Đảm nhiệm đồng thời hai chức danh – một bước đi tất yếu

Trong tiến trình hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, mọi điều chỉnh về tổ chức bộ máy đều nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả các cơ quan quyền lực nhà nước. Chỉ những thay đổi phản ánh đúng yêu cầu khách quan của việc tổ chức và vận hành quyền lực nhà nước mới có ý nghĩa bền vững.

Nhất thể hóa hai chức danh – một bước đi tất yếu -0
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Việc Quốc hội quyết định đồng thời hai chức danh Tổng Bí thư và Chủ tịch nước do đồng chí Tô Lâm đảm nhiệm cần được nhìn nhận từ bình diện đó – một bước đi xuất phát từ yêu cầu nội tại của quá trình tổ chức lại quyền lực theo hướng ngày càng thống nhất và hiệu quả.

Về phương diện lý luận, mọi hệ thống quyền lực đều đứng trước một bài toán cơ bản: làm thế nào để bảo đảm sự thống nhất giữa định hướng chính trị và tổ chức thực thi. Khi quyền lực bị phân tách thành những cấu phần thiếu gắn kết, quá trình chuyển hóa từ chủ trương đến hành động dễ bị kéo dài, thậm chí sai lệch. Ngược lại, khi quyền lực được tổ chức theo một trục thống nhất, tính nhất quán trong lãnh đạo và hiệu lực trong thực thi được tăng cường. Ở đây, vấn đề không phải là tập trung quyền lực theo nghĩa hình thức, mà là tổ chức quyền lực theo logic hiệu quả.

Từ góc độ đó, đảm nhiệm đồng thời hai chức danh cao nhất không đơn thuần là sự kiêm nhiệm vị trí, mà là sự điều chỉnh về cấu trúc vận hành quyền lực. Khi vai trò lãnh đạo chính trị và vị trí nguyên thủ quốc gia được đặt trong một chỉnh thể, dòng chảy quyền lực trở nên liền mạch hơn; khoảng cách giữa hoạch định và thực thi được rút ngắn; đồng thời trách nhiệm được quy tụ rõ ràng hơn. Quyền lực trong trường hợp này không chỉ được quy tụ về một đầu mối, mà quan trọng hơn, được tái cấu trúc theo hướng giảm phân tán và tăng hiệu năng vận hành.

Thực tiễn Việt Nam đã cung cấp những kiểm chứng có sức thuyết phục. Trong giai đoạn cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng kiêm nhiệm, mô hình đảm nhiệm hai chức danh đã cho thấy khả năng vận hành ổn định, đặc biệt trong xử lý các vấn đề lớn, phức tạp, đòi hỏi sự tập trung cao về lãnh đạo. Giá trị của mô hình không chỉ nằm ở kết quả cụ thể, mà ở chỗ làm rõ hơn quan hệ giữa quyền lực và trách nhiệm, giữa lãnh đạo và điều hành. Chính thực tiễn đó khẳng định một điều: khi điều kiện chín muồi, việc tổ chức lại quyền lực không còn là lựa chọn mang tính thử nghiệm, mà trở thành yêu cầu tất yếu.

Ở bình diện rộng hơn, kinh nghiệm quốc tế cũng cho thấy xu hướng giảm thiểu sự phân tán trong tổ chức quyền lực nhằm nâng cao hiệu quả quản trị. Dù thể chế và hình thức khác nhau, điểm chung là tìm kiếm sự gắn kết chặt chẽ hơn giữa vai trò lãnh đạo chính trị và thiết chế đại diện quốc gia. Điều đó phản ánh một quy luật mang tính phổ quát: hiệu quả quản trị không chỉ phụ thuộc vào sự phân công quyền lực, mà phụ thuộc quyết định vào mức độ thống nhất trong tổ chức và vận hành quyền lực.

Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, áp lực cạnh tranh gia tăng, yêu cầu về tốc độ và chất lượng quyết sách ngày càng cao, một cấu trúc quyền lực phân tán sẽ bộc lộ rõ giới hạn. Ngược lại, một cấu trúc thống nhất, rõ ràng về trách nhiệm sẽ tạo điều kiện để nâng cao năng lực phản ứng chính sách và hiệu quả quản trị quốc gia. Chính trong tương quan đó, tính tất yếu của việc nhất thể hóa không chỉ xuất phát từ lý luận hay thực tiễn riêng lẻ, mà từ tổng hòa các yêu cầu của phát triển.

