Giáo sư Sử học người Mỹ Larry Berman: Dựng tượng nhà tình báo lỗi lạc Phạm Xuân Ẩn

Nhân kỷ niệm 10 năm ngày mất của Thiếu tướng, nhà tình báo chiến lược Phạm Xuân Ẩn (20-9-2006 - 20-9-2016), Giáo sư Sử học người Mỹ Larry Berman (tác giả cuốn sách "X6 Điệp viên hoàn hảo" - Perfect Spy - First News - Trí Việt chuyển ngữ và xuất bản tại Việt Nam) gửi tặng Đường sách TP Hồ Chí Minh (đường Nguyễn Văn Bình, Quận 1) bức tượng nhà tình báo lỗi lạc Phạm Xuân Ẩn, tỷ lệ 1:1.

Giáo sư đã dùng tất cả số tiền tác quyền từ việc viết cuốn sách để thực hiện bức tượng và kết nối thực hiện bộ phim nhiều tập về Thiếu tướng Tình báo Chiến lược Phạm Xuân Ẩn.  Tượng  do nghệ nhân Lâm Quang Nới thực hiện. Lễ trao tặng tượng diễn ra vào sáng 20-9-2016.

"Cuộc đời Phạm Xuân Ẩn còn hơn cả một nhà tình báo, điệp viên hay nhà báo. Ông là người hòa giải, hàn gắn mối quan hệ giữa hai nước Việt - Mỹ và luôn mong muốn tương lai tốt đẹp hơn". Đây là những lời nhận xét chân thành của Nhà sử học, Giáo sư Larry Berman.

Bức tượng nhà tình báo huyền thoại Phạm Xuân Ẩn khi đang trong giai đoạn hoàn thiện.
Bức tượng nhà tình báo huyền thoại Phạm Xuân Ẩn khi đang trong giai đoạn hoàn thiện.

Từ khi cuốn sách "X6 - Điệp viên hoàn hảo" xuất bản mới năm 2013, GS Larry Berman đã qua Việt Nam nhiều lần vừa để thu thập thông tin xúc tiến thực hiện bộ phim truyền hình nhiều tập về tướng Phạm Xuân Ẩn và giao lưu với bạn đọc Việt Nam. Trong lần giao lưu mới đây tại Đường sách  Nguyễn Văn Bình, quận 1 vào tháng 1-2016, GS. Larry Berman chia sẻ: "Tôi rất xúc động khi trở thành tác giả người Mỹ đầu tiên tham gia giao lưu tại Đường sách ở TP Hồ Chí Minh, đồng thời cũng là tác giả Mỹ đầu tiên được ông Phạm Xuân Ẩn chọn để viết về cuộc đời ông".

Sau khi gặp Tướng tình báo Phạm Xuân Ẩn lần đầu vào năm 2001 (Tướng Phạm Xuân Ẩn đã chọn GS Larry Berman trong hàng chục ứng viên nhà báo kỳ cựu sáng giá trong và ngoài nước đã nhiều năm đề nghị được chấp bút viết sách về mình), suốt hai năm sau đó, GS Larry Berman đã thường xuyên đặt vấn đề viết sách về cuộc đời ông.

Chỉ đến khi phải nằm viện do phổi bị hư tổn nặng, thời gian sống không còn nhiều, Phạm Xuân Ẩn mới đồng ý lời đề nghị của GS Larry Berman và chia sẻ với ông những tình tiết về cuộc đời hoạt động tình báo của mình với hai cam kết đặc biệt: "Viết đúng sự thật những gì Phạm Xuân Ẩn đã kể và chỉ được xuất bản cuốn sách sau khi Phạm Xuân Ẩn mất".

Trong khoảng thời gian 5 năm, GS Larry Berman đã sang Việt Nam 18 lần để gặp gỡ nhà tình báo Phạm Xuân Ẩn và thu thập tư liệu trước khi ra sách. Lần đầu xuất bản năm 2007 tại Mỹ, cuốn sách "Điệp viên hoàn hảo" thực sự đã gây chấn động dư luận.

Vì trước khi cuốn sách này ra đời, rất ít người biết và hiểu về Tướng tình báo Phạm Xuân Ẩn mặc dù ông là nhân vật huyền thoại của chiến tranh Việt Nam. Cuộc đời của Phạm Xuân Ẩn vẫn còn chứa đựng nhiều bí ẩn về con người và sự nghiệp của một nhà tình báo vĩ đại, tài năng và bản lĩnh nhưng lại vô cùng khiêm nhường, bình dị.

Ngoài việc có cơ hội giao lưu với bạn đọc Việt Nam, trở lại Việt Nam lần này, GS Larry Berman với sự kết nối hợp tác của First News (Công ty Văn hóa sáng tạo Trí Việt) sẽ duyệt kịch bản bộ phim truyền hình 30 tập mang tên "X6 - Điệp viên hoàn hảo" để chuẩn bị bấm máy.

Với GS Larry Berman, cuộc đời của Tướng Ẩn là quá vĩ đại, nên còn có thể được kể lại dưới dạng phim điện ảnh lấy bối cảnh Việt Nam, nhưng có sự tham gia của Hollywood. Đây sẽ là một bộ phim về chiến tranh, về hòa bình, về tình bằng hữu, về tình yêu của Phạm Xuân Ẩn dành cho hai quốc gia Việt Nam - Mỹ.  GS Larry Berman cũng là tác giả của cuốn sách nổi tiếng "Không hòa bình, Không danh dự: Nixon, Kissinger và Sự phản bội ở Việt Nam". Đây là cuốn sách rất có giá trị lịch sử về giai đoạn cuối của cuộc chiến tranh Việt Nam.

