“Điểm đến” không dành cho khám phá tự phát
Bán đảo Sơn Trà vốn nổi tiếng với vẻ đẹp hoang sơ của rừng, biển và những ghềnh đá kỳ thú, trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách trong nước và quốc tế. Thế nhưng, phía sau những khung hình “đẹp và lạ” là địa hình rừng núi hiểm trở, vực sâu, ghềnh đá trơn trượt cùng sóng, gió và dòng chảy phức tạp.
Mới đây nhất, đêm 11/8, một chuyến vui chơi, khám phá Sơn Trà trong đêm đã trở thành tai nạn đối với một sinh viên 19 tuổi khi em không may rơi xuống vực sâu tại khu vực núi Sơn Trà. Thời điểm xảy ra sự việc, trời đã tối, địa hình dốc, hiểm trở khiến công tác tiếp cận, cứu nạn gặp nhiều khó khăn. Lực lượng cứu hộ phải sử dụng dây và các thiết bị chuyên dụng để tiếp cận, đưa nạn nhân ra khỏi vực sâu đến vị trí an toàn.
Đáng nói, tại khu vực nữ sinh gặp nạn trước đó đã xảy ra nhiều vụ việc tương tự, chủ yếu liên quan đến những người trẻ tìm đến các điểm du lịch tự phát để vui chơi, chụp ảnh, khám phá. Không chỉ du khách trong nước, có cả người nước ngoài chạy xe mô tô tìm đến những khu vực này rồi bất ngờ gặp nạn. Có trường hợp trượt chân, rơi xuống vực bị thương nặng; cũng có người may mắn bám được vào dây leo, cây bụi và chỉ bị xây xát. Nhưng trong những tình huống ấy, ranh giới giữa may mắn và một tai nạn thương tâm luôn rất mong manh.
Chỉ cách đây 10 ngày, Báo CAND cũng đã có bài phản ánh vào sáng ngày 8/8, tại Mũi Nghê (Sơn Trà), một vụ tai nạn thương tâm đã xảy ra khi một nhóm 6 du khách đến đây chụp ảnh. Trong lúc tiếp cận khu vực ghềnh đá, 4 người bị sóng biển cuốn trôi. Lực lượng chức năng đã cứu được 2 người, đồng thời huy động nhiều lực lượng, phương tiện tổ chức tìm kiếm 2 nạn nhân còn lại trên phạm vi rộng, kể cả lực lượng thợ lặn và thông báo đến các tàu cá đang hoạt động trên biển để hỗ trợ.
Đến ngày 18/8, sau 10 ngày tìm kiếm, 2 nạn nhân nữ vẫn chưa được tìm thấy. Lực lượng chức năng đã tạm dừng công tác tìm kiếm, trong khi gia đình, người thân các nạn nhân vẫn tiếp tục nhờ các nhóm thợ lặn, đội tìm kiếm tư nhân với hy vọng mong manh tìm thấy người thân.
Những vụ việc liên tiếp xảy ra cho thấy các “điểm đen” du lịch tự phát trên bán đảo Sơn Trà luôn tiềm ẩn hiểm họa, nhất là khi người dân, du khách bất chấp biển cấm, biển cảnh báo để tiếp cận. Mỗi bước chân vượt qua rào chắn, mỗi lần phớt lờ cảnh báo đều có thể đẩy bản thân vào tình huống nguy hiểm, đồng thời khiến công tác cứu nạn, cứu hộ thêm khó khăn khi sự cố xảy ra.
Theo Ban quản lý Bán đảo Sơn Trà và các bãi biển Đà Nẵng, nguy cơ tại Mũi Nghê không phải mới được cảnh báo. Ban Quản lý bán đảo Sơn Trà và các bãi biển du lịch Đà Nẵng đã dựng rào chắn, lắp biển cấm, cảnh báo sạt lở, ghềnh đá trơn trượt, vực sâu và nghiêm cấm tham quan trái phép trong rừng. Những cảnh báo này nhằm phòng ngừa tai nạn, bảo vệ rừng, hệ sinh thái và cảnh quan Sơn Trà.
Thế nhưng, vì hiếu kỳ, muốn khám phá, chụp ảnh, vẫn có người vượt rào, phớt lờ biển cấm, men theo đường mòn, lối mở để tiếp cận khu vực nguy hiểm. Tâm lý chủ quan, xem nhẹ cảnh báo đang biến những điểm đến tự phát như Mũi Nghê, Hục Lỡ, Bãi Đá Đen... thành những “điểm đen” tiềm ẩn hiểm họa.
Một hướng dẫn viên chuyên tổ chức trekking, hiking tại Sơn Trà cho biết, các tuyến được phép tham quan đều được lựa chọn trên cơ sở bảo đảm an toàn và phù hợp với công tác quản lý. Với những khu vực như Mũi Nghê, Bãi Đá Đen, Hục Lỡ, dù có khách đề nghị, anh không nhận dẫn đoàn bởi những rủi ro khó lường.
