Công nghệ in 3D: Cuộc cách mạng mới trong sáng tạo nghệ thuật

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đã đưa đến những công nghệ kỳ vỹ và mới mẻ, trong đó, công nghệ in 3D (hay còn gọi là “sản xuất đắp dần”) cho phép in ra những vật thể tinh tế và kỳ vĩ để phục vụ trong mọi lĩnh vực, từ công nghiệp, xây dựng đến y học và sinh hoạt trong đời sống.

Công nghệ in 3D là quá trình tạo ra một vật thể bằng việc in từng lớp xếp chồng lên nhau theo mẫu từ bản vẽ hoặc thiết kế 3D. Công nghệ  này có thể in từ đồ chơi đơn giản đến tuốc bin gió hay những vật thể đồ sộ, tinh vi khác mà không cần đến những thiết bị quá phức tạp.

Vật liệu sử dụng cho công nghệ này bao gồm nhiều loại như chất dẻo, nhôm, thép không gỉ, gốm, thậm chí cả các hợp kim tân tiến. Máy in có thể in ra những thứ mà trước đây phải cả một nhà máy mới có thể làm ra được, như in ra những toà nhà, những chiếc xe tăng, những chiếc máy bay...

Sự ra đời của công nghệ này đã giúp tăng tốc quá trình phát triển sản phẩm, rút ngắn chu kỳ từ thiết kế đến sản xuất, tăng tốc độ học và hiểu cho học sinh, tăng khả năng cứu chữa bệnh nhân, tăng các cơ hội kinh doanh trong vũ trụ. Bên cạnh đó, công nghệ in 3D cũng mở ra một chân trời mới cho những sáng tạo  trong nghệ thuật.

Công nghệ in 3D trong xây dựng

Theo thông tin từ tác giả Jamie D. trên trang 3dnative.com ngày 12-2-2018, việc in 3D các ngôi nhà đang bùng nổ rộng khắp trên  thị trường xây dựng thế giới với các kỹ thuật bê tông đùn có thể xây dựng các cấu trúc có độ phức tạp khác nhau, từ nhà ở, cầu đến các tòa nhà chọc trời. Hiện có 11 công ty in 3D trên thế giới đang tạo ra các tòa nhà đầy đủ từ bê tông và các vật liệu khác.

Một tác phẩm in 3D của Miina kkijyrkka (Phần Lan).
Một tác phẩm in 3D của Miina kkijyrkka (Phần Lan).

Apis Cor là một công ty của Nga đã phát triển một máy in 3D dài 4,5 mét, cao 1,5 mét có khả năng xây dựng một ngôi nhà chỉ trong 24 giờ, có thể được cài đặt tại chỗ trong vòng 30 phút. Máy ép đùn bê tông trên bề mặt in 132m².

Một nhóm nghiên cứu từ Đại học Nantes đã phát triển một công nghệ in 3D mới có tên là BatiPrint để xây dựng nhà ở xã hội ở Nantes, sau đó họ hợp tác với LS2N, một phòng thí nghiệm robot chuyên nghiệp để phát triển một robot dài 4 mét, đặt 3 lớp vật liệu cùng một lúc.

Vật liệu này bao gồm hai lớp bọt mở rộng và một phần ba bê tông. Ngoài ra, robot có thể cầm tay và có thể được vận hành trực tiếp tại chỗ. Máy in có khả năng xây tường cao 7 mét. Nhà sản xuất WASP của Ý đã phát triển một máy in 3D bê tông lớn nhất hiện nay trên thị trường. Máy in 3D cao 12 mét và rộng 7 mét có cánh tay có thể điều chỉnh dài tới 6 mét.

