Siêu dự án giao thông thủy xuyên Á trên sông Hồng:

Cục Đường thủy cho rằng cần sự nghiên cứu kỹ lưỡng

Cho đến thời điểm này, siêu dự án giao thông thủy xuyên Á trên sông Hồng với tổng mức đầu tư ước tính 24.510 tỷ đồng (hơn 1 tỷ USD) vẫn không ngừng nhận được sự quan tâm của dư luận.

Theo tờ trình được Bộ Kế hoạch và Đầu tư gửi tới Thủ tướng Chính phủ đánh giá thì việc thực hiện dự án này sẽ tận dụng được tiềm năng sông ngòi sẵn có, đồng thời tận dụng được ưu thế của vận tải thủy trong vận tải hàng rời, siêu trường siêu trọng với cước phí thấp, ít gây ô nhiễm đến môi trường. Tuy nhiên, trên thực tế, ngành đường thủy có thực sự cần thiết một “siêu” dự án thế này?

Mục tiêu đáp ứng nhu cầu giao thông vận tải thủy là số 1?

Sông Hồng bắt nguồn từ tỉnh Vân Nam-Trung Quốc ra đến cửa Ba Lạt dài 556km, qua các tỉnh Lào Cai, Yên Bái, Phú Thọ, TP Hà Nội… Là tuyến sông lớn duy nhất của miền Bắc có thể tổ chức liên vận hàng hóa giao thương xuyên Á với Trung Quốc và chuyển tải ra cảng biển. 

Bên cạnh đó, “khu vực trung du miền núi phía Bắc là khu vực có nhiều mỏ khoáng sản, nhu cầu vận chuyển quặng, hàng hóa giao thương trong khu vực, hàng hóa quá cảnh từ Trung Quốc rất lớn. Tuy nhiên, do sông Hồng chưa được cải tạo nên hàng hóa hiện nay đang phải vận chuyển bằng đường bộ và đường sắt. Các tuyến đường bộ, đường sắt hiện trong tình trạng quá tải, địa hình miền núi khó khăn, hiểm trở, thường bị sụt trượt, sạt lở về mùa mưa lũ”, nhận định từ phía đơn vị lập dự án nêu rõ.

Trước sự cấp thiết trên, đơn vị có chủ trương đầu tư dự án cho rằng việc đầu tư nâng cấp tuyến sông Hồng sẽ tận dụng được tiềm năng sông ngòi sẵn có, tận dụng được ưu thế của vận tải thủy trong vận tải hàng rời, siêu trường, siêu trọng với cước phí thấp, ít gây ô nhiễm đến môi trường. 

Sông Hồng đoạn chảy ra địa phận Hà Nội.
Sông Hồng đoạn chảy ra địa phận Hà Nội.

Đồng thời tạo điều kiện phát triển cân đối mạng lưới giao thông vùng miền núi phía Bắc nói chung và phát triển vận tải thủy nội địa và thủy điện nói riêng, góp phần vào sự nghiệp phát triển kinh tế các tỉnh trung du miền núi phía Bắc và cả nước.

Theo đó, dự án dự kiến sẽ xây dựng 6 đập dâng nước và âu tàu, nạo vét luồng trên toàn tuyến đường thủy nội địa đoạn Việt Trì - Lào Cai (chiều dài 288km) theo cấp quy hoạch. 

Kết hợp với xây dựng 6 nhà máy thủy điện nhỏ; xây dựng 7 cảng dọc tuyến (loại I-III): Cảng Phố Mới, Apatit; Quý Xa (Lào Cai); Cảng Văn Phú (Yên Bái); cảng Ngọc Tháp, Cổ Tiết (Phú Thọ); cảng phía Bắc (Hà Nội). Dự kiến, dự án sẽ sử dụng nguồn nước sông Hồng để điều tiết phục vụ giao thông thủy kết hợp chạy máy phát điện. 

Với thời gian thực hiện 6 năm (2016-2021), sau khi dự án hoàn thành, mức thu phí luồng tuyến đoạn Việt Trì-Yên Bái sẽ khoảng 10.000đ-15.000đ/tấn; mức thu phí đoạn Yên Bái-Lào Cai là 40.000-45.000 đồng/tấn; hàng quốc tế mức thu gấp đôi hàng nội địa, miễn thu phí 3 năm đầu. 

Chưa thực sự cấp bách để đầu tư số tiền lớn vào dự án

Trên thực tế, cả đường thủy và đường bộ tuyến Hà Nội - Lào Cai có đang thực sự quá tải khi mà hàng loạt tuyến đường cao tốc như Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Lào Cai mới được đưa vào sử dụng chưa bao lâu? 

Về vấn đề này, Giáo sư Đặng Hùng Võ nêu quan điểm: Nếu làm dự án trên, khai thông sông Hồng thì người được lợi ở đây là người dân tỉnh Vân Nam - Trung Quốc chứ không phải người dân ở Việt Nam. Vì ở Việt Nam, chúng ta mới khai thông hai tuyến cao tốc có khả năng khai thác cao, chúng ta hãy tận dụng hết những gì đã đầu tư. 

