Từ “thử một hơi” đến ranh giới tội lỗi
Bảo vệ thế hệ trẻ trước ma túy thế hệ mới không chỉ là nhiệm vụ của riêng lực lượng Công an, mà đòi hỏi sự thức tỉnh và vào cuộc toàn diện từ mỗi gia đình, nhà trường và toàn xã hội…
Nếu như trước đây, tội phạm ma túy luôn phải len lỏi, cất giấu kỹ lưỡng những gói bột trắng, bánh heroin hay viên nén nhiều màu, thì nay chúng chọn một phương thức tinh vi hơn: “công nghệ hóa” ma túy. Chúng hòa tan hoạt chất ma túy thành dung dịch, trộn lẫn vào hương liệu thơm ngát và nạp vào các thiết bị thuốc lá điện tử nhỏ gọn - hay còn được giới trẻ gọi bằng cái tên tưởng chừng vô hại: “pod chill”.
Một chiếc pod chill chứa ma túy Etomidate có hình dáng không khác gì một chiếc USB, thỏi son hay bật lửa thời trang. Với màu sắc bắt mắt, hương thơm dâu, xoài, bạc hà..., thiết bị này dễ dàng nằm gọn trong túi áo, ba lô, cốp xe hay đặt công khai trên bàn học mà ít gây sự nghi ngờ từ cha mẹ, thầy cô. Sự ngụy trang hoàn hảo này đã xóa tan tâm lý e ngại ban đầu của người sử dụng.
Qua các vụ án do lực lượng Cảnh sát ĐTTP về ma túy khám phá, hầu hết nạn nhân tiếp xúc với Etomidate không bắt đầu từ ý định nghiện ngập. Tất cả thường bắt đầu bằng sự tò mò trong một buổi tiệc sinh nhật, quán bar, phòng karaoke hay căn hộ chung cư thuê lại. Những lời rủ rê mật ngọt như: “Hút thử một hơi thôi”, “Cái này là pod chill thư giãn, không phải ma túy đâu”, “Hút cái này vui lắm mà không sợ công an test”... đã đánh sập toàn bộ hàng rào cảnh giác của những người trẻ thiếu kiến thức.
Theo Thượng tá Nguyễn Quốc Tuấn, Đội trưởng Đội 2, Phòng Cảnh sát ĐTTP về ma túy, Công an TP Hồ Chí Minh, pod chill chứa ma túy Etomidate khi sử dụng sẽ bị lệ thuộc lúc nào không biết. Và sau khi lệ thuộc vào việc sử dụng trái phép ma túy Etomidate thì người sử dụng sẽ tìm mọi cách, tốn rất nhiều tiền để mua bằng được loại ma túy pod chill Etomidate này phục vụ thỏa mãn cho nhu cầu của mình…
Sự thật đáng lo là Etomidate có khả năng gây nghiện khống chế tâm thần cực mạnh. Chỉ sau vài lần “thử cho biết”, người dùng sẽ rơi vào trạng thái lệ thuộc, bắt đầu thèm khát cảm giác phiêu bồng, lơ mơ do thuốc gây ra. Thứ mà các đối tượng bán cho người trẻ không đơn thuần là một chiếc pod, mà là ảo giác, là sự tàn phá não bộ dai dẳng.
Đáng ngại hơn, ranh giới từ một người sử dụng tò mò trở thành tội phạm ma túy lại vô cùng mong manh. Để có tiền duy trì cơn nghiện hoặc muốn dùng pod miễn phí, nhiều bạn trẻ đã gật đầu nhận lời “giao hộ”, “giới thiệu khách”, “cất giữ hàng” hoặc “tổ chức sử dụng” cho bạn bè.
Trong chuyên án điển hình do Phòng Cảnh sát ĐTTP về ma túy Công an TP Hồ Chí Minh mới triệt phá, lực lượng chức năng đã bắt giữ 49 đối tượng (trong đó có cả người nước ngoài), thu giữ 1.670 đầu pod chill chứa Etomidate cùng số lượng lớn Ketamine, Methamphetamine. Hàng chục thanh thiếu niên tuổi đời còn rất trẻ đã bị khởi tố hình sự với vai trò đồng phạm, giúp sức cho đường dây mua bán ma túy quy mô lớn này.
Đừng để mạng xã hội thành “đại lý” ma túy
Có một điểm chung trong các hồ sơ vụ án: Rất hiếm người chủ động tìm đến ma túy ngay từ đầu. Phần lớn đều bắt đầu bằng những câu bào chữa: “Tôi chỉ thử”, “Tôi tưởng không sao”, “Tôi nghĩ chỉ là thuốc lá điện tử”... Nhưng ma túy chưa bao giờ quan tâm người sử dụng định thử một lần hay một trăm lần, và pháp luật cũng không đánh giá hành vi dựa trên sự tò mò. Khi hành vi đã đủ yếu tố cấu thành vi phạm, người thực hiện vẫn phải chịu trách nhiệm nghiêm minh.
