Giới trẻ Việt đi và viết ngoài vòng tay Tổ quốc

Trên các diễn đàn du lịch, có nhiều gương mặt trẻ rất được chú ý. Thế nhưng, sau những chuyến đi xa có thể viết lại hành trình của mình, thì không mấy người đủ khả năng. Một cô gái và một chàng trai đã làm được điều ấy, đó là Trần Hồng Ngọc với cuốn sách "Con đường tơ lụa vạn dặm xa từ Pakistan tới Tây An" và Trần Đặng Đăng Khoa với cuốn sách "1111 - Sáu vạn dặm trên yên xe cà tang".

Cô gái Trần Hồng Ngọc sau khi tốt nghiệp Học viện Ngân hàng tại Hà Nội, đã vào TP Hồ Chí Minh lập nghiệp đúng với chuyên môn được đào tạo. Thế nhưng, cô gái Việt này lại có sở thích du lịch khám phá, mà hễ có cơ hội là Trần Hồng Ngọc lập tức lên đường. Đã từng đi qua hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ, Trần Hồng Ngọc bày tỏ: "Tôi ham mê tìm hiểu những nền văn minh vĩ đại, những con đường giao thương làm thay đổi lịch sử. Giữa vô vàn những minh chứng của quá khứ, tôi đặc biệt ấn tượng và háo hức với con đường tơ lụa".

tran hòng ngoc (1).jpg -0
Trần Hồng Ngọc ở Tân Cương, Trung Quốc.

Nhắc đến con đường tơ lụa thì nhiều người từng nghe nói đến tuyến giao thương lâu đời nhất của nhân loại. Con đường tơ lụa bắt đầu từ thành phố Tây An thuộc tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc và trải dài qua các địa danh Cam Túc, Tân Cương, băng qua khu vực Trung Á đến Pakistan, qua Ấn Độ rồi đến Ba Tư (Iran ngày nay), rồi sau đó rẽ sang châu Âu và Địa Trung Hải.

Trần Hồng Ngọc đã thực hiện một hành trình ngược lại. Cô gái Việt xuất phát từ Pakistan để khám phá Kashgar, Đôn Hoàng, Trương Dịch, Turpan, Khâu Từ, cao tốc trải nhựa Karakoram cao nhất thế giới và dừng chân ở thung lũng Hunza thiên đường. Bàn chân cô gái Việt đã đi ngược con đường tơ lụa vào năm 2018 với nhiều dư âm khó phai. Trong thời gian mấy tháng giãn cách xã hội tại TP. Hồ Chí Minh, Trần Hồng Ngọc đã hồi tưởng và viết lại một cách cuốn hút. Cuốn sách "Con đường tơ lụa vạn dặm xa từ Pakistan tới Tây An" vừa được Chibooks và NXB Lao Động ấn hành.

Hơn 200 trang, cuốn sách "Con đường tơ lụa vạn dặm xa từ Pakistan tới Tây An" của Trần Hồng Ngọc giúp độc giả hình dung một bức tranh sinh động với không ít cảm giác phiêu lưu và mạo hiểm. Và có lẽ, Trần Hồng Ngọc là cô gái Việt đầu tiên đi xuyên qua con đường tơ lụa để có những ghi chép tỉ mỉ và độc đáo. Bằng tư duy sống hiện đại, Trần Hồng Ngọc quan niệm phải làm việc chăm chỉ để tận hưởng cuộc sống, khám phá những vùng đất xinh đẹp ngoài biên giới Việt Nam. Sau này khi già đi, nhìn lại tuổi trẻ sẽ thấy cuộc sống của mình đầy màu sắc và mình đã có rất nhiều những trải nghiệm quý giá.

Trong khi đó, bằng chiếc xe máy có biển kiểm soát 63H2 - 6736 mà Trần Đặng Đăng Khoa đặt cho biệt hiệu thân thương là "Memo", chàng trai Việt này đã khiến cộng đồng thán phục khi thực hiện một chuyến đi qua nhiều quốc gia trên thế giới. Ngày 1/6/2017, Trần Đặng Đăng Khoa khởi hành tại cửa khẩu Mộc Bài, Tây Ninh. Với chiến hữu "Memo", chàng trai Việt đã rong ruổi 1111 ngày, qua 7 châu lục, 65 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Với 8 lần băng qua đường xích đạo, chàng trai Việt cũng có không ít phút giây ngậm ngùi suy tư. Trần Đặng Đăng Khoa viết: "Ngày thứ 528 trong chuyến đi, xem như một nửa cuộc hành trình  kéo dài 1.111 ngày, tôi ngồi một mình ở bờ biển Ilulissat, Greenland, nhìn ra Bắc Băng Dương  giá lạnh và bắc cực quang đang nhảy múa trên bầu trời giữa đêm Bắc Cực và nghĩ về những gì đã qua. Giờ này ở Việt Nam chắc mọi người vừa ngủ dậy và bắt đầu một ngày mới, nhưng tại đây  vẫn đang là nửa đêm. Lâu lâu những cơn gió từ Biển Bắc lại tràn tới, lạnh ngắt dù tôi đã mặc bao nhiêu lớp áo, lớp quần trên người. Lúc này lại không có Memo bên cạnh do bạn ấy đang  phải "trú  đông" ở Canada, bên kia bờ Đại Tây Dương, nên tôi ngồi đây có một mình, cô đơn lạc lõng, chỉ còn mình tôi và ánh sáng ma mị trên bầu trời kia. Lòng vừa hư thái vừa nặng trĩu, tôi  đắm chìm vào những dòng suy nghĩ miên man về những thứ tôi nhớ được từ ngày cất tiếng khóc chào đời đến giây phút này".

