Khi đường sợ... xe

Cái việc cuối tuần trước, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Nguyễn Văn Thể phải quyết định dừng thu phí ở đường cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi như là giọt nước tràn ly, như là không thể khác, dù nhẽ ra nó phải được thực hiện một cách cương quyết hơn, sớm hơn, không chỉ ở đoạn đường cao tốc này.

Như một... quy luật ở nước ta, là các con đường cứ làm đến đâu là... hỏng đến đấy. Đường Hồ Chí Minh bề thế hoành tráng thế, đường 1 quốc gia huyết mạch thế, đường Trường Sơn Đông quan trọng thế, các đường cao tốc hiện đại thế, các BOT cẩn thận chỉn chu thế... hầu như cứ đưa vào sử dụng là hỏng. 

Và khi ồ ạt làm những con đường thì trống giong cờ mở, đến khi hỏng thì sửa một cách hết sức thảm hại, mà cái hình ảnh thảm hại nhất mà ai thấy cũng cám cảnh, là giữa con đường cao tốc mới hoàn thành với 34 ngàn tỉ đồng, một công nhân ngồi thảnh thơi dùng... bay miết các ổ gà, y như người ta miết cái nền nhà xi măng thời bao cấp bị thủng.

Có lẽ là tại từ lâu lắm rồi, vấn đề trách nhiệm chưa bao giờ bị quy ra rốt ráo, để rồi chả có ai chịu trách nhiệm cả. Như đường cao tốc 34 ngàn tỉ đang nói đây, mỗi người nói mỗi phách, về nguyên nhân nó hỏng ngay tắp lự, hỏng như vỗ mặt vào cái lễ khánh thành vừa hoành tráng trước đấy, hoa chưa kịp héo ấy, tiếng vỗ tay chưa dứt ấy, rằng là do mưa, do xe chạy nhiều, do xe tải trọng nặng... đến nỗi Phó Thủ tướng Thường trực Trương Hòa Bình sau đấy, trong cuộc họp trực tuyến phải gay gắt: Các lý do ấy đều không thuyết phục. Thế thiết kế làm gì mà đường lại sợ... mưa, sợ xe chạy...

Mà đúng là thật, thôi thì cái thời trước, cán bộ có thể không cần chuyên môn, miễn cứ là... cán bộ thì có thể bố trí bất cứ cương vị nào, chứ giờ, chuyên môn hóa, các cán bộ có trách nhiệm làm những con đường ngàn tỉ, từ thiết kế, giám sát, đến thi công, nghiệm thu... đều phải là những vị có chuyên môn sâu về đường, về kỹ thuật liên quan đến vận tải... Thế mà nói cứ như những người chưa từng... chạy xe trên đường, khiến cánh lái xe và cư dân mạng phải... bày cách cho, nào là nên làm đường có mái che, làm đường xong cấm... xe chạy, hoặc lắp cánh cho xe để không chạm đường...

Đường cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi bị hư hỏng nặng.
Đường cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi bị hư hỏng nặng.

Vừa rồi đích thân Bộ trưởng Thể vào Bình Định kiểm tra con đường... xấu nhất Việt Nam chạy qua đây, dù nó là con đường 1, đường huyết mạch quốc gia, và mới đưa vào sử dụng từ năm 2015, tức được 3 năm, nhưng nó đã kịp trở thành... mặt ruộng, dù các trạm thu phí ở đây hoạt động hết công suất. Thu cứ thu và đường hỏng cứ hỏng.

UBND tỉnh Bình Định có công văn, Đoàn đại biểu Quốc hội có ý kiến, nhân dân phản đối... nhưng đường vẫn thế, chỉ có một động thái duy nhất là... giảm mỗi vé 5 ngàn đồng. Xe con trước thu 35 ngàn thì giờ hạ còn 30. Bộ trưởng Thể có dọa là, nếu không sửa đường như đúng thiết kế thì ông sẽ buộc dừng thu phí, trong khi nhẽ ra, ông không dọa nữa, mà làm ngay, như cái cách ông làm với đoạn cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi, bởi ở đoạn này, ông cũng “dọa” mấy lần rồi, và khi ông dọa xong thì các chủ đầu tư cũng... quên, họ chỉ nhớ... thu phí.

Cũng con đường 19 từ Pleiku xuống Quy Nhơn, một công ty đầu tư làm BOT nhưng chỉ chặn làm ở 2 đoạn đường đang ngon nhất, và tổng 2 đoạn đường làm này chỉ là 52 cây số, trong khi quy định là 70 cây số một trạm. Và, cũng như mọi con đường khác, nó vừa được thu phí vừa... hỏng. Chạy trên gần 200 cây số từ Quy Nhơn lên Pleiku, so sánh đoạn 52 cây số quây lại thu phí và hơn một trăm cây số còn lại, chả thấy khác bao nhiêu.

