Chuyện Thủ Thiêm và không chỉ Thủ Thiêm...

Đến giờ thì những người lãnh đạo cao nhất của thành phố Hồ Chí Minh đều đã có lời xin lỗi nhân dân Thủ Thiêm, những người đã hết sức khốn khổ trong mấy chục năm qua vì bị thu hồi đất sai, bị đẩy ra khỏi chỗ mình đang yên ổn sống và làm ăn lương thiện, để rồi liên miên khiếu kiện, tạo nên những dòng người khiếu kiện ngày này sang ngày khác ở những nơi có thể tập trung khiếu kiện.

Có những người đã mất trên hành trình khiếu kiện, không thấy được ngày những nỗi oan của mình, của gia đình mình được thấu tỏ, đã không còn nghe được lời xin lỗi.

Thanh tra Chính phủ cũng đã có những kết luận ban đầu vụ Thủ Thiêm, và kết luận ấy cũng đã khiến những người dân mất đất ở Thủ Thiêm bước đầu hài lòng, bởi họ đã thấy những tín hiệu lạc quan, bởi từ những kết luận thanh tra này, nhiều sự thật được sáng tỏ, nhiều góc khuất được mở ra, nhiều điều mập mờ bước đầu được minh bạch.

Để thấy, không gì có thể khuất tất được dưới ánh mặt trời, không thủ đoạn nào có thể mãi mãi là bí mật. Bây giờ chưa tìm ra thì sẽ có lúc ra. Tất nhiên không có khuất tất vẫn tốt hơn, hoặc có khuất tất nhưng vạch ra được ngay cũng rất tốt, chứ để như vụ Thủ Thiêm thì dân khổ quá, mà chính quyền cũng rất vất vả. Giờ vừa phải lo xin lỗi dân, giải quyết hậu quả, vừa phải xử lý đồng đội mình. Đau lòng lắm chứ.

Và nó cho thấy rằng, dù nông thôn hay thành phố, thì đất đai muôn thuở vẫn là những vấn đề lớn, sống còn của người Việt. Xử lý hài hòa lợi ích của người dân và Nhà nước về vấn đề sở hữu ấy là việc hết sức khó khăn vất vả, là ngang dọc lý tình, là những cuộc đời những số phận, là an vui và lênh đênh, là nước mắt và nụ cười, là ly tán và trùng phùng...

Cả Bí thư và Chủ tịch UBND thành phố Hồ Chí Minh hiện thời đều đã xuống quận 2, xuống Thủ Thiêm tiếp xúc với dân ở hội trường có, vào từng nhà riêng có, đều lắng nghe ý kiến của người dân mất đất ở đây. Và đều hết sức chia sẻ với những đau khổ, mất mát của dân ở đây.

Vấn đề bây giờ là xử lý.

Nói luôn là, nếu những vị lãnh đạo của thành phố trước đây cũng xuống với dân, nghe dân, chứ không chỉ nghe báo cáo, rồi vạch địa giới trên... bản đồ, trong phòng lạnh, rồi lạnh lùng trước những lời kêu dậy đất của dân từ thời ấy, thì có thể những hậu quả bây giờ sẽ ít đi rất nhiều, giảm sự trầm trọng đi rất nhiều, thậm chí, tôi mong là thế, sẽ không xảy ra nữa.

Nhưng nó đã xảy ra và giờ là xử lý hậu quả.

Dân Thủ Thiêm thì kiến nghị, phải đưa vấn đề Thủ Thiêm vào diễn đàn Quốc hội, phải chuyển vấn đề đến Ủy ban Kiểm tra Trung ương. Tức là bây giờ, dân rất tin vào 2 cơ quan này.

Bây giờ song song với việc xin lỗi, rồi xử lý hậu quả, giảm thiểu thấp nhất những tổn thất của người dân, những người đã kiên trì nhẫn nại chịu đựng biết bao khổ nạn để hôm nay nghe lời xin lỗi, nhưng phía sau lời xin lỗi ấy phải là những hành động thiết thực.

Hành động ấy là, đền bù xứng đáng cho dân, trước mắt là vật chất, là những gì họ đã mất oan ức. Hành động ấy còn là tìm ra nguyên nhân thực phía sau việc làm sai mà ai cũng thấy, ai cũng biết. Và còn nữa, chỉ ra đích danh những người ấy. Đấy mới chính là những người phải xin lỗi dân, và phải chịu tội với dân, ngõ hầu xoa dịu phần nào nỗi đau của dân trong vụ Thủ Thiêm.