Máy in, được gọi là BigDelta, nhằm mục đích đối phó với cuộc khủng hoảng nhà ở bằng cách xây dựng những ngôi nhà rẻ hơn, đặc biệt là cho các nước đang phát triển. DUS Artichtects  - một studio kiến trúc Hà Lan là đã phát triển KamerMaker, một máy in 3D khổng lồ với kích thước in rất lớn: 2x2x3,5m. Họ đã triển khai dự án xây dựng nhà từ vật liệu tái chế có nguồn gốc tại địa phương để tiết kiệm chi phí vận chuyển, chi phí vật liệu và sản xuất. Công ty WinSun (Trung Quốc) đã sử dụng quy trình in từng lớp với xi măng, cát và sợi tạo để ra ngôi nhà in 3D đầu tiên vào năm 2014 với những bức tường rất vững chắc. Họ sử dụng máy in 3D kích thước 32x10 x 6,6m in ra các bức tường rồi vận chuyển chúng đến vị trí xây dựng.

Công ty Xây dựng Cazza có trụ sở tại Thung lũng Silicon, có CEO là Chris Kelsey, mới chỉ 20 tuổi đã được chọn để phát triển tòa nhà chọc trời in 3D đầu tiên ở Dubai! Cazza đã cho ra mắt Cazza X1 - robot in 3D đầu tiên của họ - vào cuối năm 2017. Chiếc máy có giá 480.000 USD này có thể nâng 90kg trong phạm vi tối đa 3,9-4,7 mét. Một máy cao cấp hơn, Cazza X1 Core, có giá tới 620.000 USD.v.v.

Công nghệ in 3D trong nghệ thuật  

Xưa nay, việc sử dụng chất liệu kim loại, nhựa hay rác thải hỗn tạp để sáng tác nghệ thuật hầu như rất hiếm. Các nghệ sỹ quen với các chất liệu giấy, gỗ, vải… vì các chất liệu này có chỗ cho việc thể hiện những cảm xúc thẩm mỹ gần gũi và tinh tế. Chỉ những tác phẩm mang tính công cộng như tượng đài hay các cấu hình trang trí trong kiến trúc mới được các nghệ sỹ sử dụng chất liệu polymer hay kim loại.

Nhưng trong thời đại cách mạng công nghiệp 4.0, công nghệ in 3D nói chung và in 3D sinh học nói riêng cho phép các nghệ sỹ in ra những tác phẩm nghệ thuật độc đáo, kỳ vĩ và rất phức tạp trong tạo hình, kết cấu. Công nghệ mới mẻ này đã giúp cho hàng triệu nghệ sỹ có thêm đất dụng võ để phát huy trí tưởng tượng, hiện thực hoá những cái vô hình, sáng tạo ra những tác phẩm kỳ vĩ, mới lạ và đưa tác phẩm tới những không gian rộng lớn phục vụ cho hàng triệu người xem.

Nghệ sĩ Hàn Quốc Choi Jeong-hwa sử dụng nhiều loại chất thải tái chế để tạo ra các tác phẩm sắp đặt khổng lồ và các tác phẩm nghệ thuật công cộng khác nhau, từ những con rối cá khổng lồ làm từ túi nhựa đến các tòa nhà làm từ những cánh cửa cũ, các tác phẩm của Jeong-hwa kể những câu chuyện về địa điểm, con người và văn hóa.

Trên thế giới đã có những  ứng dụng nổi tiếng về in 3D trong nghệ thuật. Dưới đây là 10 ứng dụng hàng đầu.

1. Bản in 3D của Bảo tàng Prado: Vào năm 2015, bảo tàng nổi tiếng nhất Tây Ban Nha đã tổ chức một cuộc triển lãm trong vài ngày với các bức tranh của Greco, Gentileschi và cả Jose de Ribera được in 3D, được tạo ra bởi Estudios Durero. Hoạt động này nhằm mục đích giúp cho những người khiếm thị cảm nhận được những tác phẩm mà trước đây họ không thể mường tượng được.