Trên phương diện đối ngoại, sự thống nhất giữa vai trò lãnh đạo và vị trí nguyên thủ quốc gia góp phần tăng cường tính nhất quán trong thông điệp và hành động, qua đó nâng cao uy tín quốc gia. Ở trong nước, một cấu trúc quyền lực minh bạch về trách nhiệm cũng là điều kiện quan trọng để củng cố niềm tin xã hội – nền tảng của ổn định và phát triển bền vững.

Điều đáng lưu ý là, đảm nhiệm đồng thời không làm giảm yêu cầu kiểm soát quyền lực, mà ngược lại, đặt ra đòi hỏi cao hơn đối với việc hoàn thiện thể chế kiểm soát. Khi quyền lực được tổ chức theo hướng tinh gọn và thống nhất, các cơ chế minh bạch, trách nhiệm giải trình và giám sát càng phải được thiết kế chặt chẽ và vận hành hiệu quả hơn. Chính sự song hành giữa tập trung và kiểm soát mới tạo nên nền tảng vững chắc của một hệ thống quyền lực hiện đại.

Ở một tầng khái quát cao hơn, có thể thấy rằng, quá trình phát triển của bất kỳ quốc gia nào cũng gắn liền với sự hoàn thiện không ngừng của cơ chế tổ chức quyền lực. Từ phân tán đến tập trung hợp lý, từ chồng chéo đến rõ ràng, từ nhiều đầu mối đến một trục vận hành thống nhất – đó không chỉ là lựa chọn mang tính kỹ thuật, mà là quy luật vận động nội tại của hệ thống quyền lực trong điều kiện phát triển hiện đại.

Trong logic đó, đảm nhiệm đồng thời hai chức danh không đơn thuần là sự thay đổi về hình thức tổ chức, mà là bước điều chỉnh để quyền lực được sắp xếp lại theo hướng hiệu quả hơn, minh bạch hơn và gắn chặt hơn với trách nhiệm. Nói cách khác, đây là quá trình chuyển từ “phân công quyền lực” sang “tổ chức quyền lực một cách tối ưu” – một bước phát triển về chất trong tư duy quản trị quốc gia.

Từ góc nhìn đó, việc đảm nhiệm đồng thời hai chức danh Tổng Bí thư và Chủ tịch nước không chỉ là một quyết định về tổ chức cán bộ, mà là biểu hiện của sự vận động theo quy luật trong quá trình hoàn thiện cơ chế quyền lực nhà nước. Khi yêu cầu phát triển đã hội tụ, khi thực tiễn đã kiểm nghiệm, thì cải cách không còn là khả năng lựa chọn, mà trở thành tất yếu khách quan. Đây chính là ý nghĩa sâu xa và lâu dài của bước đi này trong tiến trình phát triển của đất nước.

Trần Bá Thiều

Các tin khác

Sức mạnh của nhân dân- từ Điện Biên Phủ đến khát vọng vươn mình của dân tộc

Sức mạnh của nhân dân- từ Điện Biên Phủ đến khát vọng vươn mình của dân tộc

72 năm sau chiến thắng Điện Biên Phủ, lịch sử không chỉ nhắc nhớ về một chiến công quân sự “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, mà còn gợi mở một chân lý có giá trị xuyên thời đại: sức mạnh quyết định vận mệnh của dân tộc Việt Nam chưa bao giờ chỉ nằm ở vũ khí hay tiềm lực vật chất, mà nằm ở lòng dân, ở khối đại đoàn kết toàn dân tộc và ở ý chí độc lập, tự cường được hun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử.

Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, nhanh hơn, "xanh" hơn và bền vững hơn

Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, nhanh hơn, "xanh" hơn và bền vững hơn

Kinh tế Việt Nam được đánh giá là điểm sáng hiếm hoi trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và tăng trưởng toàn cầu chậm lại. Kinh tế Việt Nam sau hơn nửa thế kỷ đất nước thống nhất đã đạt những thành tựu vượt bậc, mang lại nhiều lợi ích cho người dân thụ hưởng, cũng như khẳng định vị thế, tầm vóc đất nước trên trường quốc tế.

Bước chuyển mạnh của Quốc hội đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước

Bước chuyển mạnh của Quốc hội đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen, yêu cầu đổi mới tư duy lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của quốc gia ngày càng trở nên cấp thiết. Một trong những điểm nhấn nổi bật thời gian qua là việc Quốc hội từng bước chuyển mạnh từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực cho nền kinh tế.

Giữ cho “trong ấm, ngoài êm”

Giữ cho “trong ấm, ngoài êm”

Thắng lợi của sự nghiệp kháng chiến chống xâm lược, thống nhất đất nước (1945-1975) là một trong những chiến công chói lọi nhất của dân tộc Việt Nam trong suốt chiều dài lịch sử ngàn năm dựng nước và giữ nước. Giành được những thành tựu, thắng lợi to lớn đó là sức mạnh của toàn dân tộc, trong đó lực lượng CAND có sự đóng góp xứng đáng.

