Hôn nhân bí ẩn của nhà tự nhiên học Charles Darwin

Ít ai ngờ rằng, trong đời tư, "cha đẻ" của thuyết tiến hóa và di truyền học Charles Darwin đã quyết định lấy cô em họ của mình, hai người có với nhau 10 mặt con, và vài người đã bị mắc những căn bệnh xuất phát từ hôn nhân cận huyết.

Charles Darwin là "cha đẻ" của khoa học tiến hóa và là một nhà sinh vật học với các công trình nghiên cứu đồ sộ mà từ chúng đã đặt ra một cột mốc nhằm mở rộng nguồn gốc tất cả các dạng sự sống thành hình trên Trái đất.

Thuyết chọn lọc tự nhiên của Darwin đã biến thế giới khoa học của thế kỷ 19 thành một "hiện tượng" và đồng thời là một đề tài gây tranh cãi sôi nổi với nhiều công trình nghiên cứu kể từ thời điểm đó. Nhưng ít ai ngờ rằng, trong đời tư,  "cha đẻ" của thuyết tiến hóa và di truyền học đã quyết định lấy cô em họ của mình, hai người có với nhau 10 mặt con, và vài người đã bị mắc những căn bệnh xuất phát từ hôn nhân cận huyết.

Hôn nhân cận huyết

Emma Wedgwood, là con gái của người cậu ruột Darwin. Họ đã phải lòng nhau và nên duyên chồng vợ vào ngày 29 tháng Giêng năm 1839. Đặt trong bối cảnh lịch sử và xã hội ngày nay, thì chuyện hôn nhân với anh em bà con trong dòng họ bị xem là điều cấm kỵ, thế nhưng nó lại là chuyện hết sức bình thường, đặc biệt là trong số thành phần có gốc gác hoàng gia và quý tộc.

Charles Darwin vào năm 1854.

Charles Darwin vào năm 1854.

Từ các thành viên của những triều đại Ai Cập cho đến dòng họ Hapsburgs của đế quốc Áo-Hung, chuyện hôn nhân ngay trong một gia đình dòng họ đã trở thành phương tiện để duy trì quyền lực và của cải. Dưới thời đại Victoria (Anh), các gia đình có mối quan hệ thân cận thường xem chuyện hôn nhân như một giao dịch kinh doanh hơn là tìm kiếm tình yêu.

Tuy vậy, hậu quả là tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh cao rõ rệt, cơ thể được sinh ra có nhiều khiếm khuyết và mắc các chứng bệnh tâm thần, tất cả đều hình thành ở những trẻ em đến từ các mối quan hệ hôn nhân cận huyết.

Charles Darwin cưới cô em họ làm vợ, bà Emma Wedgwood.
Charles Darwin cưới cô em họ làm vợ, bà Emma Wedgwood.

Đối với gia đình Darwin-Wedgwood, mối quan hệ của họ là vào thế kỷ 18. Erasmus Darwin, là bác sĩ, nhà thơ, nhà phát minh và nhà chống buôn bán nô lệ rất nổi tiếng, còn bà Josiah Wedgwood lại là nhà sáng lập ra công ty gốm Josiah Wedgwood and Sons, cả 2 người đã nhìn thấy cơ hội để sát lại gần nhau nhằm mở rộng tiền tài và sức ảnh hưởng của họ. Kể từ khi đó, đã có vài thành viên trong 2 gia đình của ông bà lấy nhau, từ đây làm phát sinh tình trạng hôn nhân cận huyết.

Mặc dù biết rõ những hậu quả về sức khỏe, nhưng Darwin vẫn quyết định làm theo cách của mình. Bà xã Emma Wedgwoods, cháu của Josiah Wedgewood, lúc đầu không biết rằng Charles Darwin rất quan tâm tới chuyện cưới bà. Nhưng sau đó, họ vẫn cưới nhau.

Vào thời điểm đó, Darwin đang đắm mình vào các công trình nghiên cứu, và người ta lo ngại rằng hôn nhân sẽ cản trở con đường để chinh phục những thành tựu vĩ đại của ông.

