Hút khách trekking dù liên tục xảy ra tai nạn?
Bán đảo Sơn Trà (phường Sơn Trà, TP Đà Nẵng) có lợi thế hiếm có: hệ sinh thái rừng tự nhiên giàu đa dạng sinh học, những bãi biển, ghềnh đá tuyệt đẹp nằm ngay sát trung tâm thành phố.
Từ trung tâm Đà Nẵng, du khách chỉ mất khoảng 20-25 phút di chuyển để bước vào một không gian khác biệt với rừng xanh, núi cao, biển rộng và những cung đường uốn lượn giữa thiên nhiên.
Sự giao hòa giữa rừng - biển - núi ngay giữa lòng đô thị hiện đại Đà Nẵng tạo nên sức hút riêng của Sơn Trà đối với những người yêu thiên nhiên, thích trekking, nhiếp ảnh, quan sát chim và động vật hoang dã. Đặc biệt, sự hiện diện của voọc chà vá chân nâu - loài linh trưởng quý hiếm được xem là biểu tượng của Sơn Trà - càng làm gia tăng sức hấp dẫn của điểm đến này.
Với du khách quốc tế, Sơn Trà không chỉ là nơi để ngắm biển hay nghỉ dưỡng. Họ còn tìm kiếm những trải nghiệm thiên nhiên nguyên bản, từ trekking xuyên rừng, khám phá đỉnh Bàn Cờ, đến wildlife tourism - du lịch gắn với khám phá động vật hoang dã. Việc một khu rừng giàu đa dạng sinh học nằm ngay bên một đô thị du lịch lớn khiến Sơn Trà trở thành điểm đến có sức hút riêng, nơi du khách có thể chỉ trong một hành trình ngắn chuyển từ không gian đô thị sang thế giới tự nhiên.
Thời gian qua, không khó để tìm thấy nhan nhản trên mạng xã hội những lời mời gọi trekking Sơn Trà, khám phá rừng, tìm voọc, chinh phục các cung đường từ nhẹ đến khó. Có nơi còn quảng bá các gói kết hợp trekking với bay dù lượn, dựng lều, ăn uống giữa thiên nhiên hoặc tổ chức những trải nghiệm được giới thiệu là “khám phá Sơn Trà”.
Nhu cầu ấy là có thật. Nhưng chính sự hấp dẫn của Sơn Trà cũng đang tạo ra một nghịch lý: Càng nhiều người muốn tìm đến thiên nhiên hoang sơ thì áp lực lên chính hệ sinh thái cần được bảo vệ càng lớn. Và phía sau sức hút ấy là những cảnh báo không thể xem nhẹ.
Thời gian gần đây, bán đảo Sơn Trà liên tiếp ghi nhận các vụ du khách lạc đường, mất tích, gặp nạn khi tự ý khám phá những khu vực địa hình hiểm trở; đã có trường hợp tử vong do tai nạn.
Theo Công an phường Sơn Trà, thực tế những năm qua cho thấy Sơn Trà không phải là một “công viên dã ngoại” để người dân, du khách có thể tùy ý đi vào mọi đường mòn, lối mở. Địa hình rừng núi phức tạp, nhiều vực sâu, ghềnh đá và khu vực biệt lập luôn tiềm ẩn những hiểm họa khó lường, nhất là khi du khách, người đi rừng thiếu kinh nghiệm, không nắm rõ địa hình hoặc tổ chức chuyến đi tự phát.
Báo Công an nhân dân đã nhiều lần phản ánh các vụ du khách lạc rừng, gặp tai nạn tại Sơn Trà. Rạng sáng 3/8, Công an phường Sơn Trà phối hợp các lực lượng tìm kiếm xuyên đêm một nam thanh niên bị lạc trong rừng Dâu giữa lúc mưa lớn, địa hình phức tạp. Đến khoảng 3h20, lực lượng chức năng phát hiện, đưa người này ra ngoài an toàn.
Chỉ hơn một tuần sau, tối 11/8, một sinh viên 19 tuổi rơi xuống vực sâu gần khu vực InterContinental. Địa hình dốc, hiểm trở, vụ việc xảy ra ban đêm khiến lực lượng cứu hộ phải sử dụng dây và thiết bị chuyên dụng để tiếp cận, đưa nạn nhân lên an toàn.
Trước đó, ngày 8/8, tại Mũi Nghê, 4 người trong nhóm 6 người đi chụp ảnh bị sóng cuốn trôi; lực lượng cứu hộ cứu được 2 người, 2 nữ du khách còn lại chưa được tìm thấy. Những vụ việc liên tiếp trong thời gian ngắn cho thấy rủi ro luôn hiện hữu khi du khách tự tìm đến các khu vực chưa được phép khai thác du lịch, nhất là những nơi địa hình hiểm trở, ven biển.
Thực tế này không mới. Năm 2016, một du khách Philippines trekking từ khu vực cây đa ngàn năm về phía Mũi Nghê bị lạc và được ngư dân phát hiện, đưa ra khỏi khu vực nguy hiểm. Ngày 11/7/2025, một du khách Mỹ, 28 tuổi, cũng tử vong sau vụ tai nạn xe máy tại khu vực dưới đỉnh đèo Bãi Bắc.
Những vụ việc cho thấy, sức hút của Sơn Trà cũng đi kèm những rủi ro không thể xem nhẹ. Khi người đi rừng không nắm rõ địa hình, thời tiết, khu vực được phép tiếp cận hoặc không có phương án bảo đảm an toàn, một chuyến trekking, ngắm bình minh hay khám phá thiên nhiên rất dễ trở thành tình huống cứu hộ khẩn cấp.
