Những đòn kinh tế đầu tiên ngay sau khi ông Donald Trump nhậm chức

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 21/1 cho biết ông đang cân nhắc việc áp thuế đối với hàng hóa Trung Quốc, dự kiến vào ngày 1/2 tới đây, cùng với đó là các mức thuế dành cho Liên minh châu Âu (EU) và hai nước láng giềng là Mexico, Canada.

Sau khi nhậm chức, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra lời đe dọa áp thuế quan đối với EU, Trung Quốc cũng như các nước láng giềng là Mexico và Canada. Theo đó, ông Trump xem xét áp 25% thuế với hai nước láng giềng, cáo buộc các quốc gia này đang tạo điều kiện cho "một lượng lớn người di cư bất hợp pháp" và fentanyl đi vào Mỹ. Bên cạnh đó, Tổng thống Donald Trump đã đưa ra thông báo về việc cân nhắc mức thuế 10% với hàng Trung Quốc.

Đây là lời đe dọa thương mại mới nhất của ông Trump đối với Trung Quốc, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới sau Mỹ và là đối thủ địa chính trị lớn nhất của Washington. Trong chiến dịch tranh cử, ông Trump từng dọa áp thuế lên tới 60% đối với hàng hóa Trung Quốc, làm leo thang cuộc chiến thương mại giữa hai siêu cường. Ngày 21/1, khi đưa ra tuyên bố liên quan đến thuế quan, ông Trump lập luận rằng Trung Quốc đứng sau việc cung cấp fentanyl cho các nước láng giềng của Mỹ, cho rằng đây là nguyên nhân gây ra cuộc khủng hoảng ma túy tại nước này. Thời hạn áp thuế được ông Trump đưa ra là ngày 1/2.

Những đòn kinh tế đầu tiên ngay sau khi ông Donald Trump nhậm chức -0
Tổng thống Mỹ Donald Trump muốn áp thuế lên Trung Quốc, EU, Mexico và Canada. Ảnh minh họa Reuters.

Cố vấn thương mại Nhà Trắng Peter Navarro trong cuộc phỏng vấn với CNBC ngày 21/1 cho biết rằng lời đe dọa áp thuế đối với Canada và Mexico của ông Trump là để gây sức ép buộc hai nước này ngăn chặn người di cư và ma túy bất hợp pháp vào Mỹ. "Lý do tại sao ông ấy cân nhắc áp thuế 10%, 25% hoặc bất kỳ mức nào, đối với Canada, Mexico và Trung Quốc, là vì 300 người Mỹ tử vong mỗi ngày do dùng quá liều fentanyl", ông Navarro nói.

Đáp lại đe dọa của ông Trump, phát biểu trong cuộc họp báo ngày 21/1, Thủ tướng Canada Justin Trudeau cảnh báo một cuộc chiến thương mại sẽ gây thiệt hại cho cả Mỹ và Canada. Cũng theo ông Trudeau, hiện tại là thời điểm quan trọng của nước này và Ottawa sẽ đáp trả một cách "mạnh mẽ, nhanh chóng nhưng có chừng mực", tương xứng với mức thuế mà Mỹ sẽ áp đặt lên hàng hóa nhập khẩu từ Canada. Trong khi đó, tại Mexico, phát biểu tại hội nghị buổi sáng thường kỳ ngày 21/1, Tổng thống Claudia Sheinbaum kêu gọi bình tĩnh và xem xét kỹ các thỏa thuận đã ký với Mỹ sau khi bị ông Trump cảnh báo sẽ áp đặt các biện pháp nghiêm ngặt mới liên quan vấn đề di cư. Từ nhiều tháng nay, bà Sheinbaum luôn phản ứng khá bình tĩnh và thực tế, nhưng cũng không kém phần kiên quyết, trước những lời đe dọa của ông Trump.

Ủy viên phụ trách kinh tế của EU, Valdis Dombrovskis, ngày 22/1 nhấn mạnh châu Âu sẽ phản ứng tương xứng với bất kỳ mức thuế nào do Tổng thống Mỹ áp đặt để bảo vệ lợi ích kinh tế của mình. Ông Dombrovskis cũng khẳng định, Mỹ và châu Âu là đồng minh chiến lược và điều quan trọng là hai bên phải hợp tác với nhau, cả về mặt địa chính trị và kinh tế, theo CNBC. Các quan chức châu Âu đang trao đổi với các đối tác Mỹ để tìm ra giải pháp thiết thực cho vấn đề thuế quan, ông Dombrovskis nói, đồng thời lưu ý rằng tăng trưởng toàn cầu có thể bị ảnh hưởng nếu mối quan hệ kinh tế giữa hai bên bị tổn hại. Ủy ban châu Âu mới đây cũng ra thông báo rằng EU rất muốn duy trì mối quan hệ kinh tế với Mỹ.