Do đó, theo tôi, vấn đề giao thông ở đây không phải là lớn, vì chúng ta đã và đang tận dụng được việc kết nối đường bộ. Còn việc kết nối đường thủy, chúng ta cũng thấy không có cái gì cấp bách để tốn quá nhiều tiền giải quyết vấn đề này.

Trong khi đó, khi đề cập đến dự án giao thông đường thủy xuyên Á nói trên, ông Hoàng Hồng Giang, Cục trưởng Cục Đường thủy nội địa Việt Nam cho rằng, việc nhà đầu tư đề xuất dự án nhằm mục tiêu phát triển giao thông đường thủy kết nối từ biên giới đến cửa biển là tốt. Đây là tuyến sông có độ dốc cao, từ trước đến nay chưa ai khai thác được. Tuy nhiên, do đây là dự án đa mục tiêu, không chỉ về giao thông mà còn liên quan đến tài nguyên nước, khoáng sản, môi trường, thủy điện… nên cần sự nghiên cứu kỹ lưỡng. 

Là người có kinh nghiệm sống, làm việc ở châu Âu, ông Giang cũng cho biết, mô hình đập thủy điện kết hợp âu tàu thủy đã có ở châu Âu, nhưng hiệu quả thực tế của nhiều thủy điện loại này rất thấp, có khi chỉ đủ điện để vận hành máy móc phục vụ việc đưa tàu thuyền qua âu.

Liên quan đến đề xuất thu phí của doanh nghiệp có hợp lý hay không, ông Hoàng Hồng Giang cũng cho rằng, hiện nay phương tiện lưu thông trên các tuyến kể trên ngoài phí bến bãi thì không phải trả phí gì. Việc doanh nghiệp đưa ra mức phí như vậy là cao hay thấp rất khó đánh giá, vì dự án mới chỉ dừng ở mức sơ bộ, chưa có quy hoach đầu tư chi tiết. 

Bên cạnh đó, nói về việc thu phí trên các luồng tuyến, nếu dự án được phê duyệt, Bộ Tài chính sẽ thẩm định và ban hành thông tư về mức thu, đối tượng không thu… 

Dù được đầu tư hơn 1 tỷ USD, song Bộ Tài chính lại nhận định dự án không đảm bảo khả năng tự hoàn vốn. Vì vậy nếu được chấp thuận Bộ Tài chính đề nghị các bộ, ngành xây dựng cơ chế đặc thù cho dự án để đảm bảo tính khả thi.

Vào cuối năm 2015, Bộ Giao thông Vận tải đã có đề nghị Bộ Kế hoạch và Đầu tư báo cáo Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư dự án - “hứa” sẽ hoàn thiện các thủ tục liên quan đến quản lý ngành (như bổ sung quy hoạch một số cảng chưa có trong quy hoạch) trong quá trình phê duyệt đề xuất dự án và báo cáo nghiên cứu khả thi.
Phạm Huyền

Các tin khác

Người dân đang kỳ vọng gì nhất từ chính quyền địa phương 2 cấp?

Người dân đang kỳ vọng gì nhất từ chính quyền địa phương 2 cấp?

Sau 16 tháng vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thực tiễn cho thấy đây không chỉ là thay đổi về tổ chức bộ máy, mà là đổi mới phương thức quản lý, điều hành và phục vụ nhân dân. Mục tiêu không chỉ để giảm đầu mối, giảm tầng nấc hay tinh giản biên chế, mà là xây dựng một nền hành chính tinh gọn nhưng mạnh, phân cấp rõ, hiệu lực, hiệu quả, gần dân và sát thực tiễn hơn.

Nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm hành chính, giữ vững kỷ cương trong quản lý nhà nước

Nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm hành chính, giữ vững kỷ cương trong quản lý nhà nước

Thông điệp quan trọng nhất mà cơ quan soạn thảo muốn gửi tới người dân và cộng đồng doanh nghiệp thông qua lần sửa đổi Luật Xử lý vi phạm hành chính này là các hành vi vi phạm pháp luật phải được phát hiện, xử lý kịp thời, nghiêm minh, chính xác, khách quan, công bằng để tạo môi trường ổn định, an toàn.

Đông đảo các đại biểu tham dự hội thảo.

Kỳ 1: “Lá chắn” pháp lý cho đô thị thông minh và hạ tầng chiến lược

Trước yêu cầu phát triển bứt phá của TP Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên số, các thách thức an ninh phi truyền thống, tội phạm công nghệ cao và an toàn hạ tầng đô thị đang đặt ra nhiều bài toán hóc búa. Việc Quốc hội xem xét 5 Dự án luật do Bộ Công an chủ trì soạn thảo có ý nghĩa chiến lược đặc biệt. Hệ thống pháp lý đồng bộ này không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, tạo “lá chắn” bảo vệ hạ tầng chiến lược và không gian số, mà còn siết chặt quản lý địa bàn từ cơ sở, mang lại cuộc sống bình yên, an toàn cho hơn 14 triệu dân Thành phố mang tên Bác.

Hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả bảo vệ các công trình trọng yếu

Hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả bảo vệ các công trình trọng yếu

Trước yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia và sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ, việc xây dựng Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia là cần thiết nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ các công trình trọng yếu, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong kỷ nguyên mới.

Hoàn thiện pháp luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ để xã hội an toàn hơn

Hoàn thiện pháp luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ để xã hội an toàn hơn

Bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ tính mạng, sức khỏe và tài sản của nhân dân là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của quốc gia. Trong bối cảnh tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ diễn biến phức tạp, việc tiếp tục hoàn thiện pháp luật về quản lý, sử dụng các phương tiện nguy hiểm này có ý nghĩa hết sức quan trọng.

Giữ lại những “mạch sống” xanh cho Thủ đô: Từ chủ trương “thuận thiên địa và hợp lòng dân”

Giữ lại những “mạch sống” xanh cho Thủ đô: Từ chủ trương “thuận thiên địa và hợp lòng dân”

Quá trình đô thị hóa “thần tốc” đang khoác lên Thủ đô Hà Nội một diện mạo mới, năng động, hiện đại, với những tòa nhà cao tầng, khu đô thị sang trọng, đường sá rộng đẹp, trung tâm thương mại và những công trình kiến trúc quy mô lớn. Tuy nhiên, đằng sau sự “hào nhoáng” là những “khoảng tối” bất ổn về sinh thái đô thị.

Thiết lập khung pháp lý thống nhất, đồng bộ hoạt động định danh, xác thực điện tử

Thiết lập khung pháp lý thống nhất, đồng bộ hoạt động định danh, xác thực điện tử

Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang được đẩy mạnh, việc xây dựng, ban hành Luật Định danh và xác thực điện tử là cần thiết, góp phần hoàn thiện hạ tầng pháp lý số, giải quyết những thách thức về an ninh mạng, đồng thời tạo động lực thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, giúp Việt Nam chủ động hội nhập và phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.

Xác định rõ trách nhiệm các chủ thể trong bảo vệ công trình quan trọng liên quan an ninh quốc gia

Xác định rõ trách nhiệm các chủ thể trong bảo vệ công trình quan trọng liên quan an ninh quốc gia

Cùng với sự phát triển của đất nước, hệ thống công trình có ý nghĩa đặc biệt đối với quốc phòng, an ninh, chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và đời sống nhân dân ngày càng mở rộng, trở thành những bộ phận quan trọng trong kết cấu hạ tầng chiến lược quốc gia. Đây không chỉ là những tài sản có giá trị lớn mà còn là các mục tiêu có ý nghĩa đặc biệt đối với sự ổn định chính trị, hoạt động bình thường của bộ máy nhà nước, sự phát triển kinh tế và khả năng bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Muốn kinh tế bứt phá, phải tháo đúng những điểm nghẽn

Muốn kinh tế bứt phá, phải tháo đúng những điểm nghẽn

Chín tháng năm 2026, GDP Việt Nam tăng 9,01%; riêng quý III đạt 9,95% — mức tăng chín tháng cao nhất trong khoảng mười lăm năm. Công nghiệp và xây dựng đóng góp gần một nửa mức tăng chung. Năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đang được mở ra bằng một sức bật đáng kể.

Sửa luật hình sự và tố tụng hình sự: Đúng ranh giới, chặt quyền lực, vững công lý

Sửa luật hình sự và tố tụng hình sự: Đúng ranh giới, chặt quyền lực, vững công lý

Quốc hội đang xem xét đồng thời Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi). Thước đo của lần sửa luật này không nằm ở việc thêm bao nhiêu tội danh hay nặng thêm bao nhiêu mức án, mà ở chỗ pháp luật có xử lý đúng người, đúng tội, không để lọt tội phạm và không làm oan người vô tội hay không.

Hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động điều tra

Hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động điều tra

Thực hiện các chủ trương của Đảng trong công cuộc đổi mới toàn diện, đồng bộ trong sắp xếp tổ chức bộ máy Nhà nước theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, việc sửa đổi Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự trong thời điểm hiện nay là rất cần thiết.

Hơn 10.400 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa hoàn thành xử lý

Hơn 10.400 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa hoàn thành xử lý

Kết quả công khai về tiến độ xử lý nhà đất dôi dư của Bộ Tài chính cho thấy khối địa phương chiếm phần lớn số cơ sở chưa hoàn thành trên cả nước, với 9.608 cơ sở, tương đương hơn 92% tổng số cơ sở còn phải xử lý.