Đảm nhiệm đồng thời hai chức danh – một bước đi tất yếu

Trong tiến trình hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, mọi điều chỉnh về tổ chức bộ máy đều nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả các cơ quan quyền lực nhà nước. Chỉ những thay đổi phản ánh đúng yêu cầu khách quan của việc tổ chức và vận hành quyền lực nhà nước mới có ý nghĩa bền vững.

Nhất thể hóa hai chức danh – một bước đi tất yếu -0
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Việc Quốc hội quyết định đồng thời hai chức danh Tổng Bí thư và Chủ tịch nước do đồng chí Tô Lâm đảm nhiệm cần được nhìn nhận từ bình diện đó – một bước đi xuất phát từ yêu cầu nội tại của quá trình tổ chức lại quyền lực theo hướng ngày càng thống nhất và hiệu quả.

Về phương diện lý luận, mọi hệ thống quyền lực đều đứng trước một bài toán cơ bản: làm thế nào để bảo đảm sự thống nhất giữa định hướng chính trị và tổ chức thực thi. Khi quyền lực bị phân tách thành những cấu phần thiếu gắn kết, quá trình chuyển hóa từ chủ trương đến hành động dễ bị kéo dài, thậm chí sai lệch. Ngược lại, khi quyền lực được tổ chức theo một trục thống nhất, tính nhất quán trong lãnh đạo và hiệu lực trong thực thi được tăng cường. Ở đây, vấn đề không phải là tập trung quyền lực theo nghĩa hình thức, mà là tổ chức quyền lực theo logic hiệu quả.

Từ góc độ đó, đảm nhiệm đồng thời hai chức danh cao nhất không đơn thuần là sự kiêm nhiệm vị trí, mà là sự điều chỉnh về cấu trúc vận hành quyền lực. Khi vai trò lãnh đạo chính trị và vị trí nguyên thủ quốc gia được đặt trong một chỉnh thể, dòng chảy quyền lực trở nên liền mạch hơn; khoảng cách giữa hoạch định và thực thi được rút ngắn; đồng thời trách nhiệm được quy tụ rõ ràng hơn. Quyền lực trong trường hợp này không chỉ được quy tụ về một đầu mối, mà quan trọng hơn, được tái cấu trúc theo hướng giảm phân tán và tăng hiệu năng vận hành.

Thực tiễn Việt Nam đã cung cấp những kiểm chứng có sức thuyết phục. Trong giai đoạn cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng kiêm nhiệm, mô hình đảm nhiệm hai chức danh đã cho thấy khả năng vận hành ổn định, đặc biệt trong xử lý các vấn đề lớn, phức tạp, đòi hỏi sự tập trung cao về lãnh đạo. Giá trị của mô hình không chỉ nằm ở kết quả cụ thể, mà ở chỗ làm rõ hơn quan hệ giữa quyền lực và trách nhiệm, giữa lãnh đạo và điều hành. Chính thực tiễn đó khẳng định một điều: khi điều kiện chín muồi, việc tổ chức lại quyền lực không còn là lựa chọn mang tính thử nghiệm, mà trở thành yêu cầu tất yếu.

Ở bình diện rộng hơn, kinh nghiệm quốc tế cũng cho thấy xu hướng giảm thiểu sự phân tán trong tổ chức quyền lực nhằm nâng cao hiệu quả quản trị. Dù thể chế và hình thức khác nhau, điểm chung là tìm kiếm sự gắn kết chặt chẽ hơn giữa vai trò lãnh đạo chính trị và thiết chế đại diện quốc gia. Điều đó phản ánh một quy luật mang tính phổ quát: hiệu quả quản trị không chỉ phụ thuộc vào sự phân công quyền lực, mà phụ thuộc quyết định vào mức độ thống nhất trong tổ chức và vận hành quyền lực.

Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, áp lực cạnh tranh gia tăng, yêu cầu về tốc độ và chất lượng quyết sách ngày càng cao, một cấu trúc quyền lực phân tán sẽ bộc lộ rõ giới hạn. Ngược lại, một cấu trúc thống nhất, rõ ràng về trách nhiệm sẽ tạo điều kiện để nâng cao năng lực phản ứng chính sách và hiệu quả quản trị quốc gia. Chính trong tương quan đó, tính tất yếu của việc nhất thể hóa không chỉ xuất phát từ lý luận hay thực tiễn riêng lẻ, mà từ tổng hòa các yêu cầu của phát triển.