Con số "1111" trong tên cuốn sách của Trần Đặng Đăng Khoa, không chỉ là số ngày trải nghiệm hành trình sáu vạn dặm, mà còn mang ý nghĩa khác. Theo chàng trai Việt, đó cũng là bốn số 1 mà anh luôn ghi nhớ: 1 mình, 1 xe, 1 giấc mơ lớn, 1 thế giới diệu kỳ. Cuốn sách "1111 - Sáu vạn dặm trên yên xe cà tàng" tái hiện chuyến đi của Trần Đặng Đăng Khoa, kèm với rất nhiều tâm sự, tip du lịch, hình ảnh ấn tượng. Đặc biệt sách gồm 2 bìa in màu tuyệt đẹp, là hình do tự tay tác giả chụp. Mỗi cuốn sách sẽ tặng kèm một postcard màu (có 5 mẫu ngẫu nhiên). Quà tặng kèm siêu hữu ích: Hướng dẫn du lịch an toàn dạng file, độc giả có thể quét mã QR trên bìa để tải và đọc bất kỳ đâu.

Có độ dày 776 trang, "1111 - Sáu vạn dặm trên yên xe cà tàng" chia làm 9 phần. Phần 1: Châu Á - Châu Âu. Phần 2: Dọc chiều Nam Mỹ. Phần 3: Bắc Mỹ. Phần 4: Cái gì ở phía Bắc của Bắc Cực?. Phần 5: Trở lại châu Âu. Phần 6: Trở lại châu Mỹ. Phần 7: Châu Úc - Xin chào ký ức. Phần 8: Một thế giới khác ở Nam Cực. Phần 9: Châu lục cuối cùng (châu Phi). Mỗi ngày trong chuyến đi, trừ ba tháng cuối cùng kẹt ở Mozaambique vì dịch COVID-19, Trần Đặng Đăng Khoa đều ghi lại nhật ký. Cho nên, cuốn sách "1111 - Sáu vạn dặm trên yên xe cà tàng" chủ yếu tập hợp những trang viết của anh theo mốc thời gian. Những trang du ký vút nhanh, xoay đều như những vòng bánh xe, cuốn ta theo cùng trong chuyến đi "không hẹn ngày về". Những ngoạn mục của thiên nhiên, những sặc sỡ của văn hóa, những bình dị ấm áp của cuộc sống con người, cộng với những kinh nghiệm và trải nghiệm rất cá nhân của một kẻ độc hành ham phiêu lưu.

tran dang dang khoa.jpg -0
Trần Đặng Đăng Khoa tại Hollywood, Mỹ.

Không thể nói khác hơn, "1111 - Sáu vạn dặm trên yên xe cà tàng" là một hành trình vượt khỏi vùng an toàn để theo đuổi giấc mơ, nhưng không thiếu sự chuẩn bị chu đáo. Đáng quý nhất là tác giả rất sẵn lòng chia sẻ quá trình chuẩn bị của mình cũng như những trải nghiệm để người đi sau được thuận lợi. Trần Đặng Đăng Khoa tâm sự: "Sau 30 năm cuộc đời, tôi đã ngộ ra rằng không có hạnh phúc tối thượng, hạnh phúc vĩnh cửu, hạnh phúc viên mãn, mà hạnh phúc chỉ có được trên từng bước chân, từng vòng bánh xe mà mình đang đi".

