Bước tiến lớn của Ukraine trên chặng đường hội nhập châu Âu

Việc các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) đồng ý khởi động tiến trình đàm phán kết nạp Ukraine là bước tiến đáng kể của Kiev trong nỗ lực gia nhập EU. Tuy nhiên, đây được dự báo là một quá trình kéo dài và đòi hỏi Ukraine có nhiều cải cách lớn.

Chiến thắng ngoại giao của Kiev

Ukraine và Moldova vừa gặt hái chiến thắng ngoại giao mang tính biểu tượng sau khi toàn bộ 27 quốc gia thành viên EU ngày 12/6 đồng ý mở cụm đàm phán kết nạp lần đầu tiên với Kiev và Chisinau. Cuộc đàm phán sẽ bắt đầu vào ngày 15/6, thảo luận về các nguyên tắc cơ bản, trong đó có tiêu chí về pháp quyền, mà Ukraine và Moldova phải đáp ứng, Politico đưa tin.

shutterstock-1130040401-scaled-e1668788495761.jpg
Quá trình đàm phán kết nạp Ukraine vào EU sẽ khởi động tuần tới. Ảnh: ShutterStock

Thông báo được đưa ra sau khi chính phủ mới của Hungary chấm dứt sử dụng quyền phủ quyết đối với nỗ lực kết nạp Ukraine. Chính sách này được áp dụng dưới thời cựu Thủ tướng Viktor Orban. Tuy nhiên, người kế nhiệm ông Orban là Peter Magyar đã đảo ngược quyết định sau khi đạt thỏa thuận với Kiev về quyền của cộng đồng người Hungary thiểu số tại Ukraine.

Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cùng ngày ra tuyên bố chung mô tả quyết định trên là "sự ghi nhận đối với sự quyết tâm, lòng dũng cảm và nỗ lực cải cách" của Ukraine và Moldova.

"Mở rộng liên minh là lựa chọn chiến lược. Trong thế giới đầy biến động, EU lớn mạnh hơn sẽ mang lại lợi ích chung cho tất cả chúng ta", hai lãnh đạo EU nhấn mạnh.

Từ Kiev, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hoan nghênh quyết định của EU, cho rằng đây là sự hỗ trợ quan trọng cả về chính trị lẫn tinh thần đối với đất nước và người dân Ukraine. "Chúng tôi đang tự bảo vệ chính mình và qua đó, bảo vệ toàn bộ châu Âu", ông Zelensky phát biểu.

Ông khẳng định Kiev "đang làm những gì cần thiết và điều quan trọng là EU cũng giữ lời hứa của mình".

Trong khi đó, Tổng thống Moldova Maia Sandu tuyên bố nước này "hoan nghênh quyết định mở vòng đàm phán gia nhập đầu tiên vào ngày 15/6. Moldova đã sẵn sàng mở tất cả các vòng đàm phán. Chúng tôi hoàn thành các yêu cầu và sẽ tiếp tục thực hiện các cải cách".

Ukraine và Moldova nộp đơn xin gia nhập EU không lâu sau khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát cuối tháng 2/2022. Tháng 6/2022, EU cấp tư cách "ứng viên gia nhập" cho hai nước và đề ra những tiêu chuẩn cần đáp ứng. Tháng 12/2023, các nhà lãnh đạo EU đồng ý khởi động tiến trình đàm phán kết nạp Ukraine, Moldova, nhưng chưa ấn định được thời điểm.

c8e3f5b4-c04c-4edb-911b-1b528c57b6ca.jpg
Tổng thống Ukraine Zelensky cùng Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. Ảnh: Europa.eu

Ukraine và Moldova đều đề cao mục tiêu gia nhập EU. Đối với Kiev, việc trở thành thành viên EU là một trong những đảm bảo an ninh lâu dài sau khi xung đột với Nga kết thúc. Khảo sát thực hiện năm 2023 cho thấy 90% số người Ukraine được hỏi ủng hộ Ukraine gia nhập EU.

