Đêm văn nghệ mừng xuân

Cái đêm văn nghệ mừng Xuân, đón Tết ấy diễn ra ngày nay, hẳn là chuyện bình thường như bao cuộc vui khác. Song, nó lại diễn ra vào thời điểm cách đây trên 40 năm tại căn cứ bám trụ của đơn vị chúng tôi ở chiến trường sông nước Bến Tre thuộc địa bàn ấp 1, xã An Phước, huyện Châu Thành vào dịp tết Nhâm Tý (1972). Giai đoạn căng thẳng, ác liệt ở các căn cứ vùng giáp ranh nó trở thành "sự kiện đặc biệt" đối với người trong cuộc.

Đó là thời điểm địch tăng cường càn quét, lấn chiếm vùng giải phóng của ta; dồn dân vào "ấp chiến lược" nhằm ngăn cản quan hệ của quần chúng với "Việt cộng", thực hiện âm mưu thâm độc "tách cá khỏi nước" (quân với dân như cá với nước); triển khai kế hoạch khai quang địa hình, xây dựng đồn bốt sâu trong vùng căn cứ cách mạng. Ta, kiên quyết bám trụ chống càn, giữ dân giữ đất với tinh thần "một tấc không đi, một ly không rời".

Múa trống của H67 tại đêm văn nghệ phục vụ nhân dân đón tết ở vùng ven xã An Phước, Châu Thành, Bến Tre.
Múa trống của H67 tại đêm văn nghệ phục vụ nhân dân đón tết ở vùng ven xã An Phước, Châu Thành, Bến Tre.

Thực hiện 2 mũi giáp công: Quân sự kết hợp với đấu tranh chính trị - đẩy mạnh công tác tuyên truyền vận động quần chúng đấu tranh chống càn quét bắt lính, chống dồn dân vào khu gom, đòi dân sinh dân chủ, đòi trở về nhà xưa, vườn cũ để thu hoạch cây trái và tăng gia xản xuất… Muốn vậy, phải tạo mọi điều kiện tiếp xúc nhằm củng cố niềm tin của quần chúng với cách mạng. Trong bối cảnh địch tăng cường bao vây phong tỏa, để thực hiện tốt chủ trương trên quả là điều nan giải. Vì vậy, cấp ủy Đảng và chính quyền địa phương đã tổ chức cuộc họp liên cơ (các cơ quan, đơn vị đóng quân trên địa bàn) bàn biện pháp phối hợp thực hiện.

Cuộc họp diễn ra thật sôi nổi và đi tới thống nhất như sau:

Việc bao vây bức hàng, bức rút đồn bốt của địch do du kích địa phương đảm nhiệm; Công tác bám trụ chống địch càn vào căn cứ, giao đơn vị chúng tôi làm nòng cốt, các đơn vị bạn phối hợp; Việc nắm và cung cấp tình hình an ninh địa bàn, do Ban An ninh huyện chịu trách nhiệm. Nội dung cuối cùng, nan giải nhất là làm thế nào tập hợp được đông đảo quần chúng để thực hiện mũi giáp công chính trị đạt hiệu quả cao, chiếm thời gian thảo luận lâu nhất.

Cuối cùng, ông Năm Tuyến đại diện đơn vị chúng tôi - Đoàn nghiên cứu địa hình của tỉnh (tên ngụy trang của Cụm tình báo chiến lược H67) đề xuất ý kiến: "Tranh thủ 3 ngày hưu chiến (hai bên ngừng chiến đấu) trong dịp tết, sẽ tổ chức một đêm văn nghệ mừng Xuân, đón Tết trong vùng căn cứ của ta, mời bà con sống trong vùng địch kiểm soát về dự. Đoàn nghiên cứu địa hình xin "đăng cai" địa điểm và các tiết mục văn nghệ". Pháo tay nổi lên, mọi người reo hò hoan nghênh sáng kiến của ông  Năm Tuyến.

Sở dĩ đại diện đơn vị chúng tôi dám "mạnh tay" xung phong như vậy là ông dựa vào thực lực của đơn vị mình. Cả đơn vị với trên 20 người, thì có tới hơn phân nửa là thanh niên trẻ, nhiều anh em từ miền Bắc mới được bổ sung, trong đó có nhiều "cây văn nghệ" mà ông đã "mục sở thị". Rồi nữa, đơn vị có một cái lán rất to xây dựng ở gần ven đồng ấp 1, làm nơi nghỉ ngơi cho anh em khi ra sản xuất ở ven đồng, thực hiện chủ trương tự cung tự cấp. Nơi đó làm "hội trường" thì quá thuận lợi vì đã có hầm tránh phi pháo xung quanh.

