Kéo dài tuổi làm việc phải thực sự đem lại lợi ích cho người lao động

Dự thảo tăng tuổi nghỉ hưu đã được Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội lấy ý kiến 2 lần, tuy vậy xung quanh câu chuyện này vẫn đang có rất nhiều tranh cãi, bởi dự thảo này có tác động trực tiếp đến hàng chục triệu lao động hiện nay.

Trao đổi với PV Báo CAND, PGS.TS Vũ Quang Thọ, Viện trưởng Viện Công nhân và Công đoàn cho rằng, ở Việt Nam hiện nay chưa đủ các điều kiện để tăng tuổi nghỉ hưu, bên cạnh đó việc lấy lý do tăng thêm tuổi nghỉ hưu để cân đối quỹ Bảo hiểm xã hội (BHXH) là không thuyết phục.

PV: Thưa ông, dự thảo về việc tăng tuổi nghỉ hưu, hay nói cách khác là tăng thời gian làm việc vẫn đang có rất nhiều ý kiến trái ngược. Quan điểm của ông đối với việc tăng thêm thời gian làm việc này như thế nào?

PGS. TS Vũ Quang Thọ: Quan điểm của tôi nhất quán là thời điểm này chúng ta chưa thể tăng tuổi làm việc lên đối với lao động nói chung và đặc biệt đối với những người chuẩn bị nghỉ hưu. Vì có mấy lý do thế này: Thứ nhất là thể trạng người Việt Nam nói riêng và người Á Đông nói chung chưa cho phép kéo dài tuổi làm việc. Việc này đã được nghiên cứu kỹ từ các học giả học từ Pháp, từ châu Âu, chứ không phải riêng một, hai người ở Việt Nam nghĩ ra.

Thứ hai là nền kinh tế Việt Nam hiện nay chưa thể tiêu thụ được hết số lao động hiện có. Cho nên mới có tình trạng nhiều người lao động trong độ tuổi sung sức, trẻ khỏe không có việc làm. Trong số đó, tôi đặc biệt lưu ý đến đội ngũ lao động có trình độ cao, do người Việt Nam đào tạo ra hoặc cũng có thể được đào tạo từ nước ngoài về, đó là những cử nhân, những kỹ sư đã tốt nghiệp đại học nhưng chưa có việc làm, thậm chí trong số đó còn có cả những người đã học xong thạc sĩ, cao học. Số này theo con số thống kê hiện nay khoảng 280 nghìn người.

Trong các lý do thì tôi cho rằng lý do này là quan trọng nhất. Có nghĩa là nguồn nhân lực Việt Nam chúng ta chưa sử dụng hết. Thế mà bây giờ chúng ta lại trả lời cho tất cả các em của chúng ta ở tuổi vừa tốt nghiệp đại học rằng: “Thôi các em đúng là học giỏi thật, thông minh thật nhưng các em cứ chờ lại để cho các bác này nghỉ hưu đã. Các bác đã nghỉ hưu rồi nhưng các bác làm thêm mấy năm nữa để các bác ấy chính thức nghỉ rồi các em hãy vào làm” thì không thể nghe được. Nó vô lý lắm.

PSG. TS Vũ Quang Thọ, Viện trưởng Viện Công nhân và Công đoàn.
PSG. TS Vũ Quang Thọ, Viện trưởng Viện Công nhân và Công đoàn.

PV: Viện Công nhân và Công đoàn đã từng có những nghiên cứu cụ thể nào về vấn đề này chưa, thưa ông?

PGS.TS Vũ Quang Thọ: Trong đợt khảo sát vừa qua chúng tôi khảo sát ở cả miền Bắc, miền Trung và miền Nam với trên 5.000 phiếu hỏi. Tất nhiên ở đây chủ yếu là hỏi công nhân lao động, chứ không có những công chức, viên chức. Câu hỏi là các quý vị có muốn làm thêm sau 60 tuổi đối với đàn ông và sau 55 tuổi đối với phụ nữ không? Thì 90% trả lời rằng, họ xin được nghỉ đúng tuổi, họ không thể làm thêm được nữa và cũng không muốn làm thêm nữa.

Trong số 90% đó có khoảng gần 30% nói rằng, họ còn muốn nghỉ sớm hơn, họ muốn được nghỉ hưu và nhận tiền BHXH sớm hơn ở tuổi 60 đối với nam và 55 đối với nữ. Đây tôi nói là dựa trên luận cứ về mặt khoa học và có cả khảo sát thực tiễn. Cho nên tôi cho rằng ở Việt Nam hiện nay, chưa thể tăng tuổi làm việc với những người đã đến tuổi nghỉ hưu.

PV: Có nhiều ý kiến nói rằng, lý do để tăng thêm tuổi làm việc là những người ở độ tuổi chuẩn bị về hưu họ có nhiều kinh nghiệm, trong khi đó họ còn có thể làm việc thì tận dụng chất xám của họ, ông đánh giá thế nào về ý kiến này?