2. Rembrandt tiếp theo - Bức tranh đáng chú ý này không phải là tác phẩm của họa sĩ Flemish nổi tiếng mà là một chiếc máy tính. Sau khi quét hơn ba trăm tác phẩm của họa sĩ, cỗ máy này đã có thể chụp tất cả các chi tiết cụ thể và đặt mua một máy in 3D để tạo ra một bức tranh theo phong cách của Rembrandt trong thời gian 18 tháng.

3. Các tác phẩm của Daniel van Ryswyk: Danny van Ryswyk là một trong nhiều nghệ sĩ trẻ sử dụng các công cụ kỹ thuật số để tạo mô hình và điêu khắc tác phẩm của mình dưới dạng 3D, những tác phẩm gợi nhớ đến Tim Burton.

4. Tiếng nói được in 3D: Gilles Azzaro là một nghệ sĩ kỹ thuật số, người tạo ra hình ảnh 3D của giọng nói, thông qua các sóng âm thanh được tạo ra từ tiếng ồn.

5. Điêu khắc sư tử tại Parc OL: Công ty khởi nghiệp Pháp Lyon Drawn đã mất hàng trăm giờ đồng hồ vận hành máy in để tạo ra bốn con sư tử in 3D khổng lồ, cao 4m, nặng hơn một tấn rưỡi xung quanh Công viên OL.

6. Công việc của Linlin và Pierre-Yves Jacques: Hai nghệ sĩ chuyên gia về sáng tạo kỹ thuật số người Paris này đã sử dụng công nghệ in 3D để tạo ra nhiều tác phẩm có giá trị nghệ thuật, tham gia một số triển lãm trên khắp thế giới.

7. Chương trình nghệ thuật Verus: Sáng kiến này tập hợp một số tổ chức sử dụng công nghệ in 2.5 D để tái tạo hoàn hảo các bức tranh của các họa sĩ vĩ đại. Các trường học, bảo tàng, các tổ chức giáo dục và văn hóa thế giới và cả những người đam mê hội họa đều có quyền tiếp cận các bản sao của tranh Monet hoặc Van Gogh.

8. Tượng Millennia được in 3D: Nghệ sĩ người Iran Morehshin Allahyari, người muốn bảo tồn di sản bị Daesh phá hủy bằng cách in những tác phẩm cổ này dưới dạng 3D. Cô cũng cung cấp miễn phí các tệp 3D của các bức tượng trực tuyến để mọi người có thể in chúng ở nhà.

9. Bình hoa của Oliver van Herpt: Oliver van Herpt, một nghệ sĩ người Hà Lan có trụ sở tại Eindhoven đã sử dụng in 3D để thiết kế bình gốm. Những chiếc bình này không hoàn hảo như được sản xuất hàng loạt bằng máy móc, mà có những độ công vênh như thể được tạo hình một cách thủ công.

10. Banksy được in 3D: Công ty Render3dart đã in một số tác phẩm nổi tiếng của Banksy dưới dạng 3D. Điều thú vị là các tác phẩm này vốn chỉ được thực hiện dưới dạng 2D, vì vậy các mô hình phải được tạo ra từ hình ảnh 2D này. Để đạt được điều này, hãng đã sử dụng máy in 3D liên kết bột.

Công nghệ in 3D hiện nay đang là nguồn cảm hứng nghệ thuật cho hàng triệu nghệ sĩ trên toàn thế giới. Đặc biệt với sự ra đời của kim loại in 3D, các nghệ sĩ tạo hình có thể tạo ra những tác phẩm đẹp, phức tạp và mới mẻ. Sáng tạo nghệ thuật thông qua in 3D làm cho tác phẩm nghệ thuật có thể tiếp cận được với tất cả mọi người, phát triển các hình thức mới và hiện thực hóa những ý tưởng vô hình. Đó là điều đang khiến các nghệ sỹ quan tâm đến công nghệ in 3D.

