Để quy hoạch không bỏ quên “văn hóa”

Một tuần qua, giữa bề bộn những thông tin gây xôn xao dư luận, có một thông tin được bàn luận không ít chút. Đó chính là "Đề án xây dựng TP Hồ Chí Minh thành đô thị thông minh, giai đoạn 2017-2020, tầm nhìn đến năm 2025" được Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh trình lên HĐND Thành phố. Thế nào là đô thị thông minh, để trở thành đô thị thông minh cần những điều kiện gì…, chính là những câu hỏi bàn luận được đưa ra trên nhiều diễn đàn mạng xã hội.

Và nếu phải đóng góp một ý kiến cho việc xây dựng một đô thị văn minh, có lẽ điều quan trọng nhất mà không ít người trong chúng ta sẽ muốn đề cập tới chính là quy hoạch. Quy hoạch ở đây không chỉ đơn thuần giải quyết vấn đề sắp xếp lại đô thị một cách khoa học, có tính bền vững mà còn phải kể đến yếu tố cấp thiết hơn là quy hoạch có văn hoá, hay nói rõ hơn là quy hoạch không bỏ quên văn hoá cũng như nhu cầu về tinh thần cho người dân.

Một ví dụ nhỏ mà chúng ta có thể nêu ra ở đây chính là câu hỏi "có bao nhiêu sân bóng đá đạt tiêu chuẩn an toàn đối với người dân TP Hồ Chí Minh hiện nay?". Sở dĩ có câu hỏi ấy là bởi nhu cầu chơi bóng đá của nhân dân TP Hồ Chí Minh nói riêng và nhân dân cả nước nói chung là rất lớn. Và trong suốt hơn chục năm qua, việc tư nhân mở các sân bóng cho thuê cũng trở nên phổ biến hơn và để kiếm tìm một sân bóng đá trong nội thành là việc không quá khó. Nhưng vấn đề đặt ra là sân bóng đá ấy có đạt tiêu chuẩn an toàn hay không.

Theo như bác sỹ Phạm Quốc Hùng, một bác sỹ hàng đầu về điều trị chấn thương thể thao ở TP Hồ Chí Minh, người đã từng chữa trị cho nhiều tuyển thủ quốc gia, mỗi năm bác sỹ Hùng mổ ít nhất 600 ca chấn thương đầu gối cho những người chơi bóng phong trào. Con số ấy vẫn còn có xu hướng tăng cao hơn nữa và chính bác sỹ Hùng đã chỉ ra nguyên nhân cơ bản nhất khiến tình trạng chấn thương đầu gối thường xuyên xảy ra. Không phải do va chạm trên sân bóng là chủ yếu mà nguy hiểm thay, chất lượng kém của các sân cỏ nhân tạo đã khiến người chơi bóng đễ dàng gặp chấn thương hơn.

Theo đánh giá chung của giới chơi bóng chuyên nghiệp, mặt sân cỏ nhân tạo duy nhất đạt tiêu chuẩn FIFA ở Việt Nam hiện nay chính là sân của Liên đoàn Bóng đá Việt Nam ở Hà Nội. Còn lại, tất cả các sân đang cho thuê dịch vụ khác đều làm theo kiểu đối đế, với nền sân quá cứng và gây tác hại lâu dài cho người chơi bóng trên những mặt sân như thế.

Quay trở lại với vấn đề quy hoạch, chúng ta nhận thấy rõ ràng xu hướng quy hoạch đô thị hiện nay là tập trung phát triển nhà cao tầng, chung cư mà bỏ quên việc nâng cấp cơ sở hạ tầng xung quanh các khu nhà cao tầng tập trung đông dân cư ấy. Tất cả đều suy nghĩ rất đơn giản rằng chỉ cần có các tiện ích dịch vụ xung quanh khu dân cư là đủ. Không ai nhắc đến nhu cầu giải trí, sinh hoạt thể thao của dân cư và gần như các nhà đầu tư cũng không quan tâm tới việc tập trung quá đông dân cư ở một khu vực mà đường sá không được cải thiện thì tình trạng ùn tắc và ngập lụt sẽ là hệ quả kéo theo thường xuyên.

Đó là còn chưa nói đến các tụ điểm văn hoá gần như đã không còn được chú trọng đầu tư xây dựng, bảo dưỡng và tôn tạo nữa. Ngoài hệ thống rạp chiếu phim hiện thời, cùng những nhà hát có từ xưa, TP Hồ Chí Minh hiện nay thuộc diện đô thị nghèo nàn về đời sống văn hoá. Cái gọi là "đặc sản của Sài Gòn" là phòng trà cũng đã èo uột hơn rất nhiều. Có lẽ, đời sống văn hoá đô thị hiện thời chỉ có mỗi quán nhậu là lên ngôi và nếu coi đó là cách thụ hưởng đời sống giải trí tinh thần thì thực sự đáng lo ngại quá.

Đã đến lúc cần phải nhìn nhận lại về quy hoạch đô thị một cách nghiêm túc hơn với những quy định ngặt nghèo cho từng chủ đầu tư. Với một dự án dân cư cao tầng, phải có yêu cầu xây dựng những sân chơi thể thao, giải trí cho một tập hợp tối thiểu là bao nhiêu cư dân. Và việc đầu tư xây dựng các điểm giải trí công cộng như thế cũng phải tuân theo những tiêu chuẩn nhất định, đảm bảo an toàn và sức khoẻ cho cư dân.

Văn Đoàn

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một công trình kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của dân tộc cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, dân tộc.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học nghệ thuật (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học nghệ thuật, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Nghệ thuật mới thơ Hai - Cư Việt Nam hiện đại

Nghệ thuật mới thơ Hai - Cư Việt Nam hiện đại

Mấy năm gần đây, ở Việt Nam xuất hiện những CLB thơ Hai-cư với nhiều người tham gia và đã có những cuộc thi thơ Hai-cư. Một số bạn yêu thơ hỏi tôi về thể loại thơ này và sự khác biệt giữa thơ Hai-cư Nhật Bản và Việt Nam.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử dân tộc.