Lãnh đạo thành phố Hồ Chí Minh xác định có tới 11 vấn đề cần “phải gỡ” trong vụ Thủ Thiêm. Dùng từ “gỡ” bởi giờ nó như... mớ bòng bong. Người dân, về cơ bản thấy được sự thiện chí và thấu hiểu của các vị lãnh đạo thành phố trước cuộc sống khốn khó của họ hiện nay. Nước mắt, rất nhiều nước mắt. Cơ cực, mất nhà lang thang là cơ cực rồi. Một thế hệ lớn lên lang bang. Rất nhiều những số phận đáng thương gần đây mới được bạch hóa. Họ nghĩ gì trong đầu, họ mang gì trong hành trang, họ có gì ở tương lai, họ sẽ là ai và hành xử như thế nào trong cái thành phố đông dân và năng động nhất nước này?

Đấy là những “dư âm” phía sau đền bù mà những tâm hồn nhạy cảm phải nghĩ tới. Nghĩ tới để mọi số phận đều được bình đẳng dưới ánh sáng mặt trời, mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật, và mọi tâm hồn đều phải được tỏa ánh sáng của sự nhân ái và cũng được hưởng sự nhân ái của cuộc đời, của con người, của những điều tốt đẹp mà tất cả chúng ta đang ngày đêm hướng tới, mà vì nó mà chúng ta sống và lao động, và yêu nhau và cống hiến...

Văn Công Hùng

Các tin khác

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào đời sống thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

Tập trường ca “Những người lính của làng” của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều vừa được Nha xuất bản Hội Nhà văn ấn hành là một dấu ấn khá đặc biệt. Ở đó, hình tượng người lính không còn được khắc họa đơn tuyến như biểu tượng anh hùng thuần túy, mà trở thành một thực thể đa chiều - vừa bi tráng, vừa mong manh, vừa mang nỗi đau riêng tư, vừa hòa vào số phận dân tộc.

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Tuy là đồng nghiệp và đồng hương Quảng Bình, nhưng mãi đến năm 2018, tôi mới được gặp và quen biết Nguyễn Hương Duyên, cây bút nữ văn xuôi "7x đời chót" đang làm Trưởng ban Thư ký tòa soạn tạp chí Nhật Lệ của Hội VHNT ở quê nhà.

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

Trong những ngày đầu năm 2026, giới văn chương Việt Nam, đặc biệt là vùng đất "sen bùi nhãn ngọt" Hưng Yên, đón nhận tin vui: Đại tá Công an - nhà thơ Văn Diên (hội viên Hội Nhà văn Việt Nam) đã chính thức được vinh danh Giải thưởng Văn học Quốc tế 2025 với Huy chương Vàng Dickens cho tập thơ thiếu nhi "Green Wishes" (Ước vọng xanh).

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Một bữa nắng như chảo lửa nung cháy xứ Quảng, tôi ghé nhà bạn ở vùng trung du phía Tây Thăng Bình, nơi con sông Rù Rì chảy qua. Loáng thoáng trong câu chuyện quanh mâm giỗ, bà ngoại bạn thở than với mấy người già quê: “Trời ni mà có bát nước chè hai uống cái ực thì sướng phải biết!”.

Như thế nào là nghệ thuật?

Như thế nào là nghệ thuật?

Nghệ thuật (Tiếng Anh: Art), nếu chiết tự theo Hán Việt, đó là nuôi dưỡng, làm phát triển tài năng bên trong (tài nghệ) bằng các kỹ thuật, phương pháp. Sản phẩm nghệ thuật là hình thức hiện ra - kết quả của quá trình nuôi dưỡng tài năng cùng với các phương pháp biểu hiện tốt nhất có thể. Hiểu trên phương diện thực tế: nghệ thuật là sự biểu đạt thẩm mỹ thông qua các phương tiện/ chất liệu (ngôn ngữ, âm thanh, màu sắc, hình ảnh, hình khối, vũ đạo…).

Biết đủ để định vị bản thân

Biết đủ để định vị bản thân

Một sáng Chủ nhật thảnh thơi, tôi lại đem cuốn sách cũ ra đọc. Tiếng là những sách cũ, giấy đã sờn và rách gáy nhưng chữ nghĩa cổ nhân ngẫm ra thật thú vị. Trong "Đạo đức kinh", Lão Tử viết: "...Tri túc bất nhục, tri chỉ bất đài, khả dĩ trường cửu". Nghĩa là: Biết thế nào là đủ thì không nhục, biết lúc nào nên ngừng thì không nguy, may có thể sống lâu được".