Ma túy đang thay đổi, thủ đoạn tội phạm cũng đang thay đổi. Khoảng cách từ tiếng cười trong một buổi tụ tập đến tiếng “khóa còng” tại cơ quan điều tra đôi khi ngắn hơn rất nhiều so với những gì người ta tưởng.
Cũng theo Thượng tá Nguyễn Quốc Tuấn, án phạt không dừng lại ở việc thử thách bản thân với việc không sử dụng ma túy. Các đối tượng thử vô tư pod chill đến khi bộ test dương tính với chất Etomidate, thì mọi sự chống chế đều thất bại.
Điều đáng sợ nhất không phải là một người trẻ biết mình đang dùng ma túy, mà là họ vẫn mỉm cười vì nghĩ mình chỉ đang hút một chiếc pod “thời thượng” - cho đến ngày chiếc đầu pod ấy xuất hiện trên bàn giám định với kết luận duy nhất: “Có chứa chất ma túy”. Khi đó, thứ tan biến không chỉ là làn khói trong vài giây, mà có thể là cả tương lai và những năm tháng đẹp nhất của một đời người.
Cuộc chiến với Etomidate ngụy trang trong pod chill không thể chỉ diễn ra trong các chuyên án của lực lượng Công an, mà phải bắt đầu từ mỗi gia đình, mỗi lớp học, mỗi khu dân cư.
Thực tế có không ít khoảng trống từ sự chủ quan của gia đình trong vấn đề này. Nhiều bậc cha mẹ rất cảnh giác với ma túy truyền thống, nhưng lại hoàn toàn yên tâm khi thấy trên bàn học của con chỉ là một chiếc pod tỏa mùi thơm trái cây. Cha mẹ cần quan tâm nhiều hơn đến những thay đổi bất thường của con như: thường xuyên thức khuya, ngủ gà ban ngày, tính cách thay đổi đột ngột, sa sút học tập, hoặc sở hữu các thiết bị thuốc lá điện tử không rõ nguồn gốc.
Nhà trường cũng cần tiếp tục đẩy mạnh giáo dục kỹ năng từ chối và cập nhật thường xuyên các phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm. Không thể chỉ dừng lại ở việc tuyên truyền về heroin hay thuốc lắc như nhiều năm trước, mà phải giúp học sinh nhận diện ma túy dưới dạng thuốc lá điện tử, tinh dầu, bánh kẹo hay nước uống.
Tạo “sự đề kháng” cho giới trẻ để có thể cảnh giác trước các chiêu trò trên không gian mạng. Bởi hiện nay chỉ cần vài thao tác tìm kiếm với từ khóa “pod chill”, “pod bay”, “pod thư giãn”…, người dùng có thể gặp vô số lời quảng cáo hấp dẫn. Tuyệt đối không tin vào những cam kết vô căn cứ như: “Hàng xách tay”, “Không lên test”, “Không nghiện”, “Không ai phát hiện”... Đó thực chất chỉ là những chiêu trò nhằm xóa bỏ tâm lý e ngại của người mua để sập bẫy ma túy.
Khi Etomidate đã được đưa vào danh mục chất ma túy, mọi hành vi sản xuất, mua bán, vận chuyển, tàng trữ, tổ chức sử dụng trái phép đều bị xử lý nghiêm minh theo Bộ luật Hình sự. Mỗi chiếc pod chứa Etomidate bị thu giữ là một hiểm họa được loại bỏ khỏi cộng đồng. Nhưng cuộc chiến này chỉ thực sự bền vững khi mỗi người trẻ có đủ kiến thức và bản lĩnh để chủ động nói “Không” ngay từ lần đầu tiên.
Ma túy không còn gõ cửa bằng những gói bột trắng hay viên nén nhiều màu; nó có thể xuất hiện dưới dáng vẻ của một món đồ công nghệ hợp thời hay một làn khói thơm. Đừng đặt cược tương lai, danh dự và tự do của mình vào những giây phút bộc phát. Đừng để đến khi nhận được kết luận giám định hay quyết định khởi tố mới day dứt thốt lên hai từ: “Giá như...”.
Theo Phòng Cảnh sát ĐTTP về ma túy Công an TP Hồ Chí Minh, hành vi sử dụng thiết bị pod chill có chứa chất Etomidate hay chứa cần sa được gọi là hành vi Sử dụng trái phép chất ma túy. Mới sử dụng lần đầu, người vi phạm sẽ bị đưa đi cai nghiện bắt buộc với thời hạn lên đến 24 tháng; sử dụng lần thứ 2 sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự tội Sử dụng trái phép chất ma túy, hình phạt tù từ 2 - 5 năm.
Nếu như người sử dụng trái phép đưa cho một người bạn khác sử dụng thì hành vi này cấu thành tội Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy; trường hợp sử dụng nhiều người thì khung hình phạt có thể từ 7 đến 15 năm; nếu gây hậu quả nghiêm trọng thì có thể khung hình phạt có thể lên đến Chung thân. Ngoài ra, người nào bán chất Etomidate cho người khác sử dụng sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Mua bán trái phép chất ma túy…
