Thượng tướng, Viện sỹ Nguyễn Huy Hiệu, nguyên Ủy viên TW Đảng, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng.

Formosa xả thải – một bài học đắt giá sau này!

Sự cố cá chết hàng loạt dọc bờ biển miền Trung đã được các chuyên gia, nhà khoa học kết luận nguyên nhân. Công ty Formosa cũng chính thức thừa nhận trách nhiệm xã hội đối với vấn đề cá chết tại Việt Nam và khắc phục hậu quả gây ra. Xung quanh sự kiện này, PV đã có cuộc trao đổi với Thượng tướng, Viện sỹ Nguyễn Huy Hiệu.

PV: Thưa Viện sỹ, là một nhà khoa học, ông nhìn nhận như thế nào về vấn đề môi trường biển của chúng ta hiện nay?

Thượng tướng, Viện sỹ Nguyễn Huy Hiệu: Vấn đề môi trường nói chung và môi trường biển nói riêng, hiện nay đang trở thành vấn đề cấp thiết không những của Việt Nam mà của cả thế giới.

Do tác động của biến đổi khí hậu, tác động của con người, đặc biệt vấn đề “phát triển nóng”, nhất là các nước mới nổi, trong đó có Việt Nam của chúng ta. Nhiều nước trên thế giới đã từng phải trả giá về môi trường do tác động của việc “phát triển nóng”, chẳng hạn như hiện tượng thuỷ triều đỏ.

Việc cá chết không chỉ riêng ở biển Việt Nam mà nhiều nước trên thế giới từng xảy ra hiện tượng này.

Tuy nhiên, vấn đề chúng ta đang quan tâm ở đây là vấn đề về phát triển công nghiệp, chất thải công nghiệp. Chúng ta đang hội nhập toàn cầu thì đương nhiên các nước đều có thể tham gia vào các dự án ở trên đất liền cũng như ngoài biển của Việt Nam. Thế nhưng, dân tộc nào cũng thế thôi, bao giờ cũng phải đặt lợi ích của nhân dân, của dân tộc mình là trên hết. Vì vậy, đòi hỏi ở tất cả các dự án, bất kể dự án nào, dù là doanh nghiệp trong hay ngoài nước cũng phải đảm bảo không gây ô nhiễm môi trường, không phá hoại sinh thái.

Thượng tướng, Viện sỹ Nguyễn Huy Hiệu.
Thượng tướng, Viện sỹ Nguyễn Huy Hiệu.

PV: Sự kiện Formosa đã chính thức thừa nhận trách nhiệm đối với vấn đề cá chết tại Việt Nam do công ty này xả thải ra biển và cam kết sẽ khắc phục hậu quả. Thượng tướng suy nghĩ gì về việc này?

Thượng tướng, Viện sỹ Nguyễn Huy Hiệu: Sau khi có hiện tượng cá chết ở miền Trung, Chính phủ đã rất quyết liệt chỉ đạo các bộ, ban ngành phối hợp điều tra nguyên nhân. Vì vấn đề này thuộc về lĩnh vực khoa học, lĩnh vực môi trường, hết sức nhạy cảm, ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của đồng bào, nhất là ngư dân đánh bắt cá, mưu sinh trên biển. Hơn nữa, việc cá chết do môi trường cũng ảnh hưởng đến cả xuất nhập khẩu thủy hải sản của Việt Nam trên trường quốc tế. Bởi vì các nước rất nghiêm ngặt, yêu cầu bảo đảm vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm.

Chính vì sự cố môi trường gây ra rất nhiều hiệu ứng, nhiều hệ lụy nên việc nghiên cứu, điều tra xác định nguyên nhân phải hết sức thận trọng, khách quan.

Việt Nam đã mời cả các chuyên gia, các nhà khoa học nước ngoài cùng vào cuộc tìm hiểu nguyên nhân cá chết. Đến nay đã kết luận được nguyên nhân một cách khách quan, khoa học. Khi có kết luận cuối cùng đã tổ chức công bố công khai, minh bạch. Trong đó, nguyên nhân chính là do công ty Formosa xả thải ra biển, ảnh hưởng đến môi trường sinh thái biển.

Có thể nói rằng, các đối tác, bất luận là nước nào gây ra sự cố về môi trường thì phải chịu trách nhiệm theo đúng luật pháp quốc tế và luật pháp của Việt Nam, khắc phục hậu quả gây ra, đền bù thỏa đáng, công khai minh bạch, chịu trách nhiệm trước mắt và lâu dài.

Ngay cả doanh nghiệp trong nước, nhà máy đường vừa rồi xả thải ra sông Bưởi ở Thanh Hóa, đã phải nghiêm túc khắc phục hậu quả.