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Gần nửa thế kỷ cầm bút, 11 đầu sách đã xuất bản, 9 Giải thưởng Báo chí quốc gia - đó là những con số biết nói về một hành trình sáng tạo bền bỉ của nhà báo Hồ Quang Lợi. Nhưng, có lẽ, điều khiến độc giả nhớ nhất ở ông không chỉ là nhà báo với những bài bình luận quốc tế sắc sảo, mà còn trong tư cách nhà văn qua những trang viết chân dung đầy nhân văn về những con người "làm nên thời đại".

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

“Nơi tôi sống, núi rừng trùng điệp, màu xanh cây cối đã thành quen mắt. Từ khi tôi còn là một đứa trẻ bé tí theo mẹ đi chợ, những hoa văn thổ cẩm đã theo vào mắt tôi, cùng tôi khôn lớn”, nhà văn trẻ Đặng Thùy Tiên giới thiệu về mình. Nơi “núi rừng trùng điệp” ấy chính là thị trấn Tam Đường, nay là xã Bình Lư, tỉnh Lai Châu.

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

“Rộn ràng, rộn ràng hạnh phúc đang tràn dâng/ Nôn nao lâng lâng xao xuyến đến ngập lòng...” - nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung “chào sân” bằng bài hát vui vui. Không cần guitar đệm nhạc, chỉ có nhịp vỗ tay đã thấy rộn lên như trong một hội hôn. Hát xong, người nhạc sĩ đến từ miệt Sen hồng Đồng Tháp cúi đầu chào khán giả. Sau tràng pháo tay khích lệ, anh hát tiếp: “Nhớ không em! trò chơi đám cưới ngày xưa/ Tóc cô dâu thả suông kết bông mười giờ/ bên chú rể lưng trần, che lộng vàng lá chuối/ Xây tổ ấm uyên ương mơ ước ngày nên đôi...”.

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Trong dòng chảy văn xuôi Việt Nam viết về chiến tranh và hậu chiến, có những tác phẩm không chọn giọng điệu sử thi lớn lao, cũng không cố dựng lên những tượng đài bất khả xâm phạm, mà lặng lẽ đi vào ký ức cá nhân, từ đó chạm đến phần sâu nhất của lịch sử dân tộc. Tác phẩm bút ký - tản văn “Lính già mau nhớ lâu quên” của nhà văn Tô Hoàng vừa được NXB Hội Nhà văn ấn hành tháng 2/2026 là một tập sách như thế.

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

“Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng”của tiến sĩ Nguyễn Thành Nam không chỉ kể lại lịch sử Việt Nam hơn một thế kỷ qua, mà còn đặt lịch sử vào một vai trò khác, như tấm gương để soi chiếu hiện tại. Khi các sự kiện và nhân vật được nhìn lại bằng những câu hỏi mới, lịch sử không còn là những mốc thời gian khép kín, mà trở thành nguồn bài học sống động, đặc biệt với người trẻ, trong việc hiểu mình đang ở đâu và nên đi về đâu.

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Lần mới đây nhất tôi gặp lại nhà văn Nguyễn Thu Hằng chính là tại lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài "Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" lần thứ V, giai đoạn 2022-2025. Cuộc thi do Bộ Công an phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức. Ở cuộc thi này chị đã đoạt giải Nhất với tiểu thuyết “Chiều qua thị trấn”.

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trong thơ Việt Nam đương đại nửa sau thế kỷ XX, lớp nhà thơ trưởng thành từ chiến tranh đã tạo nên một diện mạo đặc biệt cho thi ca dân tộc. Họ mang đến cho thơ không chỉ cảm xúc mà còn là ký ức lịch sử, những trải nghiệm sống động của một thế hệ đã đi qua chiến tranh và bước vào công cuộc dựng xây đất nước.

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải là gương mặt quen thuộc trong làng văn, làng báo Việt Nam. Trải qua nhiều thăng trầm, bà khẳng định mình không chỉ là nhà báo tâm huyết mà còn là cây bút kiên trì với thể loại phi hư cấu, đặc biệt là những cuốn sách chân dung gây tiếng vang như tác phẩm về nhà tình báo huyền thoại Phạm Xuân Ẩn – cuốn sách được giới nghiên cứu quốc tế đánh giá cao, từng được dịch nhiều chương trên tạp chí The Consequence (Mỹ).

Tơ duyên trong chữ

Tơ duyên trong chữ

Tập tiểu luận phê bình "Duyên khởi đến cõi văn" (NXB Hội Nhà văn, 2025) của PGS.TS Hoàng Kim Ngọc là kết quả sau hơn 3 năm đọc, nghĩ và viết dưới ánh sáng của chữ duyên: “Hữu duyên, nhân duyên, thiện duyên và duyên khởi. Đó là sự gặp gỡ giữa nhà phê bình với nhà văn, giữa nhà văn với cõi văn linh diệu của họ” (Lời nói đầu).