"Điệp viên hoàn hảo X6" của GS Larry Berman viết về cuộc đời hai mặt phi thường của ông Phạm Xuân Ẩn - phóng viên Reuters, tạp chí TIME, New York Herald Tribune… và là vị tướng tình báo chiến lược của Cách mạng Việt Nam. Tổng cộng, Phạm Xuân Ẩn đã gửi về căn cứ 498 báo cáo và tài liệu, chúng sống động và tỉ mỉ đến mức Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng reo lên: "Chúng ta đang ở trong phòng hành quân của Hoa Kỳ".

Nguyễn Huy Toàn

Các tin khác

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Tôi trở lại con đường Núi Đôi (Xã Sóc Sơn-Hà Nội), men theo đường dốc lên đỉnh núi. Những câu thơ bay lên bát ngát như ngày nào lớp học chúng tôi được nghe giáo sư Hoàng Như Mai giảng bài thơ “Núi Đôi” của cố nhà thơ Vũ Cao (1922-2007). Giọng ông sang sảng vang trên giảng đường: “Anh đi bộ đội sao trên mũ/ Mãi mãi là sao sáng dẫn đường/ Em sẽ là hoa trên đỉnh núi/ Bốn mùa thơm ngát cánh hoa thơm”. Những ký ức học trò trong tôi bỗng hiện về trên đỉnh núi mùa thu đầy hoa và búp lá non tơ...

Người vẽ cờ Tổ quốc

Người vẽ cờ Tổ quốc

Lá cờ đỏ sao vàng được sử dụng trong cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ - về sau được chọn làm Quốc kỳ - đã tung bay trên Quảng trường Ba Đình lịch sử ngày Độc lập 2/9/1945. Nguyễn Hữu Tiến - một chiến sĩ Cộng sản kiên trung, gắn với câu chuyện lịch sử về sự ra đời của lá cờ đỏ sao vàng.

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Tôi chiêm ngưỡng và yêu nghệ thuật tranh lụa Nguyễn Phan Chánh (1892-1984) từ hàng chục năm trước. Đặc biệt, sau khi gặp gỡ nhà văn Nguyệt Tú (con gái đầu của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh) vào năm 2004, tôi càng thêm yêu tranh ông. Những câu chuyện nhà văn Nguyệt Tú viết về cha mình trong cuốn "Đường sáng trăng sao" (NXB Tổng hợp, TP Hồ Chí Minh - 2004) làm tôi bất ngờ với những di sản họa sĩ để lại. Bức nào cũng như một cung đàn loang sương khói trong veo nước thu vàng.

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Hiếm có một thủ trưởng Tổng cục Chính trị nào đặc biệt như Thiếu tướng Trần Văn Phác, ông từng làm Tổng biên tập hai tờ báo lớn, đặc sắc trong quân đội, đó là Tạp chí Văn nghệ Quân đội và Báo Quân đội nhân dân.

Văn hóa đối ngoại: “Sức mạnh mềm” và lá chắn từ xa

Văn hóa đối ngoại: “Sức mạnh mềm” và lá chắn từ xa

Chiến lược văn hóa đối ngoại đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 theo Quyết định số 1306/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ khẳng định tầm chiến lược: “Văn hóa không dừng lại ở vai trò cầu nối hữu nghị, mà đã trở thành “sức mạnh mềm” cốt lõi, thành lá chắn từ xa bảo vệ vững chắc chủ quyền và an ninh quốc gia.

Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn với lực lượng kỹ thuật nghiệp vụ

Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn với lực lượng kỹ thuật nghiệp vụ

Phát biểu trong buổi thăm và làm việc tại Trung tâm Kỹ thuật nghiệp vụ Công an nhân dân, ngày 6/7/2026 vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Lịch sử đấu tranh bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội đã chứng minh vai trò, vị trí đặc biệt quan trọng của công tác kỹ thuật nghiệp vụ...”.

Nén tâm hương trên những miền đất lửa

Nén tâm hương trên những miền đất lửa

Những ngày tháng 7, trên dải đất miền Trung nắng gió, những bước chân của cán bộ, chiến sĩ Cục Ngoại tuyến, Bộ Công an lặng lẽ đi qua những miền đất lửa Nghệ An, Hà Tĩnh và Quảng Trị. Trong hành trình “Theo dấu chân những người anh hùng”, mỗi địa danh đi qua không chỉ là một điểm dừng chân, mà còn là một miền ký ức thiêng liêng. Mỗi nén hương được thắp lên không chỉ là lời tri ân, mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc về giá trị của hòa bình...

Tráng ca còn vọng trên đất mỏ

Tráng ca còn vọng trên đất mỏ

Cách đây 54 năm, người Đại đội trưởng Đại đội 34 pháo cao xạ 37mm của tự vệ mỏ đã anh dũng hy sinh trên mỏm đồi 104 thuộc dãy Ba Đèo, khi chỉ huy đơn vị chiến đấu đến những phút cuối cùng trong trận không kích dữ dội của không quân Mỹ trên vùng trời Quảng Ninh.

Nhà văn, liệt sĩ Nam Cao Bên dòng Châu Giang lộng gió

Nhà văn, liệt sĩ Nam Cao Bên dòng Châu Giang lộng gió

Chúng tôi về thăm khu tưởng niệm nhà văn, liệt sĩ Nam Cao (1917-1951) đúng vào vụ chuối ngự chín rộ thơm phức. Nằm bên sông Châu, những cây đại quanh vườn ra hoa quanh năm trắng muốt. Khu tưởng niệm nhà văn Nam Cao (thành lập năm 2004) là một trong số ít địa chỉ văn chương được công nhận là Di tích cấp Quốc gia (2023). Đây là một quần thể di tích, gồm bảo tàng di sản văn học của Nam Cao, ngôi nhà Bá Kiến và dấu chứng lò gạch trong làng.