Đáng chú ý, ông Trump đã ký một bản ghi nhớ thương mại, bên cạnh rất nhiều sắc lệnh mà ông đã ký trong ngày đầu tiên trở lại Nhà Trắng, yêu cầu các cơ quan liên bang hoàn tất các đợt đánh giá toàn diện về một loạt các vấn đề thương mại trước ngày 1/4. Những vấn đề này bao gồm các phân tích về thâm hụt thương mại của Mỹ, các hoạt động thương mại không công bằng và thao túng tiền tệ giữa các quốc gia đối tác, bao gồm cả Trung Quốc. Bản ghi nhớ này cũng yêu cầu đưa ra các khuyến nghị về các biện pháp khắc phục, bao gồm "thuế quan bổ sung toàn cầu". Có thể thấy rằng cán cân thương mại là vấn đề mà ông Trump đặc biệt quan tâm.

Mỹ, EU và Trung Quốc là những nền kinh tế lớn nhất thế giới. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Mỹ tính đến năm 2024 là khoảng 29 nghìn tỷ USD, theo dữ liệu của Ngân hàng Thế giới, so với 19,4 nghìn tỷ USD của EU và 18 nghìn tỷ USD của Trung Quốc. Theo dữ liệu từ Ủy ban châu Âu, năm 2024, EU đã xuất khẩu hơn 524 tỷ euro (566 tỷ USD) hàng hóa sang Mỹ, trong khi nhập khẩu khoảng 340 tỷ euro, dẫn đến thặng dư lớn. Trong 11 tháng đầu năm 2024, kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ đạt tổng cộng khoảng 401 tỷ USD, trong khi Trung Quốc nhập khẩu khoảng 131 tỷ USD hàng hóa từ Mỹ.

Theo Al Jazeera, tổng kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc, bao gồm cả sang Mỹ, đã tăng trong những tháng gần đây. Giữa tháng 1/2025, các quan chức thương mại Trung Quốc cho biết xuất khẩu sang Mỹ trong tháng 12/2024 đã tăng vọt lên mức kỷ lục. Frederic Neumann, chuyên gia kinh tế trưởng khu vực châu Á tại HSBC ở Hồng Kông cho biết: "Trước khi ông Donald Trump nhập chức, đã có sự gia tăng trong xuất khẩu hàng hóa từ Trung Quốc sang Mỹ, vì các nhà nhập khẩu muốn chạy trước các mức thuế có thể áp dụng đối với các mặt hàng tiêu dùng". Theo S&P Global Market Intelligence, một số loại hàng nhập khẩu của Mỹ từ nhiều nước đã ghi nhận mức tăng đáng kể trong quý cuối cùng của năm 2024.

Như vậy, theo các chuyên gia, nếu mục đích của các mức thuế được đề xuất là gây tổn hại đến các đối thủ kinh tế của Mỹ, nhằm thúc đẩy lợi ích của Mỹ trong quan hệ thương mại, thì các lời đe dọa của Tổng thống Trump dường như đã có tác dụng ngược lại, ít nhất là cho đến nay trong trường hợp của Trung Quốc.

Duy Tiến

Các tin khác

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Hội đồng quản trị Tập đoàn công nghệ Nvidia mới đây cho biết đã mở cuộc điều tra độc lập sau khi xuất hiện thông tin Giám đốc điều hành Jensen Huang có thể là mục tiêu của tình báo nước ngoài. Vụ việc đặt ra câu hỏi về cách Mỹ bảo vệ công nghệ chiến lược khi những thông tin này nằm trong tay doanh nghiệp tư nhân.

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ đang mở rộng chiến dịch phong tỏa Iran, từ các cảng biển sang các tuyến vận tải đường bộ và khu vực biển Caspi, nhằm siết chặt nguồn cung vũ khí, công nghệ và tài chính của Tehran. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và mục tiêu quân sự diễn ra liên tiếp, trong khi những nỗ lực ngoại giao vẫn chưa tạo được đột phá.

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Mới đây, một số tòa soạn báo chí và đài truyền hình tại Ireland và Bulgaria đã nhận được những lời đe dọa đánh bom qua thư điện tử. Đến nay, dù chưa có bất kỳ thiết bị nổ nào được tìm thấy, sự việc đã làm dấy lên những lo ngại sâu sắc trong giới chức châu Âu về một chiến dịch "chiến tranh lai" tinh vi, được thiết kế nhằm gây bất ổn và gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng xã hội phương Tây.