Bệnh tật hoành hành

Charles Darwin làm việc hàng giờ, hiếm khi nghỉ ngơi. Sức khỏe của ông khó có thể đáp ứng được tâm trí luôn nung nấu vì khoa học. Nhà khoa học bắt đầu bộc phát nhiều thứ bệnh như đau đầu, run rẩy, buồn nôn, đau dạ dày và nhịp tim đập nhanh... nhưng các bác sĩ chưa khi nào thống nhất chẩn đoán chính xác. Ngay cả ngày hôm nay, vấn đề sức khỏe của Darwin vẫn đang là chủ đề cho nhiều cuộc thảo luận.

Với Darwin, hôn nhân là chuyện chán ngắt, như cách ông viết trong phần chống hôn nhân với các lời lẽ đại loại như "mất thời gian khủng khiếp". Dù có những lời không hài lòng lắm thì thực tế là vợ chồng ông đã bền bỉ gắn bó với nhau, tạo thành đôi bạn già ở tuổi xế chiều.

Họ yêu thương nhau trọn kiếp và sống bên nhau đến ngày Darwin tạ thế, 43 năm sau lễ cưới của họ. Năm 1839, con trai đầu của họ, William Erasmus chào đời. Trong thời kỳ giữa năm 1841 đến năm 1856, họ lần lượt sinh thêm 9 người con khác.

Sau một thời gian định cư ở London, hai vợ chồng Charles và Emma bèn quyết định dọn tới sống ở vùng nông thôn Downe thuộc quận Bromley (London), hai vợ chồng ông bà nhận định rằng đó là nơi lý tưởng để nuôi dạy con cái thành người. Nhưng không phải đứa con nào của họ cũng sống đến tuổi trưởng thành.

Con gái Anne (sinh năm 1841) đã mắc bệnh lao và qua đời khi mới 10 tuổi; người em gái Mary (sinh năm 1842) lại qua đời chỉ vài tuần sau khi lọt lòng mẹ; người con thứ 3 là Charles Waring Darwin thì chết khi mới được 2 tuổi. Mặc dù đây không phải là số liệu bất thường đối với tỷ lệ tử vong cao ở trẻ em thì Darwin - một nhà sinh vật học có giáo dục - đã nhận thức được những hậu quả tiềm tàng của hôn nhân cận huyết từ các nghiên cứu và thử nghiệm của cá nhân ông.

Ông không ngừng theo dõi các vấn đề sức khỏe của các con khi chúng lớn lên và cẩn thận viết vào một cuốn sổ tay mà sau này nó dùng làm lời chứng thực cũng như nền tảng cho nghiên cứu tương lai.

Trong một lá thư gửi cho một trong những người bạn thân cậy của mình, Darwin viết rằng: "đám trẻ trông có vẻ yếu ớt, trông thiếu sinh khí". 3 trong số các con của Darwin bị vô sinh có lẽ là do hậu quả của hôn nhân cận huyết. Darwin lưu ý rằng tất cả các con đều nhạy cảm và dễ mắc bệnh dù rằng không hề cho thấy có bất kỳ dấu hiệu nào về khuyết tật thể chất hay suy giảm trí tuệ vĩnh viễn.

Nhưng cũng có 3 trong số 10 người con của Darwin là George, Francis và Horace đã trở thành những người được kính trọng trong những lĩnh vực mà họ theo đuổi và thậm chí còn được phong tước Hiệp sĩ. Ông Tim M. Berra, tác giả của cuốn sách Darwin và các con: Di sản khác, đã dựa vào những lưu ý của Darwin để nghiên cứu sâu hơn về con cái của ông và tình trạng sức khỏe của họ nhằm cố gắng hé lộ ánh sáng về gia đình của nhà bác học.

Ông Berra kết luận rằng, qua nghiên cứu 25 gia đình nòng cốt trong suốt 4 thế hệ của nhà Darwin và Wedgwoods, là bộ gene tự phát của những đứa con nhà Darwin là giống nhau hơn 6%.

Vì thế, Charles Darwin, người đặt nền móng cho di truyền học, đã trở thành nạn nhân của lĩnh vực nghiên cứu của ông. Tuy nhiên, các nghiên cứu mà Darwin tiến hành trong cùng lúc quan sát sức khỏe con cái đã giúp ông phát triển ra những giả thuyết tiến bộ hơn về hiểm họa của hôn nhân cận huyết.

Trong một lá thư viết cho nghị sỹ John Lubbock vào năm 1870 về những lo ngại của mình, Darwin tuyên bố rằng "những cuộc hôn nhân chung dòng máu sẽ dẫn đến bệnh điếc, câm và mù lòa". Charles Darwin đã đề xuất ra những câu hỏi để đưa vào thống kê dân số Anh liên quan đến những căn bệnh, và ông cũng có thể dễ dàng thu thập thêm nhiều thông tin về dân số dựa trên tần suất của hôn nhân cận huyết trong nước cũng như tác động của chúng đối với trẻ em.