PGS.TS Vũ Quang Thọ: Mặc dù họ có những ưu điểm như: già dặn, có kinh nghiệm, có bản lĩnh, thế nhưng so sánh lại thì chưa chắc họ đã bằng những người trẻ. Những người sắp đến tuổi nghỉ hưu có thể nói với xã hội là “chúng tôi có kinh nghiệm hơn, bản lĩnh hơn, hiểu biết doanh nghiệp hơn, có thực tiễn hơn”.

Nhưng cũng chỉ có thể nói được như thế, còn lớp trẻ năng động, thích ứng với cái mới nhanh hơn và phần lớn được đào tạo cơ bản. Mà cái này lại đang cực kỳ cần thiết trong bối cảnh cách mạng 4.0 bây giờ. Đó là cái lý mà chúng tôi kiên trì đề nghị với Đảng, Nhà nước, Chính phủ và Quốc hội chưa nên kéo dài độ tuổi làm việc của những người đã đến tuổi nghỉ hưu.

PV: Thế còn lý do mà người ta nhắc đến rất nhiều là để cân đối quỹ BHXH, ông nghĩ thế nào?

PGS.TS Vũ Quang Thọ: Đây là tôi đang nói đến thị trường việc làm, còn thị trường bảo hiểm là câu chuyện khác. Hai thị trường này nó có khoảng cách. Tất nhiên có quan hệ nhưng nó có khoảng cách. Anh không thể lấy nhiệm vụ này ràng buộc sang nhiệm vụ kia. Nhiệm vụ quản lý quỹ là của cơ quan BHXH. BHXH được Nhà nước giao cho nhiệm vụ trông coi, quản lý quỹ. Người lao động người ta nộp đủ không thiếu đồng nào khi người ta trẻ khỏe thì anh phải trả lại cho người ta khi người ta về hưu.

Tôi nói thêm điều này nữa, hiện nay tổng số nhân viên của BHXH là 19.000 người, và đang sử dụng 6% số tiền lãi từ hoạt động của BHXH để trang trải những chi phí. Tại sao không giảm số lượng người xuống, khi đó chi phí giảm xuống thì sẽ đỡ được gánh nặng cho quỹ. Thêm nữa là BHXH đã thu được hết các nguồn đâu. Có nhiều đối tượng lẽ ra phải đóng nhưng BHXH cũng đã thu được đâu; thu không đủ thì làm sao lại cứ mang cái chuyện vỡ quỹ ra để dọa người lao động được.

PV: Ở Việt Nam để có thể tăng tuổi làm việc, theo ông thực tế chúng ta phải cần những điều kiện gì?

PGS.TS Vũ Quang Thọ: Xu hướng chung của nhân loại là tăng thêm tuổi làm việc. Các nước như: Pháp, Đức… đã điều chỉnh tăng. Tăng vì mọi người cho rằng đây là một lợi ích. Nhưng đó là ở châu Âu, những nước phát triển. Còn chúng ta hiện nay đang thừa lao động, thiếu việc làm. Ở Việt Nam muốn kéo dài độ tuổi làm việc thì phải có những điều kiện như: GDP ở mức tăng trưởng cao, nhu cầu về lao động lớn. Như vậy thị trường Việt Nam sẽ rơi vào tình trạng thiếu lao động chứ không phải thiếu việc làm.

Thứ hai, những người kéo dài tuổi làm việc phải thực sự chứng minh là mình có kinh nghiệm, có trình độ, có bản lĩnh. Thứ ba là việc kéo dài tuổi làm việc phải thực sự đem lại lợi ích cho công nhân lao động. Chứ còn thêm được 1 người kéo dài tuổi làm việc nhưng 3 người khác lại mất việc làm thì không phải đem lại lợi ích.

PV: Xin cảm ơn ông!

Phan Hoạt

Các tin khác

Người dân đang kỳ vọng gì nhất từ chính quyền địa phương 2 cấp?

Người dân đang kỳ vọng gì nhất từ chính quyền địa phương 2 cấp?

Sau 16 tháng vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thực tiễn cho thấy đây không chỉ là thay đổi về tổ chức bộ máy, mà là đổi mới phương thức quản lý, điều hành và phục vụ nhân dân. Mục tiêu không chỉ để giảm đầu mối, giảm tầng nấc hay tinh giản biên chế, mà là xây dựng một nền hành chính tinh gọn nhưng mạnh, phân cấp rõ, hiệu lực, hiệu quả, gần dân và sát thực tiễn hơn.

Nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm hành chính, giữ vững kỷ cương trong quản lý nhà nước

Nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm hành chính, giữ vững kỷ cương trong quản lý nhà nước

Thông điệp quan trọng nhất mà cơ quan soạn thảo muốn gửi tới người dân và cộng đồng doanh nghiệp thông qua lần sửa đổi Luật Xử lý vi phạm hành chính này là các hành vi vi phạm pháp luật phải được phát hiện, xử lý kịp thời, nghiêm minh, chính xác, khách quan, công bằng để tạo môi trường ổn định, an toàn.