Tiếp nối ngọn lửa ngày Đại thắng, vững bước tới tương lai rạng rỡ

Tiếp nối ngọn lửa ngày Đại thắng, vững bước tới tương lai rạng rỡ

Đại thắng ngày 30/4/1975 không chỉ khép lại cuộc chiến tranh trường kỳ, mà còn mở ra một kỷ nguyên mới – kỷ nguyên độc lập, thống nhất và đi lên CNXH của dân tộc Việt Nam. Đó là dấu mốc lịch sử không thể thay thế, là điểm tựa tinh thần để cả dân tộc bước vào hành trình kiến thiết, dựng xây đất nước trong hòa bình. Nhưng lịch sử chưa bao giờ dừng lại.

Nghị quyết của Quốc hội giải quyết hàng nghìn dự án đất đai khó khăn, vướng mắc tồn đọng, kéo dài

Nghị quyết của Quốc hội giải quyết hàng nghìn dự án đất đai khó khăn, vướng mắc tồn đọng, kéo dài

Hiện có 4.489 dự án, đất đai gặp khó khăn, vướng mắc với tổng quy mô diện tích sử dụng đất hơn 198.428,1 ha và tổng giá trị mức đầu tư là 3,3 triệu tỷ đồng đã được các bộ, ngành, địa phương trong cả nước thống kê tính đến ngày 30/3/2025, nếu sớm được vận hành thì đây sẽ là nguồn lực rất lớn của nền kinh tế.

Nhiều nước trên thế giới đã thống nhất về giới hạn của bí mật nghề nghiệp

Nhiều nước trên thế giới đã thống nhất về giới hạn của bí mật nghề nghiệp

Bí mật nghề nghiệp của luật sư là một nguyên tắc cốt lõi của tư pháp hiện đại, nhưng không phải là giới hạn tuyệt đối. Khi tội phạm ngày càng được chuẩn bị tinh vi và có tổ chức, nhiều quốc gia đã thiết lập ranh giới rõ ràng: bảo vệ quyền bào chữa, nhưng không để nguyên tắc này bị lợi dụng để che chắn cho hành vi phạm tội. Đề xuất sửa đổi Bộ luật Hình sự của Việt Nam vì thế không nằm ngoài xu hướng chung đó.

Tăng cường trách nhiệm người bào chữa nhằm phòng ngừa tội phạm

Tăng cường trách nhiệm người bào chữa nhằm phòng ngừa tội phạm

Cơ quan soạn thảo đã đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định theo hướng thu hẹp phạm vi miễn trừ trách nhiệm hình sự đối với luật sư, người bào chữa nhằm cân bằng giữa đạo đức nghề nghiệp, nghĩa vụ bảo mật thông tin của luật sư với trách nhiệm bảo vệ an toàn xã hội và ngăn chặn tội phạm từ sớm, từ xa. 

Phát triển "kinh tế bạc" là mở ra một cách tiếp cận mới trong quản trị quốc gia

Phát triển "kinh tế bạc" là mở ra một cách tiếp cận mới trong quản trị quốc gia

Trong điều kiện Việt Nam hiện nay, phát triển "kinh tế bạc" càng trở nên cấp thiết. Việt Nam hiện nằm trong nhóm các quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh ở châu Á. Theo dự báo, đến khoảng năm 2036, nước ta sẽ chính thức bước vào giai đoạn “xã hội già”, khi tỷ lệ người từ 60 tuổi trở lên chiếm trên 20% dân số.

Kiện toàn tổ chức bộ máy và kỳ vọng chương mới rực rỡ của đất nước

Kiện toàn tổ chức bộ máy và kỳ vọng chương mới rực rỡ của đất nước

Kiện toàn tổ chức bộ máy hôm nay mới là bước khởi đầu. Hành động quyết liệt, hiệu quả vì mục tiêu vừa kể mới là thước đo cuối cùng. Một khi lời nói đi đôi với việc làm, khi cam kết được hiện thực hóa bằng kết quả, thì niềm tin chắc chắn sẽ được củng cố, động lực chắc chắn sẽ được nhân lên; và con đường phía trước - dù còn nhiều thách thức, vẫn sẽ rộng mở để đất nước vững bước tiến lên, kiến tạo và viết tiếp những trang sử vẻ vang trong hành trình phát triển.