Nội dung cuối cùng của cuộc họp là phân công trách nhiệm các đơn vị và địa phương. Mỗi đơn vị cử ít nhất 5 người phối hợp với du kích xã làm công tác tuần tra, canh gác nhằm đảm bảo tuyệt đối an ninh, an toàn; việc củng cố lán hội trường, xây dựng sân khấu biểu diễn, giao cho Đoàn thanh niên địa phương phối hợp đơn vị chúng tôi thực hiện. Nữ đoàn viên thanh niên địa phương đảm nhận công tác lễ tân.

Công tác chuẩn bị được triển khai trước Tết một tuần. Đơn vị chúng tôi quân số được chia đôi. Một nửa tham gia công việc chung. Một nửa tập trung vào xây dựng tiết mục và tập dượt văn nghệ. Lúc đầu ai cũng lo - đào đâu ra tiết mục cho đủ 2 giờ biểu diễn. Vì thời gian lãnh đạo địa phương phát biểu trước bà con chỉ gói gọn trong 30 phút. Thật không ngờ, đêm 29 Tết tổng duyệt để đêm giao thừa biểu diễn chính thức thì có tới một phần ba tiết mục dư thừa.

Cuối cùng chỉ chọn 10 tiết mục chính với đa dạng các loại hình nghệ thuật. Múa, có múa lân, múa sạp, múa trống; dân ca có dân ca quan họ Bắc Ninh với nhiều làn điệu, cùng nhiều làn điệu dân ca Nam Bộ và vọng cổ. Tân nhạc, với nhiều bài ca nổi tiếng thời đó như: “Bài ca may áo”, “Qua sông” (tốp nữ), “Chiếc khăn tay”, “Lên ngàn “ (đơn ca nữ), “Tiếng chày trên sóc Bom Bo” (tốp ca nam), “Tiếng đàn ta lư” (đơn ca nam).

Tiệc trà đầu năm của H67 chúc Tết (Xuân Quý Sửu), tại căn cứ An Phước, Châu Thành, Bến Tre.
Tiệc trà đầu năm của H67 chúc Tết (Xuân Quý Sửu), tại căn cứ An Phước, Châu Thành, Bến Tre.

Đặc biệt là bản “Trước ngày hội bắn” (song ca nam nữ). Chọn mãi không có cô nào dám "dũng cảm" nhập vai, cuối cùng phải chọn một nam giới đóng giả gái. Lính ta tài thật, hóa trang khéo tới mức như một đôi trai gái người Mông vào mùa hội thi bắn. Cũng khèn bè, xòe ô, váy xòe rực rỡ như ai. Chỉ tới khi "cô gái" cất lời hát đối, mọi người cười ngất vì mới lòi cái giả ra.

Ngày 30 Tết - thời điểm thực hiện hưu chiến trên toàn chiến trường miền Nam. Khoảng gần trưa, lãnh đạo địa phương triệu tập cuộc họp gấp để nghe Trưởng ban An ninh huyện thông báo tình hình: "Địch thực hiện ngừng bắn nhưng sẽ đẩy mạnh kế hoạch "Thiên nga phụng hoàng" trong dịp Tết. Tung lực lượng "Thiên nga" trà trộn vào vùng giải phóng để thu thập tin tức tình báo, đầu độc, ám sát cán bộ của ta. Đây là đội quân đặc biệt, họ lựa chọn toàn những cô gái trẻ, có nhan sắc đưa đi đào tạo tại Trường Tình báo Cây me ở Sài Gòn để phục vụ cho "kế hoạch Phụng hoàng" và được gọi là đội quân "Thiên nga" là vậy. Nói nôm na đó là "đội quân mỹ nhân kế" để tung vào vùng kiểm soát của ta thực hiện cái gọi là "nhiệm vụ đặc biệt".

Trước tình hình đó, cuộc họp đi tới thống nhất một loạt biện pháp an ninh nhằm đảm bảo tuyệt đối an toàn cuộc tiếp xúc quần chúng và đêm liên hoan văn nghệ mừng Xuân: Các đơn vị bổ sung thêm quân số cho lực lượng tuần tra canh gác; giao nhiệm vụ cho các cơ sở bí mật trong khu gom dân xem có bao nhiêu người lạ mặt xuất hiện và có kế hoạch giám sát; công tác lễ tân đã giao cho các nữ đoàn viên ngoài khu gom dân đảm nhiệm, nay chuyển giao cho đơn vị chúng tôi với lý do - "bà con cô bác, các chị, các em về dự liên hoan mừng xuân tại căn cứ cách mạng, tất cả đều là khách, đây là dịp để anh chị em các Cơ quan, đơn vị được phục vụ; chương trình nghị sự được bổ sung thêm nội dung, đó là cơ quan An ninh thông báo tình hình an ninh địa bàn, trong đó có công bố lệnh trừng trị một tên mật vụ chỉ điểm nằm vùng tại tuyến đường giao liên qua khu vực ấp 5 khiến nhiều cán bộ, chiến sĩ của ta bị bắt và hy sinh. Việc làm đó với mục đích răn đe những người đã và đang trực tiếp làm tay sai cho địch, kể cả những phần tử "Thiên nga" nếu đã trà trộn vào địa bàn.