Đông đảo các đại biểu tham dự hội thảo.

Kỳ 1: “Lá chắn” pháp lý cho đô thị thông minh và hạ tầng chiến lược

Trước yêu cầu phát triển bứt phá của TP Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên số, các thách thức an ninh phi truyền thống, tội phạm công nghệ cao và an toàn hạ tầng đô thị đang đặt ra nhiều bài toán hóc búa. Việc Quốc hội xem xét 5 Dự án luật do Bộ Công an chủ trì soạn thảo có ý nghĩa chiến lược đặc biệt. Hệ thống pháp lý đồng bộ này không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, tạo “lá chắn” bảo vệ hạ tầng chiến lược và không gian số, mà còn siết chặt quản lý địa bàn từ cơ sở, mang lại cuộc sống bình yên, an toàn cho hơn 14 triệu dân Thành phố mang tên Bác.

Hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả bảo vệ các công trình trọng yếu

Hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả bảo vệ các công trình trọng yếu

Trước yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia và sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ, việc xây dựng Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia là cần thiết nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ các công trình trọng yếu, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong kỷ nguyên mới.

Hoàn thiện pháp luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ để xã hội an toàn hơn

Hoàn thiện pháp luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ để xã hội an toàn hơn

Bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ tính mạng, sức khỏe và tài sản của nhân dân là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của quốc gia. Trong bối cảnh tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ diễn biến phức tạp, việc tiếp tục hoàn thiện pháp luật về quản lý, sử dụng các phương tiện nguy hiểm này có ý nghĩa hết sức quan trọng.

Giữ lại những “mạch sống” xanh cho Thủ đô: Từ chủ trương “thuận thiên địa và hợp lòng dân”

Giữ lại những “mạch sống” xanh cho Thủ đô: Từ chủ trương “thuận thiên địa và hợp lòng dân”

Quá trình đô thị hóa “thần tốc” đang khoác lên Thủ đô Hà Nội một diện mạo mới, năng động, hiện đại, với những tòa nhà cao tầng, khu đô thị sang trọng, đường sá rộng đẹp, trung tâm thương mại và những công trình kiến trúc quy mô lớn. Tuy nhiên, đằng sau sự “hào nhoáng” là những “khoảng tối” bất ổn về sinh thái đô thị.

Thiết lập khung pháp lý thống nhất, đồng bộ hoạt động định danh, xác thực điện tử

Thiết lập khung pháp lý thống nhất, đồng bộ hoạt động định danh, xác thực điện tử

Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang được đẩy mạnh, việc xây dựng, ban hành Luật Định danh và xác thực điện tử là cần thiết, góp phần hoàn thiện hạ tầng pháp lý số, giải quyết những thách thức về an ninh mạng, đồng thời tạo động lực thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, giúp Việt Nam chủ động hội nhập và phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.

Xác định rõ trách nhiệm các chủ thể trong bảo vệ công trình quan trọng liên quan an ninh quốc gia

Xác định rõ trách nhiệm các chủ thể trong bảo vệ công trình quan trọng liên quan an ninh quốc gia

Cùng với sự phát triển của đất nước, hệ thống công trình có ý nghĩa đặc biệt đối với quốc phòng, an ninh, chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và đời sống nhân dân ngày càng mở rộng, trở thành những bộ phận quan trọng trong kết cấu hạ tầng chiến lược quốc gia. Đây không chỉ là những tài sản có giá trị lớn mà còn là các mục tiêu có ý nghĩa đặc biệt đối với sự ổn định chính trị, hoạt động bình thường của bộ máy nhà nước, sự phát triển kinh tế và khả năng bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Muốn kinh tế bứt phá, phải tháo đúng những điểm nghẽn

Muốn kinh tế bứt phá, phải tháo đúng những điểm nghẽn

Chín tháng năm 2026, GDP Việt Nam tăng 9,01%; riêng quý III đạt 9,95% — mức tăng chín tháng cao nhất trong khoảng mười lăm năm. Công nghiệp và xây dựng đóng góp gần một nửa mức tăng chung. Năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đang được mở ra bằng một sức bật đáng kể.

Sửa luật hình sự và tố tụng hình sự: Đúng ranh giới, chặt quyền lực, vững công lý

Sửa luật hình sự và tố tụng hình sự: Đúng ranh giới, chặt quyền lực, vững công lý

Quốc hội đang xem xét đồng thời Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi). Thước đo của lần sửa luật này không nằm ở việc thêm bao nhiêu tội danh hay nặng thêm bao nhiêu mức án, mà ở chỗ pháp luật có xử lý đúng người, đúng tội, không để lọt tội phạm và không làm oan người vô tội hay không.

Hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động điều tra

Hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động điều tra

Thực hiện các chủ trương của Đảng trong công cuộc đổi mới toàn diện, đồng bộ trong sắp xếp tổ chức bộ máy Nhà nước theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, việc sửa đổi Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự trong thời điểm hiện nay là rất cần thiết.