Thật không may, các đề xuất của Darwin đã bị bác bỏ, nhưng hôm nay chúng ta có thể chắc chắn rằng sáng kiến tiến bộ buổi đầu của Darwin đã phát huy tầm ảnh hưởng trong việc phòng ngừa nhiều chứng đột biến di truyền.

Nguyễn Thanh Hải (tổng hợp)

Các tin khác

Vó ngựa của Hoàng đế Quang Trung

Vó ngựa của Hoàng đế Quang Trung

Nhắc đến vị vua anh hùng Quang Trung, hậu thế nhớ ngay đến hình ảnh oai hùng vẫn được miêu tả khi nhà vua ngồi trên bành voi, trực tiếp chỉ huy binh sĩ đánh đồn Ngọc Hồi hay hạ thành Thăng Long mùa xuân năm Kỷ Dậu 1789. Nói đến ngựa với nhà vua, người ta lại nhớ đến giai thoại về việc nhà vua sai ngựa trạm đem một cành đào Nhật Tân gửi về Phú Xuân tặng Hoàng hậu Ngọc Hân.

Mã định danh liệu có minh bạch thị trường bất động sản?

Mã định danh liệu có minh bạch thị trường bất động sản?

Từ ngày 1/3/2026, mỗi bất động sản tại Việt Nam sẽ có một “căn cước” riêng dưới dạng mã định danh điện tử. Chủ trương này được kỳ vọng tạo ra bước ngoặt về minh bạch hóa thị trường, kiểm soát dòng tiền và hạn chế đầu cơ.

Điện Kính Thiên: Thêm những bí ẩn khai mở từ lòng đất

Điện Kính Thiên: Thêm những bí ẩn khai mở từ lòng đất

Những bí mật quanh điện Kính Thiên - biểu tượng quyền lực tối cao của nhiều triều đại Việt Nam bất ngờ tiếp tục được khai mở vào những ngày cuối cùng của năm 2025, khi Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội phối hợp với Viện Khảo cổ học công bố kết quả khai quật khảo cổ mới nhất tại Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long.

Trận địa mới trên bản đồ chiến tranh hiện đại

Trận địa mới trên bản đồ chiến tranh hiện đại

“Trận địa mới trên bản đồ chiến tranh hiện đại” không còn nằm ở biên giới địa lý hay không gian mạng, mà đang dịch chuyển thẳng vào vùng lãnh thổ bí ẩn nhất của con người: bộ não. Khi các cường quốc đồng loạt đầu tư vào công nghệ thần kinh mang tính lưỡng dụng, từ giao diện não - máy tính đến kỹ thuật điều biến nhận thức, ranh giới giữa điều trị và kiểm soát, giữa tiến bộ và vũ khí hóa trở nên mong manh chưa từng có. Bản chất con người đang đứng trước một phép thử mới, nơi chiến tranh không chỉ nhắm vào cơ thể, mà nhắm vào chính ý chí và bản sắc của mỗi cá nhân.

Bài cuối: Một gia đình đặc biệt

Bài cuối: Một gia đình đặc biệt

Không chỉ Trần Tử Bình có cuộc đời đặc biệt, mà đồng chí Nguyễn Thị Hưng - người bạn đời của ông cũng vậy. Họ là “đồng chí chồng - đồng chí vợ” gắn bó với nhau và cùng vượt qua những sự kiện quan trọng của một giai đoạn cách mạng hào hùng nhất trong lịch sử dân tộc.

Thiếu tướng Trần Tử Bình: Gan vàng dạ sắt

Thiếu tướng Trần Tử Bình: Gan vàng dạ sắt

Trong 60 năm cuộc đời thì có đến gần 8 năm Thiếu tướng Trần Tử Bình bị tù đày ở các nhà tù Côn Đảo, Thái Bình, Ninh Bình, Hà Nam, Hỏa Lò - đều là những địa ngục trần gian. Sự trưởng thành, tôi luyện của người chiến sĩ cách mạng xuyên qua những gông cùm, xiềng xích; tích đọng thành lòng yêu nước, khát vọng tự do và sức mạnh để quên mình chiến đấu trọn đời vì cách mạng.