Cuộc liên hoan kéo dài tới giao thừa năm ấy và đảm bảo tuyệt đối an toàn. Bà con cô bác hết lời khen ngợi quân cách mạng ca hay, múa giỏi như văn công. Một số tiết mục văn nghệ đã phải biểu diễn tới lần thứ hai.

Đó là cuộc gặp gỡ nặng tình quân dân. Nó trở thành kỷ niệm sâu sắc đối với chúng tôi trong những năm tháng bám trụ chiến đấu tại quê dừa Đồng Khởi.

Ký của Khổng Minh Dụ

Các tin khác

Vó ngựa của Hoàng đế Quang Trung

Vó ngựa của Hoàng đế Quang Trung

Nhắc đến vị vua anh hùng Quang Trung, hậu thế nhớ ngay đến hình ảnh oai hùng vẫn được miêu tả khi nhà vua ngồi trên bành voi, trực tiếp chỉ huy binh sĩ đánh đồn Ngọc Hồi hay hạ thành Thăng Long mùa xuân năm Kỷ Dậu 1789. Nói đến ngựa với nhà vua, người ta lại nhớ đến giai thoại về việc nhà vua sai ngựa trạm đem một cành đào Nhật Tân gửi về Phú Xuân tặng Hoàng hậu Ngọc Hân.

Mã định danh liệu có minh bạch thị trường bất động sản?

Mã định danh liệu có minh bạch thị trường bất động sản?

Từ ngày 1/3/2026, mỗi bất động sản tại Việt Nam sẽ có một “căn cước” riêng dưới dạng mã định danh điện tử. Chủ trương này được kỳ vọng tạo ra bước ngoặt về minh bạch hóa thị trường, kiểm soát dòng tiền và hạn chế đầu cơ.

Điện Kính Thiên: Thêm những bí ẩn khai mở từ lòng đất

Điện Kính Thiên: Thêm những bí ẩn khai mở từ lòng đất

Những bí mật quanh điện Kính Thiên - biểu tượng quyền lực tối cao của nhiều triều đại Việt Nam bất ngờ tiếp tục được khai mở vào những ngày cuối cùng của năm 2025, khi Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội phối hợp với Viện Khảo cổ học công bố kết quả khai quật khảo cổ mới nhất tại Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long.

Trận địa mới trên bản đồ chiến tranh hiện đại

Trận địa mới trên bản đồ chiến tranh hiện đại

“Trận địa mới trên bản đồ chiến tranh hiện đại” không còn nằm ở biên giới địa lý hay không gian mạng, mà đang dịch chuyển thẳng vào vùng lãnh thổ bí ẩn nhất của con người: bộ não. Khi các cường quốc đồng loạt đầu tư vào công nghệ thần kinh mang tính lưỡng dụng, từ giao diện não - máy tính đến kỹ thuật điều biến nhận thức, ranh giới giữa điều trị và kiểm soát, giữa tiến bộ và vũ khí hóa trở nên mong manh chưa từng có. Bản chất con người đang đứng trước một phép thử mới, nơi chiến tranh không chỉ nhắm vào cơ thể, mà nhắm vào chính ý chí và bản sắc của mỗi cá nhân.

Bài cuối: Một gia đình đặc biệt

Bài cuối: Một gia đình đặc biệt

Không chỉ Trần Tử Bình có cuộc đời đặc biệt, mà đồng chí Nguyễn Thị Hưng - người bạn đời của ông cũng vậy. Họ là “đồng chí chồng - đồng chí vợ” gắn bó với nhau và cùng vượt qua những sự kiện quan trọng của một giai đoạn cách mạng hào hùng nhất trong lịch sử dân tộc.