Các doanh nghiệp khi bỏ vốn đầu tư đều hướng tới mục đích lợi nhuận. Trường hợp của tập đoàn Formosa cũng đã đầu tư rất lớn vào Việt Nam, hiện nay vẫn đang trong quá trình xây dựng, mới chỉ có vài nhà máy đi vào hoạt động. Formosa đã thừa nhận trách nhiệm về việc cá chết, xin lỗi nhân dân Việt Nam, cam kết khắc phục hậu quả và vẫn muốn đầu tư lâu dài tại Việt Nam thì sau này buộc anh phải cải tiến công nghệ xử lý xả thải ra môi trường, phải đảm bảo không ô nhiễm không khí, không phá hoại sinh thái biển, tuân thủ đúng pháp luật của Việt Nam cũng như quy định chung của khu vực và thế giới.

Bất kể là doanh nghiệp của nước nào, khi đã đến Việt Nam đầu tư mà vi phạm thì phải xử lý kiên quyết và triệt để, phải đền bù xứng đáng cho nhân dân để đảm bảo cuộc sống mưu sinh của người ta trước mắt và lâu dài.

PV: Từ thực tế này, Viện sỹ có lời cảnh báo gì không?

Thượng tướng, Viện sỹ Nguyễn Huy Hiệu: Chúng ta cần hoạch định chiến lược, phải chọn lựa đối tác có công nghệ bảo đảm các yếu tố, không riêng gì ở Hà Tĩnh mà trên phạm vi của cả nước. Đó là việc đảm bảo an sinh, sức khỏe của nhân dân, đảm bảo môi trường xanh, sạch, bảo đảm lợi ích quốc gia, bảo đảm cho cuộc sống của đồng bảo chúng ta đang làm nhiệm vụ trên biển đảo, bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.

Ô nhiễm môi trường là toàn cầu, không biên giới nên phải xử lý hết sức khách quan, khoa học.

Qua sự cố lần này là một bài học cho tất cả các dự án đang và sẽ triển khai tại Việt Nam, cả doanh nghiệp trong nước và quốc tế.

An ninh môi trường và an ninh bảo vệ chủ quyền của quốc gia gắn với nhau. Nếu chúng ta không làm tốt về mặt thực tiễn và chiến lược, rút kinh nghiệm thì dần dần từ an ninh môi trường, an ninh thực phẩm sẽ ảnh hưởng đến an ninh bảo vệ chủ quyền quốc gia, chứ nó không đơn giản.

Chính vì thế, Việt Nam phải dự báo trước các tình huống để chủ động sau này. Chủ động về sinh thái môi trường, nó không chỉ xảy ra một lần mà còn có thể xảy ra các sự cố khác. Về lâu dài, phải có tầm nhìn, cảnh báo và chủ động thông tin đa chiều, cập nhật tuyên truyền để người dân hiểu mức độ tác động của sự cố đến đâu. Tất cả để hạn chế rủi ro, thiệt hại và vì sức khoẻ, cuộc sống của nhân dân.

PV: Trân trọng cảm ơn Thượng tướng về những trao đổi thẳng thắn trên!

Nguyễn Hường (thực hiện)

Các tin khác

Người dân đang kỳ vọng gì nhất từ chính quyền địa phương 2 cấp?

Người dân đang kỳ vọng gì nhất từ chính quyền địa phương 2 cấp?

Sau 16 tháng vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thực tiễn cho thấy đây không chỉ là thay đổi về tổ chức bộ máy, mà là đổi mới phương thức quản lý, điều hành và phục vụ nhân dân. Mục tiêu không chỉ để giảm đầu mối, giảm tầng nấc hay tinh giản biên chế, mà là xây dựng một nền hành chính tinh gọn nhưng mạnh, phân cấp rõ, hiệu lực, hiệu quả, gần dân và sát thực tiễn hơn.

Nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm hành chính, giữ vững kỷ cương trong quản lý nhà nước

Nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm hành chính, giữ vững kỷ cương trong quản lý nhà nước

Thông điệp quan trọng nhất mà cơ quan soạn thảo muốn gửi tới người dân và cộng đồng doanh nghiệp thông qua lần sửa đổi Luật Xử lý vi phạm hành chính này là các hành vi vi phạm pháp luật phải được phát hiện, xử lý kịp thời, nghiêm minh, chính xác, khách quan, công bằng để tạo môi trường ổn định, an toàn.

Đông đảo các đại biểu tham dự hội thảo.