À khác là có 2 trạm thu phí, mà thu phí rất thủ công, tức là trong khi Bộ Giao thông Vận tải hô hào và có chế tài buộc các xe chạy trên đường phải gắn tem thu phí tự động thì chính các trạm thu phí lại... bán vé bằng tay. Bộ trưởng Thể, cũng trong đợt kiểm tra vừa rồi lại tiếp tục... dọa sẽ không cho thu phí nếu các con đường ở đây tiếp tục hỏng. Kể, ông quyết luôn một phát như không cho đường cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi thu phí cũng hay, thì các ban quản lý, các chủ doanh nghiệp BOT mới nhảy nhổm lên.

Ngay khi tôi đang viết bài này thì nhận được thông tin nóng hổi: Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã lệnh thanh tra con đường “xấu nhất Việt Nam” Bình Định, Phú Yên vừa khánh thành được 3 năm với tổng kinh phí là 7.798 tỷ đồng này và báo cáo ông trong tháng 12.

Cần những động thái hết sức mạnh, những chế tài đủ uy lực để những con đường Việt Nam chúng ta làm xong không phải... sửa ngay, không sợ... mưa, không sợ... xe chạy.

Trên thế giới có con đường nào có những nỗi sợ hãi như ở Việt Nam không hả giời? Có con đường nào vừa trống giong cờ mở thông xe xong lại lúi húi vá ổ gà như vá đường làng không hả giời?

Văn Công Hùng

Các tin khác

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào đời sống thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

Tập trường ca “Những người lính của làng” của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều vừa được Nha xuất bản Hội Nhà văn ấn hành là một dấu ấn khá đặc biệt. Ở đó, hình tượng người lính không còn được khắc họa đơn tuyến như biểu tượng anh hùng thuần túy, mà trở thành một thực thể đa chiều - vừa bi tráng, vừa mong manh, vừa mang nỗi đau riêng tư, vừa hòa vào số phận dân tộc.

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Tuy là đồng nghiệp và đồng hương Quảng Bình, nhưng mãi đến năm 2018, tôi mới được gặp và quen biết Nguyễn Hương Duyên, cây bút nữ văn xuôi "7x đời chót" đang làm Trưởng ban Thư ký tòa soạn tạp chí Nhật Lệ của Hội VHNT ở quê nhà.

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

Trong những ngày đầu năm 2026, giới văn chương Việt Nam, đặc biệt là vùng đất "sen bùi nhãn ngọt" Hưng Yên, đón nhận tin vui: Đại tá Công an - nhà thơ Văn Diên (hội viên Hội Nhà văn Việt Nam) đã chính thức được vinh danh Giải thưởng Văn học Quốc tế 2025 với Huy chương Vàng Dickens cho tập thơ thiếu nhi "Green Wishes" (Ước vọng xanh).

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Một bữa nắng như chảo lửa nung cháy xứ Quảng, tôi ghé nhà bạn ở vùng trung du phía Tây Thăng Bình, nơi con sông Rù Rì chảy qua. Loáng thoáng trong câu chuyện quanh mâm giỗ, bà ngoại bạn thở than với mấy người già quê: “Trời ni mà có bát nước chè hai uống cái ực thì sướng phải biết!”.

Như thế nào là nghệ thuật?

Như thế nào là nghệ thuật?

Nghệ thuật (Tiếng Anh: Art), nếu chiết tự theo Hán Việt, đó là nuôi dưỡng, làm phát triển tài năng bên trong (tài nghệ) bằng các kỹ thuật, phương pháp. Sản phẩm nghệ thuật là hình thức hiện ra - kết quả của quá trình nuôi dưỡng tài năng cùng với các phương pháp biểu hiện tốt nhất có thể. Hiểu trên phương diện thực tế: nghệ thuật là sự biểu đạt thẩm mỹ thông qua các phương tiện/ chất liệu (ngôn ngữ, âm thanh, màu sắc, hình ảnh, hình khối, vũ đạo…).

Biết đủ để định vị bản thân

Biết đủ để định vị bản thân

Một sáng Chủ nhật thảnh thơi, tôi lại đem cuốn sách cũ ra đọc. Tiếng là những sách cũ, giấy đã sờn và rách gáy nhưng chữ nghĩa cổ nhân ngẫm ra thật thú vị. Trong "Đạo đức kinh", Lão Tử viết: "...Tri túc bất nhục, tri chỉ bất đài, khả dĩ trường cửu". Nghĩa là: Biết thế nào là đủ thì không nhục, biết lúc nào nên ngừng thì không nguy, may có thể sống lâu được".