Thiếu tướng Trần Tử Bình: Gan vàng dạ sắt

Thiếu tướng Trần Tử Bình: Gan vàng dạ sắt

Trong 60 năm cuộc đời thì có đến gần 8 năm Thiếu tướng Trần Tử Bình bị tù đày ở các nhà tù Côn Đảo, Thái Bình, Ninh Bình, Hà Nam, Hỏa Lò - đều là những địa ngục trần gian. Sự trưởng thành, tôi luyện của người chiến sĩ cách mạng xuyên qua những gông cùm, xiềng xích; tích đọng thành lòng yêu nước, khát vọng tự do và sức mạnh để quên mình chiến đấu trọn đời vì cách mạng.

O Thu - người chèo đò qua dòng sông “mưa đỏ” Thạch Hãn

O Thu - người chèo đò qua dòng sông “mưa đỏ” Thạch Hãn

Có những khoảnh khắc lịch sử, một dòng sông phản chiếu hình ảnh nước Việt Nam can trường trong những năm tháng khói lửa 1972 - sông Thạch Hãn. Giữa mưa bom bão đạn, những mái chèo kiên cường vẫn rẽ sóng, đưa bộ đội sang Thành cổ, chở theo cả niềm tin và ý chí quật cường của đất nước.

Liệt sĩ Hà Nội trong trận đầu Hải quân ta đánh thắng

Liệt sĩ Hà Nội trong trận đầu Hải quân ta đánh thắng

Tôi tình cờ gặp Họa sĩ Ngô Thành Nhân trong một chiều mưa Đà Lạt. Lại tình cờ mà thật thú vị khi biết anh là con trai út của Kiến trúc sư nổi tiếng Ngô Huy Quỳnh. Cũng thật thú vị khi tôi với họa sĩ Ngô Thành Nhân là người cùng quê phường Đường Hào, tỉnh Hưng Yên.

Anh hùng phi công Nguyễn Văn Bảy: Huyền thoại của bầu trời

Anh hùng phi công Nguyễn Văn Bảy: Huyền thoại của bầu trời

Trong lịch sử không quân Việt Nam, phi công Nguyễn Văn Bảy (1936-2019) là một cái tên huyền thoại khi lái MiG-17 bắn hạ 7 máy bay tối tân của Mỹ. Ông được phong danh hiệu Anh hùng lực lượng Vũ trang nhân dân khi vừa bước qua tuổi 30 với quân hàm Thượng úy. Câu chuyện về phi công Nguyễn Văn Bảy thực sự là một huyền thoại của bầu trời và cuộc đời ông như biểu tượng về một “Cánh chim của bầu trời tự do” …

Tấm giấy báo tử và câu chuyện xúc động về làm báo ở chiến trường

Tấm giấy báo tử và câu chuyện xúc động về làm báo ở chiến trường

Trong “kho” hiện vật đồ sộ của Bảo tàng Báo chí Việt Nam, nhất là những hiện vật lớp thế hệ nhà báo đi trước, có một hiện vật rất đặc biệt. Đó là tấm giấy báo tử “nhầm” của nhà báo Kim Toàn. Được trưng bày trang trọng trong tủ trưng bày của Bảo tàng Báo chí Việt Nam, đằng sau tấm giấy báo tử vương màu thời gian này là câu chuyện xúc động không chỉ riêng của nhân vật có tên trên tấm giấy mà còn là về những nhà báo chiến trường, về một thế hệ nhà báo - chiến sĩ trong một thời lửa đạn.

Nhiệm vụ đặc biệt quan trọng của nhà tình báo Vladimir Kulemekov

Nhiệm vụ đặc biệt quan trọng của nhà tình báo Vladimir Kulemekov

Từ nhỏ, Vladimir Kulemekov mơ ước trở thành quân nhân. Tốt nghiệp Trường Sư phạm Suvorov với huy chương vàng, ông vào học Học viện Truyền thông Quân sự ở Leningrad. Năm 1969, ông tốt nghiệp và trở thành chuyên gia tình báo điện tử. Sau 5 năm làm việc tại vùng Khabarovsk, ông nộp đơn vào Trường Ngoại giao quân sự.

Nhà báo, bác sĩ Nguyễn Văn Luyện: Làm báo để chữa cho nhiều người cùng lúc…

Nhà báo, bác sĩ Nguyễn Văn Luyện: Làm báo để chữa cho nhiều người cùng lúc…

Giáo sư Nguyễn Tấn Gi Trọng (đại biểu Quốc hội từ khóa I tới khóa VII) nhận xét bác sĩ Nguyễn Văn Luyện (Ủy viên Ban Thường trực Quốc hội khóa I) là “một bác sĩ giỏi, một con người cởi mở, nhân hậu, vị tha, sống vì mọi người; một nhà báo, một nhà hoạt động xã hội lớn, có tầm nhìn xa trông rộng”.

