Còn hai con mắt

Đợt bùng phát dịch COVID-19 thứ tư này đã và đang để lại quá nhiều hệ luỵ khi hoạt động kinh doanh - sản xuất phải chậm lại đến mức độ gần như là tối đa. Thậm chí, có nhiều ngành nghề tê liệt hoàn toàn mà điển hình nhanh nhất chúng ta có thể nhìn ra chính là du lịch lữ hành nội địa.

Trong bối cảnh như thế, sự trợ giúp là rất đáng quý và khẩn cầu sự trợ giúp từ chính phủ cũng là việc mà có thể nhiều cá nhân đứng đầu các ngành sẽ làm. Tất nhiên, với hoàn cảnh ngân sách có hạn, với nhiều mục tiêu ưu tiên khác nhau, việc hỗ trợ, trợ cấp của chính phủ sẽ cần phải được cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo vừa an toàn, vừa hiệu quả cho khôi phục kinh tế - xã hội hậu đại dịch.

Nhưng điều quan trọng hơn lúc này không phải là chính phủ sẽ xử lý các đề xuất hỗ trợ ra sao, mà là cách dư luận nhìn vào chúng thế nào. Đơn giản, giữa bối cảnh đại dịch rối ren như hiện nay, không cần thêm các ý kiến bàn luận nông cạn, hời hợt, đả kích để tạo nên sự xáo động.

Đơn cử, gần đây, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có đề nghị hỗ trợ các nghệ sỹ gặp hoàn cảnh khó khăn do dịch COVID-19. Lập tức, một làn sóng giễu nhại, thậm chí là chửi bới nổ ra trên mạng xã hội. Họ căn cứ vào đâu để chỉ trích đề xuất này? Dễ hiểu thôi, họ nhìn vào các ngôi sao giải trí đang sống một đời sống xa hoa với xe hơi, nhà lầu, hạt xoàn, kim cương v.v... và v.v... để quy chụp đại ý rằng một cơ quan nhà nước đã rỗi hơi đi “ăn xin cho một lũ nhà giàu”.

Thực tế, đúng là có một bộ phận ca sỹ, diễn viên, nhân vật giải trí rất giàu với gia sản tích cóp lên tới triệu USD. Nhưng họ có đủ là số đông đại diện cho lực lượng nghệ sỹ Việt Nam hay không? Chắc chắn là không. Và những người chỉ nhìn vào lực lượng thiểu số hiếm này để chê bai đã không khác gì những kẻ ngồi đáy giếng đo trời.

Trong giới nghệ sỹ, có rất nhiều, nếu không nói là đại đa số đang... thất nghiệp. Đơn cử, một diễn viên kịch nói ở một sân khấu tại trung tâm TP Hồ Chí Minh (xin giấu tên) đang phải đi chạy grab kiếm thêm kể từ khi bùng phát dịch. Những nghệ sỹ nhạc cụ dân tộc cũng không có việc khi lực lượng học sinh của họ vốn đã ít nay lại phải nghỉ học do dịch và song song đó, không có một show diễn nào cho họ kể từ khi dịch bùng phát từ 2020 đến nay. Những nghệ sỹ múa rối nước, nghệ sỹ xiếc cũng ở vào hoàn cảnh tương tự. Và còn cả một lực lượng đông đảo hơn là các nhà thơ, nhà văn… Đối với họ, nghèo đã gắn liền kể từ khi không có dịch chứ đừng nói đến khi dịch bùng phát như thế này.

Cái nhìn thiên kiến trên bề mặt chỉ cho rằng lực lượng ca sỹ, người mẫu, diễn viên, nhân vật giải trí là đủ đại diện cho giới nghệ sỹ đã tạo ra một định kiến xúc phạm nghệ sỹ trong hoàn cảnh này. Đúng là sẽ vô cùng nực cười nếu xin trợ giúp cho một ngôi sao ca nhạc hạng A, nhưng càng nực cười hơn nếu cho rằng toàn bộ nghệ sỹ ai cũng có hoàn cảnh sung túc như ngôi sao hạng A ấy.

Tái thiết sau dịch là việc cấp bách cần làm và tái thiết văn hoá quan trọng không kém tái thiết kinh tế. Chính phủ có mọi dữ kiện để cân nhắc cho việc phân bổ đầu tư tái thiết và chính phủ cũng rộng lòng đón nhận ý kiến đóng góp từ dư luận. Nhưng dư luận phải giữ sự tinh tường của đôi mắt nhận thức. Có hai con mắt, nếu trót một con mắt đã nhìn ra tiêu cực thì con mắt còn lại cũng nên nhìn ra được tích cực. Nhược bằng không sẽ chỉ tạo ra những hỗn loạn xã hội gây cản trở cho quá trình tái thiết mà thôi.

Văn Đoàn

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một công trình kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của dân tộc cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, dân tộc.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học nghệ thuật (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học nghệ thuật, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Nghệ thuật mới thơ Hai - Cư Việt Nam hiện đại

Nghệ thuật mới thơ Hai - Cư Việt Nam hiện đại

Mấy năm gần đây, ở Việt Nam xuất hiện những CLB thơ Hai-cư với nhiều người tham gia và đã có những cuộc thi thơ Hai-cư. Một số bạn yêu thơ hỏi tôi về thể loại thơ này và sự khác biệt giữa thơ Hai-cư Nhật Bản và Việt Nam.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử dân tộc.