Kỳ 1: “Lá chắn” pháp lý cho đô thị thông minh và hạ tầng chiến lược

Trước yêu cầu phát triển bứt phá của TP Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên số, các thách thức an ninh phi truyền thống, tội phạm công nghệ cao và an toàn hạ tầng đô thị đang đặt ra nhiều bài toán hóc búa. Việc Quốc hội xem xét 5 Dự án luật do Bộ Công an chủ trì soạn thảo có ý nghĩa chiến lược đặc biệt. Hệ thống pháp lý đồng bộ này không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, tạo “lá chắn” bảo vệ hạ tầng chiến lược và không gian số, mà còn siết chặt quản lý địa bàn từ cơ sở, mang lại cuộc sống bình yên, an toàn cho hơn 14 triệu dân Thành phố mang tên Bác.

Hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả bảo vệ các công trình trọng yếu

Hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả bảo vệ các công trình trọng yếu

Trước yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia và sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ, việc xây dựng Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia là cần thiết nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ các công trình trọng yếu, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong kỷ nguyên mới.

Hoàn thiện pháp luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ để xã hội an toàn hơn

Hoàn thiện pháp luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ để xã hội an toàn hơn

Bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ tính mạng, sức khỏe và tài sản của nhân dân là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của quốc gia. Trong bối cảnh tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ diễn biến phức tạp, việc tiếp tục hoàn thiện pháp luật về quản lý, sử dụng các phương tiện nguy hiểm này có ý nghĩa hết sức quan trọng.

Giữ lại những “mạch sống” xanh cho Thủ đô: Từ chủ trương “thuận thiên địa và hợp lòng dân”

Giữ lại những “mạch sống” xanh cho Thủ đô: Từ chủ trương “thuận thiên địa và hợp lòng dân”

Quá trình đô thị hóa “thần tốc” đang khoác lên Thủ đô Hà Nội một diện mạo mới, năng động, hiện đại, với những tòa nhà cao tầng, khu đô thị sang trọng, đường sá rộng đẹp, trung tâm thương mại và những công trình kiến trúc quy mô lớn. Tuy nhiên, đằng sau sự “hào nhoáng” là những “khoảng tối” bất ổn về sinh thái đô thị.

Thiết lập khung pháp lý thống nhất, đồng bộ hoạt động định danh, xác thực điện tử

Thiết lập khung pháp lý thống nhất, đồng bộ hoạt động định danh, xác thực điện tử

Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang được đẩy mạnh, việc xây dựng, ban hành Luật Định danh và xác thực điện tử là cần thiết, góp phần hoàn thiện hạ tầng pháp lý số, giải quyết những thách thức về an ninh mạng, đồng thời tạo động lực thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, giúp Việt Nam chủ động hội nhập và phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.

Xác định rõ trách nhiệm các chủ thể trong bảo vệ công trình quan trọng liên quan an ninh quốc gia

Xác định rõ trách nhiệm các chủ thể trong bảo vệ công trình quan trọng liên quan an ninh quốc gia

Cùng với sự phát triển của đất nước, hệ thống công trình có ý nghĩa đặc biệt đối với quốc phòng, an ninh, chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và đời sống nhân dân ngày càng mở rộng, trở thành những bộ phận quan trọng trong kết cấu hạ tầng chiến lược quốc gia. Đây không chỉ là những tài sản có giá trị lớn mà còn là các mục tiêu có ý nghĩa đặc biệt đối với sự ổn định chính trị, hoạt động bình thường của bộ máy nhà nước, sự phát triển kinh tế và khả năng bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Muốn kinh tế bứt phá, phải tháo đúng những điểm nghẽn

Muốn kinh tế bứt phá, phải tháo đúng những điểm nghẽn

Chín tháng năm 2026, GDP Việt Nam tăng 9,01%; riêng quý III đạt 9,95% — mức tăng chín tháng cao nhất trong khoảng mười lăm năm. Công nghiệp và xây dựng đóng góp gần một nửa mức tăng chung. Năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đang được mở ra bằng một sức bật đáng kể.

Sửa luật hình sự và tố tụng hình sự: Đúng ranh giới, chặt quyền lực, vững công lý

Sửa luật hình sự và tố tụng hình sự: Đúng ranh giới, chặt quyền lực, vững công lý

Quốc hội đang xem xét đồng thời Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi). Thước đo của lần sửa luật này không nằm ở việc thêm bao nhiêu tội danh hay nặng thêm bao nhiêu mức án, mà ở chỗ pháp luật có xử lý đúng người, đúng tội, không để lọt tội phạm và không làm oan người vô tội hay không.

Hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động điều tra

Hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động điều tra

Thực hiện các chủ trương của Đảng trong công cuộc đổi mới toàn diện, đồng bộ trong sắp xếp tổ chức bộ máy Nhà nước theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, việc sửa đổi Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự trong thời điểm hiện nay là rất cần thiết.