Trên phương diện đối ngoại, sự thống nhất giữa vai trò lãnh đạo và vị trí nguyên thủ quốc gia góp phần tăng cường tính nhất quán trong thông điệp và hành động, qua đó nâng cao uy tín quốc gia. Ở trong nước, một cấu trúc quyền lực minh bạch về trách nhiệm cũng là điều kiện quan trọng để củng cố niềm tin xã hội – nền tảng của ổn định và phát triển bền vững.

Điều đáng lưu ý là, đảm nhiệm đồng thời không làm giảm yêu cầu kiểm soát quyền lực, mà ngược lại, đặt ra đòi hỏi cao hơn đối với việc hoàn thiện thể chế kiểm soát. Khi quyền lực được tổ chức theo hướng tinh gọn và thống nhất, các cơ chế minh bạch, trách nhiệm giải trình và giám sát càng phải được thiết kế chặt chẽ và vận hành hiệu quả hơn. Chính sự song hành giữa tập trung và kiểm soát mới tạo nên nền tảng vững chắc của một hệ thống quyền lực hiện đại.

Ở một tầng khái quát cao hơn, có thể thấy rằng, quá trình phát triển của bất kỳ quốc gia nào cũng gắn liền với sự hoàn thiện không ngừng của cơ chế tổ chức quyền lực. Từ phân tán đến tập trung hợp lý, từ chồng chéo đến rõ ràng, từ nhiều đầu mối đến một trục vận hành thống nhất – đó không chỉ là lựa chọn mang tính kỹ thuật, mà là quy luật vận động nội tại của hệ thống quyền lực trong điều kiện phát triển hiện đại.

Trong logic đó, đảm nhiệm đồng thời hai chức danh không đơn thuần là sự thay đổi về hình thức tổ chức, mà là bước điều chỉnh để quyền lực được sắp xếp lại theo hướng hiệu quả hơn, minh bạch hơn và gắn chặt hơn với trách nhiệm. Nói cách khác, đây là quá trình chuyển từ “phân công quyền lực” sang “tổ chức quyền lực một cách tối ưu” – một bước phát triển về chất trong tư duy quản trị quốc gia.

Từ góc nhìn đó, việc đảm nhiệm đồng thời hai chức danh Tổng Bí thư và Chủ tịch nước không chỉ là một quyết định về tổ chức cán bộ, mà là biểu hiện của sự vận động theo quy luật trong quá trình hoàn thiện cơ chế quyền lực nhà nước. Khi yêu cầu phát triển đã hội tụ, khi thực tiễn đã kiểm nghiệm, thì cải cách không còn là khả năng lựa chọn, mà trở thành tất yếu khách quan. Đây chính là ý nghĩa sâu xa và lâu dài của bước đi này trong tiến trình phát triển của đất nước.

Trần Bá Thiều

Các tin khác

Người dân đang kỳ vọng gì nhất từ chính quyền địa phương 2 cấp?

Người dân đang kỳ vọng gì nhất từ chính quyền địa phương 2 cấp?

Sau 16 tháng vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thực tiễn cho thấy đây không chỉ là thay đổi về tổ chức bộ máy, mà là đổi mới phương thức quản lý, điều hành và phục vụ nhân dân. Mục tiêu không chỉ để giảm đầu mối, giảm tầng nấc hay tinh giản biên chế, mà là xây dựng một nền hành chính tinh gọn nhưng mạnh, phân cấp rõ, hiệu lực, hiệu quả, gần dân và sát thực tiễn hơn.

Nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm hành chính, giữ vững kỷ cương trong quản lý nhà nước

Nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm hành chính, giữ vững kỷ cương trong quản lý nhà nước

Thông điệp quan trọng nhất mà cơ quan soạn thảo muốn gửi tới người dân và cộng đồng doanh nghiệp thông qua lần sửa đổi Luật Xử lý vi phạm hành chính này là các hành vi vi phạm pháp luật phải được phát hiện, xử lý kịp thời, nghiêm minh, chính xác, khách quan, công bằng để tạo môi trường ổn định, an toàn.

Đông đảo các đại biểu tham dự hội thảo.

Kỳ 1: “Lá chắn” pháp lý cho đô thị thông minh và hạ tầng chiến lược

Trước yêu cầu phát triển bứt phá của TP Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên số, các thách thức an ninh phi truyền thống, tội phạm công nghệ cao và an toàn hạ tầng đô thị đang đặt ra nhiều bài toán hóc búa. Việc Quốc hội xem xét 5 Dự án luật do Bộ Công an chủ trì soạn thảo có ý nghĩa chiến lược đặc biệt. Hệ thống pháp lý đồng bộ này không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, tạo “lá chắn” bảo vệ hạ tầng chiến lược và không gian số, mà còn siết chặt quản lý địa bàn từ cơ sở, mang lại cuộc sống bình yên, an toàn cho hơn 14 triệu dân Thành phố mang tên Bác.

Hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả bảo vệ các công trình trọng yếu

Hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả bảo vệ các công trình trọng yếu

Trước yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia và sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ, việc xây dựng Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia là cần thiết nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ các công trình trọng yếu, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong kỷ nguyên mới.

Hoàn thiện pháp luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ để xã hội an toàn hơn

Hoàn thiện pháp luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ để xã hội an toàn hơn

Bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ tính mạng, sức khỏe và tài sản của nhân dân là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của quốc gia. Trong bối cảnh tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ diễn biến phức tạp, việc tiếp tục hoàn thiện pháp luật về quản lý, sử dụng các phương tiện nguy hiểm này có ý nghĩa hết sức quan trọng.

Giữ lại những “mạch sống” xanh cho Thủ đô: Từ chủ trương “thuận thiên địa và hợp lòng dân”

Giữ lại những “mạch sống” xanh cho Thủ đô: Từ chủ trương “thuận thiên địa và hợp lòng dân”

Quá trình đô thị hóa “thần tốc” đang khoác lên Thủ đô Hà Nội một diện mạo mới, năng động, hiện đại, với những tòa nhà cao tầng, khu đô thị sang trọng, đường sá rộng đẹp, trung tâm thương mại và những công trình kiến trúc quy mô lớn. Tuy nhiên, đằng sau sự “hào nhoáng” là những “khoảng tối” bất ổn về sinh thái đô thị.

Thiết lập khung pháp lý thống nhất, đồng bộ hoạt động định danh, xác thực điện tử

Thiết lập khung pháp lý thống nhất, đồng bộ hoạt động định danh, xác thực điện tử

Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang được đẩy mạnh, việc xây dựng, ban hành Luật Định danh và xác thực điện tử là cần thiết, góp phần hoàn thiện hạ tầng pháp lý số, giải quyết những thách thức về an ninh mạng, đồng thời tạo động lực thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, giúp Việt Nam chủ động hội nhập và phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.

Xác định rõ trách nhiệm các chủ thể trong bảo vệ công trình quan trọng liên quan an ninh quốc gia

Xác định rõ trách nhiệm các chủ thể trong bảo vệ công trình quan trọng liên quan an ninh quốc gia

Cùng với sự phát triển của đất nước, hệ thống công trình có ý nghĩa đặc biệt đối với quốc phòng, an ninh, chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và đời sống nhân dân ngày càng mở rộng, trở thành những bộ phận quan trọng trong kết cấu hạ tầng chiến lược quốc gia. Đây không chỉ là những tài sản có giá trị lớn mà còn là các mục tiêu có ý nghĩa đặc biệt đối với sự ổn định chính trị, hoạt động bình thường của bộ máy nhà nước, sự phát triển kinh tế và khả năng bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Muốn kinh tế bứt phá, phải tháo đúng những điểm nghẽn

Muốn kinh tế bứt phá, phải tháo đúng những điểm nghẽn

Chín tháng năm 2026, GDP Việt Nam tăng 9,01%; riêng quý III đạt 9,95% — mức tăng chín tháng cao nhất trong khoảng mười lăm năm. Công nghiệp và xây dựng đóng góp gần một nửa mức tăng chung. Năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đang được mở ra bằng một sức bật đáng kể.

Sửa luật hình sự và tố tụng hình sự: Đúng ranh giới, chặt quyền lực, vững công lý

Sửa luật hình sự và tố tụng hình sự: Đúng ranh giới, chặt quyền lực, vững công lý

Quốc hội đang xem xét đồng thời Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi). Thước đo của lần sửa luật này không nằm ở việc thêm bao nhiêu tội danh hay nặng thêm bao nhiêu mức án, mà ở chỗ pháp luật có xử lý đúng người, đúng tội, không để lọt tội phạm và không làm oan người vô tội hay không.

Hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động điều tra

Hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động điều tra

Thực hiện các chủ trương của Đảng trong công cuộc đổi mới toàn diện, đồng bộ trong sắp xếp tổ chức bộ máy Nhà nước theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, việc sửa đổi Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự trong thời điểm hiện nay là rất cần thiết.