Diện mạo văn hoá

"Làn sóng xanh 2023" đã chính thức khởi động giai đoạn chung kết của mình khi công bố các danh sách đề cử cũng như hội đồng bình chọn. Và đúng như lịch sử của chương trình từng tạo nên bước ngoặt ngoạn mục cho nhạc trẻ Việt Nam giai đoạn thập niên 90 thế kỷ trước, sự rộn ràng đã được thắp lên trong lòng người hâm mộ khi ba tiếng "Làn sóng xanh" trở thành từ khóa trên nhiều trang cá nhân của những nhân vật giải trí nổi tiếng.

Phải nhìn thẳng vào thực tế, ở Việt Nam, số lượng giải thưởng âm nhạc uy tín là hiếm và riêng ở mảng nhạc nhẹ, chỉ có ''Làn sóng xanh'' và ''Giải thưởng Cống hiến'' là được chú ý nhất. ''Làn sóng xanh'' có lịch sử dài hơi hơn, với nhiều tên tuổi ngôi sao trưởng thành và vẫn tồn tại bền bỉ từ đây, mà điển hình là Lam Trường, Mỹ Linh, Thu Phương, Trần Thu Hà, Tuấn Hưng, Bằng Kiều… Song, lịch sử lâu dài ấy đang bị thách thức thực sự bởi cái chất của ''Làn sóng xanh'' đang là câu hỏi lớn. Trong sự dịch chuyển của gu thẩm mỹ âm nhạc đại chúng cũng như làn sóng "xu hướng" mạng xã hội, liệu ''Làn sóng xanh'' có giữ được chất lượng của mình để đủ sức khẳng định đó là một trong những diện mạo văn hóa đại chúng của TP Hồ Chí Minh hay không?

Diện mạo văn hoá -0

Nếu nhìn vào các đề cử, chúng ta thấy rõ rệt sự lấn át hoàn toàn của âm nhạc giải trí. Nếu trong quá khứ, đã từng có nhiều tác phẩm âm nhạc giàu tính nghệ thuật được vang lên trên ''Làn sóng xanh'' thì hiện nay, gần như các ca khúc nghệ thuật đã vắng bóng. Ví dụ như đề cử Album của năm chẳng hạn. Trong 5 album đề cử, thực sự nếu ưu ái thì chỉ có "Vũ trụ cò bay" và "Minh tinh" là còn có chút hơi hướng nghệ thuật. Còn lại đều đậm chất giải trí đơn thuần. Ở các hạng mục khác cũng như vậy. Và nếu chúng ta thử đặt câu hỏi bất ngờ "Có ai còn nhớ bài hits đoạt giải ''Làn sóng xanh'' năm 2018/2019… là gì không?", chắc chắn nhiều khán giả nghe nhạc sẽ không thể nhớ tên, mà buộc phải nhờ Google. Trong khi đó, các bài hits của Làn sóng xanh 20 năm trước lại vẫn đang sống mãnh liệt trong lòng khán giả hôm nay, được ghi âm lại nhiều lần. Đó chính là câu trả lời cho sự khác biệt giữa âm nhạc giải trí và âm nhạc nghệ thuật.

Trong hội đồng bình chọn được ''Làn sóng xanh 2023'' giới thiệu gồm gần 200 người, nhiều người được gắn mác "nhà sản xuất âm nhạc uy tín". Thực tế, những tên tuổi nhà sản xuất lớn như Anh Quân, Võ Thiện Thanh, Đức Trí, Trần Mạnh Hùng… đều không góp mặt. Những người góp mặt trong hội đồng hiện nay có thể rất thời thượng, rất đại trà nhưng chưa chắc họ đã đủ năng lực để được xem là một nhà sản xuất âm nhạc tài năng và uy tín đúng nghĩa. Chỉ cần đưa họ rời vùng tiện lợi, bước vào thể loại âm nhạc khác với thói quen, chắc họ sẽ không thể tạo ra được sản phẩm chứ đừng nói đến sản phẩm chất lượng.

Một diện mạo văn hóa của một cộng đồng luôn được xác định bởi các cá nhân tiêu biểu trong cộng đồng ấy. Nhiều năm nay, âm nhạc TP Hồ Chí Minh đã có những dấu hiệu bị thị trường hóa quá mức, dễ dãi và nhiều khi còn tạo ra các sản phẩm rác. Vậy thì rất cần ''Làn sóng xanh'' phải lấy lại được sự khắt khe của chính mình, để tạo ra thước đo tiêu chuẩn, định hình lại gu thẩm mỹ của người nghe thay vì chạy theo những gì nhiều lượt xem (views), nhiều chia sẻ (shares), nhiều lượt ưa thích (likes) như những trang bán hàng online thời đại này.

Văn Đoàn

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một công trình kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của dân tộc cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, dân tộc.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học nghệ thuật (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học nghệ thuật, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Nghệ thuật mới thơ Hai - Cư Việt Nam hiện đại

Nghệ thuật mới thơ Hai - Cư Việt Nam hiện đại

Mấy năm gần đây, ở Việt Nam xuất hiện những CLB thơ Hai-cư với nhiều người tham gia và đã có những cuộc thi thơ Hai-cư. Một số bạn yêu thơ hỏi tôi về thể loại thơ này và sự khác biệt giữa thơ Hai-cư Nhật Bản và Việt Nam.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử dân tộc.