đó là chuyến đi sang Pakistan vào trung tuần tháng 10 năm 2001.
Và lý thú nhất trong chuyến đi này là chuyện tôi và cuốn Kinh Koran.

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Có những bài báo “khép lại” sau khi đăng tải nhưng hành trình tạo chuyển biến trong đời sống từ bài báo ấy chỉ mới bắt đầu. Tại Lâm Đồng, từ những đồi thông bị “xẻ thịt” đến những khu dân cư bị bủa vây bởi ô nhiễm được phản ánh trên Báo Công an nhân dân đã góp phần thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc, kịp thời chấn chỉnh, xử lý dứt điểm vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Để công viên Lãm Làng thực sự trở lại đúng chức năng là không gian sinh hoạt cộng đồng, vui chơi, giải trí lành mạnh, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng cần sớm vào cuộc, kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm những hành vi gây mất an ninh, trật tự, gây ô nhiễm tiếng ồn, chiếm dụng không gian công cộng trái quy định.

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Ít xuất hiện trước công chúng, nhưng công tác bảo vệ các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng diễn ra hay các chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế đến khu vực phía Nam, những chú chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) luôn sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ, trở thành “mắt thần”, “lá chắn” bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Trước tình trạng vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên (HS, TTN) còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm, Công an TP Hải Phòng đã triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong HS, TTN, người thất nghiệp trên địa bàn. Trong đó đánh giá thực trạng, nhận diện nguyên nhân, đề ra giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, không để những biểu hiện lệch chuẩn trở thành mầm mống tội phạm.

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Có những chàng trai vừa rời ghế nhà trường đã tìm đến Công an xã để tìm hiểu về tiêu chuẩn, điều kiện thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân (CAND). Sau khi cân nhắc, họ viết đơn tình nguyện, mong muốn được rèn luyện trong môi trường kỷ luật, thử sức và trưởng thành qua những năm tháng thực hiện nghĩa vụ. Đằng sau mỗi lá đơn là những khát vọng của tuổi trẻ, cùng mong muốn được góp sức mình cho quê hương.

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.