Đỗ Minh Tuấn

Các tin khác

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào đời sống thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

Tập trường ca “Những người lính của làng” của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều vừa được Nha xuất bản Hội Nhà văn ấn hành là một dấu ấn khá đặc biệt. Ở đó, hình tượng người lính không còn được khắc họa đơn tuyến như biểu tượng anh hùng thuần túy, mà trở thành một thực thể đa chiều - vừa bi tráng, vừa mong manh, vừa mang nỗi đau riêng tư, vừa hòa vào số phận dân tộc.

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Tuy là đồng nghiệp và đồng hương Quảng Bình, nhưng mãi đến năm 2018, tôi mới được gặp và quen biết Nguyễn Hương Duyên, cây bút nữ văn xuôi "7x đời chót" đang làm Trưởng ban Thư ký tòa soạn tạp chí Nhật Lệ của Hội VHNT ở quê nhà.

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

Trong những ngày đầu năm 2026, giới văn chương Việt Nam, đặc biệt là vùng đất "sen bùi nhãn ngọt" Hưng Yên, đón nhận tin vui: Đại tá Công an - nhà thơ Văn Diên (hội viên Hội Nhà văn Việt Nam) đã chính thức được vinh danh Giải thưởng Văn học Quốc tế 2025 với Huy chương Vàng Dickens cho tập thơ thiếu nhi "Green Wishes" (Ước vọng xanh).

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Một bữa nắng như chảo lửa nung cháy xứ Quảng, tôi ghé nhà bạn ở vùng trung du phía Tây Thăng Bình, nơi con sông Rù Rì chảy qua. Loáng thoáng trong câu chuyện quanh mâm giỗ, bà ngoại bạn thở than với mấy người già quê: “Trời ni mà có bát nước chè hai uống cái ực thì sướng phải biết!”.

Như thế nào là nghệ thuật?

Như thế nào là nghệ thuật?

Nghệ thuật (Tiếng Anh: Art), nếu chiết tự theo Hán Việt, đó là nuôi dưỡng, làm phát triển tài năng bên trong (tài nghệ) bằng các kỹ thuật, phương pháp. Sản phẩm nghệ thuật là hình thức hiện ra - kết quả của quá trình nuôi dưỡng tài năng cùng với các phương pháp biểu hiện tốt nhất có thể. Hiểu trên phương diện thực tế: nghệ thuật là sự biểu đạt thẩm mỹ thông qua các phương tiện/ chất liệu (ngôn ngữ, âm thanh, màu sắc, hình ảnh, hình khối, vũ đạo…).

Biết đủ để định vị bản thân

Biết đủ để định vị bản thân

Một sáng Chủ nhật thảnh thơi, tôi lại đem cuốn sách cũ ra đọc. Tiếng là những sách cũ, giấy đã sờn và rách gáy nhưng chữ nghĩa cổ nhân ngẫm ra thật thú vị. Trong "Đạo đức kinh", Lão Tử viết: "...Tri túc bất nhục, tri chỉ bất đài, khả dĩ trường cửu". Nghĩa là: Biết thế nào là đủ thì không nhục, biết lúc nào nên ngừng thì không nguy, may có thể sống lâu được".

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Gần nửa thế kỷ cầm bút, 11 đầu sách đã xuất bản, 9 Giải thưởng Báo chí quốc gia - đó là những con số biết nói về một hành trình sáng tạo bền bỉ của nhà báo Hồ Quang Lợi. Nhưng, có lẽ, điều khiến độc giả nhớ nhất ở ông không chỉ là nhà báo với những bài bình luận quốc tế sắc sảo, mà còn trong tư cách nhà văn qua những trang viết chân dung đầy nhân văn về những con người "làm nên thời đại".

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

“Nơi tôi sống, núi rừng trùng điệp, màu xanh cây cối đã thành quen mắt. Từ khi tôi còn là một đứa trẻ bé tí theo mẹ đi chợ, những hoa văn thổ cẩm đã theo vào mắt tôi, cùng tôi khôn lớn”, nhà văn trẻ Đặng Thùy Tiên giới thiệu về mình. Nơi “núi rừng trùng điệp” ấy chính là thị trấn Tam Đường, nay là xã Bình Lư, tỉnh Lai Châu.