Sau 1111 ngày cưỡi xe máy lang thang để hiểu thiên hạ, Trần Đặng Đăng Khoa trở về Việt Nam và dành 2 năm để viết cuốn sách. Anh thổ lộ: "Tôi nhận ra dù nhân loại có thay đổi bao nhiêu, dù khoa học công nghệ có phát triển thế nào, dù những giao thức thông tin liên lạc có hiện đại và giúp đỡ con người ra sao, hay dù con người có đặt chân đến những hành tinh xa xôi đến mấy, thì Trái đất này vẫn sẽ giữ mãi một kích cỡ, một diện tích, một diện mạo. Sẽ có những niềm  vui,  nỗi  buồn, những sầu ai khổ  hạnh của một người nào đó trên Trái đất. Sẽ có chiến tranh, hòa bình, đau thương, mất mát, hạnh phúc. Sẽ có hội ngộ và ly tán. Sẽ có những biến chuyển to lớn trên thế  giới. Nếu sống  trên  đời  mà  không  được  đi đây đi đó, không được thấy, không được nghe, không nếm không ngửi, không cảm nhận thế gian thì quả là đáng tiếc vô cùng tận. Còn đáng tiếc hơn nữa đối với một người đã nhận thức được rằng: nếu một ngày nào đó không được nhìn ngắm thế gian, không hoàn thành được tâm nguyện về một chuyến đi không hẹn ngày về, không một lần được cảm nhận sự tự do và tìm thấy hạnh phúc, thì sau này mất đi sẽ trở thành một linh hồn vất vưởng chìm đắm giữa không gian vô cùng, với nỗi tiếc nuối nghẹn ngào không nguôi vì đã không lựa chọn đi con đường của mình".

Lê Thiếu Nhơn

Các tin khác

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào đời sống thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

Tập trường ca “Những người lính của làng” của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều vừa được Nha xuất bản Hội Nhà văn ấn hành là một dấu ấn khá đặc biệt. Ở đó, hình tượng người lính không còn được khắc họa đơn tuyến như biểu tượng anh hùng thuần túy, mà trở thành một thực thể đa chiều - vừa bi tráng, vừa mong manh, vừa mang nỗi đau riêng tư, vừa hòa vào số phận dân tộc.

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Tuy là đồng nghiệp và đồng hương Quảng Bình, nhưng mãi đến năm 2018, tôi mới được gặp và quen biết Nguyễn Hương Duyên, cây bút nữ văn xuôi "7x đời chót" đang làm Trưởng ban Thư ký tòa soạn tạp chí Nhật Lệ của Hội VHNT ở quê nhà.

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

Trong những ngày đầu năm 2026, giới văn chương Việt Nam, đặc biệt là vùng đất "sen bùi nhãn ngọt" Hưng Yên, đón nhận tin vui: Đại tá Công an - nhà thơ Văn Diên (hội viên Hội Nhà văn Việt Nam) đã chính thức được vinh danh Giải thưởng Văn học Quốc tế 2025 với Huy chương Vàng Dickens cho tập thơ thiếu nhi "Green Wishes" (Ước vọng xanh).

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Một bữa nắng như chảo lửa nung cháy xứ Quảng, tôi ghé nhà bạn ở vùng trung du phía Tây Thăng Bình, nơi con sông Rù Rì chảy qua. Loáng thoáng trong câu chuyện quanh mâm giỗ, bà ngoại bạn thở than với mấy người già quê: “Trời ni mà có bát nước chè hai uống cái ực thì sướng phải biết!”.

Như thế nào là nghệ thuật?

Như thế nào là nghệ thuật?

Nghệ thuật (Tiếng Anh: Art), nếu chiết tự theo Hán Việt, đó là nuôi dưỡng, làm phát triển tài năng bên trong (tài nghệ) bằng các kỹ thuật, phương pháp. Sản phẩm nghệ thuật là hình thức hiện ra - kết quả của quá trình nuôi dưỡng tài năng cùng với các phương pháp biểu hiện tốt nhất có thể. Hiểu trên phương diện thực tế: nghệ thuật là sự biểu đạt thẩm mỹ thông qua các phương tiện/ chất liệu (ngôn ngữ, âm thanh, màu sắc, hình ảnh, hình khối, vũ đạo…).

Biết đủ để định vị bản thân

Biết đủ để định vị bản thân

Một sáng Chủ nhật thảnh thơi, tôi lại đem cuốn sách cũ ra đọc. Tiếng là những sách cũ, giấy đã sờn và rách gáy nhưng chữ nghĩa cổ nhân ngẫm ra thật thú vị. Trong "Đạo đức kinh", Lão Tử viết: "...Tri túc bất nhục, tri chỉ bất đài, khả dĩ trường cửu". Nghĩa là: Biết thế nào là đủ thì không nhục, biết lúc nào nên ngừng thì không nguy, may có thể sống lâu được".