Động thái của EU xuất hiện vài tuần sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz tháng trước đề xuất EU cấp cho Kiev quy chế "thành viên liên kết". Đây là một quy chế tạm thời, chưa được quy định trong điều lệ EU, nhưng tạo điều kiện để Ukraine tiếp cận một số chương trình do EU tài trợ cũng như quyền yêu cầu viện trợ từ các quốc gia thành viên trong trường hợp bị tấn công.

Tuy nhiên, Tổng thống Ukraine Zelensky khi đó đã gửi thư tới ông Costa và bà von der Leyen, trong đó kêu gọi EU kết nạp Ukraine "một cách đầy đủ và có ý nghĩa" thay vì các quy chế tạm thời.

Vẫn còn hành trình dài trước mặt

Ukraine mong muốn trở thành thành viên đầy đủ của EU trong năm 2027, nhưng các quan chức EU và nhiều nước thành viên coi đó là mục tiêu không khả thi. Dù Thủ tướng Hungary Peter Magyar không phản đối việc bắt đầu đàm phán với Ukraine, nhưng ông không ủng hộ đẩy nhanh quá trình kết nạp.

Ông Magyar cho biết, việc mở cụm đàm phán đầu tiên chỉ là bước khởi đầu và viện dẫn trường hợp của Montenegro, nước bắt đầu đàm phán từ 2012 nhưng đến nay vẫn chưa trở thành quốc gia thành viên EU.

2026-05-14t072845z-1268554989-rc2u8lag54qw-rtrmadp-3-ukraine-crisis-attack-kyiv.jpg
Việc thực hiện các cải cách của Ukraine có thể kéo dài do tác động của xung đột. Ảnh: Reuters

Theo Reuters, đàm phán gia nhập EU là quá trình phức tạp, thường kéo dài nhiều năm. Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu đàm phán gia nhập vào năm 2005, nhưng đến nay chưa hoàn tất. EU tháng 12/2023 cũng trao tư cách ứng viên cho Gruzia, chấp thuận đàm phán về tư cách thành viên của Bosnia và hiện đang trong tiến trình đối thoại về vấn đề này với Serbia, Montenegro, Albania, Bắc Macedonia.

Để trở thành thành viên EU, các ứng viên phải đáp ứng loạt tiêu chí trước khi tham gia chương trình đàm phán chi tiết, gồm nhiều vấn đề từ tiêu chuẩn kinh tế tới pháp quyền. Tổng cộng có 6 "cụm" nội dung, gồm hàng chục chương đàm phán và phải nhận được đồng ý từ tất cả 27 quốc gia thành viên EU. Moldova và Ukraine có thể mất 10 năm để hoàn tất quá trình đó.

Ngoài các yêu cầu cứng theo quy định, giới quan sát cho rằng còn một khía cạnh chính trị có thể làm phức tạp thêm quá trình gia nhập EU của Moldova và Ukraine. Cụ thể, Ukraine là nước sản xuất nông nghiệp hàng đầu. Sau khi gia nhập, nước này dự kiến tác động lớn đến chính sách nông nghiệp của EU.

Phân tích năm 2024 của viện kinh tế Bruegel có trụ sở tại Brussels chỉ rõ, nếu Ukraine gia nhập EU theo các cơ chế hiện hành, Kiev có thể nhận khoảng 85 tỷ euro từ Chính sách Nông nghiệp Chung (CAP) và thêm 32 tỷ euro từ các quỹ gắn kết trong chu kỳ ngân sách 7 năm. Điều này đồng nghĩa Ukraine có thể trở thành quốc gia nhận hỗ trợ ngân sách lớn nhất.

Kịch bản đó làm dấy lên lo ngại tại nhiều nước thành viên, bởi nguồn quỹ dành cho các quốc gia khác có thể bị thu hẹp, kéo theo áp lực điều chỉnh chính sách phân bổ ngân sách và tác động tới lợi ích kinh tế của các nước, trong bối cảnh tình hình kinh tế EU không mấy tích cực.

