“Con thú” của Như Bình

Viết từ một kí tự về "nỗi nhớ phờ phạc".

Em không thể chạy đến tìm anh để nói với anh
thật ra em rất cô đơn.
Con thú hoang trong em rũ lông cụp đuôi lùi về phía bìa rừng
gục đầu thú tội.

Em không thể chạy đến tìm anh để ngã,
vào cô đơn
thêm một lần nữa.

Nỗi nhớ phờ phạc đổ bóng những chiều tà
Nỗi nhớ rạc gầy trong xác thân héo rũ
Nỗi nhớ như axít ăn mòn răng và tóc
chỉ còn trơ lại hốc mắt khô
em…

Anh không hay biết đâu, có những ngày dài em xác xơ vô nghĩa.
Em lạc đường trở về nhà.
Em không nhớ mình là ai
Từng là ai
Vẫn nước mắt vô tình chạm mỗi ngày bất lực.

Em tưởng em đã chết
Ở đâu đó lâu lắm kia, trên cõi thế gian này
Em sợ mình như một linh hồn
Lang thang đi lạc.

Đừng giày vò em, đừng đánh thức em
Ta đã không thuộc về nhau một ngàn năm trước
Thì hãy để một ngàn năm sau nữa vẫn lạc nhau
Em sợ những ngày trên thế gian thảm sầu.

Em không thể chạy đến để nói với anh thật ra em rất cô đơn.
Con thú hoang đã nhốt sâu
Dù nó nhe răng van vỉ em bằng cái vẻ cụp đuôi xờ xạc
Dù nó đã cắn em suốt đêm trong nỗi nhớ anh phờ phạc.

                 Hà Nội, tháng 6 - 2016

Lời bình của Đặng Huy Giang:

Nhân vật người đàn bà trong bài thơ của nữ nhà thơ Bungari E. Bagriana trong bài thơ “Đối khúc” đã yêu người mình yêu đến nỗi phải “giữ mình” ngay khi mình khổ, mình buồn, mình ốm. Và chị “giữ mình” không phải “giữ cho mình” mà là để giữ vẻ đẹp của mình cho người mình yêu. Chị muốn khi ở bên anh, chị phải là người vui vẻ và mạnh khỏe.

Bởi thế mà chị tự nghĩ: “Khi em khổ, em buồn, em ốm/ Anh đừng ở bên em”. Khi ấy, chị buộc phải: “Như con thú/ Náu mình hang kín/ Một mình liếm vết đau”. Chị cũng muốn một mình, tự mình “nhóm hồng tất cả các lò/ của sức sống bản thân em”. Chị làm thế cũng là vì muốn “gieo thành những lời chưa từng nói/ em nói cùng anh”. Và tất nhiên là vì anh.

Chị nghĩ thế và làm thế cũng là vì không muốn thấy một hình ảnh bi lụy của người mình yêu: “Em không muốn thấy anh cũng gục/ dưới thành anh…”. Đơn giản vì chị muốn “được thấy cái đẹp” - cái đẹp lúc nào cũng rạng rỡ, bí ẩn và tràn đầy sức sống.

Một tình yêu mà tận hiến đến thế, chắc chỉ có ở người đàn bà. Cho nên, không phải vô cớ mà triết gia người Đức Nietzsche từng viết: “Trong tình yêu, nếu nàng hỏi chàng, chàng trả lời “chàng muốn”; còn nếu chàng hỏi nàng, nàng vẫn trả lời “chàng muốn”.

Chi tiết “Như con thú/ Náu mình hang kín/ Một mình liếm vết đau” thật ấn tượng!

Nhưng đến “Con thú” của Như Bình, lại khác.

Khi chọn con thú như là biểu hiện cụ thể, sinh động của nỗi nhớ, thì cũng là đã chọn một cách đối mặt trực diện với cô đơn của chính mình trong tình yêu rồi, chưa kể con thú ấy còn là con thú hoang.

Nỗi nhớ ấy có tên là “phờ phạc”. Nỗi nhớ ấy có tên là “rạc gầy”. Nỗi nhớ ấy như axít ăn mòn. Đến nỗi em “chỉ còn trơ lại hốc mắt khô”. Ngỡ như chưa có nỗi nhớ nào lại đau đớn một cách thành thực, khốc liệt và để lại hậu quả lớn đến vậy. Và khi em nói với anh những lời này cũng là nói với chính mình: “Đừng giày vò em, đừng đánh thức em/ Ta đã không thuộc về nhau một ngàn năm trước/ Thì hãy để một ngàn năm sau nữa vẫn lạc nhau/ Em sợ những ngày trên thế gian thảm sầu” thì anh phải tự biết hoặc hãy tự biết, bởi vì em “không thể chạy đến anh để ngã vào cô đơn thêm một lần nữa”.

Con thú ấy đã dọa dẫm (nhe răng), đã sợ hãi (cụp đuôi), đã ra đòn (cắn), đã làm em mệt mỏi đến kiệt sức (phờ phạc). Như thế cũng có nghĩa: Trong trường hợp xấu nhất, dù có thể không gặp nhau nữa, nhưng anh vẫn luôn luôn trong em.

Cá tính của một người viết cũng là cá tính của ngòi bút. Người nào thì thơ ấy. Chả nhẽ Như Bình là vậy sao? 

Đặng Huy Giang

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một công trình kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của dân tộc cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, dân tộc.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học nghệ thuật (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học nghệ thuật, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Nghệ thuật mới thơ Hai - Cư Việt Nam hiện đại

Nghệ thuật mới thơ Hai - Cư Việt Nam hiện đại

Mấy năm gần đây, ở Việt Nam xuất hiện những CLB thơ Hai-cư với nhiều người tham gia và đã có những cuộc thi thơ Hai-cư. Một số bạn yêu thơ hỏi tôi về thể loại thơ này và sự khác biệt giữa thơ Hai-cư Nhật Bản và Việt Nam.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử dân tộc.