Đã chơi thì phải công bằng

Vietnam Idol là cuộc thi mà có lẽ mùa nào cũng nóng lên về chuyện những thí sinh đi đến vòng thi cuối cùng, vòng chung kết, có xứng đáng hay không, kể cả là khi thí sinh ấy hát rất hay, truyền cảm như Uyên Linh đi chăng nữa. Và Vietnam Idol 2016 cũng không tránh khỏi lối mòn ấy bất chấp chuyện tranh cãi có phải do chính Ban tổ chức cố tình tạo ra để thu hút truyền thông hay không. Tranh cãi của năm nay thực ra lại còn rất thú vị khi nó mở ra một câu chuyện còn vượt ra ngoài giới hạn của giải trí đơn thuần...

Đó là câu hỏi xoay quanh chuyện “Janice Phương có xứng đáng là thần tượng âm nhạc Việt Nam hay không?”, theo đúng tiêu chí mà cái tên cuộc thi mang vác. Đơn giản, Janice Phương là một thí sinh người Philippines. Cô lấy chồng người Việt Nam. Cô có quốc tịch, có hộ chiếu Việt Nam đàng hoàng. Cô hát rất hay, hát có hồn, có lửa. Nói chung, cô có mọi yếu tố để là người chiến thắng. Nhưng những ý kiến phản biện lại cho rằng để một người ngoại quốc là thần tượng âm nhạc Việt Nam thì hơi khó nghe.

Thực chất, những ý kiến đó dù có lý nhưng cũng chỉ là thiên kiến của những đầu óc hạn hẹp trong chủ nghĩa dân tộc mù mờ. Nếu chúng ta lý giải được câu hỏi “Việc những người Việt thần tượng một người nước ngoài nào đó có phải là phản cảm không?” thì chúng ta mới có thể cởi mở được trước câu chuyện Janice Phương. Cô là người Philippines nhưng khi cô đã gắn bó với đất nước Việt Nam, cô được công nhận là công dân Việt Nam, cô phải có đầy đủ quyền lợi của một người Việt bình thường.

Và hơn nữa, cô thắng một cuộc thi thần tượng âm nhạc Việt đi nữa cũng không có nghĩa rằng cô đại diện cho toàn bộ nền nhạc nhẹ của Việt Nam trong năm đó. Việc đánh đồng cô từ một người có cơ hội thắng giải trở thành một người đại diện cho nhạc nhẹ Việt 2016 là sự đánh tráo khái niệm một cách thái quá, và có phần kỳ thị.

Chúng ta nên nhìn câu chuyện theo hướng trò chơi và luật chơi. Nếu Vietnam Idol được coi là một cuộc chơi (mà đúng nghĩa nó là như vậy), thì nó có luật chơi riêng và chúng ta phải tôn trọng luật chơi ấy. Những người chơi, những người tổ chức cuộc chơi, những người tham gia vào cuộc chơi với tư cách giám khảo từ xa (khán giả bình chọn) cũng đều phải bó mình trong luật chơi riêng kia của Vietnam Idol.

Và một khi chúng ta đã chấp nhận cho một thí sinh bước vào thi từ vòng đầu tiên, khi mà chúng ta có đủ quyền năng (bình chọn) để loại bỏ và chúng ta không thực hiện quyền năng đó, chắc chắn chúng ta phải tiếp tục chấp nhận khả năng thắng cuộc của thí sinh ấy. Janice Phương là trường hợp cần được chấp nhận một cách không điều kiện như thế và rõ ràng, các tranh cãi đang ngày một trở nên vô bổ khi mổ xẻ kỹ trường hợp này.

Song song chuyện của Janice Phương, một chuyện tương tự cũng được đưa ra tranh luận suốt thời gian qua là việc có nên gọi các vận động viên nhập tịch vào các ĐTQG thể thao của Việt Nam hay không. Câu chuyện này mãi không có hồi kết khi các ý kiến toàn xoay quanh những thứ to tát như chủ nghĩa dân tộc, chủ nghĩa quốc gia, lòng tự hào và ái quốc… mà quên đi mất một điều quan trọng nhất. Đó là người đại diện cho màu cờ sắc áo Việt Nam chỉ cần mấy yếu tố rất cơ bản.

Thứ nhất, phải là công dân Việt Nam. Thứ nhì, phải nói được tiếng Việt. Và cuối cùng, để được đại diện cho Việt Nam, người ấy phải có trình độ, phong độ và thái độ đạt đúng mức yêu cầu đề ra.

Tất cả đơn giản chỉ có thế, nhưng chính những tranh luận đang khiến nó phức tạp hơn. Nên nhớ, chúng ta mở cửa hội nhập với thế giới đã lâu, và đã chơi với quốc tế thì phải đề cao sự công bằng, minh bạch, sòng phẳng. Chúng ta có quyền đề ra luật chơi và chúng ta phải tự tôn trọng luật chơi ấy. Nhược bằng không, cái ao tù mà ta tự an ủi với nhau cũng sẽ chẳng thể giúp chúng ta vươn mình phát triển sánh tầm những người bạn “chơi” mà chúng ta mong đợi.

Văn Đoàn

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một công trình kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của dân tộc cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, dân tộc.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học nghệ thuật (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học nghệ thuật, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Nghệ thuật mới thơ Hai - Cư Việt Nam hiện đại

Nghệ thuật mới thơ Hai - Cư Việt Nam hiện đại

Mấy năm gần đây, ở Việt Nam xuất hiện những CLB thơ Hai-cư với nhiều người tham gia và đã có những cuộc thi thơ Hai-cư. Một số bạn yêu thơ hỏi tôi về thể loại thơ này và sự khác biệt giữa thơ Hai-cư Nhật Bản và Việt Nam.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử dân tộc.