O Thu - người chèo đò qua dòng sông “mưa đỏ” Thạch Hãn

O Thu - người chèo đò qua dòng sông “mưa đỏ” Thạch Hãn

Có những khoảnh khắc lịch sử, một dòng sông phản chiếu hình ảnh nước Việt Nam can trường trong những năm tháng khói lửa 1972 - sông Thạch Hãn. Giữa mưa bom bão đạn, những mái chèo kiên cường vẫn rẽ sóng, đưa bộ đội sang Thành cổ, chở theo cả niềm tin và ý chí quật cường của đất nước.

Liệt sĩ Hà Nội trong trận đầu Hải quân ta đánh thắng

Liệt sĩ Hà Nội trong trận đầu Hải quân ta đánh thắng

Tôi tình cờ gặp Họa sĩ Ngô Thành Nhân trong một chiều mưa Đà Lạt. Lại tình cờ mà thật thú vị khi biết anh là con trai út của Kiến trúc sư nổi tiếng Ngô Huy Quỳnh. Cũng thật thú vị khi tôi với họa sĩ Ngô Thành Nhân là người cùng quê phường Đường Hào, tỉnh Hưng Yên.

Anh hùng phi công Nguyễn Văn Bảy: Huyền thoại của bầu trời

Anh hùng phi công Nguyễn Văn Bảy: Huyền thoại của bầu trời

Trong lịch sử không quân Việt Nam, phi công Nguyễn Văn Bảy (1936-2019) là một cái tên huyền thoại khi lái MiG-17 bắn hạ 7 máy bay tối tân của Mỹ. Ông được phong danh hiệu Anh hùng lực lượng Vũ trang nhân dân khi vừa bước qua tuổi 30 với quân hàm Thượng úy. Câu chuyện về phi công Nguyễn Văn Bảy thực sự là một huyền thoại của bầu trời và cuộc đời ông như biểu tượng về một “Cánh chim của bầu trời tự do” …

Tấm giấy báo tử và câu chuyện xúc động về làm báo ở chiến trường

Tấm giấy báo tử và câu chuyện xúc động về làm báo ở chiến trường

Trong “kho” hiện vật đồ sộ của Bảo tàng Báo chí Việt Nam, nhất là những hiện vật lớp thế hệ nhà báo đi trước, có một hiện vật rất đặc biệt. Đó là tấm giấy báo tử “nhầm” của nhà báo Kim Toàn. Được trưng bày trang trọng trong tủ trưng bày của Bảo tàng Báo chí Việt Nam, đằng sau tấm giấy báo tử vương màu thời gian này là câu chuyện xúc động không chỉ riêng của nhân vật có tên trên tấm giấy mà còn là về những nhà báo chiến trường, về một thế hệ nhà báo - chiến sĩ trong một thời lửa đạn.

Nhiệm vụ đặc biệt quan trọng của nhà tình báo Vladimir Kulemekov

Nhiệm vụ đặc biệt quan trọng của nhà tình báo Vladimir Kulemekov

Từ nhỏ, Vladimir Kulemekov mơ ước trở thành quân nhân. Tốt nghiệp Trường Sư phạm Suvorov với huy chương vàng, ông vào học Học viện Truyền thông Quân sự ở Leningrad. Năm 1969, ông tốt nghiệp và trở thành chuyên gia tình báo điện tử. Sau 5 năm làm việc tại vùng Khabarovsk, ông nộp đơn vào Trường Ngoại giao quân sự.

Nhà báo, bác sĩ Nguyễn Văn Luyện: Làm báo để chữa cho nhiều người cùng lúc…

Nhà báo, bác sĩ Nguyễn Văn Luyện: Làm báo để chữa cho nhiều người cùng lúc…

Giáo sư Nguyễn Tấn Gi Trọng (đại biểu Quốc hội từ khóa I tới khóa VII) nhận xét bác sĩ Nguyễn Văn Luyện (Ủy viên Ban Thường trực Quốc hội khóa I) là “một bác sĩ giỏi, một con người cởi mở, nhân hậu, vị tha, sống vì mọi người; một nhà báo, một nhà hoạt động xã hội lớn, có tầm nhìn xa trông rộng”.