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

“Rộn ràng, rộn ràng hạnh phúc đang tràn dâng/ Nôn nao lâng lâng xao xuyến đến ngập lòng...” - nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung “chào sân” bằng bài hát vui vui. Không cần guitar đệm nhạc, chỉ có nhịp vỗ tay đã thấy rộn lên như trong một hội hôn. Hát xong, người nhạc sĩ đến từ miệt Sen hồng Đồng Tháp cúi đầu chào khán giả. Sau tràng pháo tay khích lệ, anh hát tiếp: “Nhớ không em! trò chơi đám cưới ngày xưa/ Tóc cô dâu thả suông kết bông mười giờ/ bên chú rể lưng trần, che lộng vàng lá chuối/ Xây tổ ấm uyên ương mơ ước ngày nên đôi...”.

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Trong dòng chảy văn xuôi Việt Nam viết về chiến tranh và hậu chiến, có những tác phẩm không chọn giọng điệu sử thi lớn lao, cũng không cố dựng lên những tượng đài bất khả xâm phạm, mà lặng lẽ đi vào ký ức cá nhân, từ đó chạm đến phần sâu nhất của lịch sử dân tộc. Tác phẩm bút ký - tản văn “Lính già mau nhớ lâu quên” của nhà văn Tô Hoàng vừa được NXB Hội Nhà văn ấn hành tháng 2/2026 là một tập sách như thế.

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

“Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng”của tiến sĩ Nguyễn Thành Nam không chỉ kể lại lịch sử Việt Nam hơn một thế kỷ qua, mà còn đặt lịch sử vào một vai trò khác, như tấm gương để soi chiếu hiện tại. Khi các sự kiện và nhân vật được nhìn lại bằng những câu hỏi mới, lịch sử không còn là những mốc thời gian khép kín, mà trở thành nguồn bài học sống động, đặc biệt với người trẻ, trong việc hiểu mình đang ở đâu và nên đi về đâu.

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Lần mới đây nhất tôi gặp lại nhà văn Nguyễn Thu Hằng chính là tại lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài "Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" lần thứ V, giai đoạn 2022-2025. Cuộc thi do Bộ Công an phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức. Ở cuộc thi này chị đã đoạt giải Nhất với tiểu thuyết “Chiều qua thị trấn”.

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trong thơ Việt Nam đương đại nửa sau thế kỷ XX, lớp nhà thơ trưởng thành từ chiến tranh đã tạo nên một diện mạo đặc biệt cho thi ca dân tộc. Họ mang đến cho thơ không chỉ cảm xúc mà còn là ký ức lịch sử, những trải nghiệm sống động của một thế hệ đã đi qua chiến tranh và bước vào công cuộc dựng xây đất nước.

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải là gương mặt quen thuộc trong làng văn, làng báo Việt Nam. Trải qua nhiều thăng trầm, bà khẳng định mình không chỉ là nhà báo tâm huyết mà còn là cây bút kiên trì với thể loại phi hư cấu, đặc biệt là những cuốn sách chân dung gây tiếng vang như tác phẩm về nhà tình báo huyền thoại Phạm Xuân Ẩn – cuốn sách được giới nghiên cứu quốc tế đánh giá cao, từng được dịch nhiều chương trên tạp chí The Consequence (Mỹ).

Tơ duyên trong chữ

Tơ duyên trong chữ

Tập tiểu luận phê bình "Duyên khởi đến cõi văn" (NXB Hội Nhà văn, 2025) của PGS.TS Hoàng Kim Ngọc là kết quả sau hơn 3 năm đọc, nghĩ và viết dưới ánh sáng của chữ duyên: “Hữu duyên, nhân duyên, thiện duyên và duyên khởi. Đó là sự gặp gỡ giữa nhà phê bình với nhà văn, giữa nhà văn với cõi văn linh diệu của họ” (Lời nói đầu).