Khi chính ta không đại diện nổi chính mình

Khi đọc những dòng tin cho biết hội đồng bỏ phiếu của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã thống nhất 100% (12 trên 12 phiếu) đồng ý mời Jordan Vogt-Roberts, đạo diễn phim “Kong: Skull Island”, làm đại sứ du lịch Việt Nam, chắc chắn sẽ rất nhiều người cảm thấy thích thú. Phải thừa nhận, Bộ này đã có một lựa chọn rất sáng suốt, hợp thời đại, tận dụng đúng hiệu quả của các sự kiện quốc tế cũng như trong nước. 

Còn gì tuyệt vời bằng người đã lựa chọn những khung cảnh đẹp của Việt Nam, thuyết phục nhà đầu tư chấp thuận, để làm bối cảnh cho bộ phim trị giá 185 triệu USD của mình. Phải thực sự yêu những phong cảnh ấy, đạo diễn Vogt-Roberts mới hết lòng vì nó. Và khi một người trẻ, tài năng, nổi tiếng hết lòng vì Việt Nam, người ấy xứng đáng là đại sứ du lịch Việt Nam bất kể người ấy mang quốc tịch nào.

Trong thế giới hiện đại hôm nay, việc một địa phương mời một người thuộc một địa phương khác làm đại sứ du lịch, đại sứ hình ảnh cho mình là chuyện bình thường. Đơn cử như một tỉnh của Nhật đã mời diễn viên kịch nói Lan Phương làm đại sứ du lịch của họ tại Việt Nam thời gian gần đây.

Sự xích lại gần nhau ở thời đại kỹ thuật số này cần một suy nghĩ thoáng hơn. Đặc biệt, khi bạn hướng đến một đối tượng khách hàng cụ thể nào đó, đại sứ cho bạn nên nằm trong cộng đồng đó. Và du lịch Việt Nam muốn hướng ra thế giới thì việc chọn một đạo diễn như Vogt-Roberts, một công dân toàn cầu, làm đại sứ cũng là chuyện đáng phải làm.

Nhưng từ việc đạo diễn Vogt-Roberts làm Đại sứ du lịch Việt Nam, chúng ta hẳn sẽ phải suy nghĩ rất nhiều về chính trách nhiệm của chúng ta, những người lẽ ra cũng phải góp một phần vào việc quảng bá quê hương mình, ít nhất là gói gọn ở địa phương mà mình sống. Nhưng chúng ta đã làm được điều ấy chưa? Chưa hề.

Và chúng ta cũng ý thức được chuyện phải nhắc nhở người thân mình biết tự hào và tin yêu quê hương mình chưa? Chưa hề. Đơn cử là chuyện mới diễn ra gần đây, chuyện liên quan đến Music Video đình đám của ca sỹ trẻ đình đám Sơn Tùng M-TP có tên “Nơi này có anh”.

Một phóng sự nhỏ của kênh truyền hình VTC đã cho thấy để “cày” cho “Nơi này có anh” vươn lên có lượt xem thuộc hạng top dẫn đầu thế giới, những người hâm mộ Sơn Tùng M-TP đã liên tục dùng rất nhiều thiết bị, từ TV thông minh, máy tính để bàn, laptop, máy tính bảng, điện thoại…, để xem đi xem lại hàng giờ, hết ngày này qua ngày khác. Chính vì thế, MV đó đã đạt lượt xem “khủng” (gần 70 triệu). Trong phóng sự của VTC, thật cám cảnh khi hai cô cậu tuổi hoa niên cứ nhắc đi nhắc lại câu “dạ thì chúng em cứ xem đi xem lại thôi”.

Tuổi trẻ thì luôn có sở thích và khi đã mê một nghệ sỹ nào đó, họ sẵn sàng làm tất cả vì thần tượng. Điều đó không đáng trách nhưng cái đáng lo ngại là giới trẻ đang làm gì lúc này? Thay vì tìm hiểu, mở mang thêm những kiến thức kỹ năng mới, họ cặm cụi như kiến tha mồi để làm một việc không khác gì cố lập kỷ lục bằng cách nấu tô hủ tíu to nhất, làm cái bánh chưng to nhất. Để rồi hình ảnh mà họ đưa ra thế giới là gì? Một video clip của Việt Nam nhưng sặc màu sắc Hàn Quốc, hoặc cổ trang như của Trung Quốc (tham khảo MV Lạc Trôi cũng của Sơn Tùng M-TP).

Song song với hiện tượng kỳ dị ấy, nếu chúng ta lên xem các bình luận của giới hâm mộ bóng đá, ca nhạc Việt Nam dưới các bài báo, chúng ta càng hiểu hơn. Họ sẵn sàng chửi tục, gọi bất kỳ ai bằng “thằng này, con kia” nếu có những bài viết không “thuận nhĩ” về đối tượng họ yêu thích. Thậm chí, họ lên chửi nhau với cả những người hâm mộ nước ngoài, ở các trang báo, fanpage quốc tế. Tất nhiên, trình độ ngoại ngữ có hạn nên họ cũng chỉ dừng ở mức độ văng tục là hết.

Với hình ảnh người Việt (nhất là người Việt trẻ) thô tục, thiếu văn hoá, kém tri thức như thế, có một ngàn đạo diễn Vogt-Roberts cũng không thể giúp chúng ta nâng cấp hình ảnh con người và đất nước. Sẽ rất đáng lo ngại nếu chúng ta cứ để một thế hệ còn không đại diện nổi cho chính mình lớn lên một cách hoang dã như thế.

Bản sắc là thứ phải giữ, phải thấu hiểu, phải yêu, để từ đó mỗi hành động dù nhỏ đều có thể giúp ta đại diện cho một dân tộc. Còn chuyện nhờ vào Vogt-Roberts, đó là tích cực nhưng nên nhớ, không phải lúc nào cũng có một phim như “Kong: Skull island” để chúng ta có cơ hội tuyệt vời.

Văn Đoàn

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một công trình kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của dân tộc cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, dân tộc.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học nghệ thuật (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học nghệ thuật, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Nghệ thuật mới thơ Hai - Cư Việt Nam hiện đại

Nghệ thuật mới thơ Hai - Cư Việt Nam hiện đại

Mấy năm gần đây, ở Việt Nam xuất hiện những CLB thơ Hai-cư với nhiều người tham gia và đã có những cuộc thi thơ Hai-cư. Một số bạn yêu thơ hỏi tôi về thể loại thơ này và sự khác biệt giữa thơ Hai-cư Nhật Bản và Việt Nam.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử dân tộc.