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Gần nửa thế kỷ cầm bút, 11 đầu sách đã xuất bản, 9 Giải thưởng Báo chí quốc gia - đó là những con số biết nói về một hành trình sáng tạo bền bỉ của nhà báo Hồ Quang Lợi. Nhưng, có lẽ, điều khiến độc giả nhớ nhất ở ông không chỉ là nhà báo với những bài bình luận quốc tế sắc sảo, mà còn trong tư cách nhà văn qua những trang viết chân dung đầy nhân văn về những con người "làm nên thời đại".

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

“Nơi tôi sống, núi rừng trùng điệp, màu xanh cây cối đã thành quen mắt. Từ khi tôi còn là một đứa trẻ bé tí theo mẹ đi chợ, những hoa văn thổ cẩm đã theo vào mắt tôi, cùng tôi khôn lớn”, nhà văn trẻ Đặng Thùy Tiên giới thiệu về mình. Nơi “núi rừng trùng điệp” ấy chính là thị trấn Tam Đường, nay là xã Bình Lư, tỉnh Lai Châu.

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

“Rộn ràng, rộn ràng hạnh phúc đang tràn dâng/ Nôn nao lâng lâng xao xuyến đến ngập lòng...” - nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung “chào sân” bằng bài hát vui vui. Không cần guitar đệm nhạc, chỉ có nhịp vỗ tay đã thấy rộn lên như trong một hội hôn. Hát xong, người nhạc sĩ đến từ miệt Sen hồng Đồng Tháp cúi đầu chào khán giả. Sau tràng pháo tay khích lệ, anh hát tiếp: “Nhớ không em! trò chơi đám cưới ngày xưa/ Tóc cô dâu thả suông kết bông mười giờ/ bên chú rể lưng trần, che lộng vàng lá chuối/ Xây tổ ấm uyên ương mơ ước ngày nên đôi...”.

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Trong dòng chảy văn xuôi Việt Nam viết về chiến tranh và hậu chiến, có những tác phẩm không chọn giọng điệu sử thi lớn lao, cũng không cố dựng lên những tượng đài bất khả xâm phạm, mà lặng lẽ đi vào ký ức cá nhân, từ đó chạm đến phần sâu nhất của lịch sử dân tộc. Tác phẩm bút ký - tản văn “Lính già mau nhớ lâu quên” của nhà văn Tô Hoàng vừa được NXB Hội Nhà văn ấn hành tháng 2/2026 là một tập sách như thế.

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

“Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng”của tiến sĩ Nguyễn Thành Nam không chỉ kể lại lịch sử Việt Nam hơn một thế kỷ qua, mà còn đặt lịch sử vào một vai trò khác, như tấm gương để soi chiếu hiện tại. Khi các sự kiện và nhân vật được nhìn lại bằng những câu hỏi mới, lịch sử không còn là những mốc thời gian khép kín, mà trở thành nguồn bài học sống động, đặc biệt với người trẻ, trong việc hiểu mình đang ở đâu và nên đi về đâu.

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Lần mới đây nhất tôi gặp lại nhà văn Nguyễn Thu Hằng chính là tại lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài "Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" lần thứ V, giai đoạn 2022-2025. Cuộc thi do Bộ Công an phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức. Ở cuộc thi này chị đã đoạt giải Nhất với tiểu thuyết “Chiều qua thị trấn”.

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trong thơ Việt Nam đương đại nửa sau thế kỷ XX, lớp nhà thơ trưởng thành từ chiến tranh đã tạo nên một diện mạo đặc biệt cho thi ca dân tộc. Họ mang đến cho thơ không chỉ cảm xúc mà còn là ký ức lịch sử, những trải nghiệm sống động của một thế hệ đã đi qua chiến tranh và bước vào công cuộc dựng xây đất nước.

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải là gương mặt quen thuộc trong làng văn, làng báo Việt Nam. Trải qua nhiều thăng trầm, bà khẳng định mình không chỉ là nhà báo tâm huyết mà còn là cây bút kiên trì với thể loại phi hư cấu, đặc biệt là những cuốn sách chân dung gây tiếng vang như tác phẩm về nhà tình báo huyền thoại Phạm Xuân Ẩn – cuốn sách được giới nghiên cứu quốc tế đánh giá cao, từng được dịch nhiều chương trên tạp chí The Consequence (Mỹ).

Tơ duyên trong chữ

Tơ duyên trong chữ

Tập tiểu luận phê bình "Duyên khởi đến cõi văn" (NXB Hội Nhà văn, 2025) của PGS.TS Hoàng Kim Ngọc là kết quả sau hơn 3 năm đọc, nghĩ và viết dưới ánh sáng của chữ duyên: “Hữu duyên, nhân duyên, thiện duyên và duyên khởi. Đó là sự gặp gỡ giữa nhà phê bình với nhà văn, giữa nhà văn với cõi văn linh diệu của họ” (Lời nói đầu).