Điều đáng lo là trên mạng xã hội, những nội dung về cảnh đẹp, trải nghiệm thường được chia sẻ mạnh hơn các cảnh báo về địa hình, thời tiết và nguy cơ mất an toàn. Điều này dễ tạo tâm lý cho người xem rằng những điểm đến ấy có thể tự do tiếp cận. Thực tế, Sơn Trà là bán đảo có địa hình rừng núi phức tạp, nhiều cung đường dốc, vách đá và vực sâu; khu vực ven biển chịu ảnh hưởng trực tiếp của sóng, gió và thời tiết. Khi xảy ra sự cố, việc tiếp cận hiện trường của lực lượng cứu hộ không hề đơn giản.
Trước đó, vào tháng 4/2025, lực lượng chức năng từng tìm thấy thi thể một du khách nước ngoài dưới vực sâu tại khu vực Bãi Bắc sau nhiều giờ tổ chức tìm kiếm. Từ chiếc xe máy bị bỏ lại cùng giấy tờ tùy thân, các lực lượng nhận định người này có thể đã gặp tai nạn và rơi xuống vực. Địa hình bờ đá dựng đứng, vách núi sâu khiến công tác cứu nạn gặp nhiều khó khăn.
Lực lượng chức năng phải sử dụng hệ thống ròng rọc chuyên dụng, đai an toàn và phát quang cây bụi để tiếp cận, đưa thi thể từ vực sâu lên. Những vụ việc nối tiếp nhau cho thấy hiểm họa tại Sơn Trà không nằm ở vẻ ngoài của một điểm đến, mà ở khoảng cách rất mong manh giữa sự chủ quan và tai nạn.
Đi đúng tuyến, dừng trước biển cấm
Theo Ban Quản lý bán đảo Sơn Trà và các bãi biển du lịch Đà Nẵng, hoạt động tham quan, dã ngoại tại Sơn Trà ngày càng phát triển, thu hút đông đảo người dân và du khách. Vì vậy, việc quản lý, hướng dẫn và cảnh báo an toàn được đặt ra cùng với yêu cầu bảo vệ hệ sinh thái đặc thù của bán đảo.
Theo Phương án quản lý, bảo đảm an toàn cho du khách tham quan, dã ngoại tại bán đảo Sơn Trà được UBND TP Đà Nẵng ban hành, thời gian tham quan từ 7h30 đến 18h30 trong giai đoạn tháng 3 đến hết tháng 9; từ 7h30 đến 17h30 trong giai đoạn tháng 10 đến hết tháng 2 năm sau. Khi có cảnh báo thời tiết nguy hiểm, hoạt động tham quan có thể được tạm dừng để bảo đảm an toàn.
Các tuyến được phép tham quan gồm tuyến Yết Kiêu - Đỉnh Bàn Cờ - Bãi Bắc và tuyến Ngã ba Bãi Bắc - Cây Đa Di sản. Tuyến Tiên Sa - Suối Ôm - Đỉnh Bàn Cờ hiện tạm dừng để khắc phục hậu quả sau bão và bảo đảm an toàn cho người dân, du khách.
Theo quy định, mỗi tuyến cũng có yêu cầu riêng về phương tiện và hình thức tham quan. Việc giới hạn tuyến, thời gian và phương tiện không nhằm hạn chế trải nghiệm của du khách mà để hoạt động tham quan diễn ra trong phạm vi có thể kiểm soát, phù hợp với điều kiện địa hình và công tác bảo đảm an toàn.
Ngược lại, khu vực quân sự, khu vực hạn chế, đường mòn và lối mở trái phép, cũng như các khu vực tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn là những nơi người dân, du khách không được tự ý tiếp cận. Đặc biệt, Mũi Nghê, Hục Lỡ, Bãi Đá Đen và một số khu vực ghềnh đá nguy hiểm đã được cảnh báo, hạn chế hoặc cấm tham quan.
Ban Quản lý khuyến cáo người dân, du khách tuyệt đối không vượt qua biển cấm, rào chắn, không đi theo đường mòn hoặc tìm lối khác để tiếp cận các khu vực này. Đối với những nơi có biển cảnh báo không khuyến khích tham quan, du khách cũng cần nghiêm túc cân nhắc và tuân thủ hướng dẫn của lực lượng chức năng, nhất là khi điều kiện thời tiết không thuận lợi.
Bởi những biển báo ấy không đơn thuần phục vụ công tác quản lý. Đó còn là “vạch giới hạn” được đặt ra để cảnh báo về nguy cơ sạt lở, trơn trượt, vực sâu, sóng lớn, dòng chảy và những rủi ro mà người không quen địa hình khó có thể lường hết.
Thời gian tới, Ban Quản lý bán đảo Sơn Trà và các bãi biển du lịch Đà Nẵng sẽ tiếp tục phối hợp chính quyền địa phương, Công an phường Sơn Trà rà soát các lối mòn, lối tự phát xuống biển để đề xuất bổ sung biển cấm, biển cảnh báo, rào chắn tại những vị trí cần thiết. Công tác tuyên truyền cũng được tăng cường đến cộng đồng dân cư, doanh nghiệp lữ hành, cơ sở lưu trú, hướng dẫn viên và du khách.
Các doanh nghiệp du lịch được đề nghị không tổ chức, đưa khách đến những khu vực chưa được phép; không khai thác các tour trekking tự phát, hoạt động lặn, ngắm san hô và dịch vụ du lịch trái phép. Người dân địa phương cũng được vận động không sử dụng, khai thác hoặc quảng bá các hoạt động, dịch vụ trái quy định.