Ký ức về một thời hào hùng của người lính An ninh

Ký ức về một thời hào hùng của người lính An ninh

Mặc dù vừa trải qua cơn đột quỵ, trí nhớ khi tỏ khi mờ, nhưng những ký ức về những năm tháng tuổi trẻ hào hùng, với hành trình đi dọc Trường Sơn, vượt qua mưa bom bão đạn để tham gia chi viện cho chiến trường miền Nam vẫn khắc sâu, nguyên vẹn trong tâm trí của ông Võ Xuân Thành - người lính An ninh Công an Nghệ An.

Dalat Palace và cuộc trù bị cho “Hội nghị Fontainebleau”

Dalat Palace và cuộc trù bị cho “Hội nghị Fontainebleau”

“Hội nghị Đà Lạt” còn gọi là “Hội nghị trù bị Đà Lạt” họp từ ngày 19/4 đến ngày 11/5/1946 tại Dalat Palace, Tp Đà Lạt, là một hội nghị dự bị, gặp gỡ giữa 2 phái đoàn Việt và Pháp chuẩn bị cho “Hội nghị Fontainebleau” diễn ra vào tháng 7 năm đó.

Những bức ảnh trở thành lịch sử

Những bức ảnh trở thành lịch sử

Trong không khí cả nước náo nức chào mừng 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, những ngày tháng Tư lịch sử năm nay, Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III đón những vị khách đặc biệt và “kho” tư liệu ảnh vô giá. Đó là 2 nhà báo chiến trường - Trần Mai Hưởng và Đinh Quang Thành - những người đã theo đoàn quân giải phóng tiến về Sài Gòn, ghi lại nhiều khoảnh khắc đặc biệt và nhiều trận đánh lớn trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, trong đó có thời khắc những chiếc xe tăng đầu tiên húc đổ cánh cổng Dinh Độc Lập nửa thế kỷ trước.

Ký ức miền Nam của những người lính an ninh trên quê hương Xô Viết

Ký ức miền Nam của những người lính an ninh trên quê hương Xô Viết

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đầy gian khổ, ác liệt, cùng với quân và dân cả nước, lực lượng Công an tỉnh Nghệ An thực hiện nhiều nhiệm vụ mang tính chiến lược: Củng cố, xây dựng lực lượng để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp cách mạng; đảm bảo an ninh, trật tự; bảo vệ công cuộc xây dựng CNXH ở hậu phương miền Bắc; đập tan mọi âm mưu và hoạt động của bọn gián điệp biệt kích và nỗ lực tham gia chi viện sức người, sức của cho chiến trường miền Nam.

Cuộc hạnh ngộ sau nửa thế kỷ

Cuộc hạnh ngộ sau nửa thế kỷ

Côn Đảo ngày nay đã khác xưa rất nhiều, nhưng dấu tích của quá khứ vẫn còn đó, nhắc nhở chúng ta về một thời kỳ đấu tranh gian khổ nhưng oanh liệt. Với những người từng trải qua năm tháng lao tù khắc nghiệt tại Côn Đảo, hòn đảo này đã trở thành một phần máu thịt, gắn liền với ký ức không thể nào quên.

Hồi ức chiến trận của vị tướng miền Tây

Hồi ức chiến trận của vị tướng miền Tây

Ở tuổi 81, trải qua nhiều trận đánh sinh tử, đi qua nhiều cột mốc quan trọng của cuộc đời, nhưng với Thiếu tướng Trần Vinh Quang (nguyên Chủ nhiệm Chính trị Quân khu 9, nguyên Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) thì kỷ niệm đặc biệt nhất với ông là trong những ngày tháng 4/1975 lịch sử, những ngày mà “niềm vui như một giấc mơ” trong cuộc đời mỗi người lính.

Hoa bất tử nở giữa lòng địch

Hoa bất tử nở giữa lòng địch

H63 là một mô hình điệp báo chưa từng có tiền lệ trong lịch sử tình báo quốc phòng Việt Nam và thậm chí là cả thế giới. Ở đó, quy tụ được những điệp viên hoàn hảo như Phạm Xuân Ẩn (X6), Nguyễn Thị Mỹ Nhung (Tám Thảo), Nguyễn Thị Ba... Phía sau mạng lưới tình báo hoạt động nhanh gọn, hiệu quả, bí mật suốt nhiều năm ấy, người ta không quên hình ảnh vị chỉ huy chiến lược Nguyễn Văn Tàu (Tư Cang). Cuộc đời ông như một bông hoa bất tử nở giữa lòng địch.