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Theo tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong 15 năm qua, thế giới hầu như không đạt được tiến bộ nào trong việc khuyến khích thanh thiếu niên vận động, trong đó các em gái là nhóm bị tụt lại xa nhất. Ông Ghebreyesus khẳng định, giải pháp không nằm ở việc yêu cầu thanh thiếu niên phải nỗ lực hơn.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 đã giúp đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, chấm dứt thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Kết quả này được dự báo sẽ tác động sâu rộng đến chính sách đối ngoại và kinh tế của chính quyền Tổng thống Donald Trump, từ chiến sự Mỹ - Iran, tình hình Ukraine đến thương mại toàn cầu và ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI).

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Chỉ bằng cách điều khiển nhiệt độ các hệ thống làm lạnh từ xa, tin tặc đã gây thiệt hại lớn cho hàng loạt siêu thị châu Âu. Những cuộc tấn công này không chỉ phơi bày lỗ hổng công nghệ mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng bảo vệ chuỗi cung ứng thực phẩm trước các mối đe dọa an ninh mạng ngày càng phức tạp.

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 sẽ quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Khi chi phí sinh hoạt trở thành mối quan tâm hàng đầu của cử tri, cuộc đua cũng đặt ra câu hỏi về khả năng chuyển tăng trưởng kinh tế thành những cải thiện thiết thực trong đời sống.

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Các nỗ lực tiếp xúc thông qua trung gian Qatar đang mở ra cơ hội ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự tái bùng phát. Bất đồng về các điều kiện đàm phán, chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là những trở ngại lớn đối với triển vọng đạt được thỏa thuận.

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Không chỉ củng cố những mối quan hệ chính trị và an ninh truyền thống, Nga đang tìm cách tạo dựng ảnh hưởng lâu dài tại châu Phi thông qua thương mại, năng lượng và công nghệ. Hội nghị thượng đỉnh tại Moskva cho thấy bước chuyển đáng chú ý trong định hướng hợp tác giữa hai bên.

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm các nền kinh tế lớn (G20) tại Atlanta, Mỹ, dự kiến khép lại ngày 31/10 (giờ địa phương) với tuyên bố của nước chủ trì thay cho thông cáo chung. Bất đồng về Ukraine, Trung Đông và chính sách thương mại tiếp tục cản trở đồng thuận, trong khi sức ép lên năng lượng, lương thực và chuỗi cung ứng đòi hỏi các bên tìm hướng phối hợp.

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã tăng lên ít nhất 47,1 tỷ USD, theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ. Con số này vượt xa các dự báo trước đó, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì chiến dịch quân sự, gây thêm sức ép đối với ngân sách liên bang và trở thành bất lợi chính trị đối với Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Kết quả kiểm phiếu mới nhất của cuộc bầu cử Quốc hội Israel tiếp tục cho thấy chưa khối chính trị nào giành được đa số cần thiết để thành lập chính phủ. Trong khi các bên bắt đầu thăm dò khả năng hợp tác, Tổng thống Isaac Herzog kêu gọi lãnh đạo các chính đảng giữ tinh thần cởi mở nhằm tránh phải tổ chức một cuộc bầu cử khác.

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Các bộ trưởng và quan chức an ninh cấp cao từ Pakistan, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ – ba quốc gia thành viên của Hiệp ước Phòng thủ Chung Mecca – hiện đang có mặt tại thủ đô Tehran (Iran) để thảo luận về các vấn đề an ninh khu vực. Động thái ngoại giao khẩn trương này diễn ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều mối đe dọa về các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran.

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Việc hệ thống vệ tinh Starlink và phiên bản quân sự Starshield tại Ukraine bị hạn chế tốc độ trong hơn một tuần đã gây gián đoạn một số hoạt động quân sự của Kiev, đồng thời làm gia tăng căng thẳng giữa Ukraine, tỷ phú Elon Musk và chính quyền Mỹ.

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Ngày 23/10, ngoại trưởng 8 quốc gia gồm Anh, Pháp, Đức, Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi, Pakistan, Ai Cập và Italy đã nhóm họp tại Istanbul để thảo luận về tình hình eo biển Hormuz và những diễn biến an ninh khu vực. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh nguy cơ đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục gia tăng, làm dấy lên lo ngại về những hệ lụy đối với Trung Đông cũng như nền kinh tế thế giới.