Thái Hà

Các tin khác

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran đang lan rộng từ các mục tiêu quân sự sang hạ tầng dân sự và năng lượng, làm gia tăng nguy cơ đẩy Trung Đông vào một cuộc khủng hoảng an ninh, nhân đạo và kinh tế, bất chấp các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng.

Mỹ không kích Iran đêm thứ chín liên tiếp, dầu thô vượt mốc 90 USD/thùng

Mỹ không kích Iran đêm thứ chín liên tiếp, dầu thô vượt mốc 90 USD/thùng

Trung Đông tiếp tục trải qua một đêm bất ổn khi quân đội Mỹ tiến hành các đợt không kích dồn dập nhằm vào hàng loạt thành phố của Iran. Những động thái này đánh dấu đêm thứ chín liên tiếp hai bên giao tranh, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn kéo dài một tháng chính thức sụp đổ, thương vong của phía Mỹ gia tăng và thị trường năng lượng toàn cầu bắt đầu chao đảo.

Thỏa thuận Mỹ - Iran lại bên bờ đổ vỡ, chảo lửa Trung Đông lan rộng

Thỏa thuận Mỹ - Iran lại bên bờ đổ vỡ, chảo lửa Trung Đông lan rộng

Chiến sự giữa Mỹ và Iran đang bước vào giai đoạn khốc liệt nhất kể từ khi bùng phát hồi tháng 2. Các cuộc không kích và trả đũa qua lại không chỉ tàn phá hạ tầng quân sự mà còn nhắm trực tiếp vào các cơ sở dân sự trọng yếu, trong bối cảnh thỏa thuận hòa bình vừa ký kết đã bị phía Iran tuyên bố đình chỉ.

Mỹ oằn mình hứng chịu "thảm họa kết hợp"

Mỹ oằn mình hứng chịu "thảm họa kết hợp"

Khói từ các đám cháy rừng bao trùm miền Đông nước Mỹ, lũ quét tiếp tục tàn phá bang Texas nhiều ngày liên tiếp, trong khi hàng loạt đám cháy mới bùng phát ở khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương. Các chuyên gia cảnh báo sự kết hợp của những hiện tượng cực đoan này phản ánh rõ nét tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu, khi nhiều hình thái thiên tai xảy ra đồng thời và khuếch đại lẫn nhau.

Đức - Pháp tìm cách “vá” lá chắn phòng thủ chung châu Âu

Đức - Pháp tìm cách “vá” lá chắn phòng thủ chung châu Âu

Đức và Pháp tìm các cơ chế hợp tác mới trong lĩnh vực quốc phòng nhằm chứng minh vai trò “đầu tàu” trong tiến trình xây dựng năng lực phòng thủ chung của toàn Liên minh châu Âu (EU), bất chấp khác biệt sâu sắc về các chương trình phát triển vũ khí.

Khói bốc lên từ một vụ nổ tại một địa điểm mà Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ cho là các cuộc tấn công vào Iran ngày 14/7. Ảnh do Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ phát hành.

Căng thẳng Mỹ - Iran: Thỏa thuận hòa bình đổ vỡ, nguy cơ xung đột lan rộng

Trong một động thái đánh dấu bước leo thang nghiêm trọng trong quan hệ Mỹ - Iran, Trưởng đoàn đàm phán cấp cao của Iran, ông Mohammed Bagher Ghalibaf, tuyên bố các lực lượng vũ trang nước này hiện được toàn quyền tiến hành các biện pháp đáp trả đối với những gì Tehran gọi là "hành động xâm lược của kẻ thù". Tuyên bố được đưa ra sau loạt cuộc không kích của Mỹ nhằm vào nhiều mục tiêu trên lãnh thổ Iran, khiến ít nhất 7 binh sĩ nước này thiệt mạng.