Ký ức về một thời hào hùng của người lính An ninh

Ký ức về một thời hào hùng của người lính An ninh

Mặc dù vừa trải qua cơn đột quỵ, trí nhớ khi tỏ khi mờ, nhưng những ký ức về những năm tháng tuổi trẻ hào hùng, với hành trình đi dọc Trường Sơn, vượt qua mưa bom bão đạn để tham gia chi viện cho chiến trường miền Nam vẫn khắc sâu, nguyên vẹn trong tâm trí của ông Võ Xuân Thành - người lính An ninh Công an Nghệ An.

Dalat Palace và cuộc trù bị cho “Hội nghị Fontainebleau”

Dalat Palace và cuộc trù bị cho “Hội nghị Fontainebleau”

“Hội nghị Đà Lạt” còn gọi là “Hội nghị trù bị Đà Lạt” họp từ ngày 19/4 đến ngày 11/5/1946 tại Dalat Palace, Tp Đà Lạt, là một hội nghị dự bị, gặp gỡ giữa 2 phái đoàn Việt và Pháp chuẩn bị cho “Hội nghị Fontainebleau” diễn ra vào tháng 7 năm đó.

Những bức ảnh trở thành lịch sử

Những bức ảnh trở thành lịch sử

Trong không khí cả nước náo nức chào mừng 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, những ngày tháng Tư lịch sử năm nay, Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III đón những vị khách đặc biệt và “kho” tư liệu ảnh vô giá. Đó là 2 nhà báo chiến trường - Trần Mai Hưởng và Đinh Quang Thành - những người đã theo đoàn quân giải phóng tiến về Sài Gòn, ghi lại nhiều khoảnh khắc đặc biệt và nhiều trận đánh lớn trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, trong đó có thời khắc những chiếc xe tăng đầu tiên húc đổ cánh cổng Dinh Độc Lập nửa thế kỷ trước.

Ký ức miền Nam của những người lính an ninh trên quê hương Xô Viết

Ký ức miền Nam của những người lính an ninh trên quê hương Xô Viết

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đầy gian khổ, ác liệt, cùng với quân và dân cả nước, lực lượng Công an tỉnh Nghệ An thực hiện nhiều nhiệm vụ mang tính chiến lược: Củng cố, xây dựng lực lượng để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp cách mạng; đảm bảo an ninh, trật tự; bảo vệ công cuộc xây dựng CNXH ở hậu phương miền Bắc; đập tan mọi âm mưu và hoạt động của bọn gián điệp biệt kích và nỗ lực tham gia chi viện sức người, sức của cho chiến trường miền Nam.

Cuộc hạnh ngộ sau nửa thế kỷ

Cuộc hạnh ngộ sau nửa thế kỷ

Côn Đảo ngày nay đã khác xưa rất nhiều, nhưng dấu tích của quá khứ vẫn còn đó, nhắc nhở chúng ta về một thời kỳ đấu tranh gian khổ nhưng oanh liệt. Với những người từng trải qua năm tháng lao tù khắc nghiệt tại Côn Đảo, hòn đảo này đã trở thành một phần máu thịt, gắn liền với ký ức không thể nào quên.

Hồi ức chiến trận của vị tướng miền Tây

Hồi ức chiến trận của vị tướng miền Tây

Ở tuổi 81, trải qua nhiều trận đánh sinh tử, đi qua nhiều cột mốc quan trọng của cuộc đời, nhưng với Thiếu tướng Trần Vinh Quang (nguyên Chủ nhiệm Chính trị Quân khu 9, nguyên Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) thì kỷ niệm đặc biệt nhất với ông là trong những ngày tháng 4/1975 lịch sử, những ngày mà “niềm vui như một giấc mơ” trong cuộc đời mỗi người lính.

Hoa bất tử nở giữa lòng địch

Hoa bất tử nở giữa lòng địch

H63 là một mô hình điệp báo chưa từng có tiền lệ trong lịch sử tình báo quốc phòng Việt Nam và thậm chí là cả thế giới. Ở đó, quy tụ được những điệp viên hoàn hảo như Phạm Xuân Ẩn (X6), Nguyễn Thị Mỹ Nhung (Tám Thảo), Nguyễn Thị Ba... Phía sau mạng lưới tình báo hoạt động nhanh gọn, hiệu quả, bí mật suốt nhiều năm ấy, người ta không quên hình ảnh vị chỉ huy chiến lược Nguyễn Văn Tàu (Tư Cang). Cuộc đời ông như một bông hoa bất tử nở giữa lòng địch.