Với du khách quốc tế, yêu cầu này càng cần được đặt lên hàng đầu bởi họ có thể không nắm rõ địa hình, quy định bảo vệ rừng và các khu vực cảnh báo nguy hiểm. Khi xảy ra sự cố, việc tìm kiếm sẽ khó khăn hơn nếu không xác định được người gặp nạn đi theo tuyến nào, vào thời điểm nào và bằng cách nào có thể tiếp cận nhanh nhất.
Không để “cấm” trở thành dấu chấm hết...
Ngày 10/9, Ban Quản lý bán đảo Sơn Trà và các bãi biển du lịch Đà Nẵng đã thông tin tuyên truyền về tình trạng tổ chức các tour trekking (đi bộ đường dài), du lịch sinh thái trái phép vào rừng đặc dụng tại bán đảo Sơn Trà (phường Sơn Trà).
Trước tình trạng xuất hiện các tour trekking, du lịch sinh thái trải nghiệm, quan sát động vật hoang dã... tự phát và không rõ tính pháp lý tại khu vực rừng đặc dụng bán đảo Sơn Trà, Ban Quản lý bán đảo Sơn Trà và các bãi biển du lịch Đà Nẵng khuyến cáo người dân cùng du khách không đăng ký, mua hoặc tham gia các hoạt động này.
Người dân và du khách tuyệt đối không tự ý đi theo các đường mòn, lối mở vào rừng để tham gia những hoạt động do các cá nhân, tổ chức tự phát thực hiện. Đặc biệt, nghiêm cấm tham gia trekking hoặc quan sát động vật hoang dã vào ban đêm khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép. Khi phát hiện các hoạt động tổ chức tour trái phép vào khu vực rừng đặc dụng, người dân và du khách cần thông báo ngay cho cơ quan chức năng hoặc Ban Quản lý bán đảo Sơn Trà và các bãi biển du lịch Đà Nẵng để kịp thời kiểm tra, ngăn chặn và xử lý theo quy định.
Theo Ban Quản lý bán đảo Sơn Trà và các bãi biển du lịch Đà Nẵng, bán đảo Sơn Trà sở hữu giá trị đặc biệt về hệ sinh thái rừng, đa dạng sinh học và cảnh quan tự nhiên. Do đó, hoạt động tham quan, trải nghiệm tại đây phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định nhằm bảo vệ tài nguyên và môi trường tự nhiên.
Ban Quản lý bán đảo Sơn Trà và các bãi biển du lịch Đà Nẵng khuyến cáo các tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ lữ hành không tự ý quảng bá, chào bán, tổ chức tour hoặc đưa khách vào lâm phận rừng đặc dụng Sơn Trà khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép.
Việc tự ý kinh doanh, tổ chức tour hoặc đưa khách vào rừng khi chưa được cấp phép không chỉ tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn cho du khách, mà còn vi phạm nghiêm trọng các quy định pháp luật về quản lý và bảo vệ rừng.
Hiện nay, Khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà chưa được phê duyệt Đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí. Vì vậy, việc các tổ chức, cá nhân tự ý đi vào lâm phận rừng đặc dụng để thực hiện các hoạt động trekking, tham quan, trải nghiệm hay quan sát động vật hoang dã… khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép là hành vi vi phạm pháp luật.
Tuy nhiên, siết chặt là cần thiết để bảo vệ rừng và bảo đảm an toàn cho du khách, nhưng câu chuyện Sơn Trà không nên chỉ dừng ở việc “cấm”.
Nhu cầu khám phá thiên nhiên là có thật. Rừng tự nhiên, biển, ghềnh đá cùng hệ sinh thái đa dạng ngay sát trung tâm đô thị tạo sức hút đặc biệt đối với du khách, nhất là khách quốc tế yêu thích trekking, quan sát động vật hoang dã. Khi nhu cầu có thật nhưng sản phẩm chính thống chưa được tổ chức, khoảng trống rất dễ bị các nhóm tự phát lấp đầy.
Ông Lê Cảnh Hùng, chủ doanh nghiệp “Nắng Sơn Trà”, trú phường Sơn Trà, TP Đà Nẵng, trăn trở: Nếu được cơ quan có thẩm quyền cho phép, mô hình du lịch sinh thái có kiểm soát phải lấy bảo tồn làm điều kiện tiên quyết; xác định rõ tuyến, điểm tham quan, giới hạn lượng khách, bố trí hướng dẫn viên đủ năng lực, đồng thời có phương án cứu hộ, cứu nạn, PCCC rừng và kiểm soát chặt việc tiếp cận động vật hoang dã, hạn chế tác động đến môi trường.
“Khi đó, du khách không phải tự tìm đường vào rừng, các đơn vị tổ chức tour cũng không hoạt động trong tình trạng tự phát. Các tuyến, điểm đến, thời gian và số lượng khách đều được kiểm soát; lực lượng chức năng, trong đó có Công an, có thể chủ động bảo đảm ANTT, phòng ngừa rủi ro thay vì chỉ ứng phó khi xảy ra lạc rừng, mất tích hay tai nạn.
Người dân, du khách ủng hộ việc siết chặt các tour trekking, du lịch sinh thái tự phát để bảo đảm an toàn, bảo vệ rừng và gìn giữ đa dạng sinh học. Tuy nhiên, mong mỏi Đà Nẵng cũng cần một cơ chế quản lý Sơn Trà phù hợp, không đại trà nhưng đủ linh hoạt để đưa những giá trị thiên nhiên đặc biệt nơi đây đến với du khách một cách an toàn, có trách nhiệm”, ông Hùng bày tỏ.