Thống nhất vị trí người đứng đầu Đảng và Nhà nước tạo sự thông suốt trong tư duy lãnh đạo

Thống nhất vị trí người đứng đầu Đảng và Nhà nước tạo sự thông suốt trong tư duy lãnh đạo

Chiều 7/4, bên hành lang Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, đại biểu Quốc hội đoàn TP Hà Nội Bùi Hoài Sơn đã trao đổi với Báo Tin tức và Dân tộc về việc Quốc hội bầu Tổng Bí thư Tô Lâm giữ chức Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2026 - 2031 và những kỳ vọng đối với việc nâng cao hiệu lực lãnh đạo, điều hành trong giai đoạn mới.

Kiên định “bốn nguyên tắc” góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững

Kiên định “bốn nguyên tắc” góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững

Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 2 khóa XIV diễn ra trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta đang ra sức thi đua thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV, hướng tới thực hiện thành công mục tiêu chiến lược gắn với hai cột mốc lịch sử 2030 và 2045. Tại phiên bế mạc hội nghị, Tổng Bí thư Tô Lâm đã có bài phát biểu quan trọng, mang tính định hướng chiến lược, nhấn mạnh thực hiện tăng trưởng hai con số để “không lỡ nhịp với thời đại”: “Chúng ta không chấp nhận tăng trưởng thấp. Phải kiên trì thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững, thực chất”.

Phải truy xuất được nguồn gốc của miếng thịt là yêu cầu cấp bách

Phải truy xuất được nguồn gốc của miếng thịt là yêu cầu cấp bách

Vụ việc 300 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi được tuồn ra thị trường, thậm chí vào các trường học đã gây bức xúc trong dư luận. Sự việc xảy ra cho thấy, đã có sự buông lỏng quản lý, “đứt gãy” trong cơ chế giám sát theo chuỗi, từ khâu kiểm dịch, kiểm soát giết mổ và giám sát lưu thông.

Kiên định “bốn nguyên tắc” – Chìa khóa hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số”

Kiên định “bốn nguyên tắc” – Chìa khóa hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số”

Khi “Bốn nguyên tắc” được triển khai đồng bộ trong giáo dục và đào tạo, các nhà trường sẽ góp phần hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao cho lực lượng CAND, đáp ứng yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội và tạo môi trường ổn định cho phát triển kinh tế nhanh, bền vững, hướng tới mục tiêu tăng trưởng “hai con số” trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Kiểm soát quyền lực - “then chốt của then chốt” trong phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Kiểm soát quyền lực - “then chốt của then chốt” trong phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Lịch sử phát triển của mọi Nhà nước đều cho thấy: quyền lực nếu không được kiểm soát sẽ có xu hướng bị tha hóa, và một khi quyền lực đã bị tha hóa thì hậu quả không chỉ dừng lại ở tham nhũng, tiêu cực, mà còn làm xói mòn niềm tin của nhân dân, suy giảm hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia.

Bài 2: Xăng sinh học - Đột phá chiến lược trong chuyển đổi xanh

Bài 2: Xăng sinh học - Đột phá chiến lược trong chuyển đổi xanh

Thay vì kế hoạch sẽ triển khai xăng sinh học E10 (pha trộn 10% ethanol) vào tháng 6/2026, Chính phủ đã quyết định đẩy nhanh lộ trình triển khai xăng E10 ngay từ tháng 4/2026. Theo các chuyên gia, đây không chỉ là giải pháp tình thế trước những biến động của thị trường năng lượng thế giới, mà còn là một bước đột phá chiến lược trong chuyển đổi xanh. 

Giữ nghiêm kỷ cương để bảo vệ niềm tin và mở đường phát triển

Giữ nghiêm kỷ cương để bảo vệ niềm tin và mở đường phát triển

Công tác kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực và đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, mà còn là điều kiện nền tảng để giữ vững ổn định, củng cố niềm tin xã hội và tạo lập môi trường lành mạnh cho phát triển đất nước.

Biến thách thức hôm nay thành động lực phát triển bền vững

Biến thách thức hôm nay thành động lực phát triển bền vững

Với tư duy quy hoạch tích hợp, dài hạn, Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm vừa được HĐND TP Hà Nội thông qua không chỉ giải quyết những bất cập trước mắt mà còn kiến tạo cấu trúc phát triển mới, mở ra không gian và dư địa bền vững cho Hà Nội trong nhiều thế hệ tiếp theo. Nhân dịp này, chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với KTS Trần Huy Ánh, Ủy viên Thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội xung quanh những mục tiêu phát triển bền vững mà bản quy hoạch đề ra.