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Gần nửa thế kỷ cầm bút, 11 đầu sách đã xuất bản, 9 Giải thưởng Báo chí quốc gia - đó là những con số biết nói về một hành trình sáng tạo bền bỉ của nhà báo Hồ Quang Lợi. Nhưng, có lẽ, điều khiến độc giả nhớ nhất ở ông không chỉ là nhà báo với những bài bình luận quốc tế sắc sảo, mà còn trong tư cách nhà văn qua những trang viết chân dung đầy nhân văn về những con người "làm nên thời đại".

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

“Nơi tôi sống, núi rừng trùng điệp, màu xanh cây cối đã thành quen mắt. Từ khi tôi còn là một đứa trẻ bé tí theo mẹ đi chợ, những hoa văn thổ cẩm đã theo vào mắt tôi, cùng tôi khôn lớn”, nhà văn trẻ Đặng Thùy Tiên giới thiệu về mình. Nơi “núi rừng trùng điệp” ấy chính là thị trấn Tam Đường, nay là xã Bình Lư, tỉnh Lai Châu.

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

“Rộn ràng, rộn ràng hạnh phúc đang tràn dâng/ Nôn nao lâng lâng xao xuyến đến ngập lòng...” - nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung “chào sân” bằng bài hát vui vui. Không cần guitar đệm nhạc, chỉ có nhịp vỗ tay đã thấy rộn lên như trong một hội hôn. Hát xong, người nhạc sĩ đến từ miệt Sen hồng Đồng Tháp cúi đầu chào khán giả. Sau tràng pháo tay khích lệ, anh hát tiếp: “Nhớ không em! trò chơi đám cưới ngày xưa/ Tóc cô dâu thả suông kết bông mười giờ/ bên chú rể lưng trần, che lộng vàng lá chuối/ Xây tổ ấm uyên ương mơ ước ngày nên đôi...”.

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Trong dòng chảy văn xuôi Việt Nam viết về chiến tranh và hậu chiến, có những tác phẩm không chọn giọng điệu sử thi lớn lao, cũng không cố dựng lên những tượng đài bất khả xâm phạm, mà lặng lẽ đi vào ký ức cá nhân, từ đó chạm đến phần sâu nhất của lịch sử dân tộc. Tác phẩm bút ký - tản văn “Lính già mau nhớ lâu quên” của nhà văn Tô Hoàng vừa được NXB Hội Nhà văn ấn hành tháng 2/2026 là một tập sách như thế.

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

“Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng”của tiến sĩ Nguyễn Thành Nam không chỉ kể lại lịch sử Việt Nam hơn một thế kỷ qua, mà còn đặt lịch sử vào một vai trò khác, như tấm gương để soi chiếu hiện tại. Khi các sự kiện và nhân vật được nhìn lại bằng những câu hỏi mới, lịch sử không còn là những mốc thời gian khép kín, mà trở thành nguồn bài học sống động, đặc biệt với người trẻ, trong việc hiểu mình đang ở đâu và nên đi về đâu.

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Lần mới đây nhất tôi gặp lại nhà văn Nguyễn Thu Hằng chính là tại lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài "Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" lần thứ V, giai đoạn 2022-2025. Cuộc thi do Bộ Công an phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức. Ở cuộc thi này chị đã đoạt giải Nhất với tiểu thuyết “Chiều qua thị trấn”.

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trong thơ Việt Nam đương đại nửa sau thế kỷ XX, lớp nhà thơ trưởng thành từ chiến tranh đã tạo nên một diện mạo đặc biệt cho thi ca dân tộc. Họ mang đến cho thơ không chỉ cảm xúc mà còn là ký ức lịch sử, những trải nghiệm sống động của một thế hệ đã đi qua chiến tranh và bước vào công cuộc dựng xây đất nước.

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải là gương mặt quen thuộc trong làng văn, làng báo Việt Nam. Trải qua nhiều thăng trầm, bà khẳng định mình không chỉ là nhà báo tâm huyết mà còn là cây bút kiên trì với thể loại phi hư cấu, đặc biệt là những cuốn sách chân dung gây tiếng vang như tác phẩm về nhà tình báo huyền thoại Phạm Xuân Ẩn – cuốn sách được giới nghiên cứu quốc tế đánh giá cao, từng được dịch nhiều chương trên tạp chí The Consequence (Mỹ).

Tơ duyên trong chữ

Tơ duyên trong chữ

Tập tiểu luận phê bình "Duyên khởi đến cõi văn" (NXB Hội Nhà văn, 2025) của PGS.TS Hoàng Kim Ngọc là kết quả sau hơn 3 năm đọc, nghĩ và viết dưới ánh sáng của chữ duyên: “Hữu duyên, nhân duyên, thiện duyên và duyên khởi. Đó là sự gặp gỡ giữa nhà phê bình với nhà văn, giữa nhà văn với cõi văn linh diệu của họ” (Lời nói đầu).