Thời gian hoàn thành các hội nghị là trong quý I/2026. Cùng đó, Bộ Chính trị giao Ủy ban Kiểm tra Trung ương xây dựng kế hoạch kiểm tra, giám sát chuyên đề việc triển khai Nghị quyết của Đảng tại các cấp ủy, tổ chức Đảng trực thuộc Trung ương.
Nói nghiên cứu, học tập, quán triệt, tuyên truyền Nghị quyết Đại hội XIV, trước hết là phải tập trung vào Nghị quyết của Đại hội và các văn kiện quan trọng như Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII tại Đại hội XIV; Báo cáo tổng kết một số vấn đề lý luận và thực tiễn về công cuộc Đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa trong 40 năm qua ở Việt Nam; Báo cáo tổng kết 15 năm thi hành Điều lệ Đảng (2011-2025) và đề xuất, định hướng bổ sung, sửa đổi Điều lệ Đảng...
Cùng đó, để làm rõ hơn cho các mục tiêu được nêu trong các văn kiện thì rất cần đề cập đến các nghị quyết mang tính đòn bẩy đối với các lĩnh vực cụ thể mà Bộ Chính trị đã ban hành trong quá trình hoàn thiện các văn kiện của Đại hội XIV. Ở lĩnh vực văn hóa thì đó là Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, được Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026.
Ngoài việc khẳng định văn hóa là nguồn lực nội sinh quan trọng hun đúc trí tuệ, tâm hồn, khí phách và bản lĩnh người Việt Nam, khẳng định trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn chú trọng phát triển văn hóa và con người Việt Nam, kế thừa, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa thế giới... thì điểm đặc biệt rất cần quán triệt là ở chỗ Nghị quyết số 80-NQ/TW đã nêu rõ những hạn chế, bất cập, khó khăn, thách thức hiện nay trong sự nghiệp xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam.
Những hạn chế, bất cập, khó khăn, thách thức này cụ thể là: Nhận thức về vị trí, vai trò của văn hóa chưa toàn diện và sâu sắc. Việc thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng thành chính sách, pháp luật của Nhà nước còn chậm, chưa đồng bộ, có mặt thiếu đột phá. Môi trường văn hóa chưa thật sự lành mạnh, đạo đức xã hội còn biểu hiện xuống cấp, mất bản sắc.
Đầu tư cho văn hóa còn thấp và dàn trải; nguồn lực chủ yếu dựa vào ngân sách nhà nước. Nguồn nhân lực văn hóa tồn tại nhiều bất cập. Cơ chế, chính sách chưa phát huy đầy đủ sức sáng tạo của các chủ thể, đặc biệt là đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ. Mức độ tiếp cận và thụ hưởng văn hóa của người dân còn chênh lệch giữa các vùng, miền, địa phương. Một số di sản văn hóa vật thể, phi vật thể xuống cấp, mai một chưa được khắc phục triệt để.
Công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí phát triển chưa tương xứng với tiềm năng. Sự bùng nổ các nền tảng trực tuyến xuyên biên giới kéo theo sự xâm nhập của các yếu tố ngoại lai phản cảm, phi văn hóa gây xung đột giá trị và tác động tiêu cực đến việc gìn giữ và phát huy giá trị lịch sử, truyền thống văn hóa của dân tộc và xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện trong giai đoạn mới.
Như vậy là, các hạn chế, bất cập, khó khăn, thách thức đã được xác định một cách cụ thể để từng địa phương, hội ngành liên quan cũng như đội ngũ những người làm công tác văn hóa, trong đó có cả lực lượng văn nghệ sĩ, tập trung nghiên cứu tìm ra giải pháp để phát huy tối đa các nguồn lực có sẵn, nhằm thực hiện thành công các mục tiêu về văn hóa mà Đại hội XIV đề ra, trên cơ sở phù hợp với thực tiễn, thông qua kế hoạch hành động cụ thể của năm 2026 và cả giai đoạn 2026-2030.
Tìm ra giải pháp là rất quan trọng, nhưng hành động cụ thể để hóa giải các hạn chế, bất cập, khó khăn, thách thức này là còn quan trọng hơn, vì đó chính là yêu cầu của thực tiễn.
Thế giới đang trong tiến trình xác lập trật tự mới với những chuyển biến nhanh, phức tạp chưa từng có, nổi bật là cạnh tranh giữa các nền văn hóa. Tác động của cuộc cách mạng khoa học, công nghệ cũng đang làm thay đổi căn bản các chuẩn mực ứng xử và hệ giá trị văn hóa, đặt ra nhu cầu cấp thiết về định vị quốc gia trong trật tự thế giới mới.
Trong bối cảnh đó, thực tiễn đòi hỏi chúng ta phải có những chủ trương, quyết sách đột phá mang tính chiến lược, đồng bộ nhằm khắc phục hạn chế, bất cập; chủ động nắm bắt thời cơ, vượt lên thách thức thúc đẩy